haal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haal
(Haa-sha)
Isxilsaar; aabayeel; agaasin; maaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haal
m.dh Isxilsaar; aabayeel.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haal
f. n. responsibility, position
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haal
-ka: (magac, lab, keli) adoon laguu dirin, xilkasnimo wax ku qabasho. Dh: aabbayeel.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
haal
de: responsibility, position
lx: haal
pd: (/sha)
ps: n-f
key: haal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhaal
(Dhaal-ka)
1. Dheri yar oo dhoobo ah.
2. Dhuun buuriga lagu cabbo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaal
m.l (-lal, m.l) 1. Dheri yar oo dhoobo ah. 2. Dhuun buuriga lagu nuugo. 3. Dhul bannaan oo biyo fariisin ah.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhaal
m.l (-lal, m.l) 1. Dheri yar oo dhoobo ah. 2. Dhuun buuriga lagu nuugo. 3. Dhul bannaan oo biyo fariisin ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhaal
m. n. earthenware cooking vessel; small jar; smoking pipe
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhaal
-ka: (magac, lab, keli) digsi aan mugiisu waynayn kana mida dharyaha reerku wax ku karsado. Dh: dhari.
dhaal-ka: (magac, lab, keli) weel yar oo dhoobo ah oo haddii wax loogu rido dad badan, aan deeqin. Sida kaal danley qaybsatiyo kur iyo dhaal yaabis.
dhaal -ka: (magac, lab, keli) dhuun buuriga ama sigaarka lagu cabbo. Dh: laf.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhaal
de: earthenware cooking vessel; small jar; smoking pipe
lx: dhaal
pd: (-ka Pl: dhaalal (ka))
ps: n4-m
key: dhaal
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
habal
v. retain, preserve
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
habal
de: retain, preserve
lx: habal
pd: (habalay)
ps: v1=
key: habal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hadal
(Hadal-ka)
Wax uurka ku jira ama la iskula hadlayo, oo iyagoo ereyo iyo tixo ka kooban, afka laga yiraahdo, laga soo saaro, laga sheego; tiraab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hadal
hadal¹: m.l (-llo, m.dh) Dhawaaq afka dadka ka soo baxa, ereyo ka kooban oo macno leh.
hadal²: f.mg1 (-dlay, -dashay; -dli) Ereyo macno leh sheegid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hadal
hadal¹: m.l (-llo, m.dh) Dhawaaq afka dadka ka soo baxa, ereyo ka kooban oo macno leh.
hadal²: f.mg1 (-dlay, -dashay; -dli) Ereyo macno leh sheegid. m.f.dh, hadlid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hadal
v. talk, speak, converse; express
hadal vl. n. talk, talking, speech, word, expression; sentence {grammar}
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hadal
-ka: (n) speech (ispiij); talk (took); expression (ikispareeshen)
wada hadal -ka: (n) bilateral negotiations; discussion (dis-kashen)
hadal -hadlay / hadashay: (v) speak (ispiik); talk (took); converse (kon-veersi); utter (at-er); discourse (diskoors). Ex: af Ingiriis ku hadal; speak English
ku hadlaya: (expression) speaking on behalf of
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Hadal
Parola
Word
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hadal
(fal) afka kala fur oo odhaah dheh; waxa ay maskaxdu ka fekertay ama uurku dareemay afka ka soo saar.
hadal -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq la garto oo ku dhisan ereyo cabbiraya waxa uurka qofka ku jira, cod la fahmo oo sida asalka ah ka soo baxa bani'aadanka si uu ugu cabbiro ujeedooyinkiisa ku xidhan deegaanka ku xeeran. Hadal waa kii kooban ee kaalin gala. Hadal intuu afkaaga ku jiruu amaanadaada yahay. Dh: odhaah. Li: aamus.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
hadal
کلام
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hawal
m. n. preservation, conservation
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hawal
de: preservation, conservation
lx: hawal
pd: (-ka)
ps: n-m
key: hawal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Shaal
(Shaal-ka)
Go' la huwado oo dhogor ah oo badanaa Kashmiir ka yimaada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
shaal
shaal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Go' la huwado oo badanaa laga sameeyo dhogorta idaha, midabbo badanna leh oo laga keeno Kashmiir. 2. Aliindi.
shaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Gaadiid badeed mowjad weyn oo xooggan oo ka hor timid ka gudbin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
shaal
m.l (-lal, m.l) 1. Go' la huwado oo badanaa laga sameeyo dhogorta idaha, midabbo badanna leh oo laga keeno Kashmiir. 2. Aliindi.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
shaal
m. n. kashmir shawl
shaal v. buffet, toss, hit headon (of waves at sea)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
shaal
-ka: (n) shawl (shoot); a shawl covering for the head, neck, and shoulders
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
shaal
(fal) 'gaadiidbadeed' mawjad duuban ka hortag oo xagga kale uga dhaaddeg; ka daaddeg.
shaal -ka: (magac, lab, keli) go' la huwado oo dhogor ah oo midabbo kala jaad ah loo yeelo, dhar suuf ah ama dhogor badan oo go' laga dhigto oo laga keeni jiray Kashmir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haalaati
(Haalaati-ga)
Qofkii shaaha iyo bunka iyo sigaarka iyo wixii la mid ah cabbi jirey, kolkuu tabo ama waayo, waxa wareerka la moodo oo qabta ama haya; xaraarad; hamuun; (ama halaati).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haalhayn
(Haalhayn-ta)
Wax isu xilsaarid; u toogahayn; agaasimid; maarayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xaraarad
(Xaraarad-da)
1. Finaan yaryar oo waqtiga kulul dadka ka soo yaaca.
2. Haalaati; hamuun.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haalhayn
m.f.dh eeg haalhee.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
halaati
m.l la-mid: haalaati.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
halalaati
m.l la-mid: haalaati.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Hall effect
Raadka Haal
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
halcyon
/haalsiyan/ (adj) xilli-nabadeed ama bari-samaad. e.g. The old man often talked about the halcyon days of his boyhood.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
hallelujah
/haalaluuya/alleluia (n) erey masiixigu u isticmaalaan inay ilaahooda ugu mahad celiyaan
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
hallow
/haalow/ (v) karaamayn. e.g. hallowed ground.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
halloween
/haalawiin/ (n) habeynka 31ka oktoobar, oo badanaa carruurtu dhar gaddisan iyo waji-shareer soo xirtaan oo intay xaafadaha ku wareegaan nac-nac la siiyo (waa maalin caado quraafi ah ka soo jeedda).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
affair
/afeer/ (n) arryng, haalyd. I don't want to know about his affairs.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
aggravate
/aggraveyt/ (v) 1. ku dorsythow (haalid humaati oo lisii humaayi amy lisii qasy). Being out in the cold weather aggravated his cold. 2. Dhirfiyow.
Qaamuus-Yare Ingiriis-Jiiddu-Soomaali - Saalim Caliyow Ibro [1998]
spoon (n)
haali
qaaddo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haalaati
(fal) wax aad caadaysatay, sida shaah ama sigaar iyo wixii la mid ah u baaho. Dh: hamuun, xaraaroo.
haalaati -ga: (magac, lab, keli) wareer qabta qofka isticmaala buuriga iyo wixii la mid ah kolka uu waayo. Dh: xaraaro, hamuun.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haalbeeg
-ga: (magac, lab, keli) meesha nafleydu u nugushahay oo haddii lagu dhufto ay adagtahay in uu ka kaco.
haalbeeg-ga: (magac, lab, keli) weelka ama aaladda wax lagu cabbiro.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haalhayn
-ta: (magac, dhedig, keli) hawl aan cidi kuu diran isku xilsaarid; is dirid. Haalhayntu waa astaanta lagu garto qofka mas'uulka ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haalig
(fal) si waalan oo baahi ka muuqato wax u cun oo ha reebin. Sida waraabaha wax u haalig. Dh: rif, hiig.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haaligid
-da: (magac, dhedig, keli) si aad iyo boob ah wax u cunid. Haldhaa iyo maroodaan bartiyo yey wax haaliga'e. Dh: hiigid.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
haalaati
cf: lahasho, laho
de: craving, intense desire
lx: haalaati
pd: (-ga)
ps: vn-m
key: haalaati
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aal
aal¹: m.dh.fk Aashay, -aa, -iis iyo wixi lamida: si aan degdeg iyo fudayd toona ku jirin; aayar, tartiib, qunyar. Tusaale: “Ciise aashiis buu hadlaa”.
aal²: f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka a.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. la-mid: ool², oollow.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aal
f.g/mg1 (yiil, tiil; aalli) 1. (f.g) Wax meel go'an ku sugnaansho. 2. (f.mg) Ka aa.: fal ku dhaqaaqiddiisa deyn. m.f.dh., aallid. la-mid: ool, oollow.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aal
f. n., [adverb] slowly, gently, carefully
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aal
(fal) waxtar yeelo oo faa'idee. Mar haddii ad shaqo heshay, dadkiinna wax ugu aal. Dh: ool.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haa
1. Haah; haaheey: haaheeyo.
2. Waa tahay; waa run.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haa
qr. la-mid: haah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haa
inter. yes
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Haa
oui.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haa
(expression) used to express affirmation or agreement: yes (yees) ~ haah. Ex: ma aragtay? haa; do you see? yes
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haa
(tilmaame) erey macnihiisu yahay 'waa sidaa' ama waa runtaa oo loo adeegsado jawaabta su'aal ku bilaabantay 'ma'. Ma adaa ka jawaabay? Haa. Dh: haaheey, haaheeyto, haah. Li: may, maya, mayana.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
haa
نعم، بَلَى، إِي، أَجَلْ
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hal
1. (Hal-ka) a) Tirada baabbahda iyo labada u dhexaysa; mid; kow. (1). b) Erey: hadal: wax. c) Meel, xag.
2. (Ha-sha) Neef geel ah oo dheddig.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hal
hal¹: m.l (-lo, m.l) 1. Tirada eber iyo laba u dhexeysa; kow. Tusaale: “Wuxuu dhalay hal wiil iyo hal gabar”. 2. Eray; hadal. 3. H. ah: Wax isku duuban ama wada jira. Tusaale: “Annagu hal baynu nahay”. 4. Meel; xag. Tusaale: “Halkan dhig: meeshan dhig”.
hal²: m.dh (-lo, m.l) Neef geel dhedig ah oo curtay.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hal
hal¹: m.l (-lo, m.l) 1. Tirada eber iyo laba u dhexeysa; kow. Tusaale: Wuxuu dhalay hal wiil iyo hal gabar. 2. Eray; hadal. 3. H. ah: Wax isku duuban ama wada jira. Tusaale: Annagu hal baynu nahay. 4. Meel; xag. Tusaale: Halkan dhig: meeshan dhig.
hal²: m.dh (-lo, m.l) Neef geel dhedig ah oo curtay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hal
num: one
hal m. n., loc. place, spot, location
hal m. n. matter, affair
hal [feminine] n. cow ~ female camel
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hal
-hasha: (n) she camel; female camel
hal -ka: (adj) one (wan). Ex: hal cod bay ku hadleen; they spoke with one voice. —hal mar: one time
hal -ka: (n) particular portion of space; place (paleez). Ex: halkee buu joogaa? where is he?
Magacyada Nafleyda Soomaaliyeed (Laatiin-Talyaani-Ingiriis-Soomaali) - Funayooli, Simoneeta [1985]
Hal
(I) Cammella allattante;
(E) Nursing She Camel
(S) HAL (S. g: Hal)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hal
-ka: (magac, lab, keli) tiro eberna ka weyn labana ka yar. Dh: xabbad, kow, mid, 1.
hal -ka: (magac, lab, keli) erey; hadal; weedh. Hubsiimo hal baa la siistaa.
hal -ka: (magac, keli) meel; xag. Dh: goob, kob.
hal -sha: (magac, dhedig, keli) neef dhidig oo dhalooyo ah oo geel ah. Hal diidaysaa geed ay ku xoqato ma weydo. Li: awr. Wa: halo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baal
1. (Baal-ka) a) Garbaha wixii duulaa ku duulaan midkood; baad, b) Xashi labo bog leh. c) Buunshe.
2. (Baa-sha) Doc; dhinac; gees.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baal
baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.
baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: “Baasha midigta ee albaabka istaag”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baal
baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.
baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: Baasha midigta ee albaabka istaag.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baal
m. n. wing, feather; leaf; page
baal [feminine] n., loc. side, edge
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
baal
-ka: (n) 1. feather (feether) baal shimbireed 2. wing (wing) ~ garab 3. page (peeyj). Ex: baalka buugga; the page of the book
baal -baasha: (n) side (saaydh) ~ dhinac
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Baal
Foglio
Sheet
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baal
-ka: (magac, lab, keli) cudur xummad badan oo dadka ku dhaca.
baal -ka: (magac, lab, keli) laan ka mid ah laamaha dhogorta leh ee baadka wixii duula. Baal gorayo ayuu Cali madaxa gashaday. Wa: baalal.
baal -ka: (magac, lab, keli) suqusha iyo saxarka ka soo hadha hadhuudhka marka la tumo ama la shuqlo. Baalka ka reeba hadhuudhka. Dh: buunshi, buushi, buunsha, weega.
baal -ka: (magac, lab, keli) waraaqaha kitaabku ka kooban yahay midkood. Baalka kitaabka ha qoynin Dh: xaashi. Wa: baalal.
baal -ka: (magac, lab, keli) tin ka mid ah kuwa ka baxa isha hareerteeda. Baal baa isha igaga dhacay.
baal -sha: (magac, lab, keli) goob dhinac kaa xigta. Waar ha i jiidhine, baal iga mar. Dh: dhinac, gees, fay, doc, barbar. Wa: baallo.
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Baal
Baallaha qaydaha moolasha lagu cabbiro.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
baal
جَنَاحٍ
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caal
1. (Caal-ka) Cudur xoolaha ku dhaca oo oogadu bararto, oo cunnaxumada ka yimaada; cashi.
2. (Caa-sha) Harag dheer oo balaqsan oo lo'da dhuunteeda hoos uga laallaada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caal
caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.
caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.
caal³: f.mg1 (-aalay, -aashay) Lo' ama ido cudur caloosha ka barariya ku dhicid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
caal
caal¹: m.l Cudur lo'da, idaha ka barariya caloosha oo uu keeno gooryaan caloosha kaga dhashay.
caal²: m.dh (-lyo, m.l) Harag dheer, balaqsan oo lo'da luqunteeda dhinaca hoose ka laallaada.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caal
m. n., [collective] disease of cattle
caal [feminine] n. dewlap of cow
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
caal
-ka: (magac, lab, keli) cudur xoolaha ku dhaca oo barariya cunaha oo cunna'xumi ka yimaad. Caal baa adhigii ku dhacay. Dh: cashi
caal -ka: (magac, lab, keli) tamar iyo awood wax lagu baajiyo ama lagu maareeyo. Arrintan uma caal helayno.
caal -sha: (magac, dhedig, keli) saanta balaqsan ee luqunta lo'da ka laallaada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Daal
(Daal-ka)
1. (-') Culayska iyo juucjuuca oogadu iska dareento kolkay socod ama hawl badan qabato.
2. Iniino jaadka digirta kamid ah oo qaab wareegsan leh; xoolaha iyo dadkuba waa cunaan. 3.* Cad dhalo duwan ah oo labada dhinacba ka foocsan oo fallaaraha iftiinka uruursha ama faafiya; cadad jaadkaas ah oo aragga loo qaato.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daal
daal: m.l 1. Nooc digirta ka mid ah, iniino yaryar oo qaab wareegsan leh oo la cuno. 2. Cad dhalo ah oo wixii lagu fiiriyo muukaalqooda weynaysa.
dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.
dąal²: m.l (daawo) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah.
dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daal
dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.
dąal²: m.l (daaw.) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah. m.f.dh, daalid.
dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid. m.f.dh, dąalid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daal
m. n., [collective] fatigue, tiredness
daal v. be tired, tire, get fatigued
daal m. n., [collective] bean species
daal m. n. eyeglasses; magnifying glass
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daal
-ay / daashay: (v) become tire or fatigued; tire (taayar)-, fatigue (fatiig); weary (wiyari); exhaust (ig-zoost) ~ noog
daal -ka: (n) tiredness (taayidh-nes) exhaustion (ig-zoos-shen); jade (jeeydh) ~ noog
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daal
(fal) qabo hawl is dabajoog ah oo tacab iyo burbur dareen. Marti daashay baa duleedka fadhida. Dh: noog, dakaan.
daal -ka: (magac, lab, keli) hawl iyo nasassho la'aan darteed oo lala tabar beelo. Daal dabadii baa la dhergaa. Dh: noog.
daal -ka: (magac, lab, keli) dhalo iyo wixii la mid ah oo bikaaco ah, iftiinka soo gala ururisa ama faafisa dabadeedna gudbisa. Waxa loo kaalmaystaa xoojinta aragga. Daalku faa'iido badan ayuu leeyahay.
daal -ka: (magac, lab, keli) iniinyo jaadadka digirta ka mid ah oo qaab wareegsan leh. Waxaan arkay meel daal ka baxay.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
daal
تَعَبِ لُغُوب
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Faal
(Faal-ka)
Farsamo la yiri waxaa lagu ogaadaa waxa soo socda oo dhici doona ama ahaan doona: waa dhibco 16 beyd u qaybsama; iyagoo aan loo fiirsan baa dhulka lagu dhigaa oo beydadka soo baxa la sii ilmeeyaa oo laysku sii jarjaraa; wuxuu ku dhisan yahay male.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
faal
m.l Farsamo loo adeegsado kuul, aleel, turub, dhulxarriiqid iyo wixi lamida oo lagu mala'awaalo wax dhacay ama dhici doona.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
faal
m.l Farsamo loo adeegsado kuul, aleel, turub, dhulxarriiqid iyo wixi lamida oo lagu mala'awaalo wax dhacay ama dhici doona.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
faal
m. n. omen; fortune telling
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
faal
-ka: (n) fortunetelling (foorjun-teelinng); foretelling or predicting the future; prophecy (profasi) ~ wax sheeg, ama saadaal
faal: -ka: (n) name of shotgun
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
faal
(fal) «ka ~» sac, hal ama ri' naasaha ka mari dhiriq ama dhoobo si ayna maqashu u nuugin.
faal -ka: (magac, lab, keli) farsamo dadka qaar isticmaalo iyada oo la moodayo in lagu ogaan karo wax jooga oo aan muuqan ama wax soo socda oo la filanayo. Iyada oo aan loo kasayn ayaa tirooyin la isku min guuriyaa, kolkaas oo la isku jarjaro dabadeed na lagu dhiso natiijada male'awaal. Waxa uu leeyahay 36 lix iyo soddon god oo ku kala aroora afarta qaybood oo kala ah maa'i, naari, hawaa'i iyo arliya. Faalku waa labo qaybood oo kala ah. Magiigane iyo Sagaal'aakhiro. Faal ma aha Ilaahay, doqonse wuu ka malaroon yahay. Dh: maryano.
faal-ka: (magac, lab, keli) eray ka soo jeeda Af Carbeed (Al fa'lu) oo ka dhigan, wanaag la saadinaayo, wanaag la filaayo. Dh: khayr. Li: shar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
faal
bw: Arabic
de: omen; fortune telling (a particular system done by throwing a set of pebbles)
lx: faal
pd: (-ka Pl: faalal (ka))
ps: n4-m
key: faal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gaal
1. (Gaal-ka) a) Qof aan Muslin ahayn oo siiba midabkiisu cad yahay. b) Qof aan jimic lahayn oo cidna u turin; tiirri. c) Geel (waxaa badanaa lagu dabakaraa ereyo kale sida haruubgaal, xeryaggaal, afaggaal, ...).
2. (Gaa-sha) Tab, ged, dabci.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gaal
gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. la-mid: ceelgeel: Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).
gaal²: m.dh 1. Haweeney aan muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gaal
gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan Muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, ceelgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).
gaal²: m.dh 1. Haweeney aan Muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gaal
m. n. non-Muslim, infidel; white man, European; cruel person
gaal [feminine] n. female infidel; European woman
gaal [feminine] n., [collective] disposition, nature, character
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gaal
-ka: (n) [Pl. gaalo-da] 1. an unbeliever with respect to Islamic religion; non-Muslim. 2. white person especially European. 3. gaalo madow: (expression) non-Muslim black person. Gaasha: (n) unbeliever female, especially Islamic religion