haaftayn

(Dhaantayn-ta)

Dhaanto tumasho.

m.f.dh eeg dhaantee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaanto ciyaarid. Tartan dhaantayn ah ayaa la qabanayaa. Dh: dhaantays.

m.dh eeg aafee. la-mid: aafeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xanuun, xumaan ama dhibaato qabadsiin. Neefka cadhada leh gaar baa loo qoolaa si aanu xoolaha kale u aafayn. Dh: ibtilayn.

Haddatan la joogo; haddeer; hadda; eegga; amminka.

fk. Hadda tan la joogo; amminka, hadda.

fk. Hadda tan la joogo; amminka, hadda.

adv., time: now, at this moment; right now

(adv) at this time, at present: now (naaw). Ex: haatan miyaad tagaysaa? are you leaving now1?

(falkaabe) tusaaleeya waqtiga ama aminta isla marka la hadlayo la joogo; haddan la joogo. Haatan waa la joogaa, hadhow waa la sugayaa. Dh: imika, haddadatan, hadda, eegga, aminka, eegadan, eegadatan, amminka, imminka.

de: now, at this moment; right now = hadda + tan

lx: haatan

ps: adv-time

key: haatan

(Caatayn-ta)

Caato ka dhigid.

m.dh la-mid: caataysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) weyd ka dhigid. Dh: weydayn.

caatayn -ta: (magac, dhedig, keli) jeenyagoosadka neef ruqo u hadhay.

(Haarayn-ta)

Haar u yeelid, ka dhigid.

m.f.dh eeg haaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) haar iyo nabar ku dhufasho; haar gaadhsiin. Edbi gabadha laakiin haaraynta ka ilaali. Dh: qoomid, dakhrid.

(Naafayn-ta)

Naafo ka dhigid; dhaawicid; curyaamin.

m.f.dh eeg naafee. la-mid: naafid.

-ta: (n) the act of disabling (dis eey baling); crippling or laming; mutilation (miyuu taley-shin); maiming (meeyming) curyaamin

-ta: (magac, dhedig, keli) curyaamin iyo heerid. Naafayntu waa dil laga badbaaday.

-ka: (magac, lab, keli) lacag yar oo qadaadiic ah oo u dhiganta labaatan senti; labo kumi.

(Haalhayn-ta)

Wax isu xilsaarid; u toogahayn; agaasimid; maarayn.

m.f.dh eeg haalhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl aan cidi kuu diran isku xilsaarid; is dirid. Haalhayntu waa astaanta lagu garto qofka mas'uulka ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) «ku ka dudduucid; waastays.

to overtake

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhib iyo kadeed marin. Dh: dhibaatayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax taagnaa burburin oo raad ka yeelid. Daarahan la dhiibsaday illaa laga dhawaateeyo.

(tilmaame) mid naafto laga buuxiyey. naaftee: (fal) naafto ku shub. Dh: naaftay.

-ta: (magac, dhedig, keli) barafle noqosho; baraf gadid. Baraflaynta dad badan baa ka faa'iiday.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof qof kale garbis xoog leh ku jiidha. Markuu i garbiyey ayaan daafadayntiisii la dhacay.

-ka: (magic, lab, keli) daafniin ku dhicis. Daafitaan baan uga cabsi carruurta la isku daray.

(Dhaaclayn-ta)

Dhaacle ka dhigid; si dhacle ah u samayn.

m.f.dh eeg dhaaclee. la-mid: dhaalcayn, dhaclayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaacle ka dhigid; sida dhaaclaha u samayn. Dh: dhaclayn.

m.dh la-mid: dhaaclayn.

(Dhawrtayn-ta)

Dhawrto ahaan wax u bixin; sadaqayn.

m.f.dh eeg dhawrtee.

-ka: (magac, lab, keli) meelo badan ku baahid ama gaadhid. Waxa soo yaraaday faafitaankii cudurrada. Dh: fiditaan. Li: ururid.

-ka: (magac, lab, keli) duulitaanka hawada. Dh: haadid, lalitaan, duulitaan.

haaditaan -ka: (magac, lab, keli) «ka naf, noole, ka bixitaan.

-ka: (magac,lab, keli) eeg haagid.

-ta: (magac, dhedig, keli) socdaal dheer oo xidhiidhsan marid; socod aan kala go' lahayn samayn. Laba habeen oo habaqlayn ah ayaan ku soo gaadhnay magaalada.

m.f.dh eeg hadalhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) war ama sheeko hore loo ogaa, sii hadalhayn. Dh: hadalhays.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel dheer ka bidhaamid. Halaclaynta xareedda meeldheerbaa laga arkaa. Dh: walacwalaclayn.

(Hataaqayn-ta)

Horay u harbin; hanboorriyid; turaanturrayn.

m.dh la-mid: hantaaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hanboorriyid ama horay u riixid. Dh: harbin.

-ta: (magac, dhedig, keli) maraate baaban iska dhigid; is waalid; is masuukhin.

-ka: (magac, lab, keli) dad raaf ku qaadis. Raafitaanka dadku xeerar buu leeyahay.

-ka: (magac, lab, keli) kala qalqalidda kala cadcaddayn.

saafitaan-ka: (magac, lab, keli) saafidda lafteed.

m.f.dh eeg shaambee.

-ta: (magac, dhedig, keli) shaanbo ku dhufasho; shaanbayn.

(Shaanbayn-ta)

Shaanbo ku dhufasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) carin; gaggixin; shaashays.

shaashayn-ta: (magac, dhedig, keli) shaasho ku ridid.

-ta: (magac, dhedig keli) jidh faraha gamcaha caaradooda si aayar aayar ah u dul marmarin; xadanto ku samayn. Dh: xadantays xoodaamin.

m.dh la-mid: xadatayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadaafid.

-ka: (magac,lab,keli) eeg halqafid.

Travertine

(fal) dhibaato iyo xumaan dad kale qabadsii oo gaadhsii. Haddii ad xanuun qabto dadka kale ha aafayn. Dh: aafee, ibtilee.

(Afayn-ta)

Bir iyo wixii kaloo wax lagu gooyo, af u yeelid; soofayn; lisid; sibid; loolin

m.f.dh eeg afee. la-mid: afays.

-ta: (n) sharpening (sharpening)-, honing (hooning) ~ soofayn

-ta: (magac, dhedig, keli) bir af ay wax ku goyso ama turqa soofayn oo af u eyelid. Mindidan saawirta ahi afayn bay u baahantahay. Dh: soofayn, lisitaan, lisid, loollin.

(Aabayn-ta)

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

2. (weel) xoolayn.

m.f.dh eeg aabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

-ka: (magac, lab, keli) hummaag khiyaali ah oo an jirin, laakiin dadka Soomaalidu caadaysteen in ay isku ladhaan oo ay isku labeeyaan. Aniga iyo aafaan ayaa baratannay. Dh: eefaan.

(Aafeyn-ta)

Aafo gaarsiin.

(Aanayn-ta)

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

m.f.dh eeg aanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saddex ah mid ku darid oo afar ka dhigid. Saddexdoodu way isku filan yihiin oo afrayn uma baahna. Dh: afrays.

(Astayn-ta)

Astaan u yeelid; asto ama summad u yeelid.

m.dh la-mid: astaamayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) asto ama sumad u yeelid. Geeraar waa nin asteeyiyo nin ijaaso u haysta. Dh: calaamadayn, astays.

astayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax billaadid.

(fal) daali oo rafaadi. Dh: caatee.

caatay: (fal) mid aan hilib badan lahayn ka dhig. Dh: weydee. Li: naaxi.

f.mg4 (-fnaa, -fnayd) 1. Wax diyaar ah ahaansho. 2. Midab gaar ah yeelasho (neef geel ah).

der. [adjective] ready, prepared, willing, disposed to

nickname; name-f ready, prepared, willing, predisposed. Syn: Gaafane, Gaafow

magac loo baxsho gabadh socodkeega la dareemay in ay tahay qof soo jeedda oo digtoon.

(tilmaame) geel midab guduudan leh.

de: ready, prepared, willing, disposed to

lx: gaafan

pd: (gaafnaa)

ps: adj-der

key: gaafan

(Gaatan-ka)

Socod aayar la socona hayo iyadoo la dhuukina hayo oo lugaha hadba mid aayar la qaada hayo; socod aayar ah oo wax lagu gaada hayo.

gaatan¹: m.l 1. Socod dhukis ah oo wax lagu gaadayo (nafley). 2. la-mid: gaatamid.

gaatan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Dhukin iyada oo wax la gaadayo.

gaatan¹: m.l Socod dhukis ah oo wax lagu gaadayo (nafley).

gaatan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Dhukin iyada oo wax la gaadayo. m.f.dh, gaatamid.

v. stalk; tiptoe ~ creep up on

-gaatamay / gaatantay: (v) walk stealthily (isteelthili)-, tiptoe (tip-toow)

(fal) si aanan la dareemin u soco; aayar u soco. Dh: dhuudhuuqso.

gaatan-ka: (magac, lab, keli) aayar u socosho. Dh: gaatamid.

bw: dhuuki

de: stalk; tiptoe ~ creep up on

lx: gaatan

nt: gaatan (ka) [vn2-m]

pd: (gaatamay)

ps: v1=

key: gaatan

haaday! (ereydhawaaq) qof dhibaato weyni gaadhay oo inta uu is celin waayo ku dhawaaqa. Dh: hoogay, jabay.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, guulguulid. Dh: haaraan.

(fal) cid kale, haar iyo calaamad nabar ah u yeel ama ku dhifo. Dh: calaamadee, haaree, qoon.

m.f.dh la-mid: haadin.