Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

de: hawk

2

lx: haadka

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: haadka

waa la naqliyay ✓

Mahadnaq; baga!

waa la naqliyay ✓

e.d Mahadnaq; baga! la-mid: haakaalle, haakah, hakah.

waa la naqliyay ✓

inter. good!, well done!; bravo!

waa la naqliyay ✓

(interjection) used to express approval or agreement; good (guudh)-, OK; bravo (baraavo)

waa la naqliyay ✓

haaka! (tilmaame) wax laga haqabbeelay oo loo jeellanaa; wax la qaayibay; wax la guddoomay. Adoo hiil ii taray weli haaka! kuma odhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: good!, well done!; bravo!

2

lx: haaka

3

ps: intj

4

key: haaka

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) milayga la joogo. Dh: iminka, imika.

2

haadda: (falkaabe) erey uu ku celceliyo qof qof kale war ka guraya oo u dhigma 'gartaye, gaddana' ama 'sii wad warka'. Dh: haaye.

waa la naqliyay ✓

1

(Aboodi-ga)

2

Haadka jaad ka mid ah oo weyn oo afka iyo lugaha iyo baalasha dhinacyadooda guduudan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baad-da) Xoolo qofkii ama dadkii laga adkaado baxsho; sedo (sado); ammaan; canshuur.

2

2. (Baad-ka) a) Waxa dhulka ka baxa oo nafleyda daaqdaa, cunto; cunno. b) Labada garab oo haadka iyo dayuuraduhu ku duulaan; baal.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaldhiig-ga)

2

Baalasha haadka kuwooda buka oo laga rifo ama laga soo siibo; tinmood.

waa la naqliyay ✓

1

(Beelya-da)

2

Haadka waaweyn tu kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Cantalyaa-ga)

2

Haadka waaweyn ku kamid ah; wuxuu lee yahay af iyo lugo dheerdheer, koox koox buuna isu raacaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Duulid-da)

2

1. Hawada dhexdeeda marid sida haadka iyo dayuuradaha; haadid; lalid; heehaabid.

3

2. Col badani, inuu soo dagaallamo oo cid wax soo yeelo, u bixid; xarbi aadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Guduri-ga)

2

Haadka waaweyn jaad kamid ah; qoormurux.

waa la naqliyay ✓

1

(Haadka'adag-ta)

2

Gorgor aad u weyn oo xoog badan; wuxuu lee yahay madax guduudan iyo bidaar iyo addimo iyana gudguduudan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qunba-ha)

2

1. Weel harag ah oo subagga lagu shubto.

3

2. Miraha naarajiinta.

4

3. Gulgulada weyn oo haadka qaarki surka ku lee yahay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaarta turubka, hadba marka la dheelayo haadka loo boqro. la-mid: boolayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo m.dh) Nooc haadka hilibka cuna ka mid ah, xoog badan leh, gorgorkana ka yar. la-mid: coomaadde.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo m.dh) Nooc haadka hilibka cuna ka mid ah, xoog badan leh, gorgorkana ka yar. la-mid: coomaadde.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) jaad haadka ka mid ah oo waaweyn. Bogga iyo inta hore wuu cadyahay dushana waa madow afka iyo mijahana waa casaan. Gorayada iyo shimbiraha waaweyn ayuu ugacda ka cunaa. Gorayadu ilmaheeda, aroori bay dhigtaayoo, aboodigu ku laayaa. Dh: durmi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) baalasha buka ee haadka. Baaldhiigga waa laga rifaa haadka, haddii uu cudur ku faafo. Dh: tinmood.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) baalasha haadka ku wooda buka oo laga rifo. Digaagga baalshiigga ka rif.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) turub haadka socda haad aan ahayn, bartirayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haadka waaweyn mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) turub afar baadh ah haadka lagu booleeyey magacaabasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) haadka waaweyn jaad ka mid ah. Wuxuu leeyahay af iyo lugo dhaadheer oo dhuudhuuban, kooxkoox ayaanu isku raacaa. Dh: qulunbe.

waa la naqliyay ✓

1

(Haadaan-ta)

2

Dhul jeexan oo hoos u fog oo laga dhaco; bohol ama qar, dhiniciis aad u dheer; gebi laga finiino; jar.

3

2. Geed caano leh oo dharkaynka la tol ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. crevasse, chasm, abyss

2

haadaan [feminine] n., [collective] euphorbia tree

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) a deep opening in the earth's surface; chasm (kaazem); gorge (goog) ~ dalow

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) geed banka ka baxa oo laamihiisu caleen lahayn oo caano kulul na ka soo heemaan. Kolka la turqo dhuuxiisu wuu jilicsan yahay oo qabaallada iyo qoryaha xoolaha lagu waraabiyo ayaa laga qortaa. Neefka haadaan baa ku da'day oo dhogortii ka qaadday.

2

haadaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos u qodan oo laga dhaci karo. Geela haadaanta ka ilaali yuun ku daadane. Dh: jar, uub, ceel, bohol, god.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaab dumarku isku diriraan oo loo yaqaan boodis. Dh: haadsasho.

waa la naqliyay ✓

sorte.

waa la naqliyay ✓

qat (plante euphorisante).

waa la naqliyay ✓

empreinte.

waa la naqliyay ✓

vivres.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Haad-da) a)° Nafleyda inta duusha; wixii baal leh; shinbiro. b) Baylah; goldaloolo.

2

2. (Haad-ka) ° a) Sida 1a. b) (qof. kd.) sida haadka u fudfudud oo wax walba ku soo haada.

waa la naqliyay ✓

1

haad: m.dh (-dad, m.l) Baylah, goldaloolo.

2

hąad¹: m.l 1. Buunshe. 2. H. ah: qof fudfudud. 3. Xad. 4. (-dad, m.l) Hal turub afartiisa qaybood mid ka mid ah. 5. Inta qof hal mar isku cuno (turub). 6. Dhinaca loo oggolyahay in baabuur waddada ka maro. 7. Cudur maskaxeed geela ku dhaca.

3

hąad²: m.l (haad, m.dh) Nafleyda inta duusha oo baalka leh.

4

hąad³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax baalal leh dhul kor uga kicid. 2. Ka h.: naf, qof ka bixid. Tusaale: “Cali way ka haadday”.

waa la naqliyay ✓

1

hąad¹: m.l 1. Buunshe. 2. H. ah: qof fudfudud. 3. Xad. 4. (-dad, m.l) Hal turub afartiisa qaybood mid ka mid ah. 5. Inta qof hal mar isku cuno (turub). 6. Dhinaca loo oggolyahay in baabuur waddada ka maro. 7. Cudur maskaxeed geela ku dhaca.

2

hąad²: m.l (haad, m.dh) Nafleyda inta duusha oo baalka leh.

3

hąad³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax baalal leh dhul kor uga kicid. 2. Ka h.: naf, qof ka bixid. Tusaale: Cali way ka haadday. m.f.dh, haadid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] bird ~ birds (especially large species)

2

haad v. fly (about ~ around), be flying

3

haad [feminine] n., loc. (adj.): insecure place; unattended person; left alone, neglected

waa la naqliyay ✓

peureux.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) birds (beerdhis) ~ baalalay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lal oo hawada u duul. Dh: duul, lal, bid. Li: daadeg, fadhiiso.

2

haad: (fal) «ka ~» naf, qof ka bax.

3

haad-da: (magacwadareed) noolaha inta baadadka leh ee duusha. Dh: shinbiro, baalley.

4

haad -da: (magac, dhedig, keli) baylah iyo ka warhayn la'aanta. Dh: daayac, laayac. Li: daryeel.

5

haad -ka: (magac lab, keli) baadleyda duusha inteeda hilibka cunta oo keliya. Haad ba haad kici haybaddaadu noqotaye, hodan baad ka tahay qurux. Wa: haadda.

6

haad -ka: (magac, lab, keli) labada dhinac ee laamiga middood. Gaadhigu haadkiisa ayuu ka baxay intaanu rogman. Dh: dhinac. Wa:haadad.

waa la naqliyay ✓

haka! (tilmaame) erey la yidhaahdo marka wax wannagsan oo laga raalli yahay la arko; guddoomay. Dh: haakah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo dadkii lahaa ka lumay oo cid kale la socda. Dh: baadi.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. Badar la tumay buunshe ka saarid. 2. Haad cayrin. 3. Diyaarad kicin. 4. Gacan h.: gacan ruxid oo salaan ama baaq looga golleyahay. la-mid: haati.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. Badar la tumay buunshe ka saarid. 2. Haad cayrin. 3. Diyaarad kicin. 4. Gacan h.: gacan ruxid oo salaan ama baaq looga golleyahay. m.f.dh, haadin. la-mid: haati.

waa la naqliyay ✓

v. winnow (grain); fly, make something fly; mislead, lead astray, disorient

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) 1. blow [for example chaff] off especially the grain; winnow (win now). 2. cause something to fly (falaay) ~ haati.

2

u gacan haati: (v) wave by hand as a signal for someone

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadhuudh iyo wixii la mid ah buushiga iyo qashinka ka huf adiga oo kor geynaya, dabadeedna hoos u soo daadinaya. Dh: goolab, huf.

2

haadi: (fal) (u ~) qof meel dheer jooga oo aan codkaaga maqlayn gacanta u taag si uu kuu arko. Gacanta u haadi gabdhaha ha inna arkaane.

waa la naqliyay ✓

1

a: haati

2

de: winnow (grain); fly, make s.t. fly; [ext.] mislead, lead astray, disorient

3

lx: haadi

4

pd: (haadiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: haadi

waa la naqliyay ✓

maintenant, alors.

waa la naqliyay ✓

Kolkii in la joogoba.

waa la naqliyay ✓

adv., time: every time; again and again; whenever

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) marba; kolba.

waa la naqliyay ✓

1

de: every time; again and again; whenever = had + -ba

2

lx: hadba

3

ps: adv-time

4

key: hadba

waa la naqliyay ✓

Goorta dhexdeeda lagu sugan yahay ama la joogo; haddeer; amminka; eegga.

waa la naqliyay ✓

adv., time: now, just now, this moment, at once

waa la naqliyay ✓

(adv) at the present time; at once; immediately; right now: now (naaw) ~ iminka, haddeer

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) goorta dhexdeeda lagu sugan yahay oo la joogo. Dh: haddeer, amminkan, eegga, haddadatan, haatan.

waa la naqliyay ✓

1

de: now, just now, this moment, at once

2

lx: hadda

3

ps: adv-time

4

syn: imminka, markan

5

key: hadda

waa la naqliyay ✓

فِي الْوَقْتِ الحاضر

waa la naqliyay ✓

1

Hadma?

2

Goorma? Kolma? Jeerma? Waama? Marma? Shirma?

waa la naqliyay ✓

question word, time: when?

waa la naqliyay ✓

(adv) at what time: when (ween) ~ goorma

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) waydiin waqti tilmaamaya, lana macno ah 'waa xillima' ama goorama. Dh: kolkee, goorma, kolma, jeerma, xaama, marma, shinma, shinkee, xillima.

waa la naqliyay ✓

1

de: when?

2

lx: hadma

3

ps: qw-time

4

see: goorma

5

key: hadma

waa la naqliyay ✓

n. phr., loc. here

waa la naqliyay ✓

(adv) here (hiyer) ~ halkaan, halkan. Ex: xaggee dhigaa? Fadlan, halka dhig! where shall I put? Please put it here!

waa la naqliyay ✓

1

de: here Lit: the place

2

lx: halka

3

ps: np-loc

4

xe: We came here to talk to you.

5

xv: Halka waxaannu u nimid inaan kula hadallo.

6

key: halka

waa la naqliyay ✓

هَهُنَا وَ هُنَا

waa la naqliyay ✓

name-f generosity, dew

waa la naqliyay ✓

Maalinta la joogo labadeeda gelin kan hore oo la kala baray, barkiisa hore; subaxa kolkaas la joogo.

waa la naqliyay ✓

fk. Maalinta la joogo subaxeeda. la-mid: saakay.

waa la naqliyay ✓

fk. Maalinta la joogo subaxeeda. la-mid: saakay.

waa la naqliyay ✓

adv., time: this morning

waa la naqliyay ✓

ce matin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) maalinta la joogo labadeeda gellin, kan hore; subaxa la joogo. Dh: aroor, subax. Li: galab.

waa la naqliyay ✓

1

de: this morning

2

initial: s

3

lx: saaka

4

pd: (saakay)

5

ps: adv-time

6

key: saaka

waa la naqliyay ✓

هذا الصباح

waa la naqliyay ✓

Midda adigu aad leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

taada¹: mu.lh.dh (kuwaaga, w) Magacuyaal lahaansho oo tilmaamaya wax adigu (qof-ka labaad ee kelida ah ee lahadlaha ah) aad leedahay. Tusaale: “Taada ayaa qurux badan”.

2

taada²: (-taada) dk.lh.dh Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax adigu (qofka labaad ee kelida ah ee lahadlaha ah) aad leedahay. Tusaale: “buugaagtaada ayaan ka dhax helay warqaddan”. la-mid: taa³.

waa la naqliyay ✓

1

taada¹: mu.lh.dh (kuwaaga, w) Magacuyaal lahaansho oo tilmaamaya wax adigu (qofka labaad ee kelida ah ee lahadlaha ah) aad leedahay. Tusaale: Taada ayaa qurux badan.

2

taada²: (-taada) dk.lh.dh Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax adigu (qofka labaad ee kelida ah ee lahadlaha ah) aad leedahay. Tusaale: buugaagtaada ayaan ka dhax helay warqaddan. la-mid: taa.

waa la naqliyay ✓

1

(magac'uyaal) lahaansho oo tilmaamaya wax adigu (qofka labaad ee kelida ah ee lahadlaha ah) aad leedahay. Wa: kuwaaga.

2

taada: (dabakar) -taada: dabakar lahaansho oo tilmaamaya wax adigu (qofka labaad ee kelida ah ee lahadlaha ah) aad leedahay. Dh: taa.

waa la naqliyay ✓

imperative v., pl. you all be ...!

waa la naqliyay ✓

(v) [ singular of ahow] you be... Ex: Haddaad dhul qalaad tagtaan, Islaam ahaada; if you go to a foreign land, be Muslims [don't lose your faith]

waa la naqliyay ✓

1

de: you all be ...!

2

lx: ahaada

3

pd: (ahow)

4

ps: v5a-imp-pl

5

xe: Goodbye [lit: be good; said to a group]

6

xv: Nabad ahaada!

7

key: ahaada

waa la naqliyay ✓

wing

waa la naqliyay ✓

1

de: bird ~ birds (especially large sp.) Contrast: shimbir ~ shinbir

2

hm: 1

3

lx: haad

4

pd: (-ka Pl: haad (da), haadad (ka))

5

ps: n5-m, n4-m-col

6

key: haad_1

waa la naqliyay ✓

1

de: fly (about ~ around), be flying

2

hm: 2

3

lx: haad

4

pd: (haaday)

5

ps: v1=intr

6

syn: duul, buub

7

key: haad_2

waa la naqliyay ✓

1

cf: baylah

2

de: insecure place; unattended person; [atr.] left alone, neglected

3

hm: 3

4

lx: haad

5

pd: (-da Pl: haadad (ka))

6

ps: n0-f-loc; n4-f

7

key: haad_3

waa la naqliyay ✓

haaday! (ereydhawaaq) qof dhibaato weyni gaadhay oo inta uu is celin waayo ku dhawaaqa. Dh: hoogay, jabay.

waa la naqliyay ✓

1

Haadey!

2

Erey, qof dhibaato weyni gaartey, inti is celin waayo, ku dhawaaqo; duulay! hoogey! jabay!

waa la naqliyay ✓

e.d Erey dareen tilmaama, taah naag murugaysan la qayliso. la-mid: hoohey.

waa la naqliyay ✓

inter. Woe is me!, Alas!

waa la naqliyay ✓

(expression) used to express sorrow or regret of danger; alas (a-laas) ~ hoogey

waa la naqliyay ✓

haadey! (ereydhawaaq) erey qof dhibaato weyni gaadhay uu ku tayaaqsado. Haadayey maxaa ilmahaygii helay! Dh: hoogay, ba'ay, balanbalay.

waa la naqliyay ✓

1

de: Woe is me!, Alas! Exclamation of great distress

2

lx: haadey

3

ps: intj

4

key: haadey

waa la naqliyay ✓