Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Haadid-da)

2

Duulid; lalid; bidid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hąad³. la-mid: haadis².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka kor uga duulid; hawada dhexdeeda marid sida haadka iyo diyaaradaha. Haadiddu shinbiraha qaar way ku adagtahay. Dh: haadis, biibid, lalid. Li: daadegid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaadid-da)

2

1. Dhaad ka xirid.

3

2. Ogaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhaad². la-mid: dhaadis, dhaagid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhąagid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ogaansho ay hubsiimo ku jirto. Dh: hadid.

2

dhaadid -da: (magac, dhedig, keli) u fiirsasho oo aad ula socosho. Dhabbadii markay naga duween shicibku dhaadaayay. Dh: eegid, dhursugud.

waa la naqliyay ✓

1

(Aadid-da)

2

Meel u socosho; tegid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ąad³; la-mid: ąad¹.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: tegid, aaditaan.

2

aadid -da: (magac, dhedig, keli) «ku~> qof ama wax kale ka hortegistiisa ama ku beegnidiisa.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. Badar la tumay buunshe ka saarid. 2. Haad cayrin. 3. Diyaarad kicin. 4. Gacan h.: gacan ruxid oo salaan ama baaq looga golleyahay. la-mid: haati.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. Badar la tumay buunshe ka saarid. 2. Haad cayrin. 3. Diyaarad kicin. 4. Gacan h.: gacan ruxid oo salaan ama baaq looga golleyahay. m.f.dh, haadin. la-mid: haati.

waa la naqliyay ✓

v. winnow (grain); fly, make something fly; mislead, lead astray, disorient

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) 1. blow [for example chaff] off especially the grain; winnow (win now). 2. cause something to fly (falaay) ~ haati.

2

u gacan haati: (v) wave by hand as a signal for someone

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadhuudh iyo wixii la mid ah buushiga iyo qashinka ka huf adiga oo kor geynaya, dabadeedna hoos u soo daadinaya. Dh: goolab, huf.

2

haadi: (fal) (u ~) qof meel dheer jooga oo aan codkaaga maqlayn gacanta u taag si uu kuu arko. Gacanta u haadi gabdhaha ha inna arkaane.

waa la naqliyay ✓

1

a: haati

2

de: winnow (grain); fly, make s.t. fly; [ext.] mislead, lead astray, disorient

3

lx: haadi

4

pd: (haadiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: haadi

waa la naqliyay ✓

1

(Hadid-da)

2

1. Garasho; kasid.

3

2. Dilid; wedid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg had³.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qof iyo wixii la mid ah, dilid; cid kale nafta ka jarid. Dh: dilid, wedid.

2

hadid-da: (magac, dhedig, keli) garasho iyo kasid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baadid-da)

2

Wax badan maqnaan; raagid; daahid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baad².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bąad².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (mayac, dhedig, keli) cela magnaan dheeraata. Scadid ku kala raugnays helmaan, baro wada galeyna. Dh: baaris, raagid, dachid, dibloed

2

baadid -da: (magac, dhedig, keli) Laydhitaanka iyo leexashada dhiuc la maro. Kobta adhiga becaubu degay kor uga baadaye

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg daad².

waa la naqliyay ✓

1

(Faadid-da)

2

(cunno, kd.) raagid iyo oollimaad darti la xumaansho; khaashid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg faad.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) rogidda maro ama daah. Dh: feydid.

2

faadid-da: (magac, dhedig, keli) hurdo aan waxba la dareemin seexad; hurdo daal keenay la gam'id.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaadid-da)

2

Wax aan digtooneyn oo aan is jirin, inta loo soo dhuunto, wax yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gaad². la-mid: gaadis, gaadmo, gaadniin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, u gabbasho oo si dhuumasho ah ugu kuurgalid. Dh: gaadis, gaadmo. Li: badheedhid.

waa la naqliyay ✓

1

(Haadin-ta)

2

Badarka la tumay, kd., oo inti kor la geeyo ama loo sayro hoos loo soo daadsho ama loo soo qubo si neecawdu u dhexmarto oo buunshaha u bitiso; duulin; buubin; (ama haatin).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg haadi. la-mid: haadis¹, haatin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudh la tumay iyo wixii la mid ah oo inta weel lagu shubo ee kor loo saydho buushiga iyo qashinka laga tuuro. Haadinta hadhuudhka xilliga dabaysha ayaa lagu beegaa. Dh: hufid.

2

haadin -ta: (magac, dhedig keli) «u» qof meel fog jooga gacanta u lulid si uu kuu arko. Haadintayda miyaanad arkayn gellin baan gacanta kuu lulaye?

waa la naqliyay ✓

1

haadis¹: m.l la-mid: haadin.

2

haadis²: m.dh la-mid: haadid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg haadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Haagid-da)

2

Dhab u cunid; ka dhergid; ka xiisadhicid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg haag.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) cunto si fiican u cunid oo ka dhergid; si dhab ah u cunitaan. Caalooli sahay ma leh oo ka haagiddu waxba kuu tari mayso. Dh: dhergid, qaraarid, haagis.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) feker iyo talo laabta ku hayn.

2

haamid -da: (magac, dhedig, keli) caleen ama caws majo ama haame ku jarjarid. Haamiddii beertu weli way socotaa. Dh: goyn, jarid, haamis.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig keli) xaadhista meel uskag iyo gidaafadi taallo si ay u nadiifawdo. Dh: xaadhid, xaaqid, salabayn, fiiqid.

2

haaqid-da: (magac, dhedig, keli) dabargoynta iyo laynta aan la isku naxariisan. Haaqiddii gumeystaha, ayaan weli hafeeftaa. Dh: xasuuqid, xaaqid, tirtirid, dabargoyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Haarid-da)

2

Dhuldhac diidid; werfid; harjadid; madaxdhulladhicid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hąar².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) calaamad wejiga ama dhabarka lagaga dhigo ilmaha dhashay ama wanka adhiga lagu darayo ee sumalka.

2

haarid -da: (magac, dhedig, keli) dhuldhac ama welfid maanka la iska qaado. Dh: harjadid, welfid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg haaw².

waa la naqliyay ✓

1

(Haayid-da)

2

Niyo; dan.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-dyo, m.l) Nooc kalluunka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. intention, aim, objective

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, hedig, keli) jaad kalluunka ka mid ah.

2

haayid-da: (magac, dhedig, keli) hammi iyo dareen, doonis xoog badani ku jiraan. Haayidda badan waa lagu horumaraa. Dh: dan, niyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: intention, aim, objective

2

lx: haayid

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

syn: dan, niyo

6

key: haayid

waa la naqliyay ✓

1

haddid¹: m.l la-mid: haddidid.

2

haddid²: f.g1 (-day, -dday) Cid cabsi gelin. la-mid: handad².

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Cid cabsi gelin. m.f.dh, haddidid. la-mid: handad.

waa la naqliyay ✓

v. threaten, intimidate, harass

waa la naqliyay ✓

(fal) u hanjab oo u cagajuglee. Dh: handid.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: handad

3

de: threaten, intimidate, harass

4

lx: haddid

5

pd: (haddiday)

6

ps: v1=tr

7

key: haddid

waa la naqliyay ✓

1

(Jaadid-da)

2

1. Jaad cunid; qayilid.

3

2. (ku jaadid) Hawl gaar ah u yeelid, siin, ku qaybin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jaad².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, dhadig, kali) qaad cunid. Jaadid badan ayaan sameeyey. Dh: barjayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Laadid-da)

2

Laad ku dhufasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg laad².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lugta faygeeda hore ee ku abbaaran dhinaceeda kore, xoog wax ugu dhufad; leed ku dhufasho. Dh: harraatiyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaadid-da)

2

1. Wax kor la geeyey sidid, meel ka wadid oo meel kale geyn.

3

2. (kor u qaadid) Meel hoose ka qaadid oo meel kore geyn; bilid.

4

3. (roob) Kicid.

5

4. (duullaan, col) xoolo dhicid.

6

5. (cudur) ku dhicid.

7

6. (hees kd.) Ku dhawaaqid; ka luuqin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qaad². la-mid: qaad¹ (4), qaadis.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act of carrying (keering) or lifting

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhulka yaal kor u hinjin. Qaadidda ad qodaxda dawga ka qaaddaa waa sadaqad. Dh: qaadis. Li: dhigid.

2

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) in wax mug leh gudihiisu deeqi karo ku shubid. Weel gaadid yar wax laguma shubto. Dh: deeqid, qaadis.

3

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) cudur ama bugtaan cid kale haysa la bukoosho. Tallaalku kala qaadidda cudurrada ayuu yareeyaa.

4

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) duullaan meel ugu kacid oo dagaal u xamaanqaadasho. Dh: weerarid.

5

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) ku luuqaynoo ku heesid. Qasaa'idka waa la kala qaadid ogyahay. Dh: heesid, qaadis.

6

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) da'idda joojin Mayay qaadiddii milay ma leh. Dh: kacid, joogi. Li: da'id, hoorid.

7

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) xil aqbalid oo masuul noqosho, xil dusha u ridasho. Xilka qaadiddiisa dad badan ayaan ku degdegin. Dh: xilqaadis.

8

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) dhac xoolaad samayn oo boobid. Qaadidda geel aad lahayn waa dembi kuu yaal. Dh: dhicid, boobid.

9

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) deeq iyo axsaan ku siin. Isku qaadidda jaadku way ka fududahay isa siinta lacagta. Dh: siin. Li: diidid.

10

qaadid -da: (magac, dhedig, keli) gabadh iyada oon reerkoodu ogayn guur u kaxaysasho. Qaadidda gabdhaha in reerkooda laga doono ayaa ka sharaf badan. Dh: la tagid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhici doona astaamahooga ka sii sheegid; mala'awaalid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bidid-da)

2

1. Dareensasho aan la hubin; u qaadasho; malayn; tuhmid.

3

2. Hawada marid; duulid; haadid; lalid.

waa la naqliyay ✓

1

(Duulid-da)

2

1. Hawada dhexdeeda marid sida haadka iyo dayuuradaha; haadid; lalid; heehaabid.

3

2. Col badani, inuu soo dagaallamo oo cid wax soo yeelo, u bixid; xarbi aadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Jabid-da)

2

1. Wax mid ah oo adag, wax xoog leh oo ku dhacay darti u kala haadid, u kala duulid; burburid.

3

2. (ganacsi) qiime sare, hoos aadid; raqiis noqosho.

4

3. (col; dagaal kd.) guuldarro ku dhicid; laga adkaan; baqasho.

waa la naqliyay ✓

hąad-hąadid: m.f.dh eeg hąad-hąad².

waa la naqliyay ✓

1

shaqal¹: m.l (shaqallo, m.dh) Sharrax lagu qurxiyo weelasha, albaabada, dariishadaha iyo wixi lamida.

2

shaqal²: m.l (shaqallo, m.dh) (naxwe) Xaraf keligii lagu dhawaaqi karo oo intii la doono la jiidi karo; shaqalladu waxay ka dhashaan hawo soo marta marinka codka iyagoo aan waxba celinin. Tusaale: “a, e, i, o, u, aa, ee iyo wixi lamida”. Sh. culus: shaqallada Soomaaliyeed iyagoo ah 10 (5 gaagaaban iyo 5 dhaadheer) ayaa haddana midkiiba uu yeelan karaa laba cod: mid “culus” sida “dųul” (oo ah duullaan u bixid) iyo mid “fudud” sida “duul” (oo ah haadid).

3

shaqal³: f.g1 (-qlay, -qashay) 1. Wax shaqal ku qurxin. 2. Xuruuf carabi ah xarako u yeelid. 3. Dhiil, haruub iyo wixi lamida maro ku dahaarid.

waa la naqliyay ✓

1

hąad¹: m.l 1. Buunshe. 2. H. ah: qof fudfudud. 3. Xad. 4. (-dad, m.l) Hal turub afartiisa qaybood mid ka mid ah. 5. Inta qof hal mar isku cuno (turub). 6. Dhinaca loo oggolyahay in baabuur waddada ka maro. 7. Cudur maskaxeed geela ku dhaca.

2

hąad²: m.l (haad, m.dh) Nafleyda inta duusha oo baalka leh.

3

hąad³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax baalal leh dhul kor uga kicid. 2. Ka h.: naf, qof ka bixid. Tusaale: Cali way ka haadday. m.f.dh, haadid.

waa la naqliyay ✓

1

shaqal¹: m.l (-llo, m.dh) Sharrax lagu qurxiyo weelasha, albaabada, dariishadaha iyo wixi lamida.

2

shaqal²: m.l (-llo, m.dh) (naxwe) Xaraf keligii lagu dhawaaqi karo oo intii la doono la jiidi karo; shaqalladu waxay ka dhashaan hawo soo marta marinka codka iyagoo aan waxba celinin. Tusaale: a, e, i, o, u, aa, ee iyo wixi lamida. Sh. culus: shaqallada Soomaaliyeed iyagoo ah 10 (5 gaagaaban iyo 5 dhaadheer) ayaa haddana midkiiba uu yeelan karaa laba cod: mid 'culus' sida 'dųul' (oo ah duullaan u bixid) iyo mid 'fudud' sida 'duul' (oo ah haadid). m.f.dh, shaqlid.

3

shaqal³: f.g1 (-qlay, -qashay) 1. Wax shaqal ku qurxin. 2. Xuruuf carabi ah xarako u yeelid. 3. Dhiil, haruub iyo wixi lamida maro ku dahaarid. m.f.dh, shaqlid.

waa la naqliyay ✓

/flit/ (v) haadid, buubid, duulid.

waa la naqliyay ✓

/flaay/flew (v) 1. duulid, haadid, lalid (v) 2. diyaarad ku safrid, ku-duulid (n) 3. dikhsi, duqsi

waa la naqliyay ✓

/pawns/ (v) ku boodid (ku soo haadid).

waa la naqliyay ✓

/soor/ (v) 1. duulid (cirka u haadid) 2. kor-u kicid (sare u kicid, sida ascaarta iwm).

waa la naqliyay ✓

/swuup/ (v) 1. haadid ama duulid (siiba haadid hoos usoo degid ah) (n) 2. haad (biibid).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax baal leh hawada mariddiisa. Bidid markarto shinbir garab li'i. Dh: duulid, haadid, lalid, bidis.

2

bidid -da: (magac, dhedig, keli) iskood u gu'idda timaha. Bididda timaha bidaartaa ugu wacan. Dh: rifmid, bidis.

3

bidid -da: (magac, dhedig, keli) talo ama wax doorbidid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) duulitaanka hawada. Dh: haadid, lalitaan, duulitaan.

2

haaditaan -ka: (magac, lab, keli) «ka naf, noole, ka bixitaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hawada dhexdeeda marid. Dh: duulid, bidid, haadid, heehaabid, lalis.

waa la naqliyay ✓

1

(Handadid-da)

2

Si handad ah ku kicid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh 1. la-mid: handad ¹, hanfadid. eeg handad². 2. la-mid: haddidid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) si handad ah ku kicid; u cagajugleyn; u hanjabaad; gooddin.

waa la naqliyay ✓

1

(Hanfadid-da)

2

Handadid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: handadid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) si cir weyni ku jirto wax u doonid. Hanfadidda waxba ku heli mayside tartiibso. Dh: hanfadis, gooddin.

2

hanfadid-da: (magac, dhedig, keli) u cagajuglayn iyo u hanjebid. Dh: handedid.

waa la naqliyay ✓

1

(Harjadid-da)

2

Werfid; mintidid; dadaalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg harjad². la-mid: harjad¹ (3).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mintidid oo dadaalid. Dh: mintidid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hoyaad².

waa la naqliyay ✓

1

(Jahaadid-da)

2

Jahaad gelid; diinta Islaamka darteed u dagaallamid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jahaad². la-mid: jihaadid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) Ilaahay daraaddii, dagaal u galid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: jahaadid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dagaal jihaad ah oo sharciga ku dhisan qaadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaadid-da)

2

(ku abaadid) ku daa'imid, ku waarid, ku ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg abaad². la-mid: abaad¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) duugowga iyo dabargo'a tilmaamaya baabi'idda wax jiray. Dh: goofid, gaboobid, raagid, duugoobid.

waa la naqliyay ✓

v., sg., relative form, [inchoative] that you be / become ...

waa la naqliyay ✓

(v) that you [sig.] become... Ex: waxaan rabaa inaad arday fiican ahaatid; I want you to become a good student

waa la naqliyay ✓