haadaan — Macnaha & Turjumaada

1

(Haadaan-ta)

2

Dhul jeexan oo hoos u fog oo laga dhaco; bohol ama qar, dhiniciis aad u dheer; gebi laga finiino; jar.

3

2. Geed caano leh oo dharkaynka la tol ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. crevasse, chasm, abyss

2

haadaan [feminine] n., [collective] euphorbia tree

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) a deep opening in the earth's surface; chasm (kaazem); gorge (goog) ~ dalow

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) geed banka ka baxa oo laamihiisu caleen lahayn oo caano kulul na ka soo heemaan. Kolka la turqo dhuuxiisu wuu jilicsan yahay oo qabaallada iyo qoryaha xoolaha lagu waraabiyo ayaa laga qortaa. Neefka haadaan baa ku da'day oo dhogortii ka qaadday.

2

haadaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos u qodan oo laga dhaci karo. Geela haadaanta ka ilaali yuun ku daadane. Dh: jar, uub, ceel, bohol, god.

waa la naqliyay ✓

v., pl., relative form, [inchoative] that they be / become ...

waa la naqliyay ✓

(v) they were or they may become ~ ahaadeen

waa la naqliyay ✓

1

de: that they be / become ...

2

lx: ahaadaan

3

ps: v5a-3pl-rel-inch

4

key: ahaadaan

waa la naqliyay ✓

1

(Aadaan-ka)

2

Ereyo yar oo lagu dheeraysto oo dadka tukashada loogu yeero (ama addin).

waa la naqliyay ✓

1

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan¹, eedaan¹.

2

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. la-mid: aaddan², eedaan².

waa la naqliyay ✓

1

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan.

2

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. m.f.dh., aadaamid. la-mid: aaddan.

waa la naqliyay ✓

m. n. Muslim call to prayer

waa la naqliyay ✓

aadaan-ka: (n) the Muslim call to prayer, It is used to signify the time of prayer for the five obligatory prayers ~ addin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) salaadda dadka ugu yeedh. Bilaalow, salaadka Duhur innoo aadaan. Dh: addin, eedaan.

2

aadaan -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq iyo baaq dadka loogu sheego in salaadda wakhtigeedii galay. Aadaanka waa laga daba aqriyaa mu'addinka. Dh: eedaan, addin.

3

aadaan -ka: (magac, lab, keli) ereyo la isla ogyahay oo kooban oo ay Diinta Islaamku goysay in dadka loogu sheego in salaadda wakhtigeedii galay.

waa la naqliyay ✓

1

a: addan

2

cf: addin

3

de: Muslim call to prayer

4

lx: aadaan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

xv: Arabic

8

key: aadaan

waa la naqliyay ✓

1

gaadaan¹: m.l Qarqarsi.

2

gaadaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Awr la rarayo luqunta iyo jeeniga hore iskaga xirid si aanu u kicin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qarqarsiga awrta oo xoog lagu fadhiisiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hamaan¹.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): cunning ~ sly person; astute; ruthless

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) wily (waayli); sly (islaay); tricky (tiriki) ~ nahaab. —Syn: cunning, crafty, foxy, artful, guileful

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof hunguri xun oo aan waxba dhawran. Haamaan hanti guud looma dhiibo. Dh: iimaanlaawe. Wa: haamaanno

waa la naqliyay ✓

1

de: cunning ~ sly person; [atr.] astute; ruthless

2

lx: haamaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: hamaan

6

key: haamaan

waa la naqliyay ✓

1

(Haaraan-ka)

2

Wax sidii la rabey si aan ahayn u dhacay ama noqday oo la isku eedeeyo, laysku dagaalo, wax laysaga sheego; hiif; canaan.

waa la naqliyay ✓

1

haaraan¹: m.l 1. Eedeynta cid wax ayna qabin oo ay ka gubanayso lagu eedeeyo. 2. Ceebayn cid loo jeediyo. la-mid: haaraamid.

2

haaraan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Ku h.: eed aan sal lahayn cid u jeedin. 2. Cid ceebeyn.

waa la naqliyay ✓

1

haaraan¹: m.l 1. Eedeynta cid wax ayna qabin oo ay ka gubanayso lagu eedeeyo. 2. Ceebayn cid loo jeediyo.

2

haaraan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Ku h.: eed aan sal lahayn cid u jeedin. 2. Cid ceebeyn. m.f.dh, haaraamid.

waa la naqliyay ✓

v. blame, reprove

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) censure (sensher); reproof (ripruuf)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax xumaaday, ciddii ka masuulka ahayd, ku eedee. Dh: hiif, canaano.

2

haaraan -ka: (magac, lab, keli) canaan hiif leh. Dh: foolxagad, eed, canaan, hiifid, haaran.

waa la naqliyay ✓

1

de: blame, reprove

2

lx: haaraan

3

nt: haaraan (ka) [vn-m] 'reproof, blaming'

4

pd: (haaraamay)

5

ps: v1=

6

key: haaraan

waa la naqliyay ✓

1

conj. vl. pron. now I ...

2

haddaan [conjunction], vl. pron. if I ...

3

haddaan [conjunction], neg. if ... not

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) ujeedooyin badan gala oo ay ka mid tahay wax la tamanniyayo, wax shardi lagu xidhayo ama hanjabaad oo ku wajahan hadlaha laftiisa; haddii aan. Dh: haddaanan.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel jar iyo waraar ah oo googo'an aadna u dheer. Waadaan daayeerbaa ku hoyda. Dh: laallay, qaw, garbo.

2

waadaan-ta: (magac, dhedig, keli) weel balaastig ama harag ka samaysan oo la aslo oo biyaha lagaga soo saaro ceelasha dhaadheer si xoolaha loogu waraabiyo oo loo yeelo giiraan iyo dawlis. Wadaan biyo ah weel iigu keen. Dh: dawlis.

waa la naqliyay ✓

1

(Deli-ga)

2

Meel laga dhaco; jar; gebi; haadaan; dalow.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Deyn-ka) a) Wax (lacag, kd.) qof qabo oo qof kale ama dad kale ka qabo; gashi. b) Jar, haadaan, laag.

2

2. (Deyn-ta) Dhaafid, ka aalid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gebi-da) Wejiga qaarkiisa kore: food.

2

2. (Gebi-ga) Bohol ama haadaan ama wax u eg, afkooda; gow; daan: qar; jar.

waa la naqliyay ✓

1

(Hataq-a)

2

Bohol yar; waraar; hog: haadaan; jar; booraan; gebi.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Jar-ka) a) Xoolaha la cayiliyo oo la ganacsado; ahmin. b) Daruur duuban oo hir la moodo, c) Bohol weyn gowgeed; qar; haadaan.

2

2. (Jar-ta) a) Sida 1c. b) Shaxda marka saddex hal oo isku bar bar ahi isku beegmaan; jare.

waa la naqliyay ✓

1

dalow¹: m.l (-wyo, m.dh) 1. Wadaan ramal ah; baaldi. 2. Haadaan ama meel dheer oo hoobad ah; deli. 3. Qof dalkiisii dhibaato awgeed uga cararay ee meel kale degaansada. 4. la-mid: dalaabid.

2

dalow²: f.mg1 (-laabay, -lawday; -laabi) Qof dalkiisii ku dhibaatooday, dal kale iska aadid.

waa la naqliyay ✓

1

deyn¹: m.l (-no, m.l) 1. Lacag iyo wixi lamida oo lays amaahsho. 2. Haadaan; jar.

2

deyn²: m.f.dh eeg daa. la-mid: dayn.

waa la naqliyay ✓

1

laag¹: m.l 1. Fac; asaag; mataan. 2. (m.l./dh) Meel biyo baxeen oo haadaan ah.

2

laag²: m.dh (-go, m.l) 1. (juqraafi) Togagga iyo webiyadu meesha ay badda uga darmaan. 2. (botani) Geedku meesha uu labada qaybood uga kala baxo; labalaako. la-mid: lag (4).

3

laag³: m.dh (-go, m.l) (juqraafi) Laag webi ama durdur oo ku biirisa biyaheeda webi weyn, isagoo kaga biyo daraya labada dhinac ama bar marinkiisa ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

qaw¹: m.l Meel cirif ah oo haadaan dheeri ka hooseysa.

2

qaw²: m.dh.sh.r Erey tilmaama dhawaac.

waa la naqliyay ✓

1

dalow¹: m.l (-wyo, m.dh) 1. Wadaan ramal ah; baaldi. 2. Haadaan ama meel dheer oo hoobad ah; deli. 3. Qof dalkiisii dhibaato awgeed uga cararay ee meel kale degaansada. 4. la-mid: dalaabid.

2

dalow²: f.mg1 (-laabay, -lawday; -laabi) Qof dalkiisii ku dhibaatooday, dal kale iska aadid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-no, m.l) 1. Lacag iyo wixi lamida oo lays amaahsho. 2. Haadaan; jar. la-mid: dayn.

waa la naqliyay ✓

1

laag¹: m.l 1. Fac; asaag; mataan. 2. (m.l./dh) Meel biyo baxeen oo haadaan ah.

2

laag²: m.dh (-go, m.l) 1. (juqraafi) Togagga iyo webiyadu meesha ay badda uga darmaan. 2. (botani) Geedku meesha uu labada qaybood uga kala baxo; labalaako. la-mid: lag (4).

3

laag³: m.dh (-go, m.l) (juqraafi) Laag webi ama durdur oo ku biirisa biyaheeda webi weyn, isagoo kaga biyo daraya labada dhinac ama bar marinkiisa ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Meel cirif ah oo haadaan dheeri ka hooseysa.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. container made of leather used to get out water from wells ~ wadaan, 2. a deep openin; in the earth's surface; chasn (kaazem); gorge (goog) ~ haadaan

waa la naqliyay ✓

if he., also see haadaan

waa la naqliyay ✓

s.m. haadaan, mool.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) guryaha saqafkooda dhinka biyaha roobku uga dhacaan. Dh: majaroor, biyashub.

2

biyadhac-a: (magac, lab, keli) meel hoose oo qaw ah ama haadaan ah oo biyo socdaa ka dhacaan, halka biyuhu ku hoobtaan. Garabada biyadhaca ku taalla ku soo dabbaasha. Dh: biyashub.

3

biyadhac-a: (magac, lab, keli) xoolo, biyo wadhan oon shubaal ahayn loona kala horaynin ka cabbid. biyadhaceen -ka: (magac, lab, keli) eeg biyadhac.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel haadaan ah oo laga dhaco. Daliga ha ka dhicine iska jir. Dh: haadaan, dalaw, gebi, qaw.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel jar ah, dheer hoose oo laga dhaco ama wax laga rido ama tuuroba. Deli lagama tuuree, dib intaan isula rogay, la dul tegay rikoodhkii. Dalidda haka dhici ka soo nogo. Dh: gebi, haadaan, jar, qaw, qorrof.

2

deli-ga: (magac, lab, keli) qoorta inteeda dambe. Deligaa i xanuunaya.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) madaxa inta hore ee foolka.

2

gebi -ga: (magac, lab, keli) dooxyada ama togagga waaweyn qararkooda dhaadheer. Gobanimadu iyadoo gudhoo gebi ka laallaada. Dh: qaw, gabi, jar, garbo, haadaan.

3

gebi -ga: (magac, lab, keli) (~ ahaan) giddi ama dhammaan. Dh: gabi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof maskaxdiisu aanay ku fillayn. Dhaadhaan dhul kuuma dhiciyo. Dh: doqon, nacas, caran, coon, sacsac. Li: fariid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhaadan. la-mid: dhaadnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaadka ka xidhnaan. Dh: dabranaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: deli, bohol, hataq, hog

2

de: crevasse, chasm, abyss

3

hm: 1

4

lx: haadaan

5

pd: (-ta Pl: haadaamo (/ha))

6

ps: n1-f

7

key: haadaan_1

waa la naqliyay ✓

1

de: euphorbia tree

2

hm: 2

3

lx: haadaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f-col

6

key: haadaan_2

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) duulitaanka hawada. Dh: haadid, lalitaan, duulitaan.

2

haaditaan -ka: (magac, lab, keli) «ka naf, noole, ka bixitaan.

waa la naqliyay ✓

v., pl., relative form, [inchoative] that you all be / become ...

waa la naqliyay ✓

(v) you become. Ex: waxaa la rabaa inaad carruur fiican ahaataan; you are supposed to become good children

waa la naqliyay ✓

1

de: that you all be / become ...

2

lx: ahaataan

3

ps: v5a-2pl-rel-inch

4

xe: I hope that you will excuse us.

5

xv: Waxaan rejeynayaa inaad naga raalli ahaataan.

6

key: ahaataan

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of being spilled

waa la naqliyay ✓

1

a: daadsanaan

2

de: state of being spilled

3

lx: daadnaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f-abs

6

key: daadnaan

waa la naqliyay ✓

1

(Daandaan-ka)

2

Wareer iyo tabaryari in lala dhaco lagu sigto; dhacdhaca haya; dalanbaabbi: sirinsirqo.

waa la naqliyay ✓

1

daandaan¹: m.l 1. D. ah: nafley tabar daran oo dhaadhacaysa. 2. la-mid: daandaamid.

2

daandaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Tabardarro awgeed dhicdhicid.

waa la naqliyay ✓

1

v. feel dizzy

2

daandaan vl. n. dizziness

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) dizzy (diisi) ~ dhawakhsan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wareer iyo miyir-doorsoon in lala dhaco lagu sigto. Dh: dalanbaabi, sirinsirqo, wareer.

waa la naqliyay ✓

Aan caato, kd., la engegin ee qoyan; aan jaynafsanayn; ladnaani ka muuqato.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax ladnaani ka muuqato ahaansho (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] feeble-minded, dim-witted, intellectually slow

2

dhaaddan [derived] [adjective] healthy-looking, well-fed, prosperous

waa la naqliyay ✓

name-f tied up; noticed

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid dabran oo dhaadka ka xidhan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Maro yar, aan cusbayn oo la xirto inta hawl la hayo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Maro yar, aan cusbayn oo la xirto inta hawl la hayo.

waa la naqliyay ✓

Common N. work clothes

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dharka shaqada loo sito. Dh: dhaaran.

waa la naqliyay ✓

1

de: work clothes

2

lx: dhaaraan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2(c)-m

5

key: dhaaraan

waa la naqliyay ✓

(adv) often (ofan); many times; frequently. Ex: dhaaxaan ku iri ha samayn! I told you often not to do that!

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waxyeello iyo nabar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) Warmooge; suufi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) Warmooge; suufi.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) armooge; suufi.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) hal aad u caano badan. Hal haandaab ah oo carruurta korisa ayaan leenahay. Dh: madi. Wa: haandaabyo.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax aan la nidaamin ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax aan la nidaamin ahaansho. m.f.dh, habdarnaan.

waa la naqliyay ✓

Comp. adj., (ie. n., adj.): badly off; poorly organized, disorganized, disorderly

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) si xun loo habeeyey.

waa la naqliyay ✓

1

de: badly off; poorly organized, disorganized, disorderly

2

lx: habdaran

3

pd: (habdarnaa)

4

ps: adj-cmp

5

key: habdaran

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron., neg. if he ... not

waa la naqliyay ✓

1

de: if he ... not = haddii + aan + uu

2

lx: haddaanu

3

ps: conj + vpro + neg

4

key: haddaanu

waa la naqliyay ✓

adv., time: just now; immediately

waa la naqliyay ✓

1

de: just now; immediately

2

lx: haddadan

3

ps: adv-time

4

xe: I just got on (the bus).

5

xv: Haddadan baan soo fuulay.

6

key: haddadan

waa la naqliyay ✓

Goortatan la joogo; haddeer.

waa la naqliyay ✓

adv., time: immediately, just now

waa la naqliyay ✓

(adv) now (naaw); at this moment

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) haddeer, haatan.

waa la naqliyay ✓

1

a: haddadan

2

de: immediately, just now

3

lx: haddatan

4

ps: adv-time

5

key: haddatan

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron., neg. if she / it [fem.] ... not

waa la naqliyay ✓