haad-haadid

m.l (-dayaal, m.l/dh) Cayayaan yaryar, caddaan xigeen ah, baalal jilicsan leh oo meseggeda ku dhasha.

-ha: (magac, lab, keli) cayayaan yaryar oo meseggeda ku dhasha. Midabkiisu caddaan buu xigaa, baalal jilicsanna leh.

-da: (magac, dhedig, keli) xarragood iyo socosho hannaan quruxsani ka muuqdo. Dh: taxtaxaashid, mardaaddiyid, shoobid.

m.f.dh eeg qaadqaad.

-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) cid kale; af ama addin ku weerarid.

(Raadqaadid-da)

Falid; sixrid.

m.f.dh eeg raadqaad. la-mid: raad-gamid.

-da: (magac, dhedig, keli) raad hore daba socosho.

raadqaadid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale falid ama baabid. Dh: falid, sixrid.

raadqaadid -da: (magac, dhedig, keli) socodbarasho bilaabid.

-ka: (magac, lab, keli) leellitaan, duulduulitaan.

-da: (magac, dhedig, keli) sidii ay caadadu ahayd dhinac ka marid. Caadadhaafid ayaad samaysay. Dh: caadaguurid.

m.f.dh eeg damaashaad².

-da: (magac, dhedig, keli) dabbaaldegid oo farxad la ciyaarid. Dh: dabbaaldegid.

m.f.dh eeg dhaabdhaab

-da: (magac, dhedig, keli) wax badan qodqotomin oo dhulka ku taagtaagid.

m.f.dh eeg dhaafdhaaf.

m.f.dh eeg dhaandhaan².

-da: (magac, dhedig, keli) jahawareerid wax kala garanwaasho. Shaqala'aantu waa dhaandhaamid. Dh: jahawareerid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhul aasan qodqodid oo soo qufqufid; faadhid oo hadana mar kale faadhid. Dh: baadhbaadhitaan, faarfaarid, faarfaaris, qufitaan.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku noqnoqosho; meel tegtegid.

m.dh Shimbir galleyrka u eg oo madax weyn, majo guduudan iyo ciddiyo dhaadheer leh.

-ka: (magac, lab, keli) qof in qaadhaan laga qaado diida; baaho diid.

m.f.dh eeg aadaan². la-mid: aadaan¹, aaddamid, aaddaan¹, eedaamid, eedaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) salaadka oo ah cibaado si gaar ah loo guto, ku baaqid. Dh: addimid, addimaad, eedaamid,

(fal) marka lagu farayo inaad dhulka dushiisa si filiqsan wax ugu tuurtuurtid ama aad si tashiil la'aan ah u isticmaashid. Meel qudha ha ku wada shubine daadaadi biyaha.

(Hadaafid-da)

Socod gaabis ah, socosho; hudeecid.

m.f.dh eeg hadaaf². la-mid: hadaaf¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) sidii ilmo yar ama qof indhala' u socosho. Dh: ansaleellayn, hudeecid.

(Hadaaqid-da)

Sida carruurta hadal-baradka ah u hadlid.

m.f.dh eeg hadaaq². la-mid: hadaaq¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) sida carruurta aan afka baran u dhadhawaaqid. Ilmuhu hadaaqid buu afka ku bilaabaa.

(Handadid-da)

Si handad ah ku kicid.

m.f.dh 1. la-mid: handad ¹, hanfadid. eeg handad². 2. la-mid: haddidid.

-da: (magac, dhedig, keli) si handad ah ku kicid; u cagajugleyn; u hanjabaad; gooddin.

(Jahaadid-da)

Jahaad gelid; diinta Islaamka darteed u dagaallamid.

m.f.dh eeg jahaad². la-mid: jihaadid.

-da: (magac, dhedig, keli) Ilaahay daraaddii, dagaal u galid.

m.f.dh eeg qadaad².

m.f.dh eeg afdhaaf.

-da: (magac, dhedig, keli) (is ~) dad wax ay ka tashanayeen ama ka hadlayeen isku khilaafid.

-da: (n) survival (sar vaay val); the act or process of surviving ~ badbaado

-da: (magac, dhedig, keli) nabadgalka laga nabadgalo dhibaato iyo col. Badbaadidda lama gartee, Allow adu noo jidbixi.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka meel si filiqsan wax loogu saydhsaydhiyo, si tashiil laaan ah u adeegsasho. Ka daa cuntada daadaadinta. daadaadsan: (tilmaame) wax filiqsan oo yaalla meel kasta si tartiib la'aan ah. Alaabtaydii oo kala daadaadsan baa guriggii ugu tagey.

m.f.dh eeg gaadaan².

(Haaraamid-da)

Wax sidii la rabey si aan ahayn u dhacay, dad kale ku eedayn, ku dagaalid, wax kaga sheegid; hiilid; canaanasho.

m.f.dh eeg haaraan². la-mid: haa-raan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) canaan iyo foolxagad tiro badan oo hiif ah cid kale u geysasho. Meel balaayo heeryaha dhigtoo, la isku haaraamey. Dh: guulguulid, hiifid, haaramid, eedayn.

m.f.dh eeg haasow². la-mid: haasow¹.

-da: (magac, dhedig, keli) sheeko dhex marta labo qof iyo in ka badan oo ismaaweelin ah.

haasaawid -da: (magac, dhedig, keli) (la ~) sheeko shukaansi la xidhiidha, qof kale la hayn. Haasaawid buu haloosiga guur ka bilawdaa. Dh: sheekaysi.

-da: (magac, dhedig keli) hadhuudh iyo wax la mid ah, biyo u galid oo dhadhan iyo urba isbeddelid.

haddaarid -da: (magac, dhedig keli) caajis iyo daal dareemid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel hadh leh tegid. Kolka kulayl jiro xooluhu hadhgalidda way yagaanniin. Dh: hadhsi.

(Halgaadid-da)

Wax gacanta ku qabasho oo meel fog ku tuurid.

m.f.dh eeg halgaad².

-da: (magac, dhedig, keli) waran, dhagax iyo wixii la mid ah, ku tuurid ama ku dhufasho.

m.f.dh eeg halqaad². la-mid: halqaad¹ (2).

(Harraadid-da)

Biyo la cabbo u baahasho; oomid; asqoobid.

m.f.dh eeg harraad².

-da: (magac, dhedig, keli) mid oomman oo harraaday ahaan. Dh: harraadis, asqoobid, oomis.

(fal) xagga sare qabo oo wadhfi isaga oo dhiniciisa hoose lulmayo oo aan waxba ku hayn. Dh: laallaadi, wadhfi.

laadlaadi: (fal) meel sare oo uun dhulka taabanayn sudh oo ka soo lul.

-da: (magac, dhedig, keli) meel sare ka lulasho. Dh: lulasho.

m.f.dh eeg nabdaad.

m.f.dh eeg raadgad.

-da: (magac, dhedig, keli) cid laga dhuumanayo foof hallayn oo meel aanay filayn ka bixid. Raadgadiddu waa xeelad dagaal.

-da: (magac, dhedig, keli) wax sii sheegid, wax soo fool leh ka sii warramid.

m.f.dh eeg shahaad².

(Andaqaadid-da)

Arrin lagu heshiiyey wixii xil ka yimaada ama eeddii ka timaadda, qaadasho; eed qaadid; xil xanbaarid; isu qoolid; shaf u tumid.

m.f.dh eeg andaqaad². la-mid: andaqaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg andaqaad.

m.f.dh eeg aynshaad².

m.f.dh eeg baashaal². la-mid: baashaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) ismaaweelinta nafteeda.

-da: (magac, dhedig, keli) liibaan helid; farxad iyo raynrayn ku jirtid. Dad iyo duunyo ba badhaadhid Allow na gaadhsii. Dh: baraarid, lii, barwaaqoobid, rayrayn.

m.f.dh eeg candhaaq². la-mid: candhaaq¹.

-da: (magac, dhedig, keli) barraaqid.

m.f.dh eeg dardhaaf². la-mid: dardhaaf¹.

m.dh la-mid: dhardhaarid.

-da: (magac, dhedig, keli) cunta dabka saarid oo karinteeda bilaabid. Xilligii dhadhaaridda qadada ayaa gaadhay. Dh: bilaabid

dhadhaarid -da: (magac, dhedig, keli) is maqiiqid oo yool saaniya isku sii dayn. Is dhadhaaridda maalinba qof aad isku dhadhaarayso iska daa oo shagayso.

(Fasahaadid-da)

Xumaansho; kibrid.

m.f.dh eeg fasahaad².

-da: (magac, dhedig, keli) wax xumaaday ama qaldamay ahaan.

(Haabhaabad-ka)

Haabhaabasho.

vl. n. act of keeping on feeling (around) ~ groping about

-ka: (magac, lab, keli) haabasho oo kolba haabasho wax aanad arkayn ama aan si fiican u muuqan.

haabhaabad -ka: (magac, lab, keli) laacidda iyo tiigsiga wax kaa fog.

a: haabhaabasho (/da) [vn6-f]

de: act of keeping on feeling (around) ~ groping about

lx: haabhaabad

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: haabhaabad

m.f.dh eeg hanaqaad². la-mid: hanaqaad¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) korid oo xilli masuuliyad la qaadi karo gaadhid. Dh: xilqaadid, hanaqaadis, mudakarid, taabbagalid.

(Jaanqaadid-da)

1. (qof kabo qaba) qaadista tallaabada, shanqar ka yeersiin.

2. Saanqaadid; socosho; tegid.

m.dh eeg jaanqaad². la-mid: jaanqaad¹ (3).

f. n. noise of footsteps; walking, going

-da: (magac, dhedig, kali) isla helisteeda iyo ciyaariddeedaba. Dh: jaanqaadis.

de: noise of footsteps; walking, going

lx: jaanqaadid

pd: (-da)

ps: n2a-f

key: jaanqaadid

-da: (magac, dhedig, keli) laablakicid; laabkicid.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel kore oo aan dhulka la taabsiinayn sudhid. Dh: laadlaadis.

-ka: (magac, lab, keli) oeg laadlaadin.

(Laallaadid-da)

Meel sare surnaan, ka lulasho.

m.f.dh eeg laallaad². la-mid: laalaadis².