haad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haad
1. (Haad-da) a)° Nafleyda inta duusha; wixii baal leh; shinbiro. b) Baylah; goldaloolo.
2. (Haad-ka) ° a) Sida 1a. b) (qof. kd.) sida haadka u fudfudud oo wax walba ku soo haada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haad
haad: m.dh (-dad, m.l) Baylah, goldaloolo.
hąad¹: m.l 1. Buunshe. 2. H. ah: qof fudfudud. 3. Xad. 4. (-dad, m.l) Hal turub afartiisa qaybood mid ka mid ah. 5. Inta qof hal mar isku cuno (turub). 6. Dhinaca loo oggolyahay in baabuur waddada ka maro. 7. Cudur maskaxeed geela ku dhaca.
hąad²: m.l (haad, m.dh) Nafleyda inta duusha oo baalka leh.
hąad³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax baalal leh dhul kor uga kicid. 2. Ka h.: naf, qof ka bixid. Tusaale: “Cali way ka haadday”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
haad
hąad¹: m.l 1. Buunshe. 2. H. ah: qof fudfudud. 3. Xad. 4. (-dad, m.l) Hal turub afartiisa qaybood mid ka mid ah. 5. Inta qof hal mar isku cuno (turub). 6. Dhinaca loo oggolyahay in baabuur waddada ka maro. 7. Cudur maskaxeed geela ku dhaca.
hąad²: m.l (haad, m.dh) Nafleyda inta duusha oo baalka leh.
hąad³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax baalal leh dhul kor uga kicid. 2. Ka h.: naf, qof ka bixid. Tusaale: Cali way ka haadday. m.f.dh, haadid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haad
m. n., [collective] bird ~ birds (especially large species)
haad v. fly (about ~ around), be flying
haad [feminine] n., loc. (adj.): insecure place; unattended person; left alone, neglected
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Haad
peureux.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haad
-da: (n) birds (beerdhis) ~ baalalay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haad
(fal) lal oo hawada u duul. Dh: duul, lal, bid. Li: daadeg, fadhiiso.
haad: (fal) «ka ~» naf, qof ka bax.
haad-da: (magacwadareed) noolaha inta baadadka leh ee duusha. Dh: shinbiro, baalley.
haad -da: (magac, dhedig, keli) baylah iyo ka warhayn la'aanta. Dh: daayac, laayac. Li: daryeel.
haad -ka: (magac lab, keli) baadleyda duusha inteeda hilibka cunta oo keliya. Haad ba haad kici haybaddaadu noqotaye, hodan baad ka tahay qurux. Wa: haadda.
haad -ka: (magac, lab, keli) labada dhinac ee laamiga middood. Gaadhigu haadkiisa ayuu ka baxay intaanu rogman. Dh: dhinac. Wa:haadad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ahaad
-ka: (magac, lab, keli) ku sugnaanshaha ama noqoshada xaalad iyo waaye.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhaad
(Dhaad-ka)
Meesha kubku u yaryar yahay oo canqawga ka sarraysa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhaad
dhaad¹: m.l (-dad, m.l) Meesha kubku u yaryahay ee canqawga ka sarraysa.
dhaad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Neef qoob ka xirid si aanu u cararin. 2. Dheri, xeero, burjiko iyo wixi lamida tolid. 3. Wax fahmid ama garasho (cid). la-mid: dhaag.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhaad
dhaad¹: m.l (-dad, m.l) Meesha kubku u yaryahay ee canqawga ka sarraysa.
dhaad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Neef qoob ka xirid si aanu u cararin. 2. Dheri, xeero, burjiko iyo wixi lamida tolid. 3. Wax fahmid ama garasho (cid). m.f.dh, dhaadid. la-mid: dhaag.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhaad
m. n. part of the leg just above the ankle
dhaad v. tie by the leg
dhaad v. notice, be aware of, know
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhaad
(fal) wax si wanaagsan ugu fiirso oo aad u eeg. Alaabta aad u dhaad markhaati ayaa laguu qabsane. Dh: fiiri.
dhaad: (fal) garo ama asiib arrin. Dh: hel, fahan.
dhaad -ka: (magac, lab, keli) addimada, inta kubka iyo kuraanta u dhaxaysa kubka iyo kuraanta. Hasha xadhig ayaa dhaadka lagaga xidhay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haadi
f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. Badar la tumay buunshe ka saarid. 2. Haad cayrin. 3. Diyaarad kicin. 4. Gacan h.: gacan ruxid oo salaan ama baaq looga golleyahay. la-mid: haati.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
haadi
f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. Badar la tumay buunshe ka saarid. 2. Haad cayrin. 3. Diyaarad kicin. 4. Gacan h.: gacan ruxid oo salaan ama baaq looga golleyahay. m.f.dh, haadin. la-mid: haati.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haadi
v. winnow (grain); fly, make something fly; mislead, lead astray, disorient
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haadi
-yey / say: (v) 1. blow [for example chaff] off especially the grain; winnow (win now). 2. cause something to fly (falaay) ~ haati.
u gacan haati: (v) wave by hand as a signal for someone
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haadi
(fal) hadhuudh iyo wixii la mid ah buushiga iyo qashinka ka huf adiga oo kor geynaya, dabadeedna hoos u soo daadinaya. Dh: goolab, huf.
haadi: (fal) (u ~) qof meel dheer jooga oo aan codkaaga maqlayn gacanta u taag si uu kuu arko. Gacanta u haadi gabdhaha ha inna arkaane.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
haadi
a: haati
de: winnow (grain); fly, make s.t. fly; [ext.] mislead, lead astray, disorient
lx: haadi
pd: (haadiyey)
ps: v2a=tr
key: haadi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hafad
(Hafad-ka)
Biyo badan ama xoog leh dhexdood oo inta la galo ama lagu dhexdhaco, laga bixi waayo oo lagu dhinto ama lagu rafaado.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hafad
m.l la-mid: hafasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hafad
vl. n. drowning, being overwhelmed
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hafad
-ka: (n) the act of drowning; submergence (sab-meer-jansi) ~ hafasho
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hafad
-ka: (magac, lab, keli) biyo badan dhexdood ku neefqabatoobid. Dh: hafasho, qaraqmid.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hafad
a: hafasho
de: drowning, being overwhelmed
lx: hafad
pd: (-ka)
ps: vn2-m
key: hafad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hakad
(Hakad-ka)
1. Joogsad yar oo uu joogsado ama la joojiyo wax socona hayey ama dheerayna hayey; iscelin yar.
2. (naxwe) astaanta (,).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hakad
m.l (-dyo, m.dh) 1. Joogsad yar oo wax soconayey sameeyaan. 2. Astaan qoraal oo kala qoqobta ereyada iyo weeraha. 3. la-mid: hakasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hakad
m.l (-dyo, m.dh) 1. Joogsad yar oo wax soconayey sameeyaan. 2. Astaan qoraal oo kala qoqobta ereyada iyo weeraha. 3. la-mid: hakasho.
Gundhigga Astaamaha - Ina Ashkir [2015]
Hakad
,
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hakad
vl. n. pause, pausing; comma {punctuation}
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hakad
-ka: (n) 1. temporary cessation, break, stop, or rest; pause (powz). 2. [Grammar]: comma (kam-ma) [, ]
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hakad
-ka: (magac, lab, keli) hamse yar oo xagga hoose la dhigo (.) oo weedh macno buuxda leh qaybaheeda lagu kala sooco. Hamse qalinku uu joojiyoo meel hakada saaran.
hakad -ka: (magac, lab, keli) joogsi aan badnayn oo socod ama hawl la joojiyo wakhti gaaban. Shaqada hakad geli. Dh: gabin, nasin.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hakad
de: pause, pausing; [ext.] comma {punctuation}
lx: hakad
pd: (-ka)
ps: vn2-m
key: hakad
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
hakad
فاصلة، فارزَة، شولة
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hanad
(Hanad-ka)
1. Karti u leh inuu wax lahaado ama yeesho ama haysto.
2. Dhul ama dad ama wax kale gacanta ku haya oo u taliya; beeldaaje; wabar; gob; diric.
3. Qof wax lagu hallayn karo oo hawshiisa ka adag; qof karti leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hanad
m.l (-ddo/-dyo, m.dh) Nin karti iyo hufnaan dheeraad ah isku darsaday; diric.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hanad
m.l (-ddo/-dyo, m.dh) Nin karti iyo hufnaan dheeraad ah isku darsaday; diric.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hanad
m. n. able person; leader, superior
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Hanad
name-m able person; leader, superior
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hanad
-ka: (n) capable or talented person; successful person
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Hanad
magac loo baxsho wiil laga filayo karti iyo raganimo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hanad
-ka: (magac, lab, keli) qof dhul, dad ama wax kale gacanta ku haya oo u taliya. Dh: suldaan, beeldaaje, garaad, ugaas, wabar.
hanad -ka: (magac, lab, keli) karti u leh hanashada iyo yeelashada cid ama wax kale.
hanad -ka: (magac, lab, keli) qof hawshiisa ka adag: qof wax lagu hallayn karo; qof karti leh. Dh: warac, hanaad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hanad
de: able person; leader, superior
lx: hanad
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: hanad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haqad
m.l (-dyo, m.dh) 1. Cad yar, beer ka mid ah oo qof maalin fali karo. 2. la-mid: haqasho. 3. Qarar dhaadheer oo xeebaha ku yaal.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haqad
-ka: (magac, lab, keli) qayb yar oo beer ka mid ah oo qof maalin fali karo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hasad
(Hasad-da)
Dabayl duuban oo xoog leh oo ka samaysanta wax qarxaday ama xoog ku orda haya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hasad
m.dh la-mid: hansad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hasad
f. n. whirlwind; force of the wind, shock wave; envious person
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hasad
-ka: (magac, lab, keli) magaca jaad dabaysha ka mid ah oo ismaroojiya; dabayl duuban oo ka samaysanta wax qarxay ama xoog ku ordaya, sida tan ka samaysanta qarxidda hubka niyukelerka.
hasad -ka: (magac, lab, keli) sugashada ay kalsoonida iyo rajuhu ku jiraan. Dh: hansad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hasad
de: whirlwind; force of the wind, shock wave; [fig.] envious person
lx: hasad
pd: (-da)
ps: n2a-f
key: hasad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aboodi
(Aboodi-ga)
Haadka jaad ka mid ah oo weyn oo afka iyo lugaha iyo baalasha dhinacyadooda guduudan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afjuxuunsi
(Afjuxuunsi-ga)
Qof laga hadal badan yahay, oo inta iintaas u lee yahay lagu haadsado, xaq uu lee yahay lagu seejiyo ama wax uusan yeeleen lagu yeelsiiyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baaldhiig
(Baaldhiig-ga)
Baalasha haadka kuwooda buka oo laga rifo ama laga soo siibo; tinmood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Beelyo
(Beelya-da)
Haadka waaweyn tu kamid ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bidid
(Bidid-da)
1. Dareensasho aan la hubin; u qaadasho; malayn; tuhmid.
2. Hawada marid; duulid; haadid; lalid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bitin
(Bitin-ta)
Bito kicin; duulin; buubin; haadin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Buubin
(Buubin-ta)
1. Eryid, cagaajin.
2. Lalin, haadin, bitin, duulin.
3. (biyo) dhibco ama roob ahaan meel ama qof ku kor doojin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cantalyaa
(Cantalyaa-ga)
Haadka waaweyn ku kamid ah; wuxuu lee yahay af iyo lugo dheerdheer, koox koox buuna isu raacaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Deli
(Deli-ga)
Meel laga dhaco; jar; gebi; haadaan; dalow.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Deyn
1. (Deyn-ka) a) Wax (lacag, kd.) qof qabo oo qof kale ama dad kale ka qabo; gashi. b) Jar, haadaan, laag.
2. (Deyn-ta) Dhaafid, ka aalid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Duulid
(Duulid-da)
1. Hawada dhexdeeda marid sida haadka iyo dayuuradaha; haadid; lalid; heehaabid.
2. Col badani, inuu soo dagaallamo oo cid wax soo yeelo, u bixid; xarbi aadid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gebi
1. (Gebi-da) Wejiga qaarkiisa kore: food.
2. (Gebi-ga) Bohol ama haadaan ama wax u eg, afkooda; gow; daan: qar; jar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Goldaloolo
(Goldaloola-da)
Meel dhinac ka bannaan ama ka daloosha oo wax laga baqaa (col, kd.) ka soo geli karaan ama ka iman karaan; meel halis ah; haad; baylah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Guduri
(Guduri-ga)
Haadka waaweyn jaad kamid ah; qoormurux.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haadaan
(Haadaan-ta)
Dhul jeexan oo hoos u fog oo laga dhaco; bohol ama qar, dhiniciis aad u dheer; gebi laga finiino; jar.
2. Geed caano leh oo dharkaynka la tol ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haadey
Haadey!
Erey, qof dhibaato weyni gaartey, inti is celin waayo, ku dhawaaqo; duulay! hoogey! jabay!
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haadid
(Haadid-da)
Duulid; lalid; bidid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haadin
(Haadin-ta)
Badarka la tumay, kd., oo inti kor la geeyo ama loo sayro hoos loo soo daadsho ama loo soo qubo si neecawdu u dhexmarto oo buunshaha u bitiso; duulin; buubin; (ama haatin).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haadka'adag
(Haadka'adag-ta)
Gorgor aad u weyn oo xoog badan; wuxuu lee yahay madax guduudan iyo bidaar iyo addimo iyana gudguduudan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aad
aad: 1. (⁰) Dhab; si daran.
2. Adigu.
-aad: Tiraab lagu dabakaro tirada oo muujiya jagada tiradaasi ku abbaaran tahay, saddex-aad (3d.); shan-aad (5d.); sagaal-aad (9d.).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aad
aad: mu.dhm.y Magacuyaal tilmaama qofka labaad ee kelida ah (lala hadlaha ama wax loo qoraha). “Ninka aad la hadashay waa walaalkay”. la-mid: aa², aydin.
ąad¹: m.l (-dyo, m.dh) 1. Isku ąa. cayaar: isku beegnaan cayaar. 2. la-mid: aadid.
ąad²: m.dh.fk (-dyo, m.l) 1. Isku beegnaanta laba meelood ama shay. 2. Badan, si daran. 3. A. yar: la-mid: aayar.
ąad³: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Meel u socdaalid ama u kicid. 2. (f.mg) Ku a.: wax wax kale u dhigmid. 3. (f.mg) Ku ąa.: cunto cabid iyo wixi lamida cid ku filnaan. 4. (f.mg) Ku ąa.: wax muuqaalkooda wax kale isku gudbid. 5. (f.mg) Ku ąa.: meel aadisteeda wax u adeegsasho. Tusaale: “Cali baabuur buu Kismaayo ku aaday”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aad
ąad¹: m.l (-dyo, m.dh) Isku ąa. cayaar: isku beegnaan cayaar.
ąad²: m.dh.fk (-dyo, m.l) 1. Isku beegnaanta laba meelood ama shay. 2. Badan, si daran. Tusaale: "Cali aad buu u dadaalaa". 3. Aa. yar: la-mid: aayar.
ąad³: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Meel u socdaalid ama u kicid. 2. (f.mg) Ku aa.: wax wax kale u dhigmid. 3. (f.mg) Ku ąa.: cunto cabid iyo wixi lamida cid ku filnaan.
4. (f.mg) Ku ąa.: wax muuqaalkooda. m.f.dh wax kale isku gudbid.
5. (f.mg) Ku ąa.: meel aadisteeda wax u adeegsasho. Tusaale "Cali baabuur buu Kismaayo ku aaday". m.f.dh, aadid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aad
aad: v. go to (a place), head for; reach, get to (a destination)
aad vl. pron., sg. you, thou
aad vl. pron., pl. you [plural.], ye
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Aad
très, beaucoup.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aad
aad': (pronoun) you (vuu) ~ adi-ga. Ex: waraagdii aad keentay.... the letter you brought.
aad? -ay / day: (n) 1. go (goo). Ex: isbitaalka aad: go to the hospital. 2. aad: (adv) very (veeri); in a high degree; extremely, very much. Ex: aad u jarasan; very happy.
—aad': (suffix) -th; used to form ordinal numbers. Ex: afaraad; fourth (foorth); 4ih
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aad
aad: (fal) teg oo meel tilmaaman u kac. Dh: teg.
aad: (fal) «ku ~» qof kale ka horteg.
aad: (fal) (ku ~) cid kale u dhigan. Adigu Cabdi ku aad, Cali na anigaa ku filan. Dh: hagaag.
aad: (fal) (ku ~) muuqaalka wax kale isku gudub.
aad: (falkaab) si dhab ah ama xooggan.
aad: (magac'uyaal) dhiman oo tilmaamaya qofka labaad ee lala-hadlaha kelida ah.
aad: (dabakar) tiraab dabada lagaga karo tirada oo muujisa jagada ay tiradaasi ku abbaaran tahay: saddexaad (3aad), afraad (4aad), toddobaad (7aad).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haa
1. Haah; haaheey: haaheeyo.
2. Waa tahay; waa run.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haa
qr. la-mid: haah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haa
inter. yes
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Haa
oui.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haa
(expression) used to express affirmation or agreement: yes (yees) ~ haah. Ex: ma aragtay? haa; do you see? yes
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haa
(tilmaame) erey macnihiisu yahay 'waa sidaa' ama waa runtaa oo loo adeegsado jawaabta su'aal ku bilaabantay 'ma'. Ma adaa ka jawaabay? Haa. Dh: haaheey, haaheeyto, haah. Li: may, maya, mayana.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
haa
نعم، بَلَى، إِي، أَجَلْ
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Had
(Had-da)
1. Goor la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; ammin; kol; waqti.
2. () Naftoo la waayo; geeri; dhimasho; (ama hed).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
had
had¹: m.dh (-do, m.l) 1. Waqti la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; goor, kol, ammin. 2. H. iyo goor ama had iyo jeer: mar kastaba. 3. H.ahaa: goortan, waqti-gaan. 4. H.ba: kolkii in la joogaba; marmar. 5. H.da: goorta la joogo; amminka. 6. H.daa: waqtigaan, goortan. 7. H.daba: sidaas darteed. 8. H.dana: kol labaad, kol dambe; misana. 9. H.dee: sidaas darteed, haddaba. 10. H.deer: hadda, amminka.11. H.ma?: goorma? 12. H.diiba: waqtiga la joogo; amminka, hadda.
had²: xi. eeg haddii.
had³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax fahmid ama garasho. 2. Wax xusuusid. 3. Qof dilid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hąd
m.dh 1. Dhimashada. 2. Wed. 3. la-mid: hed.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
had
m.dh (-do, m.l) 1. Waqti la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; goor, kol, ammin. 2. H. iyo goor ama had iyo jeer: mar kastaba. 3. H.ahaa: goortan, waqtigaan. 4. H.ba: kolkii in la joogaba; marmar. 5. H.da: goorta la joogo; amminka. 6. H.daa: waqtigaan, goortan. 7. H.daba: sidaas darteed. 8. H.dana: kol labaad, kol dambe; misana. 9. H.dee: sidaas darteed, haddaba. 10. H.deer: hadda, amminka. 11. H.ma?: goorma? 12. H.diiba: waqtiga la joogo; amminka, hadda.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
had
f. n. time, moment, point in time; time to die, death
had v. understand, comprehend
had v. kill
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
had
(fal) cid kale, makal; dil.
had: (fal) wax fahan oo garo.
had -da: (magac, dhedig, keli) goor la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh. had iyo goor, had iyo jeer.
had-da: (magac, dhedig, keli) geeri iyo dhimasho; nafta oo la waayo. Qofna halka haddiisu taal ma gefo. Dh: hed, wed.
had-da: (magac, dhedig, keli) waqtiga la joogo ee kolkaa la hadlayo la nool yahay. Hadda ayaan maqlay Marka. Dh: imika, eegga, xilligan.
had-da: (magac, dhedig, keli) dareen ama garasho. Foostadu in ay hoosta ka daloosho ma hadin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baad
1. (Baad-da) Xoolo qofkii ama dadkii laga adkaado baxsho; sedo (sado); ammaan; canshuur.
2. (Baad-ka) a) Waxa dhulka ka baxa oo nafleyda daaqdaa, cunto; cunno. b) Labada garab oo haadka iyo dayuuraduhu ku duulaan; baal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baad
baad¹: m.dh 1. Hanti qof ama dadkii laga adkaado baxsho. 2. Hadiyad la siiyo qof madax ah.
baad²: f.g1 (-day, -dday) Qof laga adag yahay hanti khasab uga qaadid.
bąad¹: m.l 1. Caws, caleen, xaab iyo wixi lamida oo ay xooluhu daaqaan; daaq. 2. (-dad, m.l) Mid ka mid ah labada garab ee haadda ama dayuurad; baal.
bąad²: f.mg1 (-day, -dday) Hooy ka dhixid (qof ama xoolo).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baad
baad¹: m.dh 1. Hanti qof ama dadkii laga adkaado baxsho. 2. Hadiyad la siiyo qof madax ah.
baad²: f.g1 (-day, -dday) Qof laga adag yahay hanti khasab uga qaadid. Tusaale: Ha oggolaanin in lagu baado. m.f.dh, baadid.
bąad m.l 1. Caws, caleen, xaab iyo wixi lamida oo ay xooluhu daaqaan; daaq. 2. (-dad, m.l) Mid ka mid ah labada garab ee haadda ama dayuurad; baal.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Baad
Wing
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baad
vl. pron. you,
baad v. stay out overnight in an unknown place; be late
baad m. n., [collective] good pasture; food, subsistence
baad [feminine] n., [collective] protection money, extortion; tribute, tax
baad m. n. wing (of bird ~ airplane)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
baad
-da: (n) extortion (ikis toor shin); to obtain from another by intimidation handadaad. Ex: Ismaciil lacag baad ah buu bixiyaa; Ismail pays extortion money
baad2 -day day: (v) extort (ikis toort); blackmail (balaak- meeyl)
baad3 -ka: (n) food (fuud); nourishment eaten in solid form. Ex: baad iyo biyo; food and water
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baad
(fal) dalkii lagugu yaqaannay ama dadkaagii in badan ka raag oo ka maqnaw.
baad -da: (magac, dhedig, keli) xoolo si xaqdarro ah qof lagaga qaato; xoolo si gardarro iyo kibir ah cid lagaga muquunsado. Fircoon riciyaddiisa ayuu baad ka qaadi jiray.
baad -ka: (magac, lab, keli) nooluhu waxay quutaan oo aan biyo ahayn. Diirta baadka idlaysiyo, waxaad tahay bullaroora aan da'ayn. Dhul abaar ah oo aan baad iyo biyo toona lahayn baan soo arkay. Dh: cunto, calaf, kimis, daaq.
baad -ka: (magac, lab, keli) labada garab ee noolaha duula ama diyaaradaha midkood. Shimbiri baad bay ku duushaa. Wa: baadad.
baad -ka: (magac, lab, keli) baalka isha; timaha isha ku xeeran middood. Baad baa isha igaga dhacay. Dh: baal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Caad
1. (Caad-da) Dhagax, isagoo shiilmay oo qolqola haya dhulka gudihiisa ka soo baxay, oo isagoo is-haysta dhulka korkiisa ku ballaartay oo ku qaboobey; sallax dhagax ah oo jaadkaas ah oo biyaha celiya.
2. (Caad-ka) Daruur cad oo xalleefsan oo aad u sarraysa; daruurta da'satey waxa ka hara oo wax cirka laftiisa ku dhegsan la moodo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
caad
caad¹: m.l (-dad, m.l) 1. Xayaabo daruur ah oo meel sare ka muuqata.
caad²: m.l (daawo) Xuub cad oo isha qaybteeda madow fuula oo aragga yareeya.
caad³: m.dh 1. Meel dhagax ballaaran oo siman leh oo ciid ku hareereysantahay oo biyaha celisa. 2. C.daas joog/c.daas mar: wax buux ah (weel); qof fiican.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
caad
caad¹: m.l (-dad, m.l) 1. Xayaabo daruur ah oo meel sare ka muuqata.
caad²: m.l (daaw.) Xuub cad oo isha qaybteeda madow fuula oo aragga yareeya.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caad
m. n., [collective] cloud, clouds; mist, fog
caad [feminine] n. lava, volcanic rock