haa
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haa
1. Haah; haaheey: haaheeyo.
2. Waa tahay; waa run.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haa
qr. la-mid: haah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haa
inter. yes
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Haa
oui.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haa
(expression) used to express affirmation or agreement: yes (yees) ~ haah. Ex: ma aragtay? haa; do you see? yes
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haa
(tilmaame) erey macnihiisu yahay 'waa sidaa' ama waa runtaa oo loo adeegsado jawaabta su'aal ku bilaabantay 'ma'. Ma adaa ka jawaabay? Haa. Dh: haaheey, haaheeyto, haah. Li: may, maya, mayana.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
haa
نعم، بَلَى، إِي، أَجَلْ
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aagaan
1. (Aagaan-ka) Furka aagaamaha iyo haamaha lagu daboolo.
2. (Aagaan-ta) Haan yar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aboodi
(Aboodi-ga)
Haadka jaad ka mid ah oo weyn oo afka iyo lugaha iyo baalasha dhinacyadooda guduudan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afjuxuunsi
(Afjuxuunsi-ga)
Qof laga hadal badan yahay, oo inta iintaas u lee yahay lagu haadsado, xaq uu lee yahay lagu seejiyo ama wax uusan yeeleen lagu yeelsiiyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Argeeg
(Argeeg-ga)
Geed, diirka xididdadiisa weel (haamo, dhiilo, ubbooyin) laga tosho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Astaan
(Astaan-ta)
Wax laysku soo sooco (bar, haar, daqar); summad; tilmaan; asto; calaamo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baad
1. (Baad-da) Xoolo qofkii ama dadkii laga adkaado baxsho; sedo (sado); ammaan; canshuur.
2. (Baad-ka) a) Waxa dhulka ka baxa oo nafleyda daaqdaa, cunto; cunno. b) Labada garab oo haadka iyo dayuuraduhu ku duulaan; baal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baaldhiig
(Baaldhiig-ga)
Baalasha haadka kuwooda buka oo laga rifo ama laga soo siibo; tinmood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Beelyo
(Beelya-da)
Haadka waaweyn tu kamid ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bidid
(Bidid-da)
1. Dareensasho aan la hubin; u qaadasho; malayn; tuhmid.
2. Hawada marid; duulid; haadid; lalid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Birmiil
* (Birmiil-ka)
Haan weyn oo bir ah; fuusto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bitin
(Bitin-ta)
Bito kicin; duulin; buubin; haadin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Buro
(Bura-da)
1. Hilib dheeri ah oo guntan oo oogada nafleyda ka soo baxa.
2. Dheeri, siyaado, guno.
3. (-°) Haan yar; aagaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Buubin
(Buubin-ta)
1. Eryid, cagaajin.
2. Lalin, haadin, bitin, duulin.
3. (biyo) dhibco ama roob ahaan meel ama qof ku kor doojin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Cantalyaa
(Cantalyaa-ga)
Haadka waaweyn ku kamid ah; wuxuu lee yahay af iyo lugo dheerdheer, koox koox buuna isu raacaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ciilkaanbi
(Ciilkaanbi-ga) (is-ciilkaanbi)
Ciil darti, dib isu canaanasho, isu haaraamid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabargoys
(Dabargoys-ka)
(xoolo) raadka ku hara oo ka muuqda meeshii dhudhummada dabarka lagu xiri jirey; haar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dagaalid
(Dagaalid-da)
(qof wax dhimay) dagaal ula tegid; eedayn; ku carabbaabbi'id; haaraamid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dano
(Dana-da)
1. Caanaha la lula hayo xoogaa kamid ah oo intaan caanaha subagga laga bixin, qof aagaanka loogu shubo oo la siiyo; waxaa la qabaa in dad ku sancan yahay oo haddii danada la siiyo, haantu subag badan dhalayso.
2. Caano yar oo geel oo caanaha la lula hayo lagu daro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dejin
(Dejin-ta)
1. Wax kor joogey ama saarraa, hoos geyn.
2. (bad) doon ama markab burburin, burburin baddu la cunto oo haabadki lala waayo.
3. (suugaan) curin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Deli
(Deli-ga)
Meel laga dhaco; jar; gebi; haadaan; dalow.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaa
v., sg., simple past tense: I / he was
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahaa
(v) I or he was (wooz); Ex: wuxuu ahaa nin sharaf leh; he was a respectable man
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ahaa
de: I / he was
lx: ahaa
ps: v5a-1sg/3m-past
xe: He was a good doctor.
xv: Takhtar wanaagsan buu ahaa.
key: ahaa
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haab
-ka: (magac, lab, keli) maanka wax lagu garto oo ah meesha maluhu ka soo fulo. Dh: maskax, maan, laab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haad
1. (Haad-da) a)° Nafleyda inta duusha; wixii baal leh; shinbiro. b) Baylah; goldaloolo.
2. (Haad-ka) ° a) Sida 1a. b) (qof. kd.) sida haadka u fudfudud oo wax walba ku soo haada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haad
haad: m.dh (-dad, m.l) Baylah, goldaloolo.
hąad¹: m.l 1. Buunshe. 2. H. ah: qof fudfudud. 3. Xad. 4. (-dad, m.l) Hal turub afartiisa qaybood mid ka mid ah. 5. Inta qof hal mar isku cuno (turub). 6. Dhinaca loo oggolyahay in baabuur waddada ka maro. 7. Cudur maskaxeed geela ku dhaca.
hąad²: m.l (haad, m.dh) Nafleyda inta duusha oo baalka leh.
hąad³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax baalal leh dhul kor uga kicid. 2. Ka h.: naf, qof ka bixid. Tusaale: “Cali way ka haadday”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
haad
hąad¹: m.l 1. Buunshe. 2. H. ah: qof fudfudud. 3. Xad. 4. (-dad, m.l) Hal turub afartiisa qaybood mid ka mid ah. 5. Inta qof hal mar isku cuno (turub). 6. Dhinaca loo oggolyahay in baabuur waddada ka maro. 7. Cudur maskaxeed geela ku dhaca.
hąad²: m.l (haad, m.dh) Nafleyda inta duusha oo baalka leh.
hąad³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax baalal leh dhul kor uga kicid. 2. Ka h.: naf, qof ka bixid. Tusaale: Cali way ka haadday. m.f.dh, haadid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haad
m. n., [collective] bird ~ birds (especially large species)
haad v. fly (about ~ around), be flying
haad [feminine] n., loc. (adj.): insecure place; unattended person; left alone, neglected
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Haad
peureux.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haad
-da: (n) birds (beerdhis) ~ baalalay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haad
(fal) lal oo hawada u duul. Dh: duul, lal, bid. Li: daadeg, fadhiiso.
haad: (fal) «ka ~» naf, qof ka bax.
haad-da: (magacwadareed) noolaha inta baadadka leh ee duusha. Dh: shinbiro, baalley.
haad -da: (magac, dhedig, keli) baylah iyo ka warhayn la'aanta. Dh: daayac, laayac. Li: daryeel.
haad -ka: (magac lab, keli) baadleyda duusha inteeda hilibka cunta oo keliya. Haad ba haad kici haybaddaadu noqotaye, hodan baad ka tahay qurux. Wa: haadda.
haad -ka: (magac, lab, keli) labada dhinac ee laamiga middood. Gaadhigu haadkiisa ayuu ka baxay intaanu rogman. Dh: dhinac. Wa:haadad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haag
f.mg1 (-gay, -gtay) Ka h.: Wax aad uga dhergid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haag
(fal) (ka ~) aad wax u cun oo dhereg: dhab u cun. Ka haag cuntada jid dheer baad maraysaaye. Dh: dhereg.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haah
1. Haa; Haaheeyo.
2. Waa tahay; waa run.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haah
qr. Qurub tilmaama oggolaansho ama wax ku raacid. la-mid: haa, haaheeyo, hahey.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
haah
qr. Qurub tilmaama oggolaansho ama wax ku raacid. la-mid: haa, hahey.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haah
inter. yes, indeed, it is so
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haah
(expression) used to express affirmation or agreement; yes (yees) ~ haa
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haah
(tilmaame) eeg haa.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
haah
a: haa ~ haaheeyo ~ haahey
cf: waa tahay, waa run
de: yes, indeed, it is so
lx: haah
ps: intj
key: haah
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haal
(Haa-sha)
Isxilsaar; aabayeel; agaasin; maaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haal
m.dh Isxilsaar; aabayeel.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haal
f. n. responsibility, position
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haal
-ka: (magac, lab, keli) adoon laguu dirin, xilkasnimo wax ku qabasho. Dh: aabbayeel.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
haal
de: responsibility, position
lx: haal
pd: (/sha)
ps: n-f
key: haal
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haan
1. (Haan-ka) Dhuun; galow.
2. (Haan-ta) a) Weel la tolo ama qori laga sameeyo oo saab leh oo biyaha lagu shubto. b) Weel kastoo weyn oo wax shubma lagu kaydiyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haan
haan¹: m.l (-nan, m.l) 1. Galowda, rubadda. 2. Weel yar, saab iyo haruub leh oo biyaha iyo caanaha lagu shubto.
haan²: m.dh (-aamo, m.l) 1. Weel aagaanka ka weyn, saab iyo haruub leh oo biyaha iyo caanaha lagu shubto. 2. Weel weyn oo bir ama shamiinto ka samaysan oo biyaha iyo shidaalka lagu kaydsado.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
haan
m.dh (-aamo, m.l) 1. Weel aagaanka ka weyn, saab iyo haruub leh oo biyaha iyo caanaha lagu shubto. 2. Weel weyn oo bir ama shamiinto ka samaysan oo biyaha iyo shidaalka lagu kaydsado.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Haan
Table mountain
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haan
f. n. water vessel of fiber, wood bucket; any large jar; gas ~ petrol tank
haan m. n. throat
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haan
-ta: (n) 1. vessel for water storage often used by nomads. 2. tank for water, gasoline etc
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haan
(fal) beer, caleen ama caws majo kaga jar.
haan-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah dhuumaha waaweyn ee wadnaha dhiigga ka qaada iyo kuwa ku soo cesha. Tuuggii waran baa haanka lagu jaray. Dh: halbawle, galow.
haan-ta: (magac, dhedig, keli) weel qori laga qoro ama xadhko laga tolo, saab na loo sameeyo oo caanaha lagu lulo ama biyaha lagu shubto. Intuu haanta qabada ah, qaarka sare bannaan yahay, daarkuna qabyada yahay, qalabka waan sidaynaa. Dh: dhiil. Wa: haamo.
haan-ta: (magac, dhedig, keli) weel kaste oo weyn oo bir ama caag ama wax kale ka samaysan oo lagu shubto biyaha, shidaalka iyo wixii la mid ah. Tuulada waxa loo sameeyay haan biyaha lagu kaydiyo. Dh: taangi. Wa: haamo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haaq
(fal) dhulka xaadh oo nadiifi. Waar mafiiqda qaado oo daaradda haaq. Dh: xaadh, xaaq, fiiq, salabee.
haaq: (fal) waxaad aragtaba laa oo dabargoo. Seefta qaado oo cadawga haaq. Dh: xaaq, laa, xasuuq. Li: badbaadi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haar
1. (Haar-ka) Dhuldhacdiid; weref; harjad; madaxdhulladhac.
2. (Haar-ta) a) Raadka nabarka iyo dhaawacu oogada ku reebaan. b) Kob diiran oo aan timo, kd., ku oollin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haar
haar: m.dh (-ro, m.l) 1. Raadka nabar ama dhaawac bogsooday ku reebo oogada. 2. Meel bannaan oo aan dhir lahayn. 3. Taag, buur gaaban.
hąar¹: m.l Qaylo, taah, dhaqdhaqaaq iyo wixi lamida oo uu sameeyo qof xanuun badani hayo.
hąar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xanuun awgiis la taahid (qof).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
haar
m.dh (-ro, m.l) 1. Raadka nabar ama dhaawac bogsooday ku reebo oogada. 2. Meel bannaan oo aan dhir lahayn. 3. Taag, buur gaaban.
hąar¹: m.l Qaylo, taah, dhaqdhaqaaq iyo wixi lamida oo uu sameeyo qof xanuun badani hayo.
hąar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xanuun awgiis la taahid (qof). m.f.dh, haarid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haar
m. n. zeal, restless persistence
haar v. be zealous, anxious ~ persistent
haar [feminine] n. scar, weal
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haar
-ta: (n) [Pl. haaro -ha] pockmark (pook-maark)-, scar (iskaar) ~ dildilo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haar
-ka: (magac, lab, keli) meel bannaan oo aan dhir lahayn.
haar-ka: (magac, lab, keli) taag, buur gaaban.
haar -ka: (magac, lab, keli) welef iyo harjad.
haar -ta: (magac, dhedig, keli) raad ka muuqda oogada jidhka oo uu reebay nabar hore. Cumar haar buu dhabanka ku leeyahay. Dh: nabar, qoon, bar. Wa: haaro.
haar -ta: (magac, dhedig, keli) madaxa, bar diiran oo aan timo ku oollin.
haar -ta: (magac, dhedig, keli) madmadaw ay dumarka uurka leh badhkood daamanka ku yeeshaan. Wa: haaro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haaw
haaw¹: m.dh Firo, biddo.
haaw²: f.mg1 (-way, -wday) Ciid bidid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haba
'ha' iyo 'ba' baa kolkol lays xijiyaa oo laysku kabaa (sida: haba yaraatee = ha yaraateeba), ulajeeddaduna ma baddalanto.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haba
class, [conjunction] in any case; always
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haba
(falkaabe) loo adeegsado diidmada qayaxan. Hadduu kula diriray haba u tegin. Dh: ha.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
haba
de: in any case; always = ha + -ba
lx: haba
ps: class + conj
key: haba
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haka
haka! (tilmaame) erey la yidhaahdo marka wax wannagsan oo laga raalli yahay la arko; guddoomay. Dh: haakah.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Hana
name-f happiness, peace of mind, bliss
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
—haa
(suffix): refer to; intend (inteendhi); mean (miin). Ex: furahaa; you mean the key
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
aa
(ā)
Xarafka a oo dheer.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aa
aa¹: qr.dd la-mid: baa.
aa²: mu.dhm.y 1. la-mid: Aad. 2. la-mid: aydin.
aa³: e.d Cod lagu muujiyo xanuunka.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aa
aa: [feminine] n. AA, long A [digraph letter of the Somali alphabet.]
aa inter. ah!, oh!
aa n. suf. -er, -or
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aa
aa': (n) long vowel of letter A. Ex: aabbe; father. Caano; milk.
aa?: (suffix); —ing; used to form the present continuous tense. Ex: ma socotaa; are you going; Wuu hurdaa; he is sleeping.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aa
(dhawaaq) codka uu ku dhawaaqo qof buka ama tabaalaysan. Bukaanka aa'diisii ayaan xalay ka seexan waayay. Dh: taah, jibaad.
aa: erey la adeegsado marka gabadh wax la farayo ama loo yeedhayo. Aa fadhiiso; aayaa hee kaalay. Dh: naa, aayaa. Dh: waar, aar, war.
aa: (qurub) diiradeeye la macne ah 'baa'.
aa: shaqalka 'a' oo dheer sida: Aarka baabuur baa siday.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
aa
آ
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ha
Erey ulajeeddada hadalka ama tixda kol, wax lays fara hayo ka dhiga (sida: wiilku hilibka ha cuno; wiilashu hilibka ha cuneen), kolna wax laysu diida hayo (sida: ha cunin; ha cunina).
-ha - (naxwe) toddobada qodob mid kamid ah: wuxuu raacaa ereyada kelida ah oo lab oo -e ku dhammaada iyo kuwa kooxda ah oo -o ku dhammaada sida fure (fura-ha) iyo faro (fara-ha).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ha
qr. 1. (naxwe) Qurub ka hormara falka wax lagu farayo cid kale. Tusaale: “Wiilasha buugta ha akhriyeen”. 2. Qurub ka hormara falka wax lagu reebayo (fal amar diidmo). Tusaale: “Ha keenin!”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ha
qr. 1. (naxwe) Qurub ka hormara falka wax lagu farayo cid kale. Tusaale: Wiilasha buugta ha akhriyeen. 2. Qurub ka hormara falka wax lagu reebayo (fal amar diidmo). Tusaale: Ha keenin!
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ha
imp: don't!, do not!
ha class, opt. formative: may, let
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Ha
qu'il, elle, ils, elles.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ha
used to express what should not be done: don't (dhuu-not); do not. Ex: hafiirin; don't look. Ha aadin; don't go
ha: (optative mood) expressing a wish or choice; let (let). Ex: ha dhacdo; let down
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ha
(qodob) qoddobada lab ee Af Soomaaliga ka mid ah oo xagga danbe ka raaca magacyada lab badhkood oo ka dhiga wax la isla garanayo sida kuwa ku dhammaada 'E': wadne fi wadnaha, tuke fi tukaha, qurbe fi qurbaha, like fi likaha. Waxa kale oo uu raacaa ereyada wadarta ah oo ku dhammaada xarfaha O, G, X, F, oo uu u beddelaa wadar la isla garanayo, sida: gabdho fi gabdhaha, midho fi midhaha, timo fi timaha, lugo fi lugaha, laxo fi laxaha, tafo fi tafaha.
ha: (qurub) ka hormara falka wax lagu farayo cid kale, sida: ha la seexdo; ha loo qaado.
ha: (qurub) ka hormara falka wax cid kale lagaga reebayo oo amar diidmo ah, sida: 'ha u dhiibin', 'ha siin'.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baa
Erey tixaha ulajeeddooyin gaar ah u yeela: Wiilkii baa yimid; Ladan baa timid baa?; ayaa; yaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
baa
qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: “Ma Cali baa yimid?” “Haa, Cali baa yimid”. la-mid: aa¹, ayaa, yaa³.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
baa
qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: Ma Cali baa yimid? Haa, Cali baa yimid. la-mid: aa, ayaa, yaa³.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baa
class: MARKER
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
baa
/baa/baas, baaing, baaed;(v) cida idaha ama wixii sida idaha u ciya.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baa
ereycodeed lo'du samayso markay insaarixinayso ama ciyeyso. Baada lo'da ayaan hurdada kaga toosay.
baa: (qurub) falkaab ah oo diiradeeya magacda weedha ku jirta sida ereyada kale ee la midka ah ee 'ayaa' iyo 'waa'. Bulxan baa baabuurka leh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
baa
a: ayaa
de: [FOCUS MARKER] Follows the noun or pronoun it emphasizes or draws attention to
lx: baa
ps: class
key: baa
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daa
f.g2 (dayay, deysay; deyn) 1. Wax xannibnaa faraha ka qaadid. 2. Hawl la hayay faraha ka qaadid. 3. Wax la caadaystay joojin. Tusaale: “Waxaa fiican inaad sigaarka dayso”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
daa
f.g2 (dayay, deysay; deyn) 1. Wax xannibnaa faraha ka qaadid. 2. Hawl la hayay faraha ka qaadid. 3. Wax la caadaystay joojin. Tusaale: Waxaa fiican inaad sigaarka dayso. m.f.dh, deyn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
daa
v. let be, leave alone
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
daa
-yey/daysay: (v) 1. leave it alone ~ dhaaf, iska daa 2. —sii daa: (v) release (ri-liis); dismiss (dis-mis); set free
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daa
(fal) wax aad faraha ku hayso ama samaynayso jooji. Daa oo faraha ka qaad beerta.
daa: (fal) «ku soo ~» daah ama wax kor ku laalan hoos u soo daadeji. Ku soo daa daaha daaqadda.
daa: (fal) «ku soo ~» ilmo maqal ah hooyadii mareeg ama xero uga soo daa. Ku soo daa saca weysha.
daa: (fal) «ku soo ~» walax meel ku jirta ama saaran ha ka saarin ama haka qaadin. Dabaqa daboolka ku daa daqsigu yaanu geline.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ha'
de: H [letter of the Somali alphabet]
lx: ha'
pd: (-da)
ps: n-f
key: ha'