guux — Macnaha & Turjumaada

1

(Guux-a)

2

1. Cod weyn oo culus oo uurka ka soo baxa.

3

2. Cod gaar ah oo geelu sameeyo.

4

3. Cudur geela ku dhaca.

5

4. Farax.

waa la naqliyay ✓

1

guux¹: m.l 1. Cod weyn oo cunaha awr, goray iyo wixi lamida ka soo baxa. 2. Codka matoorrada. 3. Cudur geela cunaha ka barariya. 4. la-mid: guuxid.

2

guux²: f.mg1 (-xay, -xday) 1. Cod weyn sameyn (awr, goray iyo wixi lamida). 2. Matoor cod samayn. 3. U g.: wax u riyaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

guux¹: m.l 1. Cod weyn oo cunaha awr, goray iyo wixi lamida ka soo baxa. 2. Codka matoorrada. 3. Cudur geela cunaha ka barariya.

2

guux²: f.mg1 (-xay, -xday) 1. Cod weyn sameyn (awr, goray iyo wixi lamida). 2. Matoor cod samayn. 3. U g.: wax u riyaaqid. m.f.dh, guuxid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. noise, roar, uproar

2

guux v. let out a loud noise, roar, grunt

waa la naqliyay ✓

-a: (n) a loud, deep sound, guttural sound; roar (roor); rumble (rambal)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) shanqadha diyaaradaha lalaaya ama baabuurta socoti ay samayso; hadal fara badan oo is dhexyaac ah. Guux fara badan ayaan maqlaynaa. Dh: xiin; reen.

2

guux-a: (magac, lab, keli) nuuc gabayga jecaylka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

gueux, adj. et n. - qofka uskagga badan (wasakhda badan); uskagga.

waa la naqliyay ✓

1

(Gurux-a)

2

1. Dhaqdhaqaaqa isha.

3

2. Kankoonka isha.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Isha inteeda kuusan ee baararka ka hooseysa. 2. Dhaqdhaqaaqa isha.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Isha inteeda kuusan ee baararka ka hooseysa. 2. Dhaqdhaqaaqa isha.

waa la naqliyay ✓

m. n. eyeball; movement of the eyes

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaqa isha. Gurux ili ma daysee maxaan gayi u soo joogay.

waa la naqliyay ✓

1

bw: guluc

2

de: eyeball; movement of the eyes

3

lx: gurux

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

syn: bu'

7

key: gurux

waa la naqliyay ✓

m.dh Cune; doobbo.

waa la naqliyay ✓

1

(Danaani-ga)

2

1. Yeer weyn oo culus oo guuxda sida tan ka yeerta madfaca la ridey.

3

2. Cida dameeraha.

waa la naqliyay ✓

1

(Reen-ka)

2

1. Cod farax ama xanuun ku yimaada; guux; jibaad; talal.

3

2. (aqal, kd.) fooq; dabaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Shuuqid-da)

2

1. (xoolo) ci ama cod aan qeexnayn, bushimohoo is-haysta soo saarid; guuxid; abur-shuqlayn.

3

2. Wax dab la saaray ama ku dhacay, dhacaanka ka soo baxa iyo shanqarta ka yeerta intuu gamaarayo.

4

3. Meel ama weel, qoyaankii ku jirey habyayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xuruun-ka)

2

Guux xabeeb leh oo nafleyda qaarkeed soo saarto.

waa la naqliyay ✓

m.l Guux iyo abur uu afka ka keeno awr doobbo soo ridi waayey. la-mid: aburshuqle.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Ciyaar jaan iyo or leh oo badanaa haweenku ciyaaraan. 2. Guuxa libaaxa.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Awr qooqan, mid kale guulguul iyo cabsi ku samayn isaga oo guux iyo micilis isugu daraya. 2. Cid u duurxulid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Ciyaar jaan iyo or leh oo badanaa haweenku ciyaaraan. 2. Guuxa libaaxa.

waa la naqliyay ✓

/appruuv/approves, approving, approved; (v) 1. aqbalid ama yeelid. e.g. I approved his proposal after I examined it. (v) 2. ka maqsuudis ama u guuxid. e.g. My teacher did not approve of my book.

waa la naqliyay ✓

/baabbal/babbles, babbling, babbled; (v) 1. cantar (hantaaticid); hadal ulajeedo cad aan lahayn oo isku dhex yaacsan farxad ama isku buuqsanaan darteed samayn. e.g. He babbled on about this wicked world. (n) 2. hadaaq (sida hadaaga caruurta). e.g. I like baby's babble. (adj) 3. codka biya-dhaca ama daadku sameeyo oo guuxa yar leh.

waa la naqliyay ✓

/baz/ (n) 1. guux yar (dhawaq-yar) 2. gof u yeerid (adigoo isticmaalaya qalab dadka loogu yeero).

waa la naqliyay ✓

/drown/ (n) 1. guux, hugun, (n) 2. shinnida-lab (v) 3. qaloonbiyid, qaylin.

waa la naqliyay ✓

/grant/ (n) 1. guux (v) 2. guuxid. e.g. She grunted to show her approval.

waa la naqliyay ✓

/maak/ (n) xawaaraha diyaaradda oo la bar-bar dhigo xawaaraha guuxa ama jabaqda.

waa la naqliyay ✓

/matar/ (v) guryan (cod yar oo guux oo kale ah oo aan si fiican loo maqli karin).

waa la naqliyay ✓

/rambal/ (n) guux (guux samayn).

waa la naqliyay ✓

/suuparsonik/ (adj) guuxiisa ka dheereeya (xawaaraha codka ka dheereeya).

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) drone (daroon); mutter (mat ter); low grumble or indistinct sound ~ guux

waa la naqliyay ✓

1

(Buux-a)

2

(weel, kd.) intuu qaadi karey lagu wada shubay ahaansho; jilays.

waa la naqliyay ✓

1

buux¹: m.l 1. B. ah: wax jilaysan. 2. la-mid: buuxid.

2

buux²: f.mg1 (-xay, -xday) Wax muggiisa ama qaadkiisu ku jiraan noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

buux¹: m.l 1. B. ah: wax jilaysan. 2. la-mid: buuxid.

2

buux²: f.mg1 (-xay, -xday) Wax muggiisa ama qaadkiisu ku jiraan noqosho. m.f.dh, buuxid.

waa la naqliyay ✓

1

inch. v. be ~ become full

2

buux m. n.-st (adj.): fullness, state of being full; full

waa la naqliyay ✓

name-m fullness, the state of being full. Syn: Buuxo

waa la naqliyay ✓

-a: (adj) full (fuul) Ex: baaldi buuxa; full pail

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay isaga oo xadkii caadiga ahaa ka buuran ama dhalashadiisii reerka badhaadhe u horseedday.

waa la naqliyay ✓

1

buux-a: (magac, lab, keli) weel iyo waxii la mid ah intuu qaadi karayey lagu wada shubay, aan meeli ka bannaanayn. Buuxa bakayriga inyar baa ka hadhsan.

2

buux-a: (magac, lab, keli) biyaha baddu kolkay heerka ugu sarreeya joogaan.

waa la naqliyay ✓

امتلاء

waa la naqliyay ✓

1

(Guud-ka)

2

1. Timaha dheer oo fardaha, kd., surkooda, dhinaca kore, ku yaal.

3

2. Timaha weyn oo madaxa oo dadku deysto.

4

3. Wax joog leh, ama kor u dheer, madaxa ugu korreeya; kor; kore; sure; baar; fiin.

5

4. Aan gaar ahayne, wax badan kooba.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Aan gaar ahayn. 2. Timaha dheer oo fardaha iyo wixi lamida surkooda, dhinaca kore, ku yaal. 3. Timaha weyn oo madaxa oo dadka deysto. 4. Wax kor u dheer, madaxa ugu korreeya; kore; sare; baar.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Aan gaar ahayn. 2. Timaha dheer oo fardaha iyo wixi lamida surkooda, dhinaca kore, ku yaal. 3. Timaha weyn oo madaxa oo dadka deysto. 4. Wax kor u dheer, madaxa ugu korreeya; kore; sare; baar.

waa la naqliyay ✓

General

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): common ~ ordinary thing; general, overall, public

2

guud m. n. mane; large head of hair, spreading hairstyle

waa la naqliyay ✓

name-m high caste, noble; above all. Cf: Gob

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) outer portion; exterior (ikis-tiriyor); surface (serfas) ~ dusha sare

2

guud (adj) common, ordinary, average; general (jenaral); public (pablik). Ex: hantida guud; general asset

waa la naqliyay ✓

1

Generale

2

General

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xagga sare. Dh: dul, guro, oogo.

2

guud -ka: (magac, lab, keli) timaha dheer ee lala baxo. Gashaantidu guud bay la baxday.

waa la naqliyay ✓

عام

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cowda galka u ah timirta ee lagu soo rido ama lagu keeno. Guufka timirta ha tuurin ee xoolaha siiya.

2

guuf -ka: (magac, lab, keli) wixii aad u taagan ee coof ah.

3

guuf -ka: (magac, lab, keli) kiish raashin ah oo buuxa oo afka ka tolan. Dh: joonyad.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Guul-ka) Habeenka xoolaha aroorka ah ceelka agtiisa lagu hoyiyo, iyagoo ama weli oomman (guul-oommane; oonguul) ama cabbey oo fulliin ah (guul-cukane; wabaxguul).

2

2. (Guu-sha) dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.

waa la naqliyay ✓

1

guul¹: m.l 1. Xoolo aroor ah oo ka dhaxay xeradoodii. 2. la-mid: guulid.

2

guul²: m.dh (-lo, m.l) Dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.

3

guul³: f.g/mg1 (-uulay, -uushay) 1. (f.g) Cid haddadid. 2.(f.mg) Xoolo aroor ama wabax ah meel ceelka u dhow habeen u hoyasho. 3. (f.mg) Xoolo iyo wixi lamida dhaan isugu keenid. Tusaale: “Geelii wuxuu isugu guulmay gasada”.

waa la naqliyay ✓

1

guul¹: m.dh (-lo, m.l) Dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.

2

guul²: f.g/mg1 (-uulay, -uushay) 1. (f.g) Cid haddadid. 2.(f.mg) Xoolo aroor ama wabax ah meel ceelka u dhow habeen u hoyasho. 3. (f.mg) Xoolo iyo wixi lamida dhaan isugu keenid. Tusaale: Geelii wuxuu isugu guulmay gasada. m.f.dh, guulid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. victory, success

2

guul m. n. night spent with one's livestock at the watering place

3

guul v. spend the night at the watering place with one's livestock

4

guul v. frighten, terrify, intimidate, menace

waa la naqliyay ✓

-guusha: (n) success (saksees); victory (viktari); win (win); triumph (taraayamf); conquest (konkuwest)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nala guul; nala wadaag: nala shirkadow; nala qaybso; wax la iibinayo oo laba qof ama in ka badani lacagta wada bixiso oo ay wada yeelato.

2

guul-ka: (magac, lab, keli) dhexda u hoyasho; xooluhu markay arooraan ee ceelka lagu wado ama la soo waraabiyo ee dhexda loo sii hooyo, waxaana la yidhaahdaa: guul oomman iyo guul cokan.

3

guul-sha: (magac, dhedig, keli) labo dhinac ama in ka badan oo tartan ka dhexeeyo ama goob dagaal iskaga hor yimi dhinaca gacan sarreeya ama ay libintu raacdo. Dh: libin, badin. Li: guuldarro.

waa la naqliyay ✓

1

(Guun-ka)

2

Qof filkiisu weyn yahay aanse laga garan, oo dhallinyaro la moodo; coon; hoosubbax.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh.kh Qof fil weyn oo aan da'du ka muuqan.

waa la naqliyay ✓

m. n. dwarf, midget

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. midget (mijit) ~ hoos u bax, coon. 2. person who looks younger than his age. 3. ancient

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) inanka aan u guursan ee doobnimo ku gabooba.

2

guun-ta: (magac, dhedig, keli) gashaanti gabowday; inanta inannimo ku weynaata oo aan la guursan.

waa la naqliyay ✓

1

de: dwarf, midget

2

lx: guun

3

pd: (-ka Pl: guunan (ka))

4

ps: n4-m

5

syn: coon

6

key: guun

waa la naqliyay ✓

1

(Guur-ka)

2

Nin iyo naag, si sharci ah, laysugu xiro inta laysu mehersho, si ay u wada joogaan oo u wada dhaqmaan oo iyaga iyo carruurta ay dhalaanba qoys u noqdaan oo u wada noolaadaan; aroos; nikaax.

waa la naqliyay ✓

1

guur¹: m.l 1. Xiriir mideynaya nin iyo naag ayadoo wada noolaanshahooda lagu saleynayo heshiis sharciyeysan oo dammaanad u ah xaas inuu unkamo. 2. Meel la degganaa ka tegid (cid, reer, dad).

2

guur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Reer meel uu degganaa ka guurid, ayadoo uu meel kale degayo.

waa la naqliyay ✓

1

guur¹: m.l 1. Xiriir mideynaya nin iyo naag ayadoo wada noolaanshahooda lagu saleynayo heshiis sharciyeysan oo dammaanad u ah xaas inuu unkamo. 2. Meel la degganaa ka tegid (cid, reer, dad).

2

guur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Reer meel uu degganaa ka guurid, ayadoo uu meel kale degayo. m.f.dh, guurid.

waa la naqliyay ✓

1

v. move away, migrate; move house, change residence

2

guur m. n. marriage

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) marriage (maareeyj); wedlock (weed look) ~ guursad

2

guur: -ay / tay: (v) go from one residence or location to another: move (muuv)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geeddi gal; meeshaad degganayd ka tag oo meel kale tag. Halkeed u guurteen? Dh: qayaad, hayaan. Li: deg, nagaw

2

guur: (fal) goor habeen ah soco.

3

guur -ka: (magac, lab, keli) isku xidhanka sharciga ah ee labka iyo dhedigga aadamaha. Li: furriin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hawl si wadaag ah loo qabto; si urur ah hawl u qabasho; beeralaydu iskaashi ay sameeyaan marka beerta la beerayo ama la goynayo oo ay hawsha wada galaan. Dh: goob.

waa la naqliyay ✓

name: Noah

waa la naqliyay ✓

name-m to sway; howl; rest; Noah: Prophet in the Holy Qur'an

waa la naqliyay ✓

1

de: Noah

2

lx: Nuux

3

ps: name-m

4

key: Nuux

waa la naqliyay ✓

1

(Ruux-a)

2

1. Naf; nolol.

3

2. Qof.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Naf. 2. Qof.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Naf. 2. Qof.

waa la naqliyay ✓

m. n. soul, spirit; person, individual

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. spirit (ispiirit); soul (sool); life (laayf) ~ naf. 2. ruux -a: (n) somebody (sam-baadhi) ~ qof

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) shaqsi kasta oo aadanaha ka mid ah. Dh: qof, shakhsi.

2

ruux-da: (magac, dhedig, keli) salka iyo unugga bilawga ah ee nolol oo dhani ka bilaabanto oo aan Rabbi mooyee cid kali ahaansheheeda saxda ah aqoon. Dh: naf, qudh.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

cf: dhuun, naf, nolol, qof

3

de: soul, spirit; person, individual

4

lx: ruux

5

pd: (-a)

6

ps: n2a-m

7

key: ruux

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday) Nafley miyir beelid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday) Nafley miyir beelid. m.f.dh, suuxid.

waa la naqliyay ✓

v. faint, lose consciousness; have epilepsy

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) become unconscious; have a seizure or nervous breakdown

waa la naqliyay ✓

1

(fal) miyirbeel.

2

suux: (fal) qallal ama sarco, la dhac.

waa la naqliyay ✓

1

de: faint, lose consciousness; have epilepsy

2

initial: s

3

lx: suux

4

pd: (suuxay)

5

ps: v1=intr

6

key: suux

waa la naqliyay ✓

m.l Tirsi loo adeegsado cayaarta delebka.

waa la naqliyay ✓

1

Xuux!

2

(Xuux-da)

3

Erey badanaa carruurtu ku isticmaasho, kolkay wax isku bajinayaan, isku xuuxinayaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh “X.!”: erey carruurta lagu yiraahdo marka la cabsiinayo.

waa la naqliyay ✓

inter. boo! (noise made by children to scare one another)

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey carruurta lagaga cabsiiyo. Wiilka yar xuux dhe dabka ha ka soo noqdee Dh: khuukh.

2

xuux-da: (magac, dhedig, keli) magac guud oo badanaa caruurta lagaga cabsiiyo. Aabbo xuuxda ka soo carar. Dh: khuukh.

3

xuux-da: (magac, dhedig, keli) xabeed codka beddesha. Codkaagu xuux ayuu leeyahay. Dh: xuuxo, xabeeb.

waa la naqliyay ✓

1

de: boo! (noise made by children to scare one another)

2

initial: x

3

lx: xuux

4

ps: intj

5

key: xuux

waa la naqliyay ✓

1

(Gamuux-a)

2

Gamuur.

waa la naqliyay ✓

1

gamuux¹: m.l.kh G. ah: wax aan caarad fiiqan oo wax mudi karta lahayn. la-mid: gamuur¹, gumuux¹, guxuun¹.

2

gamuux²: f.g1 (-xay, -xday) Wax aan af wax mudi kara lahayn ka dhigid. la-mid: gamuur², gumuux², guxuun².

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] bluntness

2

gamuux v. make something blunt

waa la naqliyay ✓

1

gumuux¹: m.l la-mid: gamuux¹.

2

gumuux²: f.g1 (-xay, -xday) la-mid: gamuux².

waa la naqliyay ✓

v. make something blunt; break tip off (of something sharp ~ pointed)

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.t. blunt; break tip off (of s.t. sharp ~ pointed)

2

lx: gumuux

3

pd: (gumuuxay)

4

ps: v1=tr

5

see: gamuux

6

key: gumuux

waa la naqliyay ✓

1

de: noise, roar, uproar

2

hm: 1

3

lx: guux

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: guux_1

waa la naqliyay ✓