Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-ka: (magac, lab, keli) hawl si wadaag ah loo qabto; si urur ah hawl u qabasho; beeralaydu iskaashi ay sameeyaan marka beerta la beerayo ama la goynayo oo ay hawsha wada galaan. Dh: goob.

waa la naqliyay ✓

name: Gush, Gus

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caleen aan qoyaan lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: Gush, Gus

2

lx: Guush

3

ps: name-m

4

key: Guush

waa la naqliyay ✓

1

(Guulla-ha)

2

Keligi guusha leh oo cidduu doono siiya; Ilaah; Eebbe; Rabbi.

waa la naqliyay ✓

1

(Khammaar-ka)

2

Cayaaro wax lagu kala helo oo guushu ku xiran tahay nasiib.

waa la naqliyay ✓

1

(Sharad-ka)

2

1. Qodob wax lagu heshiiyey la dhex geliyo oo lagu xiro, sida: haddii arrintu sidaas noqoto heshiisku waa taagan yahay oo waa lagu dhaqmayaa, haddiise wax iska beddelaan oo arrintu ayan sidii laysku ogaa noqon, heshiisku waa jabayaa ama waa burayaa; shardi.

3

2. Heshiis lacag ama wax kale loo dhigto oo guushu raacdo qofka waxa uu yiri ama uu maleeyey ay rumoobaan.

4

3. Nidar.

5

4. Xargaha doonyaha oo waaweyn mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.dh) 1. (siyaasad) Qorshe la qabto si loo gaaro himilo, gaar ahaan siyaasadda, dagaalaha, ganacsiga. 2. (siyaasad) Qorshe xirfadeed in lagu meeleyo ciidan iyo hubka, si loo helo guusha ama faa'idada ugu fiican.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.dh) 1. (siyaa.) Qorshe la qabto si loo gaaro himilo, gaar ahaan siyaasadda, dagaalaha, ganacsiga. 2. (siyaa.) Qorshe xirfadeed in lagu meeleyo ciidan iyo hubka, si loo helo guusha ama faa'idada ugu fiican.

waa la naqliyay ✓

/guus/ geese; (n) shimbir bahda bolon-boolada ah.

waa la naqliyay ✓

/guusfalesh/ (n) jiriirico (firiiricyo yar-yar, oo jirka ka-soo yaaca kolka dhaxan, naxdin iwm qofku dareemo).

waa la naqliyay ✓

/skoorar/ (n) qofka guusha wada (dhibca badan).

waa la naqliyay ✓

/viktar/ (n) libin-wade (qofka guusha-hela ~ guuleed

waa la naqliyay ✓

/viktooriyas/ victoriously (adv); (adj) guuleystay (guusha wada).

waa la naqliyay ✓

-jiriiricada: (n) goose pimples (guus bamp); goose pimples (guus pim-pal); gooseflesh (guus faleesh); prickle (pirikal) ~ qabandhaco

waa la naqliyay ✓

-qabandhacada: (n) goose bumps (gnus bampis); goose pimples (guus pimpalis); gooseflesh (guusfaleesh) ~jiriirico

waa la naqliyay ✓

-saliiyada: (n) prickle (pir-ikal), goose bumps (guus bampis) caused by a sharp squeaking sound ~ qabandhaco, jiriirico

waa la naqliyay ✓

1

(fal) rayray oo farax.

2

arwaax -da: (magacwadareed) sirta aadamuhu kaga duwan yihiin uumiyaha kale oo Eebbe geliyay. arwaax-da: (magac, dhedig, keli) farxad iyo riyaaq. Arwaax darteed baan la wada boodnay kolkaan guusha maqalnay.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax intiisii hore laga kordhiyo. Badinta xoolaha, cid walba way jeceshahay. Dh: kordhin. Li: yarayn.

2

badin -ta: (magac, dhedig, keli) tartan iyo loollan ku guulaysashadiisa; guusha oo kaa raacda goob tartan. Dh: qaadid, guul.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) orod ku tartan. Beretamay oo badin waayey oo ninkii badiyey guushu wada raacday. Dh: baratan.

2

beretan -ka: (magac, lab, keli) orod lagu tartamayo ka qaybgeliddii. Dh: tartan, baratan.

waa la naqliyay ✓

(fal) ruux wax wanaagsan sameeyey ama ku guulaystay ku ammaan, ku dhiirrigeli. Oroyahankii guusha soo hooyey madaxweynuhu wuu bogaadiyey. Dh: hambalyee.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurtu ciyaarto oo dhuumaalaysiga ka mid ah. Kolka la ciyaarayo waxa la isku qaybiyaa labo kooxood oo is le'eg waxana la kala doortaa goobo. Kooxda ciyaarta bilawda ayaa meel qarsoon xarriijimo ku samaysa, kooxda kalina way raadisaa. Hadday hesho oo ay ku guulayso isku tallaab ayay ku dhigtaa waxayna tidhaa waan cunay, oo waxay carruurtu isku daraan sawaxan iyo qaylo ay guusha ku cabbirayaan, hadday waayaanna waxay ku soo laabmaan goobtii ay ciyaartu ka bilaabantay waxayna halkaa ka caddeeyaan guul daradooda ka dibna waxa hogaamisa kooxdii kale oo geysa goobtii ay ku yaaleen astaamuhu ama xarriijimuhu ka dibna waxa la xusliyaa xarriijimihii oo inta xusul ee ay noqdaan ayaa duq noqota.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, caawi oo kaalmo u fidi. Dh: taageer.

2

gargaar -ka: (magac, lab, keli) waxtar cid wax la taro; caawimaad la isu qabto; taageero la isa siiyo. Gargaar Eebbe guushee ka roon.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.) Xubinta taranka ee ragga.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.) Xubinta taranka ee ragga.

waa la naqliyay ✓

m. n. penis

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) penis (piinis)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xubinta taranka ee ragga.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qooro

2

de: penis

3

lx: gus

4

pd: (-ka Pl: gusas (ka))

5

ps: n4-m

6

key: gus

waa la naqliyay ✓

قضيب، ذكر

waa la naqliyay ✓

1

(Uus-ka)

2

Dheregdhacsiga kaddib, cunnada beddelantey oo caloosha iyo xiidmaha, kd. ku jirta siiba tan xoolaha daaqa.

waa la naqliyay ✓

m.l Cunnada nafaqada laga baxay oo ku jirta caloosha iyo xiidmaha (xoolaha daaqa).

waa la naqliyay ✓

m.l Cunnada nafaqada laga baxay oo ku jirta caloosha iyo xiidmaha (xoolaha daaqa).

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) chyme (kaaym); undigested food in the stomach, usually of animals

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cuntada shiidantay dheregdhacsi ka dib ee beddelentay ee ku jirta calool iyo xiidmo sii ba ta xoolaha cawsdaaqa ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: chyme, contents of ~ food inside the stomach

2

initial: u

3

lx: uus

4

pd: (-ka Pl: uusas (ka))

5

ps: n4-m, n2-m

6

key: uus

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax diisid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax diisid. m.f.dh, buusid.

waa la naqliyay ✓

v. dent; squash, bruise

waa la naqliyay ✓

-ay -tay: (n) make a dent in; dent (dent) Ex: baabuurka ha iga buusin; don't dent my car

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax dhuucdhuuci, diisitaan u yeel. Buraashadda adigaa buusay. Dh: dhuuci.

2

buus: (fal) (is ~) dhan isu badi, baal u uga weeco wax ku jiidhi lahaa, ka leexo wx cidhiidhi ku geliyey. Barbarkii dabayshiyo urtana aad isaga buusto.

3

buus -ka: (magac, lab, keli) xoolaha gubbaha loo bixiyo Nin buus qaada guddi xeerbeegti laguma daro. Dh: gubbe.

4

buus: (qurub) dareen ah oo lagula hadlo ruux aamus oo hadalka jooji laga leeyahay. Buus waxun Alle ku saarye na dhaaf.

5

buus: (qurub) dareen ah oo yidhaahdo qofka habaartama, ka dhigan habaar hoostaada ma dhaafo, isla hel! Buusuhu belaayiyo hadduu, been ka tegi waayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: dent; squash, bruise

2

lx: buus

3

pd: (buusay)

4

ps: v1=tr

5

key: buus

waa la naqliyay ✓

1

(n) the firm connective tissue that covers the jaw and surrounds the bases of teeth.

2

cirid

waa la naqliyay ✓

/gatis/ (n) 1. xaab, siiba xiidmaha iyo mindhicirka (n) 2. geesinimo (indha-adayg). e.g. He has a lot of guts.

waa la naqliyay ✓

1

(Guud-ka)

2

1. Timaha dheer oo fardaha, kd., surkooda, dhinaca kore, ku yaal.

3

2. Timaha weyn oo madaxa oo dadku deysto.

4

3. Wax joog leh, ama kor u dheer, madaxa ugu korreeya; kor; kore; sure; baar; fiin.

5

4. Aan gaar ahayne, wax badan kooba.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Aan gaar ahayn. 2. Timaha dheer oo fardaha iyo wixi lamida surkooda, dhinaca kore, ku yaal. 3. Timaha weyn oo madaxa oo dadka deysto. 4. Wax kor u dheer, madaxa ugu korreeya; kore; sare; baar.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Aan gaar ahayn. 2. Timaha dheer oo fardaha iyo wixi lamida surkooda, dhinaca kore, ku yaal. 3. Timaha weyn oo madaxa oo dadka deysto. 4. Wax kor u dheer, madaxa ugu korreeya; kore; sare; baar.

waa la naqliyay ✓

General

waa la naqliyay ✓

1

m. n. (adj.): common ~ ordinary thing; general, overall, public

2

guud m. n. mane; large head of hair, spreading hairstyle

waa la naqliyay ✓

name-m high caste, noble; above all. Cf: Gob

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) outer portion; exterior (ikis-tiriyor); surface (serfas) ~ dusha sare

2

guud (adj) common, ordinary, average; general (jenaral); public (pablik). Ex: hantida guud; general asset

waa la naqliyay ✓

1

Generale

2

General

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xagga sare. Dh: dul, guro, oogo.

2

guud -ka: (magac, lab, keli) timaha dheer ee lala baxo. Gashaantidu guud bay la baxday.

waa la naqliyay ✓

عام

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cowda galka u ah timirta ee lagu soo rido ama lagu keeno. Guufka timirta ha tuurin ee xoolaha siiya.

2

guuf -ka: (magac, lab, keli) wixii aad u taagan ee coof ah.

3

guuf -ka: (magac, lab, keli) kiish raashin ah oo buuxa oo afka ka tolan. Dh: joonyad.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Guul-ka) Habeenka xoolaha aroorka ah ceelka agtiisa lagu hoyiyo, iyagoo ama weli oomman (guul-oommane; oonguul) ama cabbey oo fulliin ah (guul-cukane; wabaxguul).

2

2. (Guu-sha) dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.

waa la naqliyay ✓

1

guul¹: m.l 1. Xoolo aroor ah oo ka dhaxay xeradoodii. 2. la-mid: guulid.

2

guul²: m.dh (-lo, m.l) Dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.

3

guul³: f.g/mg1 (-uulay, -uushay) 1. (f.g) Cid haddadid. 2.(f.mg) Xoolo aroor ama wabax ah meel ceelka u dhow habeen u hoyasho. 3. (f.mg) Xoolo iyo wixi lamida dhaan isugu keenid. Tusaale: “Geelii wuxuu isugu guulmay gasada”.

waa la naqliyay ✓

1

guul¹: m.dh (-lo, m.l) Dagaalka ama tartanka oo lagu adkaado; lib; libin; liibaan.

2

guul²: f.g/mg1 (-uulay, -uushay) 1. (f.g) Cid haddadid. 2.(f.mg) Xoolo aroor ama wabax ah meel ceelka u dhow habeen u hoyasho. 3. (f.mg) Xoolo iyo wixi lamida dhaan isugu keenid. Tusaale: Geelii wuxuu isugu guulmay gasada. m.f.dh, guulid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. victory, success

2

guul m. n. night spent with one's livestock at the watering place

3

guul v. spend the night at the watering place with one's livestock

4

guul v. frighten, terrify, intimidate, menace

waa la naqliyay ✓

-guusha: (n) success (saksees); victory (viktari); win (win); triumph (taraayamf); conquest (konkuwest)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) nala guul; nala wadaag: nala shirkadow; nala qaybso; wax la iibinayo oo laba qof ama in ka badani lacagta wada bixiso oo ay wada yeelato.

2

guul-ka: (magac, lab, keli) dhexda u hoyasho; xooluhu markay arooraan ee ceelka lagu wado ama la soo waraabiyo ee dhexda loo sii hooyo, waxaana la yidhaahdaa: guul oomman iyo guul cokan.

3

guul-sha: (magac, dhedig, keli) labo dhinac ama in ka badan oo tartan ka dhexeeyo ama goob dagaal iskaga hor yimi dhinaca gacan sarreeya ama ay libintu raacdo. Dh: libin, badin. Li: guuldarro.

waa la naqliyay ✓

1

(Guun-ka)

2

Qof filkiisu weyn yahay aanse laga garan, oo dhallinyaro la moodo; coon; hoosubbax.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh.kh Qof fil weyn oo aan da'du ka muuqan.

waa la naqliyay ✓

m. n. dwarf, midget

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. midget (mijit) ~ hoos u bax, coon. 2. person who looks younger than his age. 3. ancient

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) inanka aan u guursan ee doobnimo ku gabooba.

2

guun-ta: (magac, dhedig, keli) gashaanti gabowday; inanta inannimo ku weynaata oo aan la guursan.

waa la naqliyay ✓

1

de: dwarf, midget

2

lx: guun

3

pd: (-ka Pl: guunan (ka))

4

ps: n4-m

5

syn: coon

6

key: guun

waa la naqliyay ✓

1

(Guur-ka)

2

Nin iyo naag, si sharci ah, laysugu xiro inta laysu mehersho, si ay u wada joogaan oo u wada dhaqmaan oo iyaga iyo carruurta ay dhalaanba qoys u noqdaan oo u wada noolaadaan; aroos; nikaax.

waa la naqliyay ✓

1

guur¹: m.l 1. Xiriir mideynaya nin iyo naag ayadoo wada noolaanshahooda lagu saleynayo heshiis sharciyeysan oo dammaanad u ah xaas inuu unkamo. 2. Meel la degganaa ka tegid (cid, reer, dad).

2

guur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Reer meel uu degganaa ka guurid, ayadoo uu meel kale degayo.

waa la naqliyay ✓

1

guur¹: m.l 1. Xiriir mideynaya nin iyo naag ayadoo wada noolaanshahooda lagu saleynayo heshiis sharciyeysan oo dammaanad u ah xaas inuu unkamo. 2. Meel la degganaa ka tegid (cid, reer, dad).

2

guur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Reer meel uu degganaa ka guurid, ayadoo uu meel kale degayo. m.f.dh, guurid.

waa la naqliyay ✓

1

v. move away, migrate; move house, change residence

2

guur m. n. marriage

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) marriage (maareeyj); wedlock (weed look) ~ guursad

2

guur: -ay / tay: (v) go from one residence or location to another: move (muuv)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geeddi gal; meeshaad degganayd ka tag oo meel kale tag. Halkeed u guurteen? Dh: qayaad, hayaan. Li: deg, nagaw

2

guur: (fal) goor habeen ah soco.

3

guur -ka: (magac, lab, keli) isku xidhanka sharciga ah ee labka iyo dhedigga aadamaha. Li: furriin.

waa la naqliyay ✓

1

(Guux-a)

2

1. Cod weyn oo culus oo uurka ka soo baxa.

3

2. Cod gaar ah oo geelu sameeyo.

4

3. Cudur geela ku dhaca.

5

4. Farax.

waa la naqliyay ✓

1

guux¹: m.l 1. Cod weyn oo cunaha awr, goray iyo wixi lamida ka soo baxa. 2. Codka matoorrada. 3. Cudur geela cunaha ka barariya. 4. la-mid: guuxid.

2

guux²: f.mg1 (-xay, -xday) 1. Cod weyn sameyn (awr, goray iyo wixi lamida). 2. Matoor cod samayn. 3. U g.: wax u riyaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

guux¹: m.l 1. Cod weyn oo cunaha awr, goray iyo wixi lamida ka soo baxa. 2. Codka matoorrada. 3. Cudur geela cunaha ka barariya.

2

guux²: f.mg1 (-xay, -xday) 1. Cod weyn sameyn (awr, goray iyo wixi lamida). 2. Matoor cod samayn. 3. U g.: wax u riyaaqid. m.f.dh, guuxid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. noise, roar, uproar

2

guux v. let out a loud noise, roar, grunt

waa la naqliyay ✓

-a: (n) a loud, deep sound, guttural sound; roar (roor); rumble (rambal)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) shanqadha diyaaradaha lalaaya ama baabuurta socoti ay samayso; hadal fara badan oo is dhexyaac ah. Guux fara badan ayaan maqlaynaa. Dh: xiin; reen.

2

guux-a: (magac, lab, keli) nuuc gabayga jecaylka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. juice

waa la naqliyay ✓

-kar (n) juice (juus)

waa la naqliyay ✓

1

de: juice {Eng}

2

lx: juus

3

pd: (-ka Pl: juusas (ka))

4

ps: n4-m, n2a-m

5

key: juus

waa la naqliyay ✓

1

(Kuus-ka)

2

Wax leh qaab buuran ama kankoonsan.

waa la naqliyay ✓

1

kuus¹: m.l (-sas, m.l) 1. Wax buuran ama qaab kankoonsan leh. 2. K. lacag ah: lacag badan oo wax qiimo leh goysa.

2

kuus²: f.mg1 (-say, -stay) Wax badan meel yar isugu keenid.

waa la naqliyay ✓

1

kuus¹: m.l (-sas, m.l) 1. Wax buuran ama qaab kankoonsan leh. 2. K. lacag ah: lacag badan oo wax qiimo leh goysa.

2

kuus²: f.mg1 (-say, -stay) Wax badan meel yar isugu keenid. m.f.dh, kuusid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lump, bump, something bulging up

2

kuus v. roll into a ball

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) form into a ball; make round

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka dhig wax kuusan amaba buuran ama urursan. Dh: ururi.

2

kuus -ka: (magac, lab, keli) wax leh qaab buuran amaba kankoonsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Muus-ka)

2

1. Miro dheerdheer oo dhumuc leh oo soo godgodan oo si qurux badan cuntub ugu baxa; midabkoodu, kolkay bislaadaan, waa cawl dahabka u eg, aadna waa u macaan yihiin; geedka muusku, geed dhab ah ma aha; waa caws weynaadey, caleemihiisuna waa wax dhab u balballaaran oo dheerdheer; (ama moos).

3

2. Mandiil daab leh oo isku laabanta oo lagu xiirto.

waa la naqliyay ✓

1

muus¹: m.l (-sas, m.l) 1. Mindiil daab leh, isku laabanta, oo lagu xiirto. 2. la-mid: moos².

2

muus²: f.mg1 (-say, -stay) Biyo hoos u gelid.

waa la naqliyay ✓

1

muus¹: m.l (-sas, m.l) 1. Mindiil daab leh, isku laabanta, oo lagu xiirto. 2. la-mid: moos.

2

muus²: f.mg1 (-say, -stay) Biyo hoos u gelid. m.f.dh, muusid.

waa la naqliyay ✓

1

v. flow out of the ground

2

muus m. n. banana

3

muus m. n. razor

waa la naqliyay ✓

1

(Mus) All. Som. Musa sp. Musaceae.

2

All. Som. Musa paradisiaca L. Musaceae.

3

S Ensete ventricosum (Welw.) Cheesman. Musaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) banana (ba nan a) ~ moos

2

muus -ay / -tay: (v) embank (embaank); dam (dhaam), dam up, earth up ~ moos

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed caleemo dhaadheer oo balballaadhan bixiya oo gun jilicsan iyo midho rooshaan u baxa leh oo dhala khudradda muuska. Dh: moos.

2

muus-ka: (magac, lab, keli) midho dhaadheer oo soo yare xoodan oo si qurux badan oo rooshaamo ah u baxa kolkay bislaadaanna midabkoodu waa huruud jaalle ah oo aad u macaan. Soomaaliya waa waddannada ugu caansan dhoofinta muuska Dh: moos.

3

muus-ta: (magac, dhedig, keli) mindiil daab leh oo isku laabanta oo aad u af badan oo waayadii hore lagu xiiran jiray. Muus ii soo ibi. Dh: maddiil, daar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kolka hadal aan kala go'ayn oo yuus ah cidi waddo. Dh: yuuska.

waa la naqliyay ✓

1

(Quus-ta)

2

Wax la sugayey ama la filanayey oo rajadii laga qabey baabba'do; rajabbeel; rajaggo'; samir.

waa la naqliyay ✓

1

quus¹: m.l la-mid: quusid.

2

quus²: m.dh Ka rajo dhigidda laga rajo dhigo wax la sugayey ama la waayey.

3

quus³: f.mg1 (-say, -stay) Biyo hoos u gelid; muquurid.

waa la naqliyay ✓

1

quus¹: m.dh Ka rajo dhigidda laga rajo dhigo wax la sugayey ama la waayey.

2

quus²: f.mg1 (-say, -stay) Biyo hoos u gelid; muquurid. m.f.dh, quusid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. discouragement, loss of hope, despair

2

quus v. dive, go under water

waa la naqliyay ✓