Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Guulguulid-da)

2

Hadal ama wax kale cid ku cabsiin; bajin; gooddiyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Guulguul-ka)

2

Hadal ama wax kale oo loola jeedo in cid lagu cabsi geliyo; fulabbajis; gooddi; cagajugle.

waa la naqliyay ✓

v. threaten, terrorize, make a threat upon

waa la naqliyay ✓

-ay / shay: (v) intimidate (iintimi dheeyt); frighten (fareeyten); bully (buuli)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, u cagajugley ama canaano. Inanka yar ha guulguulin.

2

guulguul-ka: (magac, lab, keli) haddal dagaal iyo hanjabaad isugu jira. Gunuus badan had iyo jeer gurxama deriska guulguula…

waa la naqliyay ✓

1

de: threaten, terrorize, make a threat upon

2

lx: guulguul

3

nt: guulguul (ka) [vn-m] 'threat, threatening'

4

pd: (guulguulay)

5

ps: v1=pl

6

key: guulguul

waa la naqliyay ✓

1

(Duulduulid-da)

2

Hadba meel u duulid; hadba meel ku dhicid; boodboodid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg duulduul². la-mid: duulduul¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) shinbir iyo wixii la mid ah, kolba dhan u lalid. Ayax duulduulid ma daayo. Dh: lallid.

waa la naqliyay ✓

1

(Guudfuulid-da)

2

(faras) xakame la'aan fuulid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg guudfuul². la-mid: guudfuul¹.

waa la naqliyay ✓

1

(Coobbakarin-ta)

2

Coobbaha oo la kariyo inta neefta la isku celiyo, dagaal ama cid guulguulid darteed.

waa la naqliyay ✓

1

(Fulabbajin-ta)

2

Waxyaalo fuleyga cabsi geliya ku kicid; guulguulid; cagajugleyn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haaraamidda iyo guulguulidda cid gef samaysay ama hawl loo diray si aan habboonayn ka yeeshay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cunaha oo ladibiriyo ama la buuro inta neefta la isku celiyo dagaal ama cid guulguulid darteed. Dh: doobin, dhoollatus, coobbakaris.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) canaan iyo foolxagad tiro badan oo hiif ah cid kale u geysasho. Meel balaayo heeryaha dhigtoo, la isku haaraamey. Dh: guulguulid, hiifid, haaramid, eedayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, guulguulid oo canaanasho. Dh: canaanasho, hiifitaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, guulguulid. Dh: haaraan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dirir afka ah oo canaan iyo guulguulid ah. Dh: dirir, hanjabaad, guhaad, cagajuglayn.

2

hayaanad -da: (magac, dhedig, keli) cid kuu baahatay, si xun ula dhaqmid.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) shimbir af dhuuban go dhoor dheer madaxa ku leh oo si gaar ah u ciya guu… guu. Guuguulihiiyow haddaad gu'ga u ooyeyso, abaar gaag ma reebaa dhacdiyo gaatamoo kalee.

waa la naqliyay ✓

1

°(Guugguula-ha)

2

Shinbir cidiisu guu guu tahay; dhoor buu lee yahay; hud'hud.

waa la naqliyay ✓

m.l Shimbir cidiisu “guu-guu” tahay; dhoor buu leeyahay; hud'hud.

waa la naqliyay ✓

m.l Shimbir cidiisu 'guuguu' tahay; dhoor buu leeyahay; hud'hud.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] cuckoo (bird)

waa la naqliyay ✓

-guugguulaha: (n) cuckoo (kuukuu)

waa la naqliyay ✓

1

a: hud-hud, shimbir

2

de: cuckoo (bird) Onomatopoetic for 'guu-guu'

3

lx: guugguule

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m-col

6

key: guugguule

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: guurayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg suxulduub². la-mid: suxuulduub¹ (2), xusulduubid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) orod iyo dadaal badan wax dartood u gelid. Waa ogyahay suxulduubka aan u galay arrintan. Dh: guclayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Xusulduubid-da)

2

Orod xusulka la duubayo, ordid; rucleyn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xusulduub². la-mid: xusulduub¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) adkaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Fululid-da)

2

(xidid, kd.) markii madax la qabto oo la dhifto, si fudud u soo wada bixid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fulul². la-mid: fulul¹ (2).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jilayc iyo adayg isku jira noqosho.

2

fululid -da: (magac, dhedig, keli) xidid iyo wixii la mid ah, markii madaxa la qabto oo la soo dhufto, si fudud u soo wada bixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gulgula-da)

2

Xubinta geelu ka doobbiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xubinta awrku ka doobbiyo; doobbo.

waa la naqliyay ✓

f. n. camel's throat

waa la naqliyay ✓

1

de: camel's throat

2

lx: gulgulo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: gulgulo

waa la naqliyay ✓

1

(Guulmid-da)

2

Sida wax la guuley oo cabsiyi gashay dib u joogsasho, hakasho, leexasho, didid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg guulan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sida qof cabsi gashay dib u gurasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Jululid-da)

2

Ku gardarrood; ka eexasho; dulmiyid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg julul².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, dulmi kula kicid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg mulul². la-mid: mulul¹ (4).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax aad u yar oo dhicis nool ah noqosho.

2

mululid-da: (magac, dhedig, keli) irmaan ku rimid: naas nuujinta dhexdeeda ku uuraysasho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hoos u socod meel sare laga soo lugeeyo oo hoos loo socdo. Dh: daadegid, qululis.

2

qululid -da: (magac, dhedig, keli) oogo ka guurid oo guban u guurid. Dh: hayaamid.

3

qululid -da: (magac, dhedig, keli) magaalo u ambabixid oo cundad raadsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax xuluul gelin.

waa la naqliyay ✓

v. squeeze something into a small space

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) squeeze into a narrow opening gently through

waa la naqliyay ✓

(fal) meel cidhiidhi ah horay u dhexgeli. Madanaha dabka xuluuli. Dh: geli.

waa la naqliyay ✓

1

de: squeeze s.t. into a small space

2

initial: x

3

lx: xuluuli

4

pd: (xuluuliyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: xuluuli

waa la naqliyay ✓

1

(Duulduul-ka)

2

Hadba meel u duul; hadba meel ku dhac; boodbood.

waa la naqliyay ✓

1

duulduul¹: m.l 1. Fudayd iyo wax ka fiirsasho la'aan cidi ku sifoowdo. 2. la-mid: duulduulid.

2

duulduul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Fudayd iyo wax ka fiirsasho la'aan ku kicid.

waa la naqliyay ✓

1

duulduul¹: m.l Fudayd iyo wax ka fiirsasho la'aan cidi ku sifoowdo.

2

duulduul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Fudayd iyo wax ka fiirsasho la'aan ku kicid. m.f.dh, duulduulid.

waa la naqliyay ✓

1

v. fly around

2

duulduul vl. n. flight

waa la naqliyay ✓

-ay I duulduushay: (v) fly around

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaqa baalalleyda.

2

duulduul-ka: (magac, lab, keli) wax dheeftiisu aanay ku soo wada gaarin laakiin wax yari kaa soo gaaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Gelgelid-da)

2

In mar ka badan gelid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel kolba gelid oo haddana ka bixid. Li: bixbixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gilgilid-da)

2

Xoog u ruxruxid; liillijin; lulid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gilgil². la-mid: gilgil¹.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of shaking someone ~ something

waa la naqliyay ✓

-da: (n) see [eeg] gilgilasho

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ruxitaanka wax aad loo lulo; xoog u ruuxid. Gilgiliddii dhul gariirka ayaan ka naxay. Dh: lululid, dhaqdhaqaajin.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of shaking s.o. ~ s.t.

2

lx: gilgilid

3

pd: (-da)

4

ps: vn-f

5

key: gilgilid

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gulaal². la-mid: gulaal¹ (3).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Gulgulo soo ridid (awr).

waa la naqliyay ✓

1

(Guluuluc-a)

2

Gabay aan lagu dheeraysanayn oo la tirsho.

waa la naqliyay ✓

1

guluuluc¹: m.l 1. Hoos u qaadidda gabay ama hees, hoos loo qaado. 2. la-mid: guluulucid.

2

guluuluc²: f.mg1 (-cay, -cday) Hees ama gabay hoos u qaadid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. poem recited in a low voice; low bellow of a camel (when it is sick ~ thirsty)

2

guluuluc v. recite a poem in a low voice; bellow in a low pitch

waa la naqliyay ✓

-a: (magac dhedig keli) ku luuqaynta gabayga oo hoos loo dhawaaqo.

waa la naqliyay ✓

f. n. mask; cover

waa la naqliyay ✓

1

de: mask; cover

2

lx: gumbulid

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: gumbulid

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gamuuxid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gunuunucid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gurgurid-da)

2

Wax meel laga qaada hayo oo meel kale la geyna hayo, oo aan isku mar la qaadin ee hadba inta in yar la qaado, loo soo noqnoqona hayo; diqdiqayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Guudfuul-ka)

2

Faras xakame iyo jare la'aan lagu fuulo.

waa la naqliyay ✓

1

guudfuul¹: m.l la-mid: guudfuulid.

2

guudfuul²: f.g1 (-uulay, -uushay) Xakame la'aan fuulid (faras).

waa la naqliyay ✓

v., [compound] ride bareback

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tab fardaha xakeme iyo jare la'aan loogu fuulo. Guudfuulka nimankaa baartee faraska guulaaya.

waa la naqliyay ✓

1

de: ride bareback

2

lx: guudfuul

3

nt: guudfuul (ka) [vn2a-m]

4

pd: (guudfuulay)

5

ps: v1=cmp

6

key: guudfuul

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Biito; nooc ciyaar caruureed.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kolba guuri; hayaanka badi; marba geeddi gal. Li: degganaw; nagaw.

2

guurguur -ka: (magac, lab, keli) kolba guuris; hayaan badni; meel ku ekaansho la'aan; ra'yi beddelid. Guurguurka iska daa oo meel uun degganaw. Li: degganaasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Guxuumid-da)

2

Gamuuxid; gamuurid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gamuuxid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) si debecsan oo kala fogfog, u tolid.

waa la naqliyay ✓

1

(Huluulad-ka)

2

Huluulasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xuluulasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shay hoostiisa oo cidhiidhi ah ka dusid. Huluulad kiibuu dhagaxi muday. Dh: huluulasho, xuluulad.

waa la naqliyay ✓

1

(Huluuqid-da)

2

Si debecsan oo kala fogfog, u tolid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg huluuq². la-mid: huluuq¹ (2).

waa la naqliyay ✓

1

(Qulqulid-da)

2

Shubmid yar oo aan kala go'ayn oo biyaha dhulka korkiisa marayaa sameeyaan; (ama qolqolid).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qulqul³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qulqul samayn. Qulqulidda biyaha jooji.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: quluulasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: sunsumid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg taluul².

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xuluulasho.

waa la naqliyay ✓