guuleed — Macnaha & Turjumaada

name: Victor

waa la naqliyay ✓

name-m victor; victorious

waa la naqliyay ✓

(n) 1. Victor (vikter); 2. winner (win ner)

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil guul iyo barwaaqo ay dhalashadiisu horseedday ama sidaa laga filanayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: Victor

2

lx: Guuleed

3

ps: name-m

4

key: Guuleed

waa la naqliyay ✓

name-f victor; victorious

waa la naqliyay ✓

Si wanaagsan ku sugan; (maanta Guuleed ash ma aha).

waa la naqliyay ✓

1

Erey tixda ulajeeddooyin badan oo kala gaar ah u yeela; wuxuu badanaa muujiyaa: meel laga dhaqaaqay, meel laga yimid ama laga soojeedey, wax kala go'ay ama kala durkay, wax la isu foodinayo ama la simayo, kd. (Balcad buu ka yimid; alif-ka-ya'; qalin buu jeebkiisa ka soo baxshey; ceelku aqalka waa ka fog yahay; arrinta wax ka qabo; Marka waxaa ka weyn Xamar; magaaladii qofna waa aan ka garan waayey; baqdin baa ilmaha ka dhawaajisay: afar labo ka gooya: wiilka beenta ka daaya; ...) kolka shaqal aan loo dhexayni ka hormaro, wuxuu noqdaa -ga; (sida: Guuleed iga weyn; naga taga).

2

-ka — (naxwe) Labada qobod oo dhabta ah (kan kale waa -ta oo qodbaha kale ka farcamaan, midkood; waxaa ka farcama -ga, -ha, -a; wuxuu raacaa magacyada lab oo ku dhammaada B, D, F, L, N, R, S (Sh).

waa la naqliyay ✓

1

(Magac-a)

2

1. Erey ama tix, qof ama wax kale magac looga dhigay oo loogu yeero.

3

2. War wanaagsan oo qof u meel mara; caannimo; sharaf; dheg; maqaal.

4

3. (naxwe) Qayb weyn oo qaybaha hadalka kamid ah: waxay magac u noqon karaan, qof ama nafley ama wax kaleba; waxay kaloo magac u noqdaan, wax la falay ama la falayo ama si la yahay ama sah kolkaas lagu sugan yahay, ... (Guuleed, Maryan, faras, fardo, aqal, aqallo, gabar, oday, wiyil, qansax, run, deeq, dumar, lo', talo, talis, talin, taliye, Soomaali, Carab, Xamar, Afrika, ...).

waa la naqliyay ✓

1

Uyaalka qofka hore oo kooxda ah kolka wax la taaranayo ama falku xaggiisa aada hayo (sida: biyo na siiya; wiilkii baa na arkay); annaga.

2

na: -na — Tiraab ereyada kale lagu xiriiriyo oo tixaha hadalka ulajeeddooyin kala duwduwan u yeela (sida: a) Waxa Guuleed la siiyey, Warfaana ha la siiyo; libaaxiina la dil; Adiguna ma rabtaa? b) Mana arag, mana maqal; ninna ma iman; sina u yeeli mayo; yaad aragtay? Cidna); oo; xataa.

waa la naqliyay ✓

1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.

3

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.

waa la naqliyay ✓

1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: Guuleed wuu yimid

3

Sucaad way kortay. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida arag, cun, taabo. Tusaale: Sabriye ayaa tufaaxa cunay. f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida soco, buub, weynow. Tusaale: Ismahaan baa soo socota, Ismahaan baa u soo socota dugsiga; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal 'ahaansho'. Tusaale: Gabadhu way wanaagsantahay.

4

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax samayn. Tusaale: Arrintan anigaa falay. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: Beertii baan soo falay. 4. Dhul bannayn. Tusaale: Ciisaa dhabbe falay. 5. Harag jilcin. m.f.dh, falid.

waa la naqliyay ✓

name-unisex victory; victor; victorious. Cf: Guuleed

waa la naqliyay ✓

/viktar/ (n) libin-wade (qofka guusha-hela ~ guuleed

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awr ama wax kale, xadhig labada addin ee hore kaga xidh.

2

dabar -ka: (magac, lab, keli) midab cawl guduud ah oo ilkaha ku samaysma. Gabar ilkaha dabar ku leh ayuu Guuleed guursaday.

3

dabar -ka: (magac, lab, keli) xadhig gaaban oo xoolaha addimada lagaga xidho badina awrta ama lo'da. Dabar iyo silsilad haysa, wuxuu soofka xoolahaba, kaga soocan yahay waaye.

4

dabar -ka: (magac, lab, keli) awoodda isku haysa labo atam.

5

dabar -ta: (magac, dhedig, keli) erey saynis ah oo uu macnihiisu yahay, awoodda isdhexgalka ee isku qabata labo atam ama in ka badan ama koox atammo ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) soo godasho dhabarku soo goto oo tuur la yeesho. Guuleed dhabro ayuu yeeshay. Dh: godasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) si fiican. wax u aragla'aanta habeenka. Guuleed indhahabeeno ayuu leeyahay oo si fiican kuu garan maayo. Dh: habeeno.

waa la naqliyay ✓

1

de: suppose you do / she does (X)

2

hm: 2

3

lx: -tee

4

ps: v1-2sg/3f-pot

5

xe: What if you see Victor?

6

xv: Show Guuleed aragtee?

7

key: -tee_2

waa la naqliyay ✓

1

de: not + [FOCUS]

2

hm: 3

3

lx: baan

4

ps: focus + neg

5

xe: It wasnt Victor who caught him.

6

xv: Guuleed baan qaban.

7

key: baan_3

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) la-mid: guulaamo.

waa la naqliyay ✓

name-m giver of victory; God (pagan name)

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Qaylo dheer samayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) ku celceli codka 'uu' oo gurmad lagu doonayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: howl, wail; ululate (outcry from sadness, pain or joy)

2

initial: u

3

lx: uulee

4

pd: (uuleeyey)

5

ps: v2b=intr

6

key: uulee

waa la naqliyay ✓

1

(Duleed-ka)

2

Dhabar; gadaal; dibad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) 1. Agagaar. 2. Wax gadaashiis dambe.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) 1. Agagaar. 2. Wax gadaashiis dambe.

waa la naqliyay ✓

m. n. back (side), end; complement {mathematics}

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) side (saaydh); outside (awt-saaydh)-, lee side (lii-saaydh)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax guud; si guud.

2

duleed -ka: (magac, lab, keli) reerka agagaarkiisa, meel aan aqallada ka durugsanayn. Dh: kambal.

waa la naqliyay ✓

1

de: back (side), end; [ext.] complement {mathematics}

2

lx: duleed

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: duleed

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Orod gaaban ordid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Orod gaaban ordid. m.f.dh, gucleyn.

waa la naqliyay ✓

v. run slowly, jog

waa la naqliyay ✓

1

de: run slowly, jog

2

lx: guclee

3

pd: (gucleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: guclee

waa la naqliyay ✓

Internal

waa la naqliyay ✓

Interior

waa la naqliyay ✓

1

(Guulid-da)

2

1. Habeen ceel iyo aroor ku dhixid.

3

2. Bajin; cabsiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg guul³. la-mid: guul¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) is gargaarsi; is kaashi. Guuliddu waxay fududaysaa hawl aan keli la qaban karin.

waa la naqliyay ✓

1

(Guulla-ha)

2

Keligi guusha leh oo cidduu doono siiya; Ilaah; Eebbe; Rabbi.

waa la naqliyay ✓

m.l Ilaah; Eebbe.

waa la naqliyay ✓

m.l Ilaah; Eebbe.

waa la naqliyay ✓

m. n. giver of victory; God

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) Ilaaha wax kaste abuuray ee awoodda badan. Dh: Eebbe, Rabbi.

waa la naqliyay ✓

1

de: giver of victory; God

2

lx: Guulle

3

pd: (/ha)

4

ps: n0-m

5

key: Guulle

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-reeyay, -raysay) Habeen socosho. la-mid: guureggal².

waa la naqliyay ✓

v. travel by night

waa la naqliyay ✓

-yey / guureysay: (v) travel at night

waa la naqliyay ✓

(fal) habeen goor danbe ah soco. Guuree habeenkii oo ha seexan. Dh: guur, gud, guuray.

waa la naqliyay ✓

1

de: travel by night

2

lx: guuree

3

nt: guurayn (ta) [vn-f], guurays (ka) [vn-m]

4

pd: (guureeyey)

5

ps: v2b=intr

6

key: guuree

waa la naqliyay ✓

Wax dhul lee yahay ama lug ku lee yahay.

waa la naqliyay ✓

n. phr., genetive: terrestrial, earthly

waa la naqliyay ✓

1

de: terrestrial, earthly

2

lx: dhuleed

3

ps: np-gen

4

key: dhuleed

waa la naqliyay ✓

n. phr., genetive: European, western, relating to the white race

waa la naqliyay ✓

1

de: European, western, relating to the white race

2

lx: gaaleed

3

ps: np-gen

4

xe: western food

5

xv: cunto gaaleed

6

key: gaaleed

waa la naqliyay ✓

1

(Guulmid-da)

2

Sida wax la guuley oo cabsiyi gashay dib u joogsasho, hakasho, leexasho, didid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg guulan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sida qof cabsi gashay dib u gurasho.

waa la naqliyay ✓

(Kuley) S Brachiaria eruciformis (J.E.SM.) Griseb. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (cilmiga naflayda) Lakab jinsiyeedka dusha ee uurjifka, kaasi oo u kora timo, ganjidho kala duwan iyo wixi lamida. 2. (baayoloji) Lakabkaugu sareeyo ee unugyada gasturulaha, kaas oo isku beddeli doona dubka sare ee maqaarka iyo habdhiska dareenwadka ee qaangaadhka.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (cilmiga naflayda) Lakab jinsiyeedka dusha ee uurjifka, kaasi oo u kora timo, ganjidho kala duwan iyo wixi lamida. 2. (baay.) Lakabkaugu sareeyo ee unugyada gasturulaha, kaas oo isku beddeli doona dubka sare ee maqaarka iyo habdhiska dareenwadka ee qaangaadhka.

waa la naqliyay ✓

1

(Guuleysad-da)

2

Guuleysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: guuleysasho.

waa la naqliyay ✓

n. phr., genetive: regional

waa la naqliyay ✓

(adj) regional. Ex: dawlad goboleed; regional government

waa la naqliyay ✓

1

de: regional

2

lx: goboleed

3

ps: np-gen

4

xe: regional conference

5

xv: shir goboleed

6

key: goboleed

waa la naqliyay ✓

gueulard, n.m. - qofka gungunuunuca badan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ballanjebinta iyo beeninta wacadka.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: guuleysasho.

waa la naqliyay ✓

to win

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Lib helid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) Lib helid. m.f.dh, guulaysasho.

waa la naqliyay ✓

v.auto: win, triumph, be victorious, gain the victory

waa la naqliyay ✓

1

-guulaystay / guulaysatay: (v) become winner, succeed (saksiidh) ~ najax, ray

2

ka guuleyso: (v) beat (biit); defeat (difiit)

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg guulayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: win, triumph, be victorious, gain the victory

2

lx: guuleyso

3

nt: guuleysad (ka) [vn-m], guuleysasho (/da) [vn-f], guuleysi (ga) [vn-m]

4

pd: (guuleystay)

5

ps: v3b=auto

6

key: guuleyso

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l) Mid ka mid ah ciidamada maleesiyada ummadda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l) Mid ka mid ah ciidamada maleesiyada ummadda.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] victory pioneer, member of militia created by the socialist government of Major General Barre (1970-91)

waa la naqliyay ✓

-guulwadaha: (n) 1. name of a militia. 2. victor (viktor)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka guushu raacdo; libinwade.

waa la naqliyay ✓

1

de: victory pioneer, member of militia created by the socialist government of Major General Barre (1970-91)

2

lx: guulwade

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-cmp

5

key: guulwade

waa la naqliyay ✓

name-m night traveler; lit: he who was born during a night time travel. Syn: Guure

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil, eeg Guure.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) guur raadis. Dh: guurdoon. Li: guurdiid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hublei) C Commiphora gowlello Sprague. Burseraceae.

2

C Commiphora kua (J.F.Royle) Vollesen. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

(adj) European (yu-ru-piyan)

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Kulka ka immaanaya dhulka gudihiisa, in heerkulkiisu sarreeyana waxaa muujiya magmada ka timaada dhulka gudihiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l (jool.) Kulka ka immaanaya dhulka gudihiisa, in heerkulkiisu sarreeyana waxaa muujiya magmada ka timaada dhulka gudihiisa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kulka ka immaanaya dhulka gudihiisa, in heerkulkiisu sarreeyana waxaa muujiya magmada ka timaada dhulka gudihiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Geed-ka)

2

1. Wax nool oo dhulka ka soo baxa oo yeesha xididdo dhulka ku xabaalan, sal (gun, jirrid), dhex, laamo, caleemo, miro, ubax, qodxo, kd.

3

2. Wixii laabta ku soo dhaca oo dhan, ifyaal iyo uuryaal mid kasta ha ahaadee, haddii dadka iyo nafleyda kale laga reebo; wax.

4

3. (koox: geedo) waxyaalaha cunnada lagu daro oo udgoonka iyo dhadhanka wanaagsan u yeela; dhir.

waa la naqliyay ✓

m.l (-do, m.l) Nooc dhirta ah oo leh jirrid oo iskeed isu taagi karta iyo laamo leh oo dhulka ka kacsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-do, m.l) Nooc dhirta ah oo leh jirrid oo iskeed isu taagi karta iyo laamo leh oo dhulka ka kacsan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. tree; plant; herb; spices

2

geed m. n. thing, whachamacallit, whats-it [when one does not know ~ cannot remember the right word.]

waa la naqliyay ✓

(Gaed) Acanthus gaed Lindau Acanthaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. geedo-ha] 1. plant (palaant); tree (tirii). 2. something difficult to classify or whose name has been forgotten: thingumajig (thingamajiig); thing (thing). Ex: geedkaa ii soo qabo; give me that thing

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shay nool oo dhulka dushiisa ka soo baxa oo leh xididdo dhulka ku haya iyo caleemo lagana manaafacaadsado hadh iyo midho. Geedka galoolka ayaa maydhaxda ugu fiican laga diiraa.

waa la naqliyay ✓

شجر

waa la naqliyay ✓

/glii/gleeful; (n) ray-rayn, riyaaq.

waa la naqliyay ✓