guulaameyn

-ta: (magac, dhedig, keli) rayo madaw oo roobka kor socota. Guulaan badan ayaa roobkani leeyahay. Dh: daruur; fad.

(Guulaama-da)

1. Daruuro waaweyn oo uuro leh oo is dhex xula haya.

2. Wax kasta oo guulaameeya sida qiiqa, daadka, xiiska badda.

m.dh 1. Daruuro waaweyn oo biyeysan, madow oo cirka maaxa. 2. Qiiq si xoog leh isu qabsaday. la-mid: guuleeto.

f. n., [collective] storm ~ gathering clouds; something menacing (sea, smoke, flood)

-ha: (magac, lab, keli) daruur madow oo aan hoorin iskuna xidhan oo guuraysa ama soconaysa iyagoo isjiidanaysa. Cirka guulaamo culus baa xidhay wax roob ah oo hoorayna ma jiro.

de: storm ~ gathering clouds; s.t. menacing (sea, smoke, flood)

lx: guulaamo

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: guulaamo

(Culaabeyn-ta)

Culaab u yeelid; cuslayn.

m.dh la-mid: culaabin.

m.dh Qoorta geela inteeda hoose.

m.dh (jool.) Buur dhisid: isbeddel ku dhaca heerka sinnaanta qolofta dhullka, isbeddelkaas oo dhadhaabo kor loogu soo tuuro si ay u sameeyaan silsillado buuro laalaab ama dhul go'.

Generalization

m.dh (jooloji) Buur dhisid: isbeddel ku dhaca heerka sinnaanta qolofta dhullka, isbeddelkaas oo dhadhaabo kor loogu soo tuuro si ay u sameeyaan silsillado buuro laalaab ama dhul go'.

to suffer defeat

m. n. expedition, attack, onslaught

wiil dhashay xilli uu aabihii duullaan tegayay ama ku maqnaa. Waxa kale oo loo baxshaa wiil la rajaynayo in uu noqdo mid cadawga ku duula.

de: expedition, attack, onslaught

lx: duulaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: duulaan

(Fulai) S Oncocalyx kelleri (Engl.)Gilbert. Loranthaceae.

S Tapinanthus sansibarensis (Engl) Danser. Loranthaceae.

S Erianthemum dregei (Eckl. & Zeyh.)Van Tiegh. Loranthaceae.

m.l (-yo, m.dh) (baayoloji) Unug taran oo dhex gala gaamayt kale, si uu u abuuro bacrimane.

m.l (-yo, m.dh) (baay.) Unug taran oo dhex gala gaamayt kale, si uu u abuuro bacrimane.

-ta: (magac, dhedig, keli) si aayar ah u ordid.

(Gucleyn-ta)

Xusulduubid; rucleyn.

m.f.dh eeg guclee. la-mid: gucleys.

guudaan¹: m.l Nooc cudur ka mid ah cudurrada geelaha oo geeri leh.

guudaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Geel guudaan haya ahaansho.

m. n. disease of camels with a fatal outcome

guudaan v. murmur, talk senseless words

-ka: (magac, lab, keli) cudur geela qoorta kaga dhaca oo lafaha jejebiya. Neefka guudaanka qaba waa laga gubaa.

name-m victorious

1. (Guumeys-ka) a) Shinbir, shinbiraha habeenkii ugaarsada kamid ah; wuxuu lee yahay madax ballaaran iyo labo indhood oo waaweyn oo ku yaal kax bannaan oo middiiba baal adki ku xariiran yahay. b) Nin qaabka guumeyska leh; guun gaaban oo foolxun; filkii guurka wax badan dhaafay.

2. (Guumeys-ta) a) Inan gabowdey oo aan la guursan. b) Sida 1a.

guumeys¹: m.l Nin da' weyn oo aan weli guursan.

guumeys²: m.l/dh Shimbir ka mid ah shimbiraha habeenkii ugaarsada oo leh madax ballaaran iyo indho waaweyn oo baalal adagi ku xariiranyihiin.

guumeys³: m.dh Gabar inannimo ku weynaatay oo aan la guursan.

guumeys¹: m.l Nin da' weyn oo aan weli guursan.

guumeys²: m.l/dh Shimbir ka mid ah shimbiraha habeenkii ugaarsada oo leh madax ballaaran iyo indho waaweyn oo baalal adagi ku xariiranyihiin.

guumeys³: m.dh Gabar inannimo ku weynaatay oo aan la guursan.

m. n. owl; ugly old man, old bachelor

guumeys [feminine] n. owl; old maid, spinster

-ka: (magac, lab, keli) eeg guumays.

guumeys-ta: (magac, dhedig, keli) eeg guumays.

بُومَةَ بُومٍ أُمُّ قُوَيْقَ

(Guurayn-ta)

Habeen socosho; gudid.

m.f.dh eeg guuree. la-mid: guurays, guureggelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) habeen socdaalid. Dh: guure, gudid, gudis.

m.f.dh eeg laakee.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo ilmood oo mataano ah dhalid.

m.f.dh eeg laamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) badar la karinaayo laan ku walaaqid.

m.f.dh eeg qaamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) deyn gelin oo wax qaan lagu leeyahay ka dhigid.

-ta: (magac,dhedig, keli) nafaqo wanaagsan siin, sida neef loo qalo qof dhaawac soo gaadhay ama xanuun ritay.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax taagan, dhinac u ridid.

m.f.dh eeg galaami. la-mid: galaamis¹.

(tilmaame) wax meel iska taagan. Xoor gulaaban geedaha saroo guudka kaga jooga.

gulaalan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Wax doobbo ka soo dhici weyday noqosho (awr). 2. Wax iin lug ku leh noqosho (neef geel).

gulaalan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Wax doobbo ka soo dhici weyday ahaansho (awr). 2. Wax iin lug ku leh ahaansho (neef geel).

(tilmaame) awr hadduu qooqo aan doobbada soo ridan karin.

m.l (-dayaal, m.l) Mid ka mid ah ciidamada maleesiyada ummadda.

m.l (-dayaal, m.l) Mid ka mid ah ciidamada maleesiyada ummadda.

m. n., [compound] victory pioneer, member of militia created by the socialist government of Major General Barre (1970-91)

-guulwadaha: (n) 1. name of a militia. 2. victor (viktor)

-ha: (magac, lab, keli) qofka guushu raacdo; libinwade.

de: victory pioneer, member of militia created by the socialist government of Major General Barre (1970-91)

lx: guulwade

pd: (/ha)

ps: n7-m-cmp

key: guulwade

m.f.dh eeg guurree.

name-m leader of armies; squad, brigade; mature. Lit: he who was born while some warriors of his kinsmen were in attendance

magac loo baxsho wiil dhashay xilli ay ciidammo joogeen reerka ama dad badan reerka iskugu yimaaddeen. Waxa kale oo loo baxshaa wiil la rajaynayo in uu noqdo hoggaamiye ummadeed.

m.f.dh eeg ilaalee.

m.f.dh eeg laxamee.

(Qulaamin-ta)

Qof buka oo aan wax cabbi karin, afka qulaan ama qaaddo wax kula siin.

m.f.dh eeg qulaami. la-mid: qulaamis.

-yey (adj) spoon- feeding

-ta: (magac, dhedig, keli) qof aan cunto liqi karayn, caano iyo wax la mid ah afka kaga shubid. Dh: jalid, qulaamis.

(Ugaaseyn-ta)

Ugaas ka dhigid.

m.f.dh eeg ugaasee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof ugaas ka dhigid, qof ugaasnimo u caleemasaarid.

(Uubateyn-ta)

Sida uubato u dhawaaqid; qaylo dheer samayn.

m.f.dh eeg uubatee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaylo dheer ka kacid; uubato samayn.

m.f.dh eeg uugaami. la-mid: uugaamis.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale wax ku guubaabin. Dh: uugaabin, tirtirsiin, uugaabis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg uurarweyn. Dh: geedadari.

(Calaamayn-ta)

Calaamo u yeelid; astayn; calaamadin.

m.dh la-mid: calaamadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) culaab u yeelid; culaysin.

m.f.dh eeg degaamee. la-mid: deegaameyn, deegaamin, degaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg deegaameyn.

m.f.dh eeg gadaafee la-mid: gadaafays.

m.f.dh eeg galaclee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhulka jiifin. Dh: seexin, legdid.

m.f.dh eeg geylaami. la-mid: geylaamis.

-ta: (magac, dhedig, keli) aad u diririd; aad u dagaallamid.

geylaamin -ta: (magac, dhedig, keli) wax meel xoog ku marin oo jiidhsiin. Galoolkiyo maraagiyo hashaan kidiga geylaanshay.

(Guubaabin-ta)

Hadal guubaabo ah, cid kula hadlid.

m.f.dh eeg guubaabi. la-mid: guu-baabo.

-ta: (magac, dhedig, keli) kicin cid la ururinayo oo colaad loo lagu guubaabinayo. Dh: boorrin, dhiiri-gelin, tirtirsiin.

m.f.dh eeg guudan².

(Guudadley-da)

Qof dumar ah oo guudad leh.

m.dh Qof dumar ah oo guudad leh.

f. n. mature woman (who traditionally lets her hair grow)

-da: (magac, dhedig, keli) timadheerta haween. Guudadley ayaa la joogta adhiga.

de: mature woman (who traditionally lets her hair grow)

lx: guudadley

pd: (-da)

ps: n1-f

key: guudadley

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, Muslin ka dhigid.

m.f.dh eeg lullumee.

-ta: (magac, dhedig, keli) raadka daadku ku sameeyo dixaha iyo niiska dushiisa. Dh: mulacyays.