Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-ha: (magac, lab, keli) shimbir af dhuuban go dhoor dheer madaxa ku leh oo si gaar ah u ciya guu… guu. Guuguulihiiyow haddaad gu'ga u ooyeyso, abaar gaag ma reebaa dhacdiyo gaatamoo kalee.

waa la naqliyay ✓

1

°(Guugguula-ha)

2

Shinbir cidiisu guu guu tahay; dhoor buu lee yahay; hud'hud.

waa la naqliyay ✓

m.l Shimbir cidiisu “guu-guu” tahay; dhoor buu leeyahay; hud'hud.

waa la naqliyay ✓

m.l Shimbir cidiisu 'guuguu' tahay; dhoor buu leeyahay; hud'hud.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] cuckoo (bird)

waa la naqliyay ✓

-guugguulaha: (n) cuckoo (kuukuu)

waa la naqliyay ✓

1

a: hud-hud, shimbir

2

de: cuckoo (bird) Onomatopoetic for 'guu-guu'

3

lx: guugguule

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m-col

6

key: guugguule

waa la naqliyay ✓

/kuukuu/ (n) guuguule (hud-hud).

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cuckoo (kuu-kuu) ~ guuguule

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hurdo seexo; hurud.

2

hud-hud-ka: (magac, lab, keli) shimbir yar oo dhoor sare leh. Hud-hud waa shimbir Qur'aanka lagu sheegay. Dh: guuguule.

3

hud-hud-ka: (magac, keli) qof dadka isku dirdira, Dh: diradiraale, diradiroole.

waa la naqliyay ✓

n., (a bird) guuguule, -lihi, gumays, -ti.

waa la naqliyay ✓

1

(Guulguul-ka)

2

Hadal ama wax kale oo loola jeedo in cid lagu cabsi geliyo; fulabbajis; gooddi; cagajugle.

waa la naqliyay ✓

v. threaten, terrorize, make a threat upon

waa la naqliyay ✓

-ay / shay: (v) intimidate (iintimi dheeyt); frighten (fareeyten); bully (buuli)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, u cagajugley ama canaano. Inanka yar ha guulguulin.

2

guulguul-ka: (magac, lab, keli) haddal dagaal iyo hanjabaad isugu jira. Gunuus badan had iyo jeer gurxama deriska guulguula…

waa la naqliyay ✓

1

de: threaten, terrorize, make a threat upon

2

lx: guulguul

3

nt: guulguul (ka) [vn-m] 'threat, threatening'

4

pd: (guulguulay)

5

ps: v1=pl

6

key: guulguul

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m (onomatopoeic). Lit: the one who was born with a whooping cough

waa la naqliyay ✓

1

(Guulguulid-da)

2

Hadal ama wax kale cid ku cabsiin; bajin; gooddiyid.

waa la naqliyay ✓

name-m giver of victory; God (pagan name)

waa la naqliyay ✓

/gergal/ (v) 1. qul-qulid. e.g. The water gurgled out of the tap. (v) 2. buq-buqlayn (codka qulqulka oo kale samayn).

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) shimbir salamadhlahana ka weyn, dhanna gorayada uga eg dhanna digirrinka, oo habeenkii baalasha sida sacabka u tuma. Dh: galaw, fiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Guulla-ha)

2

Keligi guusha leh oo cidduu doono siiya; Ilaah; Eebbe; Rabbi.

waa la naqliyay ✓

m.l Ilaah; Eebbe.

waa la naqliyay ✓

m.l Ilaah; Eebbe.

waa la naqliyay ✓

m. n. giver of victory; God

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) Ilaaha wax kaste abuuray ee awoodda badan. Dh: Eebbe, Rabbi.

waa la naqliyay ✓

1

de: giver of victory; God

2

lx: Guulle

3

pd: (/ha)

4

ps: n0-m

5

key: Guulle

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof qayla badan oo hadal aan macne lahayn ku hadla

waa la naqliyay ✓

agg. - isku mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Cuquula-ha)

2

Waxa qaybta loo lee yahay oo la ogaado oo la sugo; dhabiil; (ama cuquul).

waa la naqliyay ✓

m.l Rajo weyn oo wax in la helo laga qabo.

waa la naqliyay ✓

m.l Rajo weyn oo wax in la helo laga qabo.

waa la naqliyay ✓

m. n. hope, expectation, trust (in receiving something)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) waxa qaybta loo leeyahay oo la ogaado oo la sugo.

waa la naqliyay ✓

1

de: hope, expectation, trust (in receiving s.t.)

2

lx: cuquule

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: cuquule

waa la naqliyay ✓

m.l Roob habeen da'a oo dhaqso dhul weyn maaruqa.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) roob habeennimo da'a oo soo guda dhul badanna isu mara.

waa la naqliyay ✓

m. n. long swift snake species, not poisonous, but it bites

waa la naqliyay ✓

1

a: guggumme ~ gungume

2

de: long swift snake sp., not poisonous, but it bites

3

lx: guggume

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: guggume

waa la naqliyay ✓

1

(Gulgula-da)

2

Xubinta geelu ka doobbiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xubinta awrku ka doobbiyo; doobbo.

waa la naqliyay ✓

f. n. camel's throat

waa la naqliyay ✓

1

de: camel's throat

2

lx: gulgulo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: gulgulo

waa la naqliyay ✓

Nooc ka mid ah baanadaha ee leh caynduub iyo gacanqabsi deri leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Gunguma-ha)

2

Bahal godadka duddumooyinka gala oo addimo leh.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: guggume.

waa la naqliyay ✓

m. n. snake species

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) halaq aad u waynaada oo ah ka ugu xoogga badan bahalaha hoose.

waa la naqliyay ✓

1

de: snake sp.

2

lx: gungume

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

see: guggume

6

key: gungume

waa la naqliyay ✓

Creep

waa la naqliyay ✓

name: Sugule

waa la naqliyay ✓

name-m black-maned

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil u dhashay midab, madow dhalaala ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: Sugule

2

initial: s

3

lx: Sugulle

4

ps: name-m

5

key: Sugulle

waa la naqliyay ✓

1

(Buskule) N Zygophyllum decumbens Del. Zygophyllaceae.

2

N Fagonia socotrana (Balf.F) Schweinf Zygophyllaceae.

waa la naqliyay ✓

m.l Balal godadka duddumooginka gala oo addimo leh. la-mid: gungume.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) halaq ka mid ah halaqyada halista ah oo madaxa ku leh quud ay ku duusho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Gacmaha iyo lowyaha ku socosho (qof).

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Gacmaha iyo lowyaha ku socosho (qof). m.f.dh, gurguurasho.

waa la naqliyay ✓

v. walk on all fours, crawl

waa la naqliyay ✓

-gurguurtay / gurguuratay: (v) creep (kiriip)-, crawl (korool)

waa la naqliyay ✓

(fal) gacmaha iyo jilbaha ku soco. Dadqal looma gurguurto.

waa la naqliyay ✓

1

de: walk on all fours, crawl

2

lx: gurguuro

3

nt: gurguurad (ka) [vn-m], gurguurasho (/da) [vn-f]

4

pd: (gurguurtay)

5

ps: v3b=

6

key: gurguuro

waa la naqliyay ✓

1

(Guudfuul-ka)

2

Faras xakame iyo jare la'aan lagu fuulo.

waa la naqliyay ✓

1

guudfuul¹: m.l la-mid: guudfuulid.

2

guudfuul²: f.g1 (-uulay, -uushay) Xakame la'aan fuulid (faras).

waa la naqliyay ✓

v., [compound] ride bareback

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tab fardaha xakeme iyo jare la'aan loogu fuulo. Guudfuulka nimankaa baartee faraska guulaaya.

waa la naqliyay ✓

1

de: ride bareback

2

lx: guudfuul

3

nt: guudfuul (ka) [vn2a-m]

4

pd: (guudfuulay)

5

ps: v1=cmp

6

key: guudfuul

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Biito; nooc ciyaar caruureed.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kolba guuri; hayaanka badi; marba geeddi gal. Li: degganaw; nagaw.

2

guurguur -ka: (magac, lab, keli) kolba guuris; hayaan badni; meel ku ekaansho la'aan; ra'yi beddelid. Guurguurka iska daa oo meel uun degganaw. Li: degganaasho.

waa la naqliyay ✓

name-m leader of armies; squad, brigade; mature. Lit: he who was born while some warriors of his kinsmen were in attendance

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay xilli ay ciidammo joogeen reerka ama dad badan reerka iskugu yimaaddeen. Waxa kale oo loo baxshaa wiil la rajaynayo in uu noqdo hoggaamiye ummadeed.

waa la naqliyay ✓

(Mangulle) S Strychnos innocua Del. Loganiaceae.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Qudde.

waa la naqliyay ✓

1

(Guudfuulid-da)

2

(faras) xakame la'aan fuulid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg guudfuul². la-mid: guudfuul¹.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, kali) xayawaan xoorka la bah ah oo kooxo u socda.

waa la naqliyay ✓

m.l Sh. ah: qof xan badan oo dadka hoos ka dicaayadeeya.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof caadaystay in uu hadalka hoos u dhigo oo aanu kor u qaadin. Dh: nuxnuxle.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Midab, midab guduud ahi meela dhowra kaga jiro. 2. Waabberi.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. redness of the sky at dawn; red objects ~ things

waa la naqliyay ✓

1

de: redness of the sky at dawn; red objects ~ things Sg: guduud

2

lx: gudguduud

3

pd: (-ka)

4

ps: n8-m-pl

5

key: gudguduud

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) yuus iyo oohin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: gurgurshaa.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) awr hayin ah oo maxasta lagu raro. Gurgurshihii baa ka dhintay reerkii.

waa la naqliyay ✓

1

(Gurguurad-ka)

2

Socod labada low iyo labada gacnood lagu socdo.

waa la naqliyay ✓

1

gurguurad¹: m.l la-mid: gurguurasho.

2

gurguurad²: m.l.kh G. ah: ilmo marxaladdii fadhiga iyo istaagga u dhexeeya oo jilbaha iyo labada gacmood ku socda.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh G. ah: ilmo marxaladdii fadhiga iyo istaagga u dhexeeya oo jilbaha iyo labada gacmood ku socda.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gacmaha iyo jilbaha oo lagu socdo siiba carruurta aan socodka baran iyo dadka cagaha la' ama curyaansan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gurguurta-da)

2

Cudur haweenka ummula ku dhaca; uuryaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Cudur ummulaha ilmagaleenka kaga dhaca labada toddobaad oo u horreysa dhalmada.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] post-partem pains (of women who have recently given birth)

waa la naqliyay ✓

1

cf: uuryaal

2

de: post-partem pains (of women who have recently given birth)

3

lx: gurguurto

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: gurguurto

waa la naqliyay ✓

agg. - codcuneed.

waa la naqliyay ✓

1

(Guudadley-da)

2

Qof dumar ah oo guudad leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qof dumar ah oo guudad leh.

waa la naqliyay ✓

f. n. mature woman (who traditionally lets her hair grow)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timadheerta haween. Guudadley ayaa la joogta adhiga.

waa la naqliyay ✓

1

de: mature woman (who traditionally lets her hair grow)

2

lx: guudadley

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

key: guudadley

waa la naqliyay ✓

n. phr. remarriage

waa la naqliyay ✓