guudmarid

(Guudmar-ka)

(hadal) aan la wada sheegin ee in yar oo taataabad ah laga hadlo; isagoo kooban ama duuban sheegid; dulmar; kormar.

guudmar¹: m.l la-mid: guudmarid.

guudmar²: f.g1 (-ray, -rtay) Hadal duuban oo kormar ah ku hadlid.

f.g1 (-ray, -rtay) Hadal duuban oo kormar ah ku hadlid. m.f.dh, guudmarid.

m. n., [compound] veiled ~ indirect speech; hint

guudmar v., [compound] speak indirectly, hint

-ay / tay: (v) [with the preposition u] 1. hint in an indirect manner; hint (hint). 2. make a summary; summarize (samareeyz)

(fal) iska dul mar oo hoos ha ugu daadegin. Dh: dulmar, kormar. Li: faallee, falanqee.

guudmar -ka: (magac, lab, keli) hadal la dul maro oo aan hoos loogu daadegin laguna soo kobo ujeeddadiisa. Dh: korxaadis, dulmar.

m.f.dh eeg guudan².

de: veiled ~ indirect speech; hint

hm: 1

lx: guudmar

pd: (-ka)

ps: n-m-cmp

key: guudmar_1

de: speak indirectly, hint

hm: 2

lx: guudmar

pd: (guudmaray)

ps: v1=cmp

key: guudmar_2

m.f.dh eeg suuldaar².

-da: (magac, dhedig, keli) suuldaar u dhigid; jillaafid.

-ka: (magac, lab, keli) timaha daban ee gabdhaha. Reerka waxa u joogta gabadh guudad leh oo qurux badan.

(Guurid-da)

1. Cid meel ay degganeyd ka rarata oo degmo kale aadda.

2. (cid, reer, dad) meel la degganaa ka tegid.

3. (ka guurid, u guurid) meel ka rarasho; meel u rarasho.

m.f.dh eeg guur². la-mid: guuris².

vl. n. migration, emigration, changing one's place of residence

-da: (n) the act of moving away, migration (maagareey shin) ~ guuris

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad hore u daganayd ka tegid oo meel kale degid. Dh: geeddi, hayaamid, qayaadid.

a: guuris (ta) [vn-f]

de: migration, emigration, changing one's place of residence

lx: guurid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: guurid

(Guulmid-da)

Sida wax la guuley oo cabsiyi gashay dib u joogsasho, hakasho, leexasho, didid.

m.f.dh eeg guulan.

-da: (magac, dhedig, keli) sida qof cabsi gashay dib u gurasho.

-da: (magac, dhedig, keli) si aad u xagjir ah ula colloobid. Dh: colloobid, isnicid.

m.dh Safarka biyaha dushooda ama hawada dhexdeeda.

-da: (magac, dhedig, keli) badmaaxid oo arrimaha badaha khibrad u yeelasho. Badmarid nin ku daalayoo waxaan ahay, doonya loo raraye. Dh: badmaaxid.

(Dulmarid-da)

Hadal dulmar ah ku hadlid; guudmarid; kormarid.

m.f.dh eeg dulmar².

vl. n. over-flight, passing over

-da: (n) 1. the act of flying or passing over. 2. summarization

-da: (magac, dhedig, keli) wax dushiisa marid oo ka sarrayn. Dulmaridda xadhkaha korantadu waa halis.

dulmarid -da: (magac, dhedig, keli) hadal aan toos ahayn oo sarbeeb ah odhasho; hadal guudmar ah dhihid. Dadka waaweyni dulmaridda ayay wax ku fahmaan.

de: over-flight, passing over

lx: dulmarid

pd: (-da)

ps: vn1-f, vn2a-f

key: dulmarid

(Gurdamid-da)

Gurdan la maqlo samayn.

m.f.dh eeg gurdan². la-mid: gurdan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) fardo, u ordid si xooggan.

-da: (magac, dhedig, keli) socdaalid waddo la qaado.

-da: (magac, dhedig, keli) meel halka caadiga ah ka saraysa gaadhid.

-da: (magac, dhedig, keli) gees ka marid; dhinac ka marid.

-da: (magac, dhedig, keli) gundhab.

m.f.dh eeg gungaar². la-mid: gungaar¹.

m.f.dh eeg cudurdaar².

-da: (magac, dhedig, keli) qof kale, gef uu sameeyay, sabab lagu dhaafo u raadin; qof gef sameeyay, saamixid.

m.f.dh eeg budaddar².

-da: (magac, dhedig, keli) qof aad arkaysay oo aadan la hadline dhinaca aad ka dhaaftid.

-da: (magac, dhedig, keli) jirrid bixin; dhul la jaray gufi ka gurid si loo qoto.

(Guudfuulid-da)

(faras) xakame la'aan fuulid.

m.f.dh eeg guudfuul². la-mid: guudfuul¹.

(Horummarid-da)

Horukicid.

(Musuraarid-da)

Musaraarid.

m.dh la-mid: musaraarid.

-da: (magac, dhedig, keli) musaraar qaadid oo fajac iyo sas la yuururid. Dh: anfariirid, fajicid.

-da: (magac, dhedig, keli) qaldhabid oo sakaraad neefta la gurid. Dh: sakaraadid.

(Buurid-da)

Taallo qaab buureed leh samayn: weyneyn; kuusid; yuucid.

m.f.dh eeg buur³.

-da: (magac, dhedig, keli) intii hore ka weyneysiin; naaxin.

(Cuudid-da)

Cayaarta cuudka cayaarid.

m.f.dh eeg cuud².

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaarta cuudka ciyaarid.

m.f.dh eeg cuur².

(Daarid-da)

1. Dab birin, ifin, shidid, hurin.

2. Taabasho; maagid, daandaansi.

m.f.dh eeg daar². la-mid: daaris.

vl. n. ignition

-da: (magac, dhedig, keli) dab, nal iyo wixii la mid ah, shidid. Daaridda dabka ka hor xaabo noo keen. Dh: hurin, noolayn, daaris.

daarid -da: (magac, dhedig, keli) caano la lulayo oo aanan weli subaggii ka bixin, in yar ka shubid oo hubin inay baxeen. Dh: bilqin.

daarid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, faragelin. Ha i daarin, kuma daaree.

de: ignition

lx: daarid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: daarid

(Dharid-da)

1. Godad ama aroorro ama haryuub yeelasho, sida kolka miraba qaarkood inta bislaad dhaafaan engeg soo galo oo kankoonsanaantii iyo dibbirkii ka ba'aan oo isku soo ururaan.

2. Haryuub iyo duudduub yeelashada oogada dadka kolkay gabowdo oo jilicdo; qaaris.

m.f.dh eeg dhar². la-mid: dhadid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dhadhid.

(Fuudid-da)

1. Fuud cabbid.

2. Wax la cabbo oo kulul, aayar cabbid; fiiqsasho.

m.f.dh eeg fuud².

-da: (magac, dhedig, keli) sida fuudka u cabbid; fuud cabbid.

(Fuurid-da)

Wax fuurey noqosho; soo foocid; dibbirid; afuufmid.

fųurid: m.f.dh eeg fųur².

-da: (magac, dhedig, keli) wax fuuray noqosho; dibbiraad ama neef buuxisa nooluhu kolkuu dhinto yeelasho. Dh: dibbirid, afuufmid, foocid, fuuris.

(Gaarid-da)

Wax durugsan oo tiigsasho ama socod ama si kale loogu tago ama loo taabto; ka dabategid; soo qabasho.

m.f.dh eeg gaar³. la-mid: gaarniin.

-da: (magac, dhedig, keli) masaf ama dabaq, dahaadh ku tolid.

gaarid -da: (magac, dhedig, keli) gubid meel uu nabur ku dhacay ama qodaxi mudday dab ku wareejin.

gaarid -da: (magac, dhedig, keli) laabta ama jinta nabarro u yeelid oo dharkayn marin.

gaarid -da: (magac, dhedig, keli) wax ama meel kaa fog gaarid. Dh: gaadhid.

-ka: (magac, lab, keli) garanwaayidda meeshii aad maraysay ama ay wax yaalleen. Dh: gadmasho.

m.l la-mid: gadmasho.

-ka: (magac, lab, keli) meel aad u jeedday garasho waayid oo lumid.

-da: (magac, dhedig, keli) lumitaanka uu wax lumo ama tiro la gefo.

(Gudbid-da)

1. Meeshii la rabey in la gaaro oo dabadeed la joogsado, sii dhaafid, ka sii shishammarid.

2. Ku joogsad la'aan; meel ka shishaysa tegid; dhaafid.

3. Ka hormarid; ka dheerayn.

m.f.dh eeg gudub². la-mid: gudub¹ (3).

Transitivity

-da: (magac, dhedig, keli) walax, dhinac u dhigid.

gudbid-da: (magac, dhedig, keli) meeshii aad joogtay, hore ama dhanka kale u dhaafid.

-da: (magac, dhedig, keli) hooyo ama neef aan irmaanayn ahaan.

(Guduri-ga)

Haadka waaweyn jaad kamid ah; qoormurux.

m.l la-mid: gudur (2).

m. n., [collective] large bird species

-ga: (magac, lab, keli) nooc gorgorka ka mid ah oo qoor diiran. Sida guduri neef loo qalay dhab u galaydhayne.

de: large bird sp.

lx: guduri

pd: (-ga)

ps: n2a-m-col

key: guduri

gumaad¹: m.l 1. Baabi'inta wax la baabi'iyo. 2. la-mid: gumaadid.

gumaad²: f.g1 (-aaday, -aatay) Wax baabi'in.

gumaad¹: m.l Baabi'inta wax la baabi'iyo.

gumaad²: f.g1 (-aaday, -aatay) Wax baabi'in. m.f.dh, gumaadid.

m. n. destruction; extermination; elimination

gumaad v. destroy, exterminate, eliminate

-ka: (n) genocide (jene-saayd); holocaust (holokoost) ~ xasuuq

gumaad -ay: (v) slaughter (islooter)-, massacre (maasseker)-, kill indiscriminately

(fal) cid kale, si aanan kala sooc lahayn u laa. Dh: xasuuq, baabi'i.

gumaad -ka: (magac, lab, keli) dad si wadar ahaana loo laayay oo aan hubaysnayn ama dagaal ku jirin.

-da: (magac, dhedig, keli) gobanimada iyo sharafta.

gumaro-da: (magac, dhedig, keli) xoolo raasamaal ah. Aniga gumaro xoolaad, giddi way ila wacantahay, adigaase kala gurey. Dh: hanti.