gurmo — Macnaha & Turjumaada

f.mg3 (-maday, -matay) Cid gargaar degdeg ah u fidin.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-maday, -matay) Cid gargaar degdeg ah u fidin. m.f.dh, gurmasho.

waa la naqliyay ✓

v. send forces to cope with an emergency

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, u hiili. Dh: taakulay, xooji, caawi, birmo.

waa la naqliyay ✓

1

de: send forces to cope with an emergency

2

lx: gurmo

3

pd: (gurmaday)

4

ps: v3a=

5

key: gurmo

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh G. ah: ri' geeso gaagaaban.

waa la naqliyay ✓

1

(Gura-da)

2

Meel godan oo raaxo leh, oo gaadiidka raran dushiisa laga sameeyo oo dadku fuulo.

waa la naqliyay ✓

1

guro¹: m.dh 1. Meel godan oo gaadiid raran dushiisa laga sameeyo oo la saaro carruur, maqal iyo wixi lamida. 2. Rako.

2

guro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Wax meel yaal ka qaadasho. 2. (f.g) Miro geed ka goosasho. 3. (fg.) Cunto iyo wixi lamida weel ka baxsasho. 4. (f.mg) Kala g.: wax lagu tartamayey kala badin waayid. 5. (f.mg) Kala g.: waxyaalo isku dhex jiray kala saarid. 6. (f.mg) Kala g.: col is-hor fadhiya dib u kala qaadasho. 7. (f.mg) La g.: hadallo qadaf ah isdhaafsasho. 8. (f.mg) Dib u g.: si tartiib ah xeeladi ku jirto gadaal ugu noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

guro¹: m.dh 1. Meel godan oo gaadiid raran dushiisa laga sameeyo oo la saaro carruur, maqal iyo wixi lamida. 2. Rako.

2

guro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Wax meel yaal ka qaadasho. 2. (f.g) Miro geed ka goosasho. 3. (fg.) Cunto iyo wixi lamida weel ka baxsasho. 4. (f.mg) Kala g.: wax lagu tartamayey kala badin waayid. 5. (f.mg) Kala g.: waxyaalo isku dhex jiray kala saarid. 6. (f.mg) Kala g.: col is-hor fadhiya dib u kala qaadasho. 7. (f.mg) La g.: hadallo qadaf ah isdhaafsasho. 8. (f.mg) Dib u g.: si tartiib ah xeeladi ku jirto gadaal ugu noqosho. m.f.dh, gurasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. pick up, collect (for oneself)

2

guro [feminine] n. place cleared on loaded camel for people to sit

waa la naqliyay ✓

1

-gurtay / guratay: (v) pick up for yourself; collect (kolekt) ~ arruurso, gudho

2

guro -gurada: (n) saddle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax meel yaalla ama ku jira qaadqaado.

2

guro -da: (magac, dhedig, keli) xagga sare. Dh: dul, guud.

3

guro -da: (magac, dhedig, keli) awrka marka la raro ee labada dhinac alaabta laga saaro dhexda oo loo diyaariyo in la saaro carruurta yar yar iyo madhasha aan socon karayn.

waa la naqliyay ✓

Gurada gaari-gacmeedka iwm.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid dhib haysato u ciidami. Geelii la dhacay baannu u burmannay. Dh: gurmo, birmo.

2

burmo-da: (magac, dhedig, keli) qunbulad ama bam gacanta laga tuuro oo hub ah. Burmo baa ku qaraxday kuwii, belada miisaayey. Dh: bambo, burmad.

waa la naqliyay ✓

1

furmo¹: m.dh Meel geeddi ku nasto.

2

furmo²: f.mg3 (-maday, -matay) Wax furan noqosho.

waa la naqliyay ✓

v. become open, get opened, be loosened

waa la naqliyay ✓

(fal) wax xidhnaa, furan.

waa la naqliyay ✓

1

de: become open, get opened, be loosened

2

lx: furmo

3

pd: (furmaday)

4

ps: v3a=intr

5

key: furmo

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Waddo yar. 2. la-mid: gudid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. path, way; narrow passage above a river ~ ditch

2

gudmo vl. n. circumcision

3

gudmo vl. n. paying back a debt ~ favor

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wadiiqo ama waddo yar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meelaha xagasha u eg ee ay dixihu ka baydhaan.

waa la naqliyay ✓

v. peck, bite

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaatada niyadda ka gaarta ilmo ay korisay naag aabbihii qabo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaatada niyadda ka gaarta ilmo ay korisay naag aabbihii qabo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaatada niyadda ka gaadha ilmo ay korisay naag aabbihii qabo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Dheri dab saaran, dhul iyo wixi lamida dareere dhuuqid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Dheri dab saaran, dhul iyo wixi lamida dareere dhuuqid. m.f.dh, gursasho.

waa la naqliyay ✓

v. absorb something

waa la naqliyay ✓

-gursaday / gursatay: (v) empty the contents by changing into vapor or boiling; vaporize (veey paraayz)

waa la naqliyay ✓

1

de: absorb s.t. (e.g. when food that is cooking absorbs the water)

2

lx: gurso

3

pd: (gursaday)

4

ps: v3a=tr

5

syn: nuug

6

key: gurso

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-xaday, -xatay) Sal ku socosho (curyaan).

waa la naqliyay ✓

(fal) qof curyaan ah, salka ku socosho ama gurguuro.

waa la naqliyay ✓

1

(Surma-da)

2

1. Marin yar; surin.

3

2. Daro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qaab awrta qooqani u dagallamaan oo ah luqun isku marid iyo qaniinyo; daro. 2. (-ooyin, ml.) Dhiil yar oo caanaha lagu shubto. 3. la-mid: surin.

waa la naqliyay ✓

f. n. narrow passage

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) darayo; daro.

2

surmo-da: (magac, dhedig, keli) marin yar, surin.

waa la naqliyay ✓

1

de: narrow passage

2

initial: s

3

lx: surmo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

see: surin

7

key: surmo

waa la naqliyay ✓

1

(Xurma-da)

2

Weyneyn; sharaf; tixgelis; muuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Weyneyn; sharaf; tixgelis; muuno. 2. Hanti yar oo nin siiyo naagtiisa qaraabadeeda.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Weyneyn; sharaf; tixgelis; muuno. 2. Hanti yar oo nin siiyo naagtiisa qaraabadeeda.

waa la naqliyay ✓

f. n. honor, respect; favor, grace

waa la naqliyay ✓

name-f honor, respect; favor, grace (Arb)

waa la naqliyay ✓

-xurmada: (n) respect (ris-pekt); consideration (kon-si-dha-reey-shin); courtesy (koor-tasi) ~ tixgelin, qaddarin, tixgelis

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh sharafin qaddarin lagu metaalayo ama la rajaynayo qof xurmaysan ahaato.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qadrinin karaamayn. Si xurmo leh ayaa odayaasha dhaweeyey. Dh: xushmad, qadarin.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: honor, respect; favor, grace

3

initial: x

4

lx: xurmo

5

pd: (/da)

6

ps: n-f

7

key: xurmo

waa la naqliyay ✓

1

(Gurmone) N Coccinia grandis (L) Voigt. Cucurbitaceae.

2

N Cienfuegosia welshii (T. Anders.) Garcke Malvaceae.

waa la naqliyay ✓

(fal) goob shil ka dhacay ama cid dhibaato haysato taageero degdeg ah sii. War adhigii wuu goosmay gabbalkiina dhacaye ha loo birmado qoyska. Dh: gurmo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dheidig, keli) qalab bir la afeeyay oo daab la geliyay ka samaysan oo loo adeegsado geedagoynta. Gudumooy i ma goyn karteene, gabalkay baa kugu yaal. Dh: gudun, gudin, gudumo, masaar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Naag aan nasiib wanaagsanayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Naag gacanta bidixda uga isticmaal badan gacanta midigta.

waa la naqliyay ✓

1

(Gurmad-ka)

2

Meel wax weyn oo dhibaato ahi ka dhacday (col yimid, dab, daad, kd.) ciidanka degdegga loogu soo diro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) 1. G. ah: gargaar degdeg ah oo cid loo fidiyo. 2. G.ka booliska: koox ka mid ah booliska oo heegan u ah meeshii ay rabsho ka dhacdo. 3. Tababar ciidameed oo waajib ku ah dhallinta qaangaarka ah ee dal u dhashay. 4. la-mid: gurmasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) 1. G. ah: gargaar degdeg ah oo cid loo fidiyo. 2. G.ka booliska: koox ka mid ah booliska oo heegan u ah meeshii ay rabsho ka dhacdo. 3. Tababar ciidameed oo waajib ku ah dhallinta qaangaarka ah ee dal u dhashay.

waa la naqliyay ✓

m. n. emergency force; relief, assistance

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) rescue team, rescue mission; rescue (reskiyuu)

2

u gurmo -day / tay: (v) rescue someone, come to rescue someone

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel halis badani ka jirto oo u baahan caawimo degdeg ah sidii wax loogu qaban lahaa. Dh: taakulo, xoojin, birmad, caawimaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: emergency force; relief, assistance See also: gurmasho

2

lx: gurmad

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: gurmad

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Wadda yar; wadiiqo; diqdiq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) Wadda yar; wadiiqo; diqdiq.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hagardaamo; luggooyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) socod habeenka gudihiisa la socdo. Dh: gudoodi.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Naag ama nin xiriir guur cid la samaysasho. 2. Qoraal meel ku qoran meel kale ku naqilasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Naag ama nin xiriir guur cid la samaysasho. 2. Qoraal meel ku qoran meel kale ku naqilasho. m.f.dh, guursasho.

waa la naqliyay ✓

v. marry, get married

waa la naqliyay ✓

-guursaday I guursatay: (v) take a husband or wife; wed (weed); marry (maari). Ex: waxuu ku guursaday labaatan jirkiisii; he married in his twenties

waa la naqliyay ✓

(fal) reer yeelo; qoys samayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: marry, get married

2

lx: guurso

3

pd: (guursaday)

4

ps: v3a=

5

syn: dhaxso

6

key: guurso

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hantida qaybaheeda la rari karo, sida xoolaha nool. 2. G. ah: reer miyi xoolo dhaqato ah oo hadba meeshii deegaan leh u guura.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hantida qaybaheeda la rari karo, sida xoolaha nool. 2. G. ah: reer miyi xoolo dhaqato ah oo hadba meeshii deegaan leh u guura.

waa la naqliyay ✓

f. n. movable goods; group of people traveling and not settled yet

waa la naqliyay ✓

-guurtada: (n) movable assets or properties

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hantida dhaqdhaqaaqda ee aan maguurtada ahayn sida xoolaha iyo lacagta. Dh: maal.

waa la naqliyay ✓

1

de: movable goods; [ext.] group of people traveling and not settled yet Opp: magguurto 'unmovable goods'

2

lx: guurto

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: guurto

waa la naqliyay ✓

m.dh Gudin yar oo weelasha lagu qoro. la-mid: qorimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Gudin yar oo weelasha lagu qoro. la-mid: qorimo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, lab, keli) gudin yar oo weelasha lagu qoro. Dh :qorimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gurmasha-da)

2

Meel dhiillo laga keenay ama shil weyni ka dhacay, degdeg ciidan ugu dirid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gurmo. la-mid: gurmad (4).

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of rushing to the rescue

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel dhiillo ama wax kale ka dheceen taageero degdeg ugu dirid.

waa la naqliyay ✓

1

a: gurmad

2

de: act of rushing to the rescue

3

lx: gurmasho

4

pd: (/da)

5

ps: vn6-f

6

key: gurmasho

waa la naqliyay ✓

(fal) geed gunta ka xaabi oo wada jar oo waxba ha kaga tegin.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh G. ah: naag ku jirta ayaamihii hore ee guurka.

waa la naqliyay ✓

/gam/ (n) 1. cirrid (n) 2. xanjo (n) 3. xabag.

waa la naqliyay ✓

n., (the hard, fleshy substance covering the jaws and investing the teeth) cirid, -ki; (the vegetable secretion of trees and plants) xabag, -ti; black gum, baxbax, -i; a kind of gum, xanjo, -adi; liquid gum, duxsin, -ti; take the liquid gum, duxso; a gum tree, mudhayo or murayo, -adi.

waa la naqliyay ✓

1

(Gur-ta)

2

1. Gacanta bidix.

3

2. Gardarro; jiddarro (gar iyo gur — gar iyo garla'aan).

waa la naqliyay ✓

1

gur: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Geedo, timo iyo wixi lamida jarid. 2. (f.g) Wax meel yiil ka qaadid. 3. (f.g) Cunto digsi ku jirta ka bixin. 4. (f.g) Miro geed ku yaal ka goyn. 5. (f. g) War qof ka jiibin. 6. (f.mg) la-mid: gųr².

2

gųr¹: m.dh 1. Gacanta bidix. 2. Gardarro.

3

gųr²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Neef irmaanaa candhadiisa caano ka idlaasho. 7. Ceel biyo lahaa dawrid. la-mid: gur² (6).

waa la naqliyay ✓

1

f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Geedo, timo iyo wixi lamida jarid. 2. (f.g) Wax meel yiil ka qaadid. 3. (f.g) Cunto digsi ku jirta ka bixin. 4. (f.g) Miro geed ku yaal ka goyn. 5. (f.g) War qof ka jiibin. 6. (f.mg) la-mid: gųr². m.f.dh, gurid.

2

gųr¹: m.dh 1. Gacanta bidix. 2. Gardarro.

3

gųr²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Neef irmaanaa candhadiisa caano ka idlaasho. 7. Ceel biyo lahaa dawrid. m.f.dh, gųrid. la-mid: gur (6).

waa la naqliyay ✓

1

v. collect, pack up; pick, pluck

2

gur v. run dry; be empty

3

gur [feminine] n. left hand

4

gur [feminine] n. wrong, offense; insult

waa la naqliyay ✓

1

-ay I tay: (v) pick up; collect (kolekt) ~ gudh. aruuri, gurbi

2

ku gur: (v) put inside; take inside

3

ka gur: (v) take out

4

gur -ay / tay: (v) become dry; no longer produce, especially milk ~ gur. Ex: sac guray; a dry cow; webi guray; a dry river

5

gur -ta: (n) left (laft) hand; left side

waa la naqliyay ✓

1

(fal) alaab, midho ama wixii la mid ah qaadqaad. Li: daadi.

2

gur-ta: (magac, dhedig, keli) gacanta bidix. Gurta wax laguma cuno. Li: midig.

3

gur -ta: (magac, dhedig, keli) xidhmo weyn oo caws ama caleen ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Bura-da)

2

1. Hilib dheeri ah oo guntan oo oogada nafleyda ka soo baxa.

3

2. Dheeri, siyaado, guno.

4

3. (-°) Haan yar; aagaan.

waa la naqliyay ✓

1

buro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hilib aan caadi ahayn, kuusan oo jirka naflayda meel ka mid ah ka soo baxa. 2. Sed dheeraad ah oo cid la siiyo.

2

buro²: m.dh (daawo) Bararid: astaamaha caanka ah ee halaamacoodka midkood; saddexda kale waxa weeye: kul, casaan, iyo xanuun. Meesha halaamacoodsan waxa bararka u keena ayadoo xididdada yaryarka ah ee dhiigga ka yimaado dhacaan la socdaan boroteyin oo ku urura unugyada dhexdooda.

3

bųro: m.dh (-ooyin, m.l) Haan yar; aagaan. la-mid: buray².

waa la naqliyay ✓

1

buro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hilib aan caadi ahayn, kuusan oo jirka naflayda meel ka mid ah ka soo baxa. 2. Sed dheeraad ah oo cid la siiyo.

2

buro²: m.dh (daaw.) Bararid: astaamaha caanka ah ee halaamacoodka midkood; saddexda kale waxa weeye: kul, casaan, iyo xanuun. Meesha halaamacoodsan waxa bararka u keena ayadoo xididdada yaryarka ah ee dhiigga ka yimaado dhacaan la socdaan boroteyin oo ku urura unugyada dhexdooda.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. wart, tumor, growth

2

buro [feminine] n. extra, bonus

3

buro [feminine] n. small container for water ~ milk

waa la naqliyay ✓

1

-burada: (n) [burooyin-ka] wart (woort); tumor (tuu-mar) ~ feex, burobahalaad

2

buro: -ah: (adj) extra (ikistara); surplus (serpalas); supernumerary ~ dheeri, siyaado ah

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax dheeri ah. Dh: dheeri, siyaado.

2

buro -da: (magac, dhedig, keli) haan yar. Dhiil maahee waa buro maxay qaadi. Dh: aagaan.

3

buro -da: (magac, dhedig, keli) hilib soo kuusma ama guntan oo jidhka ka soo baxsan. Buro waa la gubaa beenna waa la bartaa.

waa la naqliyay ✓

Gacanqabsiga madaxa koobaaban ee madaxa raando-bireedda korkiisa ku yaal.

waa la naqliyay ✓