guri — Macnaha & Turjumaada

1

(Guri-ga)

2

1. Meel ama aqal, qof ama cidi deggan tahay oo ku nooshahay; aqal; hooy; ruun; min; rug.

3

2. Cudur inta hor ugu dhacay aan looga yaabayn inuu kol danbe ku dhaco; kabbaax.

waa la naqliyay ✓

1

guri¹: m.l (-ryo, m.l) 1. Hooy; aqal. 2. G. ah: nafley heshay difaac ka celiya waxyeellada cudur horay ugu dhacay.

2

guri²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley irmaan, maalid iyo nuugid ka dhaafid. 2. La g.: cid xumo wadda la sii wadid, si loo tuso waxyeelladeeda.

waa la naqliyay ✓

1

guri¹: m.l (-ryo, m.l) 1. Hooy; aqal. 2. G. ah: nafley heshay difaac ka celiya waxyeellada cudur horay ugu dhacay.

2

guri²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley irmaan, maalid iyo nuugid ka dhaafid. 2. La g.: cid xumo wadda la sii wadid, si loo tuso waxyeelladeeda. m.f.dh, gurin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. house, home

2

guri m. n., [abstract] immunity (to a disease)

3

guri v. cause to run dry ~ stop producing milk; wean

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) house (haaws), residence (rezidensi), home (hoom); flat (falaat); apartment (apaartment) ~ aqal, hooy

2

guri ka saarid -da: (n) eviction (ivikshin)

3

guri jabsi -ga: (n) burglary (boor galari)

4

guriga khamaar: (n) gambling house; casino (kasiinow)

5

guriga xanaanada: (n) nursing home - gaar ahaan dadka duqoobey

waa la naqliyay ✓

1

Casa

2

House

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) aqal uu qof ama in ka badan oo dad ahi deggan yihiin. Dh: aqal, hoy.

2

guri-ga: (magac, lab, keli) meel uu reer reermiyi ahi degganaan jiray oo uu ka guuray.

waa la naqliyay ✓

منزل، دار، بَيْت

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax badan oo daadsan midba mar qaadid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax badan oo daadsan midba mar qaadid. m.f.dh, gurbin.

waa la naqliyay ✓

v. collect, sweep up

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) pick up; collect (kolekt) ~ gur, aruuri

waa la naqliyay ✓

(fal) wax badan oo yaryar oo kala daadasan mid mid u qaadqaad. Gurbi tusbaxa. Dh: gur, ururi. Li: saydh, firdhi.

waa la naqliyay ✓

1

de: collect, sweep up

2

lx: gurbi

3

pd: (gurbiyey)

4

ps: v2a=

5

key: gurbi

waa la naqliyay ✓

1

(Gurid-da)

2

1. Alaab ama wax kale oo badan oo meel ku sugan, midba mar qaadid, oo meel kale geyn.

3

2. Miro geed saaran soo jarid.

4

3. Neef irmaanaa, caanihii ka dhammaansho; galoofoobid.

5

4. (ceel, kd.) biyihii ka dhammaansho, engegid, go'id.

waa la naqliyay ✓

1

gurid: m.f.dh eeg gur. la-mid: gurniin.

2

gųrid: m.f.dh eeg gųr². la-mid: gųrniin.

waa la naqliyay ✓

1

(Gurin-ta)

2

1. Wax guray ka dhigid.

3

2. (xoolo) neef irmaan, wax caanaha ka joojiya oo galoof ka dhiga kula kicid.

4

3. (la gurin) la dhammayn; salgaarid; la wadid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg guri².

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) neef irmaan, wax gudhan ka dhigid. Li: irmaanayn.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Aroos gelbin. 2. (f.g) Qoraal meel kala ku naqilid. 3. (f.mg) U g.: wiil ama gabar u aroosin.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Aroos gelbin. 2. (f.g) Qoraal meel kala ku naqilid. 3. (f.mg) U g.: wiil ama gabar u aroosin. m.f.dh, guurin.

waa la naqliyay ✓

1

v. marry (off), arrange a marriage, give in marriage

2

guuri v. move, drive (people) to migrate; transfer someone's belongings; copy out (of a book)

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) copy (koopi); make a copy by writing or drawing

2

—u guuri -yey I say: (v) cause someone to marry, arrange a marriage

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel kale ku qor; wax meel ku qoran meel kale u rar oo ku qor. Dh: naqli, wareeji.

2

guuri: (fal) inanta ama inanka reer u samee oo u dhis.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqal-ka)

2

Dhis dadku dhexdiisa dego oo ku noolaado; guri; hooy; min; minan.

waa la naqliyay ✓

1

(Bara-da)

2

1. Kobta la deggan yahay oo la bartay iyo iyada iyo nafleyda isasaamayskooda.

3

2. Aqal; hooy; guri.

waa la naqliyay ✓

1

(Bersed-da)

2

Guriga qolkiisa fadhiga; meesha lagu sheekaysto.

waa la naqliyay ✓

1

(Beyd-ka)

2

1. Guri; Aqal.

3

2. (gabay, hees, kd.) ereyo hab gaar ah isu dabajooga oo sadar keliya oo taxan isku ah; (ama beyt).

waa la naqliyay ✓

1

* (Bijaama-da, Bijaama-ha)

2

Iskujoog (surweel iyo gashi) ka samaysan dhar jilicsan, oo guriga gudihiisa lagu qaato ama lagu seexdo.

waa la naqliyay ✓

1

(Cabbayn-ta)

2

Wax gudo leh wax kale ku gurid taniyo intuu ka buuxsamo.

waa la naqliyay ✓

1

(Daas-ka)

2

Aqal, guri, qol, dukaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Daruurayn-ta)

2

(cir) daruur soo yeelasho, ku soo gurid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalad-ka)

2

(qof) ka dhashay guri ama cid wanaagsan; gob ah; nasab.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhoocil-ka, Dhooci-sha)

2

1. Wiil ama gabar aan guri ama dugsi edebta bara helin oo hadal xun iyo cay badan.

3

2. Rati weyn; xaaswalwaal; biyammaddaadshe.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhugmar-ka)

2

Inta dhugi ku dhacday ka biskoodey, ayan kuna soo noqonayn; kabbax, guri.

waa la naqliyay ✓

1

(Digiiran-ka)

2

Shinbiro dibadjoog iyo gurijoogba leh oo aan dhab u duulin; midabkoodu waa beymadow (lafcir) xarriiqo iyo dhibco yaryar oo cadcadi ku dhafan yihiin; (ama digirin).

waa la naqliyay ✓

1

(Diqdiqayn-ta)

2

(alaabo, kd.) gurid isdabajoog ah; wax badan oo la gura hayo iyadoo hadba in yar la qaada hayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Doora-da)

2

1. Shinbiraha gurijoogta ah, tooda dheddig; diyaad dheddig; digaag.

3

2. Baaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Dowr-ka)

2

1. (ceel, kd.) Biyo ka gurid; engeg; kagguur; goof.

3

2. Kaalin; qayb.

waa la naqliyay ✓

1

(Duubashi-da)

2

Alaabada guriga inteeda la duubo, sida rarada, kebdaha, kaddiifadaha, kd.

waa la naqliyay ✓

1

(Fagaag-ga)

2

Guriga. kd.. kobta bannaan oo ku wareegsan; agagaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Gacantogaaleyn-ta)

2

Gacantogaale wax yare durugsan ku gaarid ama ku soo qaadid ama ku soo gurid; tiigsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Galbasha-da)

2

1. Meel ka tegid, iyadoo badanaa aan la soo noqona hayn.

3

2. Lala tegid, aan in la soo dhacsado rajo laga qabin.

4

3. (guur) guri geyn; guurin.

waa la naqliyay ✓

1

(Galoofoobid-da)

2

Galoof noqosho; gurid.

waa la naqliyay ✓

1

(Gur-ta)

2

1. Gacanta bidix.

3

2. Gardarro; jiddarro (gar iyo gur — gar iyo garla'aan).

waa la naqliyay ✓

1

gur: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Geedo, timo iyo wixi lamida jarid. 2. (f.g) Wax meel yiil ka qaadid. 3. (f.g) Cunto digsi ku jirta ka bixin. 4. (f.g) Miro geed ku yaal ka goyn. 5. (f. g) War qof ka jiibin. 6. (f.mg) la-mid: gųr².

2

gųr¹: m.dh 1. Gacanta bidix. 2. Gardarro.

3

gųr²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Neef irmaanaa candhadiisa caano ka idlaasho. 7. Ceel biyo lahaa dawrid. la-mid: gur² (6).

waa la naqliyay ✓

1

f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Geedo, timo iyo wixi lamida jarid. 2. (f.g) Wax meel yiil ka qaadid. 3. (f.g) Cunto digsi ku jirta ka bixin. 4. (f.g) Miro geed ku yaal ka goyn. 5. (f.g) War qof ka jiibin. 6. (f.mg) la-mid: gųr². m.f.dh, gurid.

2

gųr¹: m.dh 1. Gacanta bidix. 2. Gardarro.

3

gųr²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Neef irmaanaa candhadiisa caano ka idlaasho. 7. Ceel biyo lahaa dawrid. m.f.dh, gųrid. la-mid: gur (6).

waa la naqliyay ✓

1

v. collect, pack up; pick, pluck

2

gur v. run dry; be empty

3

gur [feminine] n. left hand

4

gur [feminine] n. wrong, offense; insult

waa la naqliyay ✓

1

-ay I tay: (v) pick up; collect (kolekt) ~ gudh. aruuri, gurbi

2

ku gur: (v) put inside; take inside

3

ka gur: (v) take out

4

gur -ay / tay: (v) become dry; no longer produce, especially milk ~ gur. Ex: sac guray; a dry cow; webi guray; a dry river

5

gur -ta: (n) left (laft) hand; left side

waa la naqliyay ✓

1

(fal) alaab, midho ama wixii la mid ah qaadqaad. Li: daadi.

2

gur-ta: (magac, dhedig, keli) gacanta bidix. Gurta wax laguma cuno. Li: midig.

3

gur -ta: (magac, dhedig, keli) xidhmo weyn oo caws ama caleen ah.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax urkooda dareemid. 2. Wax qurmin. Tusaale: “Kalluunkii bakhtiyey baddii buu uriyey”.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax urkooda dareemid. 2. Wax qurmin. Tusaale: Kalluunkii bakhtiyey baddii buu uriyey. m.f.dh, urin.

waa la naqliyay ✓

v. smell something, sniff

waa la naqliyay ✓

-yey -say uraya: (v) smell (ismeel); snuff (isnaaf); sniff (isniif) ~ urso

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sanka wax ka dareen.

2

uri: (fal) wax ama meel, ur qudhmuun u yeel.

waa la naqliyay ✓

1

de: smell s.t., sniff

2

initial: u

3

lx: uri

4

pd: (uriyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: uri

waa la naqliyay ✓

1

buri: f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Nafley orodsiin si meel looga fogeeyo; eryid; cayrin. 2. (f.mg) Qof meel uu ku noolaa ama hawl ka hayey ka fogayn dhaliil awgeed. 3. (f.mg) U b.: cid sed dheeraad ah siin.

2

bųri: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid weyso u dhawrnayd ka jebin. 2. Xeer jirey baabbi'in. 3. Xeer jirey ku xad gudibid. la-mid: burri.

waa la naqliyay ✓

1

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Nafley orodsiin si meel looga fogeeyo; eryid; cayrin. 2. (f.mg) Qof meel uu ku noolaa ama hawl ka hayey ka fogayn dhaliil awgeed. 3. (f.mg) U b.: cid sed dheeraad ah siin. m.f.dh, burin¹.

2

bųri f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid weyso u dhawrnayd ka jebin. 2. Xeer jirey baabbi'in. 3. Xeer jirey ku xad gudibid. m.f.dh, bųrin. la-mid: burri.

waa la naqliyay ✓

1

v. annul, cancel, invalidate; chase (away)

2

buri v. give in excess; boil over

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) cancel (kaan sal)-, annul or invalidate

2

buri: -yey I say: (v) boil over

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ballandarree oo kaga bax waxaad isku ogaydeen. Belo ha qaaddo ninkii buriyey, ballan qaadku galaye. Dh: baaji.

2

buri: (fal) noole caymadi. Baraarka ha burin. Dh: eri, caydhi, baaci.

3

buri: (fal) weyso, soon, xaj iyo waxii la mid ah jebi. Dhuusadu wey burisaa.

4

buri: (fal) xeer ama qanuun jirey jebi ama ka tallaabso oo ku dhaqmi waa. Sharcigii burisay oo buuraha jiidhay.

5

buri: (fal) xunbo soo saar. Keldhigii wuu buriyee dabka ka qaad. Dh: aburi, budhi.

6

buri: (fal) war ama xog la hayay, beeni, warkii laguu sheegay ama aad hore u haysatey buri.

7

buri: (fal) (isku ~) dhiniciisa isku badi. Hadba kii bahnima kuu xigaa, laysku buriyaaye.

8

buri: (fal) used u kordhi; dheeri sii. Walaalkii buu u buriyey bariiskii.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax aan hore u jirin samayn, sida maanso, muusika iyo qoraal allifid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax aan hore u jirin samayn, sida maanso, muusika iyo qoraal allifid. m.f.dh, curin.

waa la naqliyay ✓

v. create, start something for the first time, initiate

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) create or produce, especially a literary or musical piece; compose (kompows). Ex: heeskaan waxaa curiyey Cabdullaahi Sangub; this song was composed by Abdullahi Sangub

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aan hore u jirin, samee oo allif. Anaa curiyay sawtaan ku idhi, cidi ma sheegteene.

waa la naqliyay ✓

1

de: create, start s.t. for the first time, initiate

2

lx: curi

3

pd: (curiyey)

4

ps: v2a=

5

key: curi

waa la naqliyay ✓

1

duri¹: m.l (-iyo, m.dh) Asal; fir; hidde.

2

duri²: f.mg1 (-ryay, -riday; -ryi) Hargabid.

waa la naqliyay ✓

v. catch a cold ~ headcold

waa la naqliyay ✓

(magac, lab, keli) eeg duray.

waa la naqliyay ✓

1

de: catch a cold ~ headcold

2

lx: duri

3

pd: (duryay / duriday)

4

ps: v1=

5

syn: hargab

6

key: duri

waa la naqliyay ✓

1

(Geri-ga)

2

Nafleyda adduunka joogta kan ugu dheer, wuxuuna joogaa Afrika keliya; wuxuu lee yahay sur aad iyo aad u dheer iyo lugo iyana dheerdheer; Dhererkiisu wuxuu gaaraa labo mitir iyo bar; waa uu daaqaa waana calannaqsadaa; wuxuu lee yahay guud yar oo jilicsan oo surka kaga yaal; wax labo gees oo yaryar la moodo oo dhegaha dhexdooda kaga yaal; harag aad u adag oo gaashaammo, kabo, kd., laga samaysto; qoobab qurux badan iyo midab gaashiyo badan oo googgo'an oo cawl ahi ku rogan yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Naasley ugaarta ka mid ah, laxaad weyn, Afrika laga helo, raamsata, luqunta iyo addimada u dheer, oo leh harag adag oo barbarro leh. 2. Ul yar oo u dhexeysa laanta digirta iyo balagga.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Naasley ugaarta ka mid ah, laxaad weyn, Afrika laga helo, raamsata, luqunta iyo addimada u dheer, oo leh harag adag oo barbarro leh. 2. Ul yar oo u dhexeysa laanta digirta iyo balagga.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] giraffe

waa la naqliyay ✓

name-m giraffe; tall. Lit: he who was born in environs inhabited by giraffes

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) giraffe (jiraaf)

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil abuur ahaan aad u dheer oo lagu metaalay xawayaan joogdheer oo magacaa leh. Waxa kale oo loo baxshaa wiil meel lamadegaan ah ku dhashay.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ugaadh geela u eg oo leh qoor dheer iyo afar addin oo laxaad iyo dherer leh. Dhogortiisa, waxa ka muuqda baro yaryar, dhakadana waxa uu ku leeyahay labo burood oo taagan oo geeso la moodo. Dh: halgeri.

waa la naqliyay ✓

1

de: giraffe

2

lx: geri

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

key: geri

waa la naqliyay ✓

زرافة

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Neef rimman gor keenid.

waa la naqliyay ✓

v. produce colostrum (pregnant animal)

waa la naqliyay ✓

(fal) neef rimman gor yeelo. Dh: dhaysi.

waa la naqliyay ✓

1

de: produce colostrum (pregnant animal)

2

lx: gori

3

pd: (goriyey)

4

ps: v2a=

5

key: gori

waa la naqliyay ✓

inter. - car, wir; iska jir.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed ka mida geed midhoodka oo midhihiisa loo yaqaan yicib xoolaha daaqana hilibkooda iyo dhuuxooduba casaado.

waa la naqliyay ✓

1

(Gufi-da)

2

1. Geedka la gooyey salkiisa dhulka ku aasan.

3

2. Sabuulka kolka iniinaha laga daadsho; sabuulka oo muruxsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jirrid xabaalan oo geed la jaray ka hartay. 2. Sabuul gallay oo mirihii laga finjilay.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jirrid xabaalan oo geed la jaray ka hartay. 2. Sabuul gallay oo mirihii laga finjilay.

waa la naqliyay ✓

f. n. tree-stump; stalk, stubble

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) sabuulka kolka iniinyaha laga daadsho isaga oo madhan.

2

gufi-da: (magac, dhedig, keli) geedka midhihiisa inta dhulka ku aasan. Dh: gun; qoto.

3

gufi -da: (magac, dhedig, keli) jirridda geed la gooyay, inta dhulka ku sii hadha.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kurtun; sabuul

2

de: tree-stump; stalk, stubble (of plant with grain removed)

3

lx: gufi

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: gufi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: gujee.

waa la naqliyay ✓

-yey /say: (n) hit with a blow of the fist; punch (panji) ~ gujee

waa la naqliyay ✓

(fal) gacan ama ul si riixid ah qof ama shey kale ugu samee. Dh: gujee.

waa la naqliyay ✓

1

a: gujee

2

de: punch, poke with sideways motion; goad; prick

3

lx: guji

4

pd: (gujiyey)

5

ps: v2b=

6

key: guji

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) 1. Qarsin. 2. Fandhaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. ladle; scoop

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) fandhaal weyn oo wax lagu guro.

waa la naqliyay ✓