gunro — Macnaha & Turjumaada

m.l la-mid: gunre.

waa la naqliyay ✓

m. n. medicinal plant species

waa la naqliyay ✓

1

de: medicinal plant sp.

2

lx: gunro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-m

5

see: gunre

6

key: gunro

waa la naqliyay ✓

1

gunrog¹: m.l.kh G. ah: wadaan, jawaan iyo wixi lamida oo gudihiisa kor la mariyay.

2

gunrog²: f.g1 (-gay, -gtay) Wadaan, jawaan, iyo wixi lamida gudihiisa kor soo marin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) waadaan, jawaan iyo wixi la mid ah oo gudihiisa kor la mariyay.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gunno.

waa la naqliyay ✓

1

(Gura-da)

2

Meel godan oo raaxo leh, oo gaadiidka raran dushiisa laga sameeyo oo dadku fuulo.

waa la naqliyay ✓

1

guro¹: m.dh 1. Meel godan oo gaadiid raran dushiisa laga sameeyo oo la saaro carruur, maqal iyo wixi lamida. 2. Rako.

2

guro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Wax meel yaal ka qaadasho. 2. (f.g) Miro geed ka goosasho. 3. (fg.) Cunto iyo wixi lamida weel ka baxsasho. 4. (f.mg) Kala g.: wax lagu tartamayey kala badin waayid. 5. (f.mg) Kala g.: waxyaalo isku dhex jiray kala saarid. 6. (f.mg) Kala g.: col is-hor fadhiya dib u kala qaadasho. 7. (f.mg) La g.: hadallo qadaf ah isdhaafsasho. 8. (f.mg) Dib u g.: si tartiib ah xeeladi ku jirto gadaal ugu noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

guro¹: m.dh 1. Meel godan oo gaadiid raran dushiisa laga sameeyo oo la saaro carruur, maqal iyo wixi lamida. 2. Rako.

2

guro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Wax meel yaal ka qaadasho. 2. (f.g) Miro geed ka goosasho. 3. (fg.) Cunto iyo wixi lamida weel ka baxsasho. 4. (f.mg) Kala g.: wax lagu tartamayey kala badin waayid. 5. (f.mg) Kala g.: waxyaalo isku dhex jiray kala saarid. 6. (f.mg) Kala g.: col is-hor fadhiya dib u kala qaadasho. 7. (f.mg) La g.: hadallo qadaf ah isdhaafsasho. 8. (f.mg) Dib u g.: si tartiib ah xeeladi ku jirto gadaal ugu noqosho. m.f.dh, gurasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. pick up, collect (for oneself)

2

guro [feminine] n. place cleared on loaded camel for people to sit

waa la naqliyay ✓

1

-gurtay / guratay: (v) pick up for yourself; collect (kolekt) ~ arruurso, gudho

2

guro -gurada: (n) saddle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax meel yaalla ama ku jira qaadqaado.

2

guro -da: (magac, dhedig, keli) xagga sare. Dh: dul, guud.

3

guro -da: (magac, dhedig, keli) awrka marka la raro ee labada dhinac alaabta laga saaro dhexda oo loo diyaariyo in la saaro carruurta yar yar iyo madhasha aan socon karayn.

waa la naqliyay ✓

Gurada gaari-gacmeedka iwm.

waa la naqliyay ✓

1

(Gunna-da)

2

1. Wax dheeri ah oo gaar la isu siiyo ama loo lee yahay ama loo haysto; buro.

3

2. Wixii wax laga dooni, waxa la siiyo; callaal; (ama guno.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Lacag la siiyo cid shaqo dheeraad ah qabatay. 2. Hanti yar oo cid loogu naxariisto ama lagu laaluusho. la-mid: guno.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Lacag la siiyo cid shaqo dheeraad ah qabatay. 2. Hanti yar oo cid loogu naxariisto ama lagu laaluusho. la-mid: guno.

waa la naqliyay ✓

f. n. bonus, reward, gratuity

waa la naqliyay ✓

-gunnada: (n) allowance (alaawensi), compensation (kompen seeyshen); incentive

waa la naqliyay ✓

1

Indennità

2

Allowance

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax dheeraad ah ama mushqaayad la siiyo cid shaqo qabatay, waa lacagta la siiyo cid mutaysatay.

2

gunno-da: (magac, dhedig, keli) saca maalista diida calaf yar oo la siiyo si intuu ku jeedo loo maalo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gunnee

2

de: bonus, reward, gratuity

3

lx: gunno

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: gunno

waa la naqliyay ✓

مُكافأة

waa la naqliyay ✓

1

(Gunra-ha)

2

Geed-quwaax wax lagu daweeyo; (ama gumre).

waa la naqliyay ✓

m.l Geedquwaax qodax iyo xabag leh oo ka mid ah dhirta dawada. la-mid: gumre, gunray, gunro.

waa la naqliyay ✓

m. n. coniferous plant species, used medicinally; its roots contain a sweet liquid that can be drunk

waa la naqliyay ✓

(Gunreh) May, C, S Commiphora gurreh Engl. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) geedquwaax wax lagu daaweeyo. Dh: gumre.

waa la naqliyay ✓

1

a: gumre, gunray, gunro

2

de: coniferous plant sp., used medicinally; its roots contain a sweet liquid that can be drunk

3

lx: gunre

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: gunre

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-taday, -tatay) 1. (f.g) Wax si loo xafido meel ku xirasho. 2. (f.mg) Maro sabarka ku xirasho. 3. (f.mg) U g.: hawl qabashadeeda isu diyaarin.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-taday, -tatay) 1. (f.g) Wax si loo xafido meel ku xirasho. 2. (f.mg) Maro sabarka ku xirasho. 3. (f.mg) U g.: hawl qabashadeeda isu diyaarin. m.f.dh, guntasho.

waa la naqliyay ✓

v. tie ~ wrap something around oneself; dress oneself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shay meel ku xidho oo ku qaado ama labo dhinac isku xidh. Intan sonkorta ah faraqa ku gunto aad caawa karsatide.

2

gunto: (fal) maro qaarka hoose ku xidho. Macawista si wanaagsan u gunto.

waa la naqliyay ✓

1

de: tie ~ wrap s.t. around oneself; dress oneself rw: gunud

2

lx: gunto

3

pd: (guntaday)

4

ps: v3a=

5

key: gunto

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaatada niyadda ka gaarta ilmo ay korisay naag aabbihii qabo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaatada niyadda ka gaarta ilmo ay korisay naag aabbihii qabo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaatada niyadda ka gaadha ilmo ay korisay naag aabbihii qabo.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg gunrogan. la-mid: gunrognaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: gunrognaan.

waa la naqliyay ✓

s.m. inantaada ninkeeda.

waa la naqliyay ✓

s.m. - gacangashi.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) gobanimada iyo sharafta.

2

gumaro-da: (magac, dhedig, keli) xoolo raasamaal ah. Aniga gumaro xoolaad, giddi way ila wacantahay, adigaase kala gurey. Dh: hanti.

waa la naqliyay ✓

1

(Gundha-da)

2

Gun; sal; gaso; raar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Asaas; gaw; sal.

waa la naqliyay ✓

f. n. bottom, base, foundation

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sal; gun; gaso: raar.

waa la naqliyay ✓

1

de: bottom, base, foundation

2

lx: gundho

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: gundho

waa la naqliyay ✓

Commiphora stellato-pubescens 01

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: gunre.

waa la naqliyay ✓

m. n. coniferous plant species

waa la naqliyay ✓

Commiphora gurreh 01

waa la naqliyay ✓

1

de: coniferous plant sp.

2

lx: gunray

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

see: gunre

6

key: gunray

waa la naqliyay ✓

m.dh Surta inteeda adag; gaws.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh G. ah: neef dheddig oo wax rimiya waayey.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: guuyo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] wealth, inheritance; livestock

waa la naqliyay ✓

-guunyada: (n) animal husbandry; stock farm: livestock (laapv istaak) ~ guuyo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha la dhaqdo. Nimaan guunyo lahayn ha guursan. Dh: mooro, adduun.

waa la naqliyay ✓

1

de: wealth, inheritance; livestock

2

lx: guunyo

3

pd: (/da)

4

ps: n-f-col

5

see: guuyo

6

key: guunyo

waa la naqliyay ✓

1

guurow¹: m.l Qayb ka mid ah maansada oo gabayga la miisaan ah.

2

guurow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Guurow tirin.

waa la naqliyay ✓

m.l Qayb ka mid ah maansada oo gabayga la miisaan ah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. poem, poetic composition

2

guurow v. compose ~ recite a poem

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) poem especially performed at the south of Somalia

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac lab keli) god cododka maansada ka mid ah oo si gaar ah loogu luuqeeyo gobollada koonfureed. Guurowga maad baran iyo gabayga xeeshiisa.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hagardaamo; luggooyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) socod habeenka gudihiisa la socdo. Dh: gudoodi.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Naag ama nin xiriir guur cid la samaysasho. 2. Qoraal meel ku qoran meel kale ku naqilasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Naag ama nin xiriir guur cid la samaysasho. 2. Qoraal meel ku qoran meel kale ku naqilasho. m.f.dh, guursasho.

waa la naqliyay ✓

v. marry, get married

waa la naqliyay ✓

-guursaday I guursatay: (v) take a husband or wife; wed (weed); marry (maari). Ex: waxuu ku guursaday labaatan jirkiisii; he married in his twenties

waa la naqliyay ✓

(fal) reer yeelo; qoys samayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: marry, get married

2

lx: guurso

3

pd: (guursaday)

4

ps: v3a=

5

syn: dhaxso

6

key: guurso

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hantida qaybaheeda la rari karo, sida xoolaha nool. 2. G. ah: reer miyi xoolo dhaqato ah oo hadba meeshii deegaan leh u guura.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hantida qaybaheeda la rari karo, sida xoolaha nool. 2. G. ah: reer miyi xoolo dhaqato ah oo hadba meeshii deegaan leh u guura.

waa la naqliyay ✓

f. n. movable goods; group of people traveling and not settled yet

waa la naqliyay ✓

-guurtada: (n) movable assets or properties

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hantida dhaqdhaqaaqda ee aan maguurtada ahayn sida xoolaha iyo lacagta. Dh: maal.

waa la naqliyay ✓

1

de: movable goods; [ext.] group of people traveling and not settled yet Opp: magguurto 'unmovable goods'

2

lx: guurto

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: guurto

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la gunrogey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

Comp. adj., (ie. n., adj.): upside-down, reversed, turned over

waa la naqliyay ✓

1

de: upside-down, reversed, turned over

2

lx: gunrogan

3

pd: (gunrognaa)

4

ps: adj-cmp

5

key: gunrogan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gunrog².

waa la naqliyay ✓

1

(Gun-ta)

2

1. Aan dadka sare oo gobta ah kamid ahayn ee ka tirsan dad hoose oo la liido; aan nasab ahayn.

3

2. (ulajeeddo wanaagsan) dadweynaha maamulka dhaqanka iyo nolosha tolka ka arrimiya; taliska dadweynaha.

4

3. Aan dhaqan-wanaagga iyo reer-magaalnimada lahayn ama aqoon, 4. * Dad shisheeye u taliyo oo la gumeysto; beel.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dad tol yari lagu liido. 2. Dadweyne; tol. 3. Weel halka uu ka unkamo. 4. Jirridda geedka iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dad tol yari lagu liido. 2. Dadweyne; tol. 3. Weel halka uu ka unkamo. 4. Jirridda geedka iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., loc. bottom of something (hole ~ well), base

2

gun [feminine] n., [collective] administration

3

gun [feminine] n., [collective] (adj.): people of lower rank; uncultivated, boorish; colonized ~ subjected people

waa la naqliyay ✓

/gan/ (n) 1. buntukh, qori.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) 1. inferior person, low-caste person ~ sab. 2. the deepest, or lowest part; base (beeys)-, bottom (ban-tern). Ex: ceelka guntiisa; the bottom of the well

2

gun dhow: (adj) shallow (shaalow) ~ qoto dhow

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dad ama qof la gumaysto. Li: gob.

2

gun -ta: (magac, dhedig, keli) wax walba, halka ugu hoosaysa. Haani gun bay ka tolantaa. Li: baar.

waa la naqliyay ✓

n., bunduq, -i; gun powder, baaruud, -di.

waa la naqliyay ✓

1

(Gur-ta)

2

1. Gacanta bidix.

3

2. Gardarro; jiddarro (gar iyo gur — gar iyo garla'aan).

waa la naqliyay ✓

1

gur: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Geedo, timo iyo wixi lamida jarid. 2. (f.g) Wax meel yiil ka qaadid. 3. (f.g) Cunto digsi ku jirta ka bixin. 4. (f.g) Miro geed ku yaal ka goyn. 5. (f. g) War qof ka jiibin. 6. (f.mg) la-mid: gųr².

2

gųr¹: m.dh 1. Gacanta bidix. 2. Gardarro.

3

gųr²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Neef irmaanaa candhadiisa caano ka idlaasho. 7. Ceel biyo lahaa dawrid. la-mid: gur² (6).

waa la naqliyay ✓

1

f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Geedo, timo iyo wixi lamida jarid. 2. (f.g) Wax meel yiil ka qaadid. 3. (f.g) Cunto digsi ku jirta ka bixin. 4. (f.g) Miro geed ku yaal ka goyn. 5. (f.g) War qof ka jiibin. 6. (f.mg) la-mid: gųr². m.f.dh, gurid.

2

gųr¹: m.dh 1. Gacanta bidix. 2. Gardarro.

3

gųr²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Neef irmaanaa candhadiisa caano ka idlaasho. 7. Ceel biyo lahaa dawrid. m.f.dh, gųrid. la-mid: gur (6).

waa la naqliyay ✓

1

v. collect, pack up; pick, pluck

2

gur v. run dry; be empty

3

gur [feminine] n. left hand

4

gur [feminine] n. wrong, offense; insult

waa la naqliyay ✓

1

-ay I tay: (v) pick up; collect (kolekt) ~ gudh. aruuri, gurbi

2

ku gur: (v) put inside; take inside

3

ka gur: (v) take out

4

gur -ay / tay: (v) become dry; no longer produce, especially milk ~ gur. Ex: sac guray; a dry cow; webi guray; a dry river

5

gur -ta: (n) left (laft) hand; left side

waa la naqliyay ✓

1

(fal) alaab, midho ama wixii la mid ah qaadqaad. Li: daadi.

2

gur-ta: (magac, dhedig, keli) gacanta bidix. Gurta wax laguma cuno. Li: midig.

3

gur -ta: (magac, dhedig, keli) xidhmo weyn oo caws ama caleen ah.

waa la naqliyay ✓

1

agg. - kow.

2

uno: pron. - mid, midkoo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bura-da)

2

1. Hilib dheeri ah oo guntan oo oogada nafleyda ka soo baxa.

3

2. Dheeri, siyaado, guno.

4

3. (-°) Haan yar; aagaan.

waa la naqliyay ✓

1

buro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hilib aan caadi ahayn, kuusan oo jirka naflayda meel ka mid ah ka soo baxa. 2. Sed dheeraad ah oo cid la siiyo.

2

buro²: m.dh (daawo) Bararid: astaamaha caanka ah ee halaamacoodka midkood; saddexda kale waxa weeye: kul, casaan, iyo xanuun. Meesha halaamacoodsan waxa bararka u keena ayadoo xididdada yaryarka ah ee dhiigga ka yimaado dhacaan la socdaan boroteyin oo ku urura unugyada dhexdooda.

3

bųro: m.dh (-ooyin, m.l) Haan yar; aagaan. la-mid: buray².

waa la naqliyay ✓

1

buro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hilib aan caadi ahayn, kuusan oo jirka naflayda meel ka mid ah ka soo baxa. 2. Sed dheeraad ah oo cid la siiyo.

2

buro²: m.dh (daaw.) Bararid: astaamaha caanka ah ee halaamacoodka midkood; saddexda kale waxa weeye: kul, casaan, iyo xanuun. Meesha halaamacoodsan waxa bararka u keena ayadoo xididdada yaryarka ah ee dhiigga ka yimaado dhacaan la socdaan boroteyin oo ku urura unugyada dhexdooda.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. wart, tumor, growth

2

buro [feminine] n. extra, bonus

3

buro [feminine] n. small container for water ~ milk

waa la naqliyay ✓