gungunuus

(fal) gunud oo kolba gunud. Xadhigga gungunud. Dh: xidhxidh.

gungunud -ka (magac, lab, keli) rarada jaad ka mid ah oo laga sameeyey caws la isku gunguntay. Gungunudka soo saar awrka.

gunuunus¹: m.l la-mid: gunuunuc¹.

gunuunus²: f.mg1 (-say, -stay) la-mid: gunuunuc².

(fal) hadal gaaban oo aan la maglayn hoos u dheh.

gunuunus-ka: (magac, lab, keli) hadal gaaban oo aan sare loogu dhawaaqine hoos loo yiraahdo.

gunuus¹: m.l la-mid: gunuunuc¹.

gunuus²: f.mg1 (-say, -stay) la-mid: gunuunuc².

v. grumble, growl

-ka: (magac, lab, keli) hadal aan sare loo qaadayn oo hoos loo leeyahay, xishood ama baqdin darteed. Gunuuska badan iska daa oo waxaaga saani u sheego.

de: grumble, growl

lx: gunuus

pd: (gunuusay)

ps: v1=

key: gunuus

(Gunuunuc-a)

Hadal aan lagu dheeraysan oo hoos laga guryamo; (ama dunuunuc).

gunuunuc¹: m.l Hadal hoos loo yiraahdo oo diidmo ku jirto. la-mid: dunuunuc¹, gunuunus¹, gunuus¹.

gunuunuc²: f.mg2 (-cay, -cday) Hadal diidmo ku jirto hoos u dhihid. la-mid: dunuunuc², gunuunus², gunuus².

gunuunuc¹: m.l Hadal hoos loo yiraahdo oo diidmo ku jirto. la-mid: dunuunuc, gunuunus.

gunuunuc²: f.mg2 (-cay, -cday) Hadal diidmo ku jirto hoos u dhihid. m.f.dh, gunuunucid. la-mid: dunuunuc, gunuunus.

v. mutter, murmur, grumble; whisper

-a: (n) grumble (garam-bal); murmur (mer-mer); complaint (kampleeynt) ~ cabasho, nuunaas, guraabbaas

(fal) hadal aan la maqlayn hoos ka dheh. Dh: dunuunuc.

gunuunuc-a: (magac, lab, keli) hadal cadho iyo cabasho ku jirto oo hoos loo yidhaahdo. Dh: yuus, guraabaas.

de: mutter, murmur, grumble; whisper

lx: gunuunuc

nt: gunuunuc (a) [vn2a-m]

pd: (gunuunucay)

ps: v1=

key: gunuunuc

m.l 1. Midab, midab guduud ahi meela dhowra kaga jiro. 2. Waabberi.

m. n., pl. redness of the sky at dawn; red objects ~ things

de: redness of the sky at dawn; red objects ~ things Sg: guduud

lx: gudguduud

pd: (-ka)

ps: n8-m-pl

key: gudguduud

-ka: (magac, lab, keli) dad ama wax la isku geegeeyey oo wada dhaqmay. Dh: ururis.

gungunaaf -ka: (magac, lab, keli) waxa ku hadha gunta weelka.

m.l Oraho ama falal cid sameyso oo keeni kara iska hor imaad.

(Gunuunucid-da)

Hadal gunuunuuc ah ku hadlid.

m.f.dh eeg gunuunuc². la-mid: dunuunucid, gunuunsid, gunuusid.

-da: (magac, dhedig, keli) ku hadlidda hadal gunuunuc ah.

m.dh la-mid: gunuunucid.

(n) general term used to denote a group of cellular organisms, including mushrooms, yeast's, rusts, molds, smuts, etc.

fangas

/fangas/ (n) boqoshaa (geed buruq iyo sal gaaban leh, oo cuntada lugu darsado).

-ka: (magac, lab, keli) hadal gaagaaban oo aan sare loo dhawaaqine hoos loo yidhaahdo.

-ka: (magac, lab, keli) guux cadho ku jirto. Jannadii gudhoo geeljirkii wuu guggumayaaye, kolka daaqsiyow kala dareer duco laguu yeelye.

m.l (-syo, m.dh) Shay xalleefsan oo sida badan dharka la xirto dacal looga tolo suu isugu xiro laba daraf; badhan. la-mid: galuus.

m.l (-syo, m.dh) Shay xalleefsan oo sida badan dharka la xirto dacal looga tolo suu isugu xiro laba daraf; badhan. la-mid: galuus.

m. n. button

-ka: (n) button (bateri), used to join two parts of a garment ~ badhan

-ka: (magac, lab, keli) shey wax yar oo xalleef wareegsan ah oo dhexka daloollo ku leh oo dharka lagu tolo inta daloolada laysu sudho, dacallada isku qabta. Dh: sureer, badhan.

a: galuus

de: button

lx: guluus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: guluus

nuxuus¹: m.l (-syo, m.dh) 1. N. ah: xilli ay dadku sharaystaan. 2. N. ah: qof dhashay maalin la sharaysto. 3. N. ah: tabar yari nafley ka muuqata. la-mid: naxuus¹, nuxus.

nuxuus²: f.mg1 (-say, -stay) Wax daciif ah noqosho. la-mid: naxuus².

m.l (-syo, m.dh) 1. N. ah: xilli ay dadku sharaystaan. 2. N. ah: qof dhashay maalin la sharaysto. 3. N. ah: tabar yari nafley ka muuqata. la-mid: naxuus, nuxus.

m. n. weak ~ unfortunate person, weakness; ill-omened day ~ time

-ah: (adj) dim (dhiim); faint (feeynt); weak (wiik). Ex: nal nuxuus ah; a dim lightbulb

-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun xoolaha caloosha kaga dhaca oo itaal darro ku rida. Beryahan xoolaha nuxuus baa naga gashay.

nuxuus-ta: (magac, dhedig, keli) eeg nuxuska.

de: weak ~ unfortunate person, weakness; ill-omened day ~ time

lx: nuxuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

see: naxuus

key: nuxuus

-ka: (magac, lab, keli) diisdiis isku dundunsan. Buubuuska iska hagaaji oo is giiji. Dh: buusbuus.

f.g1 (-uumay, -uuntay, -uumi) Geed iyo wixi lamida jirridda ka jarid.

m.dh Guunto; orgeysguur.

(Gunguma-ha)

Bahal godadka duddumooyinka gala oo addimo leh.

m.l la-mid: guggume.

m. n. snake species

-ha: (magac, lab, keli) halaq aad u waynaada oo ah ka ugu xoogga badan bahalaha hoose.

de: snake sp.

lx: gungume

pd: (/ha)

ps: n7-m

see: guggume

key: gungume

m.l la-mid: gunnayn.

Creep

m.l.u Waxaruhu marka ay geedo daaqidda bilaabaan.

-ka: (magac, lab, keli) waxaro geedadaaqid bilaabay.

unuunuf¹: m.l Af-ku-urursiga cunta yar oo dhulka daadsan afka lagu uruursado. la-mid: anaanuf¹

unuunuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Nafley cunto yar oo dhulka ku daadsan uruursasho. la-mid: anaanuf².

(fal) meel aan calaf iyo cunto badan lahay, wax yar ka ururso.

unuunuf -ka: (magac, lab, keli) meel aan calaf iyo cunto badan lahay, wax yar ka urursasho.

(Busunbus) C Kleinialunulata (Chiov.) Jeffrey. Compositae.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg cuncunid.

-ka: (magac, lab, keli) socod meel aan kala fogayn loo kala socdo.

(Dunuunuc-a)

Gunuunuc.

dunuunuc¹: m.l la-mid: gunuunuc¹.

dunuunuc²: f.mg1 (-cay, -cday) la-mid: gunuunuc².

m. n. murmur, mumbling

-a: (magac, lab, keli) reenka geela kolka isaga oo aan afka kala qaadin uu cod guux ah bixiyo. Dh: nuunaas, guux, gunuunuc, reen.

de: murmur, mumbling

lx: dunuunuc

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: dunuunuc

m.l la-mid: ganuunin.

m.l Nooc cawska ka mid ah oo leh fiid xanaf leh oo laga dhigto kashkaash, weelashana lagu deebiyo. la-mid: gubaangub.

m. n. shrub species

-ka: (magac, lab, keli) bur geed abaareed ah oo qawl flican oo geelu cuno leh. Gubungubka geelaa aad u jecel.

de: shrub sp.

lx: gubungub

pd: (-ka)

ps: n-m

see: gubaangub

key: gubungub

f.mg3 (-ooday, -ootay) Neef dheddig oo tabsan abaahi waayid.

(fal) orod aan xawaare dheer lahayn ku orod. Dh: guclee.

f.g3 (-rtay, -ratay) Gacmaha iyo lowyaha ku socosho (qof).

f.g3 (-rtay, -ratay) Gacmaha iyo lowyaha ku socosho (qof). m.f.dh, gurguurasho.

v. walk on all fours, crawl

-gurguurtay / gurguuratay: (v) creep (kiriip)-, crawl (korool)

(fal) gacmaha iyo jilbaha ku soco. Dadqal looma gurguurto.

de: walk on all fours, crawl

lx: gurguuro

nt: gurguurad (ka) [vn-m], gurguurasho (/da) [vn-f]

pd: (gurguurtay)

ps: v3b=

key: gurguuro

-ka: (magac, lab, keli) mid aan dheerayn ahaan. Dh: gaabni.

-ha: (magac, lab, keli) shimbir af dhuuban go dhoor dheer madaxa ku leh oo si gaar ah u ciya guu… guu. Guuguulihiiyow haddaad gu'ga u ooyeyso, abaar gaag ma reebaa dhacdiyo gaatamoo kalee.

m.l (-nno, m.dh) Biito; nooc ciyaar caruureed.

-ka: (magac, lab, keli) socod caga jiid ah.

(Gusungus) N Aizoon canariense L. Aizoaceae.

(Sugukuun-ka)

Wax tiradoodu aad u yar tahay ama dhiciddoodu adag tahay; wax lagu diimo; dhif.

fk. Wax tiradoodu aad u yartahay ama dhiciddoodu adagtahay; wax lagu diimo; dhif.

m. n. rare item ~ event, scarce object

(falkaabee) Wax tiradoodu aad u yartahay ama dhiciddoodu adagtahay: wax lagu diimo; dhif.

cf: dhif, ku diin

de: rare item ~ event, scarce object

initial: s

lx: sugukuun

pd: (-ka)

ps: n-m

key: sugukuun

(Xunguruf-ta)

(sheekaxariiro) bahal qof jeexi ah oo hadba qofkuu doono codkiisa isu yeeli kara, oo dadka wejiga ka muruxsada, ka diirta, ka xangaruufta.

m.dh 1. Bahal ka mid ah bahalaha sheekooyinka lagu tebiyo hase yeeshee ayan cidi weli arag oo leh ciddiyo dhaadheer oo ay wejiga kaga xagato dadka. 2. Dafo. 3. Cadaawadnimo yar oo dad ka dhexeysa.

f. n. monster ~ legendary creature

de: monster ~ legendary creature (in Somali folklore it lures its victims by imitating the human voice; it then peels the skin off of one's face)

initial: x

lx: xunguruf

pd: (-ta)

ps: n-f

key: xunguruf

pr. n., loc. Galgaduud [region of central Somalia.]

(n) region of central Somalia; Galgaduud

cf: Dhuusomareeb

de: Galgaduud [region of central Somalia]

lx: Galguduud

pd: (Galgaduud)

ps: n0-loc

key: Galguduud

/gan-ranar/ (n) hub soo-galiye, siiba qof waddan qoryo si sharci darro ah u soo geliya.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hungurayn.

-sha: (magac, dhedig, keli) wax duuduuban oo wuxu yahay aan la kala garanayn. Dh: midituul, mututuul.

m.l Abuur roobka ka dib beer lagu abuuray.

-da: (magac, dhedig, keli) wax sheeka carruureedda lagaga sheekeeyo oo ah bahal qof jeexii ah oo hadba qofkuu doono codkiisa isku yeeli kara. Xunguguro uga sheekee caruurta.

m.l la-mid: lungaduudin.

(fal) kuudadso oo si yumbudh ah u fadhiiso. Halkaa yunburuurso inta aan kuu imanayo. Dh: kuudadso, kadalloobso.