Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Gundhig-ga)

2

Waxa la biirina hayo ama la tarmina hayo, inta ugu horraysa oo laga bilaabo; saldhig; raasammaal.

waa la naqliyay ✓

1

gundhig¹: m.l Wax la biirinayo ama la tarminayo inta ugu horreysa oo laga bilaabo; saldhig; raasamaal.

2

gundhig²: f.g1 (-gay, -gtay) Wax la biirinayo ama la tarminayo intooda ugu horreysa asaasid.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax la biirinayo ama la tarminayo inta ugu horreysa oo laga bilaabo; saldhig; raasamaal.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] beginning; foundation; starting capital

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) 1. basic (baay-sik). Ex: gundhiga xisaabta; the basics of math. 2. base (beeys)-, foundation, (fown-dheeyshen)

2

u gundhig -ay: (v) find a basis for; establish (istaabalish)

waa la naqliyay ✓

1

Iniziale

2

Initial

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) meesha wax ka unkamaan: wax kaste saldhiggiisa.

2

gundhig-ga: (magac, lab, keli) haynta ama aduunka la rogrogayo ama lagu shaqaynayo bilowgeeda. Dh: raasamaal.

3

gundhig-ga: (magac, lab, keli) qooshka loxooxda ee la ganaanayo ama caanaha la dhitaynayo. dhannaaniso lagaga horaysiiyo weelka.

waa la naqliyay ✓

1

cf: salsal

2

de: beginning; foundation; starting capital

3

lx: gundhig

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m-cmp

6

key: gundhig

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Wax la biirsanayo ama la taransanayo intii ugu horreysey billaabid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] found, start, initiate, lay the foundation (for oneself)

waa la naqliyay ✓

(fal) gundhig ka dhigo ama ka yeelo.

waa la naqliyay ✓

1

de: found, start, initiate, lay the foundation (for oneself)

2

lx: gundhigo

3

nt: gundhigad (ka) [vn2a-m], gundhigasho (/da) [vn6-f]

4

pd: (gundhigtay)

5

ps: v3b=cmp

6

key: gundhigo

waa la naqliyay ✓

1

(Gundhi-ga)

2

Bir yar oo dhuuban oo caarad fiiqan iyo gowl leh, oo kabaha iyo funaanadaha kd. lagu tolo.

waa la naqliyay ✓

1

gundhi¹: m.l 1. la-mid: gundhis. Bir yar oo caarad dhuuban iyo gawl leh oo kabaha iyo wixi lamida lagu tolo. 2. la-mid: gundhin.

2

gundhi²: f.g2 (-iyay, -isay) Xarig, madax iyo wixi lamida si tartiib ah oo aan joogto ahayn u nuuxin.

waa la naqliyay ✓

v. lift, raise, jerk

waa la naqliyay ✓

(fal) degdeg u jiid: shey meel tagaan rix, in yar soo dhufo ama halkiisii ka dhaqaaji.

waa la naqliyay ✓

1

de: lift, raise, jerk

2

lx: gundhi

3

pd: (gundhiyey)

4

ps: v2a=

5

key: gundhi

waa la naqliyay ✓

1

(Gundhin-ta)

2

1. Soo dhifasho; jiidid; dhaqaajin.

3

2. Qandhuufasho; ciddi ku jebin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gundhi². la-mid: gundhi¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) in la gudhiyo; kala boodid. Hashu gudhin bay u baahan tahay si ay u dhasho mar kale. Dh: jiidid, dhaqaajin.

waa la naqliyay ✓

Hinjin, kiintaarin, dallicid, kuunyayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Bir daab qori ah leh, afkana fantax ku leh oo wax lagu tolo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aalad bir ka samaysan sida mudaca oo xagga danbe daab qori la qabsado ku leh oo lagu tolo kabaha. Kabtan gundhiska i mari wey iga kala fuqdaye.

waa la naqliyay ✓

1

(Biirin-ta)

2

Gundhig hadba wax yar ku sii darid si uu u bato; kordhin; badin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhibaad-da)

2

1. Xoolaha xagga reerka gabadha laga guursadey ka yimaada oo kolkii laysu geeyo iyagaas iyo yaradka (xoolaha ninka wax guursadey xaggiisa ka imanaya), aqalka cusub oo la dhisa hayo dhaqaalihiisa gundhig u noqda.

3

2. Dhiigga dumarku bishiiba kol helo; xayl; caado; dhibaaji.

waa la naqliyay ✓

1

(Gundhigasha-da)

2

Gundhig ka dhigasho, u yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Khamiir-ka)

2

1. Baqa ama kalaggo'a ka samaysma badarka iyo miraha u rogmanaya, waxa ay ahaayeen wax ka duwan oo hor leh.

3

2. Waxyar oo dhanaan (salsal, gundhig, qaab, ...) oo wixii lagu daro ka dhiga dhanaan, karuur, baq, cajiin, ...

waa la naqliyay ✓

1

(Qaab-ka)

2

1. Jaangooyada iyo muuqaalka jir waliba lee yahay; abuur; baxaalli.

3

2. Sida wax loo dhisay ama loo qaabiyey.

4

3. Hab; hannaan.

5

4. Caano garoor ah.

6

5. Caano yar oo garoor ah oo caanaha dhayda ah lagu daro, si ay durba garoor u noqdaan; salsal; gundhig; khamiir.

waa la naqliyay ✓

1

(Raasummaal-ka)

2

1. Lacagta hore oo ganacsiga lagu bilaabo; lafo; gundhig.

3

2. Lacag loo kaydsho inay lacag kale oo badan sii dhasho; (ama raasammaal).

waa la naqliyay ✓

1

(Saldhig-ga)

2

1. Wax salka la saaro oo lagu fariisto; kursi; ganbar: gogol.

3

2. Xasil; degganaan.

4

3. Wax la tarminayo, wax lagu (ama laga) bilaabo; gundhig.

5

4. Meel; jago.

waa la naqliyay ✓

1

(Salsal-ka)

2

1. Heesta awrta lagu raro.

3

2. Sas; argaggax.

4

3. Gundhig; qaab; khamiir; dano; uraysimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Yarad-ka)

2

(guurka) kan wax guursana haya iyo ciddiisu waxa ay u bixiyaan in guriga cusub oo abuurma haya lagu dhiso; yaradka iyo dhibaaddu waa gundhiggii guriga cusub dhaqaalihiisa.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dani. 2. In yar oo caano dhanaan ah oo gundhig looga dhigo caano la rabo in ay dhaqso u gorooraan. 3. In yar oo caano ah oo laga shubo caano la lulayo oo la siiyo qof la rumaysanyahay in uu u sancanyahay oo ay haantu subag badan dhalayso. 4. Biyo yar oo lagu daro caano la lulayo marka ay firfiraan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gundhigo. la-mid: gundhigad.

waa la naqliyay ✓

/beysik/basics;(adj) gundhig, asal, asaas. e.g. a basic education.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) hantida u horraysa ee ganacsiga lagu bilaabo. Nin faraqabsi haystaa hanti soo saara. Dh: gundhig, rasalmaal, faraqabsiin.

2

faraqabsi-ga: (magac, lab, keli) ul ama jeedal ama wax kale oo la mid ah oo faraha lagu mashquuliyo ama dano kale loo sito oo gacanta aan laga saarin. Dh: gacanqabsi, farallaab.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gundhig ka yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sal yeelo; dhaboow; gundhig; qaab.

2

salow -ga: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah codadka la sameeyo. Ogow sawdka dhaantada iyo salowga taahaba codkeennaa sameeya. Dh: Luuq.

3

salow-ga: (magac, lab, keli) buuq iyo qaylo dad badan oo is la kacay. Salow iyo buuq baa ka kacay madashii.

4

salow -ga: (magac, lab, keli) sas; argaggax.

waa la naqliyay ✓

1

(Gundhigad-ka)

2

Gundhigasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: gundhigasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Gundhigid-da)

2

Gundhig u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gundhig².

waa la naqliyay ✓

v. start something; found, lay the foundation of, do the groundwork

waa la naqliyay ✓

1

de: start s.t.; found, lay the foundation of, do the groundwork

2

initial: u

3

lx: u gundhig

4

pd: (gundhigay)

5

ps: v1=expr

6

key: u_gundhig

waa la naqliyay ✓

v. wean; cause someone to stop producing milk

waa la naqliyay ✓

(fal) neef irmaan maalista ka jooji.

waa la naqliyay ✓

1

a: guri

2

de: wean; cause s.o. to stop producing milk

3

lx: gudhi

4

pd: (gudhiyey)

5

ps: v2a=

6

key: gudhi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hooyo ama neef aan irmaanayn ahaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo ama neef yar naaska ka joojin; naas nuujin ka goyn. Li: nuujin.

waa la naqliyay ✓

Madax-baanadeed lix-xaglood ah oo aan lahayn samay iyo gacanqabsi toona.

waa la naqliyay ✓

1

(Gundha-da)

2

Gun; sal; gaso; raar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Asaas; gaw; sal.

waa la naqliyay ✓

f. n. bottom, base, foundation

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sal; gun; gaso: raar.

waa la naqliyay ✓

1

de: bottom, base, foundation

2

lx: gundho

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: gundho

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jaad tigaadda ka mid ah oo xididkiisa carruurta dhalatay loo shido dumarkuna uunsi ka dhigtaan.

2

qundhi-da: (magac, dhedig, keli) xididka tigaadda goonka.

waa la naqliyay ✓

v. teach something to someone; put something aside for someone

waa la naqliyay ✓

1

de: teach s.t. to s.o.; put s.t. aside for s.o.

2

initial: u

3

lx: u dhig

4

pd: (dhigay)

5

ps: v1=expr

6

key: u_dhig

waa la naqliyay ✓

1

(Bandhig-ga) 1. Alaab ganacsi ama masawirro ama wax kale oo si habaysan, meel fagaare ah, la isugu keeno si dadweynuhu u daawado, waxna uga iibsado.

2

2. Carwo yar.

waa la naqliyay ✓

1

bandhig¹: m.l 1. Keenidda meel fagaare ah wax-soo-saar warshadeed, beereed, faneed iyo wixi lamida si loo daawado. 2. la-mid: bandhigid.

2

bandhig²: f.g1 (-gay, -gtay) Alaab ganacsi ama faneed iyo wixi lamida meel fagaar ah dadweynaha ugu dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

bandhig¹: m.l Keenidda meel fagaare ah wax-soo-saar warshadeed, beereed, faneed iyo wixi lamida si loo daawado.

2

bandhig²: f.g1 (-gay, -gtay) Alaab ganacsi ama faneed iyo wixi lamida meel fagaar ah dadweynaha ugu dhigid. m.f.dh, bandhigid.

waa la naqliyay ✓

1

v., [compound] display; exhibit, present

2

bandhig: vl. n., [compound] display, exhibit, exhibition

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) show (shoow); display, exhibition (ek-sipi-shin) ~ carwo

2

bandhig: -ay tay: (v) to put something on public display; exhibit (ig-zibit)

waa la naqliyay ✓

1

Esposizione

2

Exhibition

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) marka wax dibadda loo soo saaro si loo wada arko. Dh: carwo.

waa la naqliyay ✓

عَرْضِ

waa la naqliyay ✓

1

(Buddhig-ga)

2

Dhigidda qof dhintay budda la dhiga hayo.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] put a dead person in a grave; bury, inter

waa la naqliyay ✓

1

de: put a dead person in a grave; bury, inter

2

lx: buddhig

3

pd: (buddhigay)

4

ps: v1=cmp

5

key: buddhig

waa la naqliyay ✓

f.lg1 Wax wax kale ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.lg1 Wax wax kale ka dhigid. m.f.dh, duldhigid.

waa la naqliyay ✓

ditransitive v. put something on top of something

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. put one thing on top of another ~ dulsaar. 2. ku duldhig: -ay / tay: (v) write on the top of something; overwrite (over-raayt)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shey, wax kale korkiisa dhig. Buugga miiska duldhig.

2

duldhig: (fal) deyn lagaa qaatay macaash dheeri ah saaro.

3

duldhig-ga: (magac, lab, keli) macaash dheeri ah oo deymaha la saaro. Shareecadda Islaamku duldhigga baananka ribo ayay ku tirisaa. Dh: dulsaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: put s.t. on top of s.t.

2

lx: duldhig

3

pd: (duldhigay)

4

ps: v1=ditr

5

key: duldhig

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weel dhulka gunta ugudhufasho si waxa ku jiraa gunta ugu ururaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Cayayaan, salka hoose ka gooya geedka digirta iyo qaraha.

waa la naqliyay ✓

v. write on; do something to

waa la naqliyay ✓

1

de: write on; do s.t. to

2

lx: ku dhig

3

pd: (dhigay)

4

ps: v1=expr

5

key: ku_dhig

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gundhab.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) isciilbadis iyo is'ururin. Gaaridaba hadduu liiti gabay ways gundhubisaaye.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) iil dhigista qofka dhinta luxudka la dhigo. Ninba ninka u xiga ayaa buddhigga sameeya. Dh: luxuddhig.

waa la naqliyay ✓

1

bud-dhig¹: m.l (dii.) Dhigitaanka qof dhintay iilka la dhigo. la-mid: bud-dhigid.

2

bud-dhig²: f.g1 (-gay, -gtay) (dii.) Qof dhintay iil gelin.

waa la naqliyay ✓

1

bud-dhig¹: m.l (dii.) Dhigitaanka qof dhintay iilka la dhigo.

2

bud-dhig²: f.g1 (-gay, -gtay) (dii.) Qof dhintay iil gelin. m.f.dh, bud-dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Buddhiga-ha)

2

Qofka qofka dhintay dad ugu xiga oo buddhiggiisa leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. grave-man, one who places a dead person in a grave

waa la naqliyay ✓

1

de: grave-man, one who places a dead person in a grave

2

lx: buddhige

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: buddhige

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) maro cad oo dhexda ku leh xadhadh midabaysan oo ay raggu qaarka hoose ku xidho, gaadhana jilibka hoostisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Gundhawr-ka)

2

Gaashaanka bartankiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Bartamaha gaashaanka. 2. Xoogaa masaggo ah oo lagu reebo mooyaha marka wax lagu tumayo.

waa la naqliyay ✓

m. n. center ~ boss of a shield

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gaashaanka badhtankiisa ama xudduntiisa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gaashaan, bartan

2

de: center ~ boss of a shield

3

lx: gundhawr

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: gundhawr

waa la naqliyay ✓

ku dhufasho

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) billawga iyo asaaska aqal la alkumayo. Arbacada waa udubdhig cusub oo waxa la taagayaa aqalkii arooska Xaawa iyo Aadan. Dh: dhagaxdhig.

waa la naqliyay ✓

Bir yar ama fure yar oo afar dhaban ah ee inta gundhaha duleelka laga geliyo lagula wareejiyo. Gundhegaluhu wuxuu ahaan karaa mid soolane ah ama gacanqabsi wata.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ka war keenid; hubsasho aad ah; ka salgaadhid

waa la naqliyay ✓

1

Indennità disagiata

2

Hardship allowance

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhig-ga) Ka dhigan, u dhigan; lid; caksi.

2

2. (Dhig-ta) Dhis aqallada qaarkood lagu dhiso oo ka samaysan ulo yaryar oo badan oo jil ku maran yahay.

waa la naqliyay ✓

1

dhig¹: m.l Wax laba meelood loo qaybshey, middood.

2

dhig²: m.dh (-go, m.l) 1. Ulo dhaadheer, jil iskula duuban, qaab qaanso leh oo aqal Soomaaliga lagu dhiso. 2. Summad geela lagu dhigo oo leh qaab dhig hoos u jeedda.

3

dhig³: m.dh (-go, m.l) (juqraafi) Xarriiqo barbarra ah oo isku xira cirifka waqooyi iyo kan koonfureed.

4

dhig⁴: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax la siday meel saarid. 2. (f.g) Wax keydin. 3. (f.g) Qalin, teeb iyo wixi lamida wax ku qorid. 4. (f.g) Cid wax barid. 5. (f.mg) Ka dh.: wax meel saaran dejin. 6. (f.mg) Ka dh.: wax, wax uu la cararayo ka ridid. 7. (f.mg) Ka dh.: cid jago u magacaabid. 8. Ka dh.: wax in uu yahay wax aan lugu hubin u qaadasho. 9. Kala dh.: wax kala saarid. 10. Sabab uga dh.: wax dhaca cid u aanayn.

waa la naqliyay ✓