gumuuxid

-da: (magac, dhedig, keli) af fiiqan oo uu wax lahaa, ka jarid. Dh: gammuurid. Li: fiiqid. gamran: (tilmaame) mid lixaad iyo awood leh.

gumuux¹: m.l la-mid: gamuux¹.

gumuux²: f.g1 (-xay, -xday) la-mid: gamuux².

v. make something blunt; break tip off (of something sharp ~ pointed)

de: make s.t. blunt; break tip off (of s.t. sharp ~ pointed)

lx: gumuux

pd: (gumuuxay)

ps: v1=tr

see: gamuux

key: gumuux

(Guuxid-da)

1. Guux soo saarid.

2. Farxid; wax u bogid.

m.f.dh eeg guux². la-mid: guux¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) si aan weecweecad lahayn oo sigib tiran u goyn oo u jarid. Dh: goyn.

m.f.dh la-mid: gamuuxid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax si siman u goyn oo caaro fiiqan ka bi'in. Dh: gamuuxid.

m.f.dh eeg gumaax². la-mid: gumaax¹ (2).

f. n. mask; cover

de: mask; cover

lx: gumbulid

pd: (-da)

ps: n1-f

key: gumbulid

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) la-mid: gamuuxan.

m.dh la-mid: gunuunucid.

(Guxuumid-da)

Gamuuxid; gamuurid.

m.dh la-mid: gamuuxid.

-da: (magac, dhedig, keli) qori, bir ama wax kale, caarada hore gamuurid.

-da: (magac, dhedig, keli) geed iyo wixii la mid ah, gunta ku jarid; si isku siman u goyn. Dh: gamuumid.

m.f.dh eeg gumaaxan¹.

m.f.dh eeg ismutux. la-mid: ismu-tuxis².

m.dh la-mid: afgammuurmid.

Marka bulka burushku le'edo waxaa soo hara gacanqabsiga oo gumud yar oo bul ah wata.

(Buuxid-da)

Wax buuxa ahaan.

m.f.dh eeg buux². la-mid: buux¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) buuxsanaansho ahaan; wax budh ah ahaan. Weel afka jooga buuxid kale uma hadhin.

(Gamuux-a)

Gamuur.

gamuux¹: m.l.kh G. ah: wax aan caarad fiiqan oo wax mudi karta lahayn. la-mid: gamuur¹, gumuux¹, guxuun¹.

gamuux²: f.g1 (-xay, -xday) Wax aan af wax mudi kara lahayn ka dhigid. la-mid: gamuur², gumuux², guxuun².

m. n., [abstract] bluntness

gamuux v. make something blunt

(Guduud-ka)

1. Midab dhiigga u eg; midab casaan badan; dhiin.

2. (fardo) xamar.

m.l.kh Midab dhiigga u eg.

m.l.kh Midab dhiigga u eg.

m. n., [abstract] red (color); brown; reddish-brown

marron.

nickname; name-m reddish in color; golden cat

-ka: (n) red (reedh) color ~ casaan

(tilmaame) midab dhiig ah; dhiin ah; mid ka mid ah midabbada oo ah casaanka ribta ah.

de: red (color); brown; reddish-brown

lx: guduud

pd: (-ka)

ps: n0-m-abs

syn: casaan {C & S}

key: guduud

(Gummud-ka)

Xubin ama wax kale oo qaar laga gooyey, inta soo harta.

m.l (-dyo, m.dh) 1. Dabo sigaar; haash. 2. Wax la jaray sida gacan iyo wixi lamida inta ka harta.

m.l (-dyo, m.dh) 1. Dabo sigaar; haash. 2. Wax la jaray sida gacan iyo wixi lamida inta ka harta.

m. n. stump of amputated limb; blunt round object

-ka: (n) 1. an unburned end of a cigarette: butt (bat). 2. a short or broken remainder; stub (istaab) ~ gumad

-ka: (magac, lab, keli) gacanta la gooyay inta hadha. Gacantii tuuga barata, haddii la gooyo, gummud kaa dhaqdhaqaaqa. Gacantii nin lihi goynayaa way gommodantaaye. Dh: gommod.

gummud -ka: (magac, lab, keli) qaran ama wax kale oo la gooyey inta soo hadha.

gummud-ka: (magac, lab, keli) gacanta go'da inta hadha.

de: stump of amputated limb; blunt round object

lx: gummud

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: gummud

Cyperus chordorrhizus 70, Panicum pinifolium 10

(Gumhir) C Cyperus chordorrhizus Chiov. Cyperaceae.

C Panicum pinifolium Chiov. Gramineae.

(Guulid-da)

1. Habeen ceel iyo aroor ku dhixid.

2. Bajin; cabsiin.

m.f.dh eeg guul³. la-mid: guul¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) is gargaarsi; is kaashi. Guuliddu waxay fududaysaa hawl aan keli la qaban karin.

(Guurid-da)

1. Cid meel ay degganeyd ka rarata oo degmo kale aadda.

2. (cid, reer, dad) meel la degganaa ka tegid.

3. (ka guurid, u guurid) meel ka rarasho; meel u rarasho.

m.f.dh eeg guur². la-mid: guuris².

vl. n. migration, emigration, changing one's place of residence

-da: (n) the act of moving away, migration (maagareey shin) ~ guuris

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad hore u daganayd ka tegid oo meel kale degid. Dh: geeddi, hayaamid, qayaadid.

a: guuris (ta) [vn-f]

de: migration, emigration, changing one's place of residence

lx: guurid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: guurid

(Mulxid-ka)

Gaal; kaafir.

mulxid¹: m.l (-diin, m.dh) (dii.) Gaal, kufri; qof aan diimaha rumaysnayn.

mulxid²: m.l (-diin, m.dh) (fals.) Qof aan xiisayn ama aan dan ka lahayn arrimaha ku saabsan diinta.

mulxid¹: m.l (-diin, m.dh) (dii.) Gaal, kufri; qof aan diimaha rumaysnayn. (fals.) Qof aan xiisayn ama aan dan ka lahayn arrimaha ku saabsan diinta.

mulxid²: m.l (-diin, m.dh) (fals.) Qof aan xiisayn ama aan dan ka lahayn arrimaha ku saabsan diinta.

m. n. atheist, infidel, unbeliever

-ka: (n) 1. atheist (eeythiyast) ~ diinlaawe, 2. communist (kom 'a niist) ~ shuuci

-ka: (magac, lab, keli) gaal aan wax diin ah lahayn. Neef mulxid qalay lama cuno. Dh: diinlaawe.

bw: Arabic

cf: gaal, kaafir

de: atheist, infidel, unbeliever

lx: mulxid

pd: (-ka Pl: mulxidiin (ta))

ps: n2a-m, n8-m

key: mulxid

(Murxid-da)

1. Wax murxay ama muruxsan noqosho.

2. Dhogortu ka dhicid; ceeboobid.

m.f.dh eeg murux². la-mid: murux¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) dhogor, caleen ama timo daadasho oo ka xoodhid. Dh: hoolmid, diirmid, galdhicid.

murxid-da: (magac, dhedig, keli) xoodhid jidhka uu haraggu ka hoolmo. Gubashadu murxid ayay timaha u keentaa. Dh: hoolmid.

murxid -da: (magac, dhedig, keli) xoodhid oo caleen ama tima ka hoolmid. Xilli abaareedka murxidda geeduhu la yaab ma leh.

(Muudid-da)

1. Dhir is haysata ama biyo dhexdood, si qarsoodi ah ama dhuumasho, u marid; dusid.

2. Meel inta laga galo, meel kale oo fog laga soo baxo.

3. Doolnimo meel ku tegid.

m.f.dh eeg muud³. la-mid: muud¹.

-da: (magac, dhedig, keli) socod doolaallo ah meel ku tegid. Dh: kudaalid.

muudid -da: (magac, dhedig, keli) dhir jig abs dhuumasho ah uga dhex dusdusid. Dh: jibaaxid.

muudid -da: (magac, dhedig, keli) meel ka gelid oo bar durugsan oo kale ka bixid.

(Muusid-da)

(biyo, kd.) inta dhulka hoostiisa mara, meel kale ka soo baxa, ka soo fuura, ka soo habya.

muusid¹: m.f.dh eeg muus².

muusid²: m.dh (jooloji) Dusidda biyuhu ay ka dusayaan dulduleellada carrada iyo jeexjeexa dhadhaabaha iyagoo markaas dhulka hoos u sii gelaya.

m.dh (jool.) Dusidda biyuhu ay ka dusayaan dulduleellada carrada iyo jeexjeexa dhadhaabaha iyagoo markaas dhulka hoos u sii gelaya.

Seepage

-da: (magac, dhedig, keli) bixidda uu wax qoyani meel si aan burqasho ahayn oo aayar ah uga soo baxo. Dh: heemid.

(Suuxid-da)

1. Miyirbeel kedis ah la dhicid; diidid.

2. Qallal ama sarco, la dhicid.

m.f.dh eeg suux.

-da: (magac, dhedig, keli) miyirbeel kedis ah la dhicid; miyirbeelid.

suuxid-da: (magac, dhedig, keli) qallal ama sarco, la dhicid.

(Dhuuxid-da)

1. Dhuuxa lafaha ku jira la bixid; cunid.

2. Hadal ama arrin, aad ugu fiirsasho.

m.f.dh eeg dhuux³.

-da: (magac, dhedig, keli) lafaha subagga ku dhex jira, kala bixid. Laf sagaaro dhuuxid ma leh.

dhuuxid -da: (magac, dhedig, keli) war la sheegay aad u dhugasho oo aad u fahmid.

guduudi¹: m.l Nooc ka mid ah masaggada, yaryar oo cas cas. la-mid: guduudshe.

guduudi²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax guduud ka dhigid.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax guduud ka dhigid. m.f.dh, guduudin.

v. paint, dye, stain red ~ brown

guduudi m. n., (mass n.): inferior grain

-yey / say: (n) paint red or color red

-ga: (magac, lab, keli) badar aan wanaagsanayn.

m.l Dameer dibadeed ku nool gobollada Nugaal iyo Sanaag.

m.l Dameer dibadeed ku nool gobollada Nugaal iyo Sanaag.

-ga: (magac, lab, keli) jaad dameerdibadeedka ka mid ah oo u muuqaal dhow dameeraha la dhagdo. Gumburigii nugaal wuu ka dabargo'ay.

Gumuuxan, aan lahayn af soo baxsan ama caarad dhuuban.

(Guulmid-da)

Sida wax la guuley oo cabsiyi gashay dib u joogsasho, hakasho, leexasho, didid.

m.f.dh eeg guulan.

-da: (magac, dhedig, keli) sida qof cabsi gashay dib u gurasho.

m.f.dh eeg mutux². la-mid: matixid, mutixid.

-da: (magac, dhedig, keli) isgiriirixin oo wax neerfis ah oo cadho madax martay iska dhigid. Dh: mataxid.

mutuxid-da: (magac, dhedig, keli) mudh iyo gacan ka dhigid; qaawin oo dharka ka saarid. Dh: qaawin.

mutuxid -da: (magac, dhedig, keli) orod aan joogsi iyo jeedsi midna lahayn ordid. Dh: maqiiqad. mutuxnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax mutuxan oo qaawan ahaan. Dh: mataxnaan.

(Shuuxid-da)

Shuux imaansho, di'id; shuxshuxid; tiixid.

m.f.dh eeg shuux².

-da: (magac, dhedig, keli) shuux imaansho; di'id; tiixid.