gumaysi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gumaysi
-ga: (magac, lab, keli) dad iyo dhulkoodii oo cid kale oo dibad kaga timi haysato. Li: xornimo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gufaysi
m.l la-mid: gufaysasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gumayso
(fal) dad iyo dal aanad lahayn qabso oo u maamul sida aad doonto. Dh: isticmaarso, addoonso. Li: xorayso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gumeysi
(Gumeysi-ga)
Gumeysasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gumeysi
m.l 1. Hab dawladaha waaweyni kaga maroorsadaan dawladaha yaryar xorriyaddooda, dhaqaalahooda iyo wixi lamida. 2. la-mid: gumeysasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gumeysi
m.l Hab dawladaha waaweyni kaga maroorsadaan dawladaha yaryar xorriyaddooda, dhaqaalahooda iyo wixi lamida.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gumeysi
m. n. imperialism, colonialism; colonialist
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gumeysi
-ga: (n) the state of a country or region politically or economically controlled by another goverment; colony (kaloni)-, colonialism (koloniyaaliizim)-, imperialism (impiiriyaaliizim) ~ isticmaar, mustacmir
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Gumeysi
Colonialismo
Colonialism
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gumeysi
-ga: (magac, lab, keli) dad iyo dhulkoodi oo cid kale oo dibad kaga timi haysato.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gumeysi
de: imperialism, colonialism; colonialist
lx: gumeysi
pd: (-ga)
ps: n2a-m
key: gumeysi
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
gumeysi
استعمار
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
rumaysi
m.l la-mid: rumaysasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
mustacmarad
m.dh (-do, m.l) Dal xukun gumaysi ku hoos jira.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
mustacmarad
m.dh (-do, m.l) Dal xukun gumaysi ku hoos jira.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
isticmaar
-ka: (n) colonialism (koloniyaaliizim); colony (kaloni); imperialism (impiiriyaaliizim) ~ gumaysi, mustacmir
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
mustacmir
-ka: (n) colonialism (koloniyaaliizim); imperialism (mpiiriyaaliizim) ~ gumaysi, isticmaar
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Decolonisation
Gumaysitir
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Imperialism
Imberyaaliyo, Gumaysinimo
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
colonialismo
s.m. - gumaysi, beeleysi.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
imperialismo
s.m. - gumaysi.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
neocolonialismo
s.m. gumaysiga cusub.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Keenadiid
magac loo baxsho wiil in la khasbo aan ogolayn oo gumaysidiid ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
addoonsi
-ga: (magac, lab, keli) marka xoriyadda laga qaado noole; gumaysiga cid kale. Addoonsi bay reer yurub u qabsadeen afrika. Dh: gumaysi, addoonsad, biddaysi. Li: xorayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bersad
-da: (magac, dhedig, keli) qolka fadhiga; qolka lagu sheekaysto ee lagu nasto ee martida la fadhiisiyo. Bersadda fadhiisi martidada. Dh: fadhi.
bersad -da: (magac, dhedig, keli) shir madaxdii maamullada gumaysigu miyiga ku qaban jireen, oo lagu gorfeyn jirey arrimaha amniga iyo is dhex marka bulshooyinka reer guuraaga.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhiigmiirad
-ka: (magac, lab, keli) cadaadis dhaqaale samayn. Gumaysigu Afrika dhiigmiirad ayay kula dhaqmi jireen. Dh: dhiigmiirasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhiigmiiradnimo
-da: (magac, dhedig, keli) wax dhiigmiiradka ku shaqeeya ahaan. Gumaysiga waxa lagu nacay dhiigmiiradnimo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhiigmiirato
-da: (magacwadareed) dad hammigoodu dhaqaale yahay oo dadka ka danaysta xaqna aan siin. Gumaysigu waa dhiigmiirato.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gobanimadoon
-ka: (magac, lab, keli) madaxbannaani raadis; dadka raadiya gobanimada ee gumaysidiidka ah. Dh: xorriyaddoon.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
imbeeriyaaliyad
-da: (magac, dhedig, keli) fikirka iyo maamulka gumaysiga ku salaysan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
isticmaar
-ka: (magac, lab, keli) gumaysiga ujeeddadiisu tahay in dad kale la addoonsado.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
maqaarsaar
-ka: (magac, lab, keli) maqaarka neef yar oo dhinta oo neef kale la dulsaaro ama tigaad iyo maryo laga buuxiyo oo neefkii loo ekeysiiyo dabadeedna neefkii dhalay lagu irmaaneeyo ama lagaga liso. Hashu ha godlatee maqaarsaar u samee. Dh: haragsaar.
maqaarsaar-ka: (magac, lab, keli) wax la dhalliilayo oon raalli laga ahayn. Gumaysigu wuxu noo dhisi jiray dawlado maqaarsaar ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cumraysi
m.l la-mid: cumraysasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
cumraysi
-ga: (magac, lab, keli) eeg cumraysad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gambaysi
m.l la-mid: gambaysasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gambaysi
-ga: (magac, lab, keli) eeg ganbaysad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gumaysad
-ka: (magac, lab, keli) dad iyo dhulkoodii oo cid kale oo dibad kaga timid haysato. Dh: gumaysi, isticmaarsi, gumaysasho. Li: xornimo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gumayste
-ha: (magac, lab, keli) cidda, dal iyo dad kale haysata ee xoog ku muquunisa.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
guulaysi
-ga: (magac, lab, keli) libin helid. Guulaysi haddaad barato guuldarro ma oggolaatid. Li: guuldarraysi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
rummaysi
m.l la-mid: rummaysasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xumbaysi
-ga: (magac, lab, keli) xoor yeelash xumbo samayn. Darandoorrigu xumbaysiga w badiyaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dumays
m.l la-mid: dumayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dumays
-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dumayn.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Gumaas
nickname-m clean cut, smooth and short
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gumayn
-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, liidid oo gun ka dhigid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
rumays
-ta: (magac, dhedig, keli) eeg rumayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
sumays
m.l la-mid: sumayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sumays
-ka: (magac, lab, keli) sun siin; sun cabsiin. Sumayska sarkaalka rag saa ka danbeeyey. Dh: sunayn.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ufaysi
-ga: (magac, lab, keli) wax qadhmuun ka dhigasho. Ku maad ku xumaynaysa wax ufaysigan badheedhka ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xumays
(Xumays-ta)
1. Oogada dadka inteeda la qarsho; cawro.
2. Hilbaha inta uurkujirta ah.
3. xoolaha iyo dadka intooda tabarta yar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xumays
xumays¹: m.l la-mid: xumayn.
xumays²: m.dh.u 1. Cawro; oogada dadka inta la qarsho. 2. Hilbaha inta uurkujirta ah.
3. Xoolaha iyo dadka intooda tabarta yar.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xumays
f. n., [collective] private parts, genitals, genitalia
xumays [feminine] n., [collective] entrails, internal organs
xumays [feminine] n., [collective] weak livestock ~ people
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xumays
-ka: (magac, lab, keli) xoolaha iyo dadka intooda tamarta yar.
xumays-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xumayn.
xumays-ta: (magac, dhedig, keli) cawrada inta u qofku qarsado ee dharka ka hoosaysa. Nimay xumaystu xanuunaysaa wuu waadhwaadhsadaa. Dh: cawro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bunaysi
m.l la-mid: bunaysasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bunaysi
-ga: (magac, lab, keli) eeg bunaysasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
culaysi
f.g2 (-iyay, -isay) Wax culays saarid; cuslayn.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
culaysi
f.g2 (-iyay, -isay) Wax culays saarid; cuslayn. m.f.dh, culaysin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
culaysi
v. make heavy
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
culaysi
-yey / say: (v) make heavy or heavier; add weight (weeyt) ~ culaabee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
culaysi
(fal) wax culus saar. Li: fududee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
culaysi
de: make heavy
lx: culaysi
pd: (culaysiyey)
ps: v2a=
key: culaysi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Garaysi
(Garaysi-ga)
Garaysasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaysi
m.l la-mid: garaysasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
garaysi
-ga: (magac, lab, keli) aqoonsasho; garaysad; garaysasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gufayso
f.g3 (-stay, -satay) Meel daloosha guf ku cufaysasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gufayso
(fal) meel daloosha guf ku cufayso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gujeysi
m.l Guro awr hoosin u yeelasho. la-mid: gujeysasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gumeyso
f.g3 (-stay, -satay) Cid addoonsasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gumeyso
f.g3 (-stay, -satay) Cid addoonsasho. m.f.dh, gumeysasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gumeyso
v.auto: enslave, rule over; act overbearingly; colonize
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gumeyso
-gumeystay / gumeysatay: (v) colonize (kolonaayz)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gumeyso
de: enslave, rule over; act overbearingly; colonize
lx: gumeyso
pd: (gumeystay)
ps: v3b=auto
key: gumeyso
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
guumays
-ta: (n) 1. owl (aawl). 2. a single woman who is beyond the conventional age for marrying; spinster (spinistar) ~ naag weyn oo aan la guursan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
guumays
-ka: (magac, lab, keli) nin qaab ahaan aan qurux badnayn oo guumays u eg, guurna ka raagay.
guumays -ka: (magac, lab, keli) jaad kalluunka badda laga soo saaro ka mid ah.
guumays-ta: (magac, dhedig, keli) shinbir ka mid ah kuwa habeenkii ugaadhsada. Waxay leedahay madax ballaadhan, indho waaweyn oo soo taagan iyo labo xirribood oo sare u taagan. Soomaalidu, shinbirtan aad bay u baasaystaan.
guumays -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh da' weyn oo aan la guursan weli. Guumays cirro leh baan ahee war aan ku gaadhsiiyo. Dh: guun, coon.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hutaysi
-ga: (magac, lab, keli) is waydiisi calool xaadhasho ah. Hadaad iga hutayseen inaan, hadal idiin deexdo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Kuraysi
(Kuraysi-ga)
Kuraysasho; kur; sagaalays.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
kuraysi
m.l la-mid: kuraysasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
kuraysi
-ga: (magac, lab, keli) hooyo haddeed umul u diyaar ah, kuraysasho. Dh: taraaraysi, sagaalaysi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
mutaysi
-ga: (magac, lab, keli) xaq u yeelasho hedel iyo waxqabad lagu gaadho oo dadka kale looga hormaro; wax wanaagsan oo hedel dadka kale lagaga horreeyo lagu gaadho inta ogina ay girto. Dh: galabsi.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ormaysi
-ga: (magac, lab, keli) isku geyn oo si koox ah u kaxaysasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
qubaysi
-ga: (magac, lab, keli) jidhka maydhasho. Dh: maydhi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
rumayso
f.g3 (-stay, -satay) Wax jiritaankooda dhab u qaadasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
rumayso
f.g3 (-stay, -satay) Wax jiritaankooda dhab u qaadasho. m.f.dh, rumaysasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
rumayso
v.auto: believe, accept as true (for oneself)
rumayso: v. brush one's teeth
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
rumayso
-rumaystay / rumaysatay: (v) trust (tarast); believe (bi-liiv). Ex: waxaad tiri waan rumaystay; I believed what you said
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
rumayso
(fal) run u qaado. Rumayso warka at kuu sheegay.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
uuraysi
-ga: (n) conception (kon-sep-shiriy, conceiving (kon-ziiv-ing)-, getting pregnant ~ uur qaadid
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
uuraysi
-ga: (magac, lab, keli) haweeney uur yeelasho. Dh: rimid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
guuraysii
f.g2 (-iiyay, -iisay) Nafley habeen wadid. la-mid: guureggeli.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
guuraysii
v.caus: make someone walk ~ travel at night
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
guuraysii
-yey / say: (v) cause someone to travel at night
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
guuraysii
(fal) cid kale, habeen socodsii.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
guuraysii
de: make s.o. walk ~ travel at night
lx: guuraysii
pd: (guuraysiiyey)
ps: v2a=caus
key: guuraysii
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
qumayeysi
m.l la-mid: qumanyaysasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xumbaysii
f.mg2 (-iiyay, -iisay) Ka x.: wax xumbo ka keenid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bukaysii
f.g2 (-iiyay, -iisay) 1. Nafley bukaan ka dhigid (Ilaah). 2. Wax bukaan ah iska dhigid. la-mid: bukee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bukaysii
v.caus: cause someone to be sick, make someone sick; pretend to be sick
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bukaysii
(fal) cid kale, bugtaan ku rid.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bukaysii
a: bukee
de: cause s.o. to be sick, make s.o. sick; pretend to be sick
lx: bukaysii
pd: (bukaysiiyey)
ps: v2a=caus
key: bukaysii
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cimraysi
m.l la-mid: cumraysasho.