gulfid

(Guulmid-da)

Sida wax la guuley oo cabsiyi gashay dib u joogsasho, hakasho, leexasho, didid.

m.f.dh eeg guulan.

-da: (magac, dhedig, keli) sida qof cabsi gashay dib u gurasho.

(Gufi-da)

1. Geedka la gooyey salkiisa dhulka ku aasan.

2. Sabuulka kolka iniinaha laga daadsho; sabuulka oo muruxsan.

m.dh 1. Jirrid xabaalan oo geed la jaray ka hartay. 2. Sabuul gallay oo mirihii laga finjilay.

m.dh 1. Jirrid xabaalan oo geed la jaray ka hartay. 2. Sabuul gallay oo mirihii laga finjilay.

f. n. tree-stump; stalk, stubble

-da: (magac, dhedig, keli) sabuulka kolka iniinyaha laga daadsho isaga oo madhan.

gufi-da: (magac, dhedig, keli) geedka midhihiisa inta dhulka ku aasan. Dh: gun; qoto.

gufi -da: (magac, dhedig, keli) jirridda geed la gooyay, inta dhulka ku sii hadha.

cf: kurtun; sabuul

de: tree-stump; stalk, stubble (of plant with grain removed)

lx: gufi

pd: (-da)

ps: n-f

key: gufi

Gacan

/galf/ (n) 1. gacan. e.g. The gulf of Adan (n) 2. khilaaf-weyn. e.g. They used to be good friends but a great gulf has developed between them.

-da: (magac, dhedig, keli) darbid iyo iskudubbaridid. Dh: abaabulid, ulis.

ulid-da: (magac, dhedig, keli) qiiq ku shidid; weel iyo wax la mid ah buukhuurin. Dh: ulis.

m.f.dh eeg bul².

-da: (magac, dhedig, keli) bul ka dhigid maydha, xaskul iyo waxii la mid ah, feedhfeedhid ama tumid. Dh: bulis.

bulid-da: (magac, dhedig, keli) cunid wax laguu yareeyey. Bulid horey ku joogtaye, baahi may qabine.

-da: (magac, dhedig, keli) gufayn oo wax cufan ka dhigid. Dh: cufis.

(Culid-da)

Culay ku nadiifin; qoryo udgoon baa inta dab la gesho iyagoo kulul, weelka gudihiisa lagu ridaa oo lagu aabburaa oo lagu rogrogaa, si jeermigu qiiqaas iyo uumigaas ugu dhinto: (ama cugid).

m.f.dh eeg cul. la-mid: cugid.

-da: (magac, dhedig, keli) culay ku nadiifin; cugid; culis.

(Fufid-da)

Fuf yeelasho.

m.f.dh eeg fuf².

-da: (magac, dhedig, keli) abuur iyo wixii la mid ah, gabaabsi ka bixid.

(Fulid-da)

1. (xoolo) meesha ay u soo arooreen oo biyaha ka cabbeen kategid, ka noqosho.

2. (arrin) meel marid; dhaboodid; dhaqan gelid.

m.f.dh eeg ful.

-da: (magac, dhedig, keli) geel ka noqosho adoo biyo wata ama waraabshay xoolahii. Xooluhu way cabbeen oo fulid bay u dhaqaaqeen. Dh: fulis.

fulid-da: (magac, dhedig, keli) arrin iyo talo lagu jiray, dhaboobid oo dhaqangelid. Dh: meelmarid.

(Gafid-da)

Gefid.

m.f.dh eeg gaf². la-mid: gefid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax ku faillaanshawaayid oo in ka go'id. Dh: gafitaan.

gafid-da: (magac, dhedig, keli) qaldamid oo danbaabid. Dh: gafis. Li: qummanaan, saxnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) meel gudaha u gaadhid.

galid -da: (magac, dhedig, keli) dugsi ama meel wax lag abarto, ku biirid.

(Gefid-da)

1. Wixii toosnaa oo la rabey in la sameeyo haleeli waayid; seegid.

2. Wax gardarro ah ama xumaato ah, ku kicid; falid, yeelid; gaboodfalid: (ama gafid).

m.dh la-mid: gafid.

-da: (magac, dhedig, keli) wixii toosnaa oo la rabay in la sameeyo seegid.

(Gelid-da)

Wax dhexdi ama gudihi gaarid, tegid.

m.f.dh eeg gal³. la-mid: galmo, galniin, gelis², gelitaan, gelniin.

vl. n. entry, entrance, act of entering

-da: (n) the act of entering ~ gelis-ta

-da: (magac, dhedig, keli) gudaha gelid oo dhexda tegid. Gelidda xeryaha ciidanku amar la'aan waa halis. Li: bixid.

de: entry, entrance, act of entering

lx: gelid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: gelid

-da: (magac, dhedig, keli) walax meeshii ay ku taallay, ka jarmid.

gu'id-da: (magac, dhedig, keli) (kala ~) wax isku yaallay, labo iyo in ka badan u kala jarmid.

gu'id -da: (magac, dhedig, keli) noole, nafta ka bixid. Dh: dhimasho.

(Gubid-da)

Dab saarid oo wax ku yeelid; wax gubtey ka dhigid; dab ku dhejin, qabadsiin; dab ku shidid; (cunno) bisayl dhaafin; kulayl badan dareensiin, gaarsiin.

m.f.dh eeg gub². la-mid: gubis, gubniin.

vl. n. arson, burning

-da: (n) the act of burning ~ gubis-ta, gubniin

-da: (magac, dhedig, keli) kulayl badan meel gaadhsiin. Cudurrada badhkood gubiddaa u daawo ah.

de: arson, burning

lx: gubid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: gubid

حرق

(Gudid-da)

1. (dhaqan: Muslin, Yuhuud, kd.) carruurta, wiilal iyo gabdhoba, buuryada ka goyn; (gabdho) bilisayn.

2. Habeen socosho; guurayn.

3. Deyn ama qaan laysku lahaa bixin.

4. Qiimaha ama waxtarka, qof ama neef xoolo ah, ama wax la ganacsadaa, yeelan karo ama lee yahay ama uu bixi karo.

m.f.dh eeg gud². la-mid: gudaal, gudmo (2), gudniin.

-da: (magac, dhedig, keli) qaan ama abaal cid lagu lahaa oo dib loo bixiyo.

gudid-da: (magac, dhedig, keli) habeen socdaalid.

gudid-da: (magac, dhedig, keli) qof baaro ka goyn.

-ka: (magac, lab, keli) lugta qaybta ugu buuran ee uguna xoogga badan. Coofaarka gaagaabsadee guladka buuraaya...

(Gurid-da)

1. Alaab ama wax kale oo badan oo meel ku sugan, midba mar qaadid, oo meel kale geyn.

2. Miro geed saaran soo jarid.

3. Neef irmaanaa, caanihii ka dhammaansho; galoofoobid.

4. (ceel, kd.) biyihii ka dhammaansho, engegid, go'id.

gurid: m.f.dh eeg gur. la-mid: gurniin.

gųrid: m.f.dh eeg gųr². la-mid: gųrniin.

(Hufid-da)

Ka la soocid; inta xun ka reebid; jafid.

m.f.dh eeg huf².

-da: (magac, dhedig, keli) haadin ama kala shaandhaynta firida iyo xashiishka; inta xun ka reebid. Dh: hufis, haadin.

m.f.dh eeg hul².

-da: (magac, dhedig, keli) qodid oo dheerayn, fogayn; hulis.

(Kufid-da)

Wax soconaya ama ordaya ama boodaya, dhulka ku dhicid; kuftin.

m.f.dh eeg kuf². la-mid: kufniin, kuftin.

-da: (magac, dhedig, keli) dhul ku dhicidda qof socda ama ordaaya ama boodaaya. Dh: dhicid. Li: kicid.

m.f.dh eeg luf².

(Lulid-da)

1. Caano ruxid oo subag ka soo saarid.

2. Wax lalmada ka dhigid; laallaadin; raaricin.

3. Ruxid; gilgilid.

m.f.dh eeg lul². la-mid: lulniin.

-da: (n) wavering (weeyvaring); swing (iswing) ~ raaricin, laalaadin

-da: (magac, dhedig, keli) kolba dhinac u wadhaamin oo u dhaqdhaqaajin. Laantu way jabaysaaye lulidda ka daa. Dh: ruxid, lulis.

lulid-da: (magac, dhedig, keli) wax lalmanaya ka dhigid; meel soo sudhid. Dh: laadlaadin, raaricin.

lulid -da: (magac, dhedig, keli) caano iyo wixii la mid ah, ruxruxid oo subag kala bixid. Dh: lulis.

(Qufid-da)

Wax gudo ama uur ku jira, soo saarid, dibadda ku soo tuurtuurid; qodid; fagid; faagid.

m.f.dh eeg quf.

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku jira ka soo saarid. Dh: qufis, faqid.

(Tufid-da)

Wax afka ku jira oo aan liqiddood la doonayn, dibadda xoog ugu soo tuurid.

m.f.dh eeg tuf³.

vl. n. spitting; spit, spittle, sputum

-da: (n) the act of spitting (ispit-ing)

-da: (magac, dhedig, keli) wax afka ku jira oo aan la doonayn liqiddooda, dibadda xoog ugu soo tuurid. Dh: tufis.

de: spitting; spit, spittle, sputum

initial: t

lx: tufid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: tufid

بصاق، بُراق

-ka: (magac, lab, keli) cudur riyaha ku dhaca. Ulsid baa haya niyaha sannadkan.

(Xulid-da)

1. Wax badan, kuwa ugu fiican soo soocid; doorid.

2. Dhir badan ama wax u eg, dhexmarid;

3. Tog kor u raacid.

m.f.dh eeg xul². la-mid: xul¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) tog ama dix kor u marid oo saray u qaadid. Xulidda dixda waxa kuu dhaama waddo inaad doondoonato. Dh: xulis.

xulid-da: (magac, dhedig, keli) wax badan inta u fiican ka soocasho. Xulidda xulka qaranku wakhti bay qaadataa. Dh: doorid, xulis.

xulid -da: (magac, dhedig, keli) dhir badan oo duud ah dhexjibaaxid. Xulidda kaymuhu way halis badan tahay. Dh: mushaaxid

-da: (magac, dhedig, keli) 'xoolo' isku didin oo wada eryid. Xooluhu kolkay soo fulaan yulidda ka ilaali. Dh: ulid; bullis.

m.dh la-mid: bąlfin.

(Bulmid-da)

Wax bulmay noqosho; sii gurmid; sii rifmid; shiiqid.

m.f.dh eeg bulaan.

vl. n. decay, decomposition, deterioration

-da: (magac, dhedig, keli) bul iyo shaash noqosho. Xiggu bulmidda wuu ku fiican yahay.

de: decay, decomposition, deterioration rw: bulan

lx: bulmid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: bulmid

m.f.dh eeg calaf³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax dheefsi.

-da: (magac, dhedig, keli) qof ordaya ama ciyaaraya lug hor dhigid. Dh: qonfid.

m.dh la-mid: dulmiyid.

-da: (magac, dhedig, keli) dulan iyo gardarro kula dhaqmid dadka kale.

duufid: m.f.dh eeg duuf². la-mid: duuf¹ (2).

dųufid: m.f.dh eeg dųuf². la-mid: dųuuf¹ (3).

/fulfil (v) 1. fulin (v) 2. qancin, haqab-tirid

v.tr., dhamee, shuqulkiisii dhamee.