Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Guja-da)

2

1. Gacanta oo duuban ama nafleyda yaryar oo wax nuugta gufuurkeeda, oo xoog loogu dhufto candhada xoolaha, si caano kale uga soo dhacaan.

3

2. Tantoonyo ama feer, hoos ka yimaada oo kor u socda.

waa la naqliyay ✓

m.dh Gacanta oo duuban oo xoog loogu dhufto candho neef irmaan si loo maalo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Gacanta oo duuban oo xoog loogu dhufto candho neef irmaan si loo maalo.

waa la naqliyay ✓

Impulse

waa la naqliyay ✓

-gujaha: (n) the act of punching at the sides of the body

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhasha xoolaha iyo xawayaanka oo marka ay naaska hooyada jaqayaan afka ku riixa candhada.

waa la naqliyay ✓

1

de: punch, blow to the body

2

lx: gujo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: gujo

waa la naqliyay ✓

1

(Gujeyn-ta)

2

Gujo ku dhufasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Miiqaqo dareenwadaha ee unugga dareenwade, kuwaasi oo u gudbiyo gujooyinka dareen wade jidhka unugga dareen wadaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-yo, m.dh) (cilmiga naflayda) Qaybta dambe ee maskaxda ee ku dhereran ilaa iyo xangulaha. Shaqooyinka ay qabato waxa ka mid ah xidhiidhinta gujooyinka qaabilayaasha taabashada, maqalka iyo organnada dhadhanka. Waxa kale oo ay xukuntaa hababka iswada sida garaaca wadnaha, isku soo ururka iyo kala baxa dhuumaha dhiigga iyo falnaqyo kale duwan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) (cilmiga naflayda) Qayb ka tirsan maskax-horaadka lafdhabarleyda oo ku taalla aybotalamaska korkiisa. Waxay wararka dareenka u gudbisaa lakabyaga maskax horaadka, waxa kale oo ay ku shuqul leedahay u beddelidda gujooyinka dareemo wacyi leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Unug dheeraaday oo faracyo leh, kaasi oo ah halbeegga aasaaska u ah habdhiska dareenwadka, gaarna u ah gudbinta gujooyinka.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Miiqaqo dareenwadaha ee unugga dareenwade, kuwaasi oo u gudbiyo gujooyinka dareen wade jidhka unugga dareen wadaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Baxaalli; dabci. 2. Caro, xanaaq. gujee f.g2 (-eeyay, -eysay) Gujo ku dhufasho (candho xoolaad). m.f.dh, gujayn. la-mid: guji.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-yo, m.dh) (cilmiga naflayda) Qaybta dambe ee maskaxda ee ku dhereran ilaa iyo xangulaha. Shaqooyinka ay qabato waxa ka mid ah xidhiidhinta gujooyinka qaabilayaasha taabashada, maqalka iyo organnada dhadhanka. Waxa kale oo ay xukuntaa hababka iswada sida garaaca wadnaha, isku soo ururka iyo kala baxa dhuumaha dhiigga iyo falnaqyo kale duwan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) (cilmiga naflayda) Qayb ka tirsan maskax-horaadka lafdhabarleyda oo ku taalla aybotalamaska korkiisa. Waxay wararka dareenka u gudbisaa lakabyaga maskax horaadka, waxa kale oo ay ku shuqul leedahay u beddelidda gujooyinka dareemo wacyi leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Unug dheeraaday oo faracyo leh, kaasi oo ah halbeegga aasaaska u ah habdhiska dareenwadka, gaarna u ah gudbinta gujooyinka.

waa la naqliyay ✓

Gujo xagleed

waa la naqliyay ✓

Gujo

waa la naqliyay ✓

Gujo dareen wade

waa la naqliyay ✓

1

(I) Silvicapra;

2

(E) Grey duiker;

3

(S) SAGAAR FURdux (S. c.: Sagår, furduk, furduk; Wajir: Sagàr furùd); SAgar guyu (Wajir: Sagàr gujo)

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil dhiblaw ah oo hooyadii qardabo iyo gujo ku qaaday kolkuu caloosha ku jiray.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) gujo ku dhufasho. Wayshu way gujayn badan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) riixis ama gujo aan weynayn. Dh: hanboorri, harbis.

2

hantaaqo -da: (magac, dhedig, keli) jug ay sababto kufid si miisaan darro ah dhulka loogu dhaco.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qaybta dambe ee maskaxda ee ku dhereran ilaa iyo xangulaha. Shaqooyinka ay qabato waxa ka mid ah xidhiidhinta gujooyinka qaabilayaasha taabashada, maqalka iyo organnada dhadhanka. Waxa kale oo ay xukuntaa hababka iswada sida garaaca wadnaha, isku soo ururka iyo kala baxa dhuumaha dhiigga iyo falnaqyo kale duwan.

waa la naqliyay ✓

impulsion, n.f. - gujayn; gujo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Ijaar la siiyo cid lagula heshiiyey hawl fulinteedu muddo soconayso. 2. la-mid: fajo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo loo baxsha hawl la qabtay abaalkeed ahaan.

2

fujo -da: (magac, dhedig, keli) neefqabatin yar ama kooban oo dad iyo duunyaba ku dhaca.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) 1. Dab ku waxyeelloobid. 2. Kulayl dareemid. 3. Ka g.: waxyeello cid loo geestay ka xanaaqid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) 1. Dab ku waxyeelloobid. 2. Kulayl dareemid. 3. Ka g.: waxyeello cid loo geestay ka xanaaqid. m.f.dh, gubasho.

waa la naqliyay ✓

v. burn (oneself), get burned; be burning, catch fire

waa la naqliyay ✓

(fal) dab haku qabsado ama is gub.

waa la naqliyay ✓

1

de: burn (oneself), get burned; be burning, catch fire

2

lx: gubo

3

pd: (gubtay)

4

ps: v3b=

5

xe: It is burning.

6

xv: Wuu gubanayaa.

7

key: gubo

waa la naqliyay ✓

1

(Guda-ha)

2

Weel ama guri ama ceel ama wax la mid ah dhexdiisa.

waa la naqliyay ✓

1

gudo¹: m.l.fk Wax mug leh dhexdiisa.

2

gudo²: f.g3 (-dday, -datay) 1. Waajib oofin. 2. Wax cid lagu lahaa ama laga tirsanayey ka goosasho. 3. Caruur buuryo ka goyn.

waa la naqliyay ✓

1

gudo¹: m.l.fk Wax mug leh dhexdiisa.

2

gudo²: f.g3 (-dday, -datay) 1. Waajib oofin. 2. Wax cid lagu lahaa ama laga tirsanayey ka goosasho. 3. Caruur buuryo ka goyn. m.f.dh, gudasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., loc. inside, inner, interior; local

2

gudo v. meet, fulfill ~ discharge one's duties and obligations

waa la naqliyay ✓

1

-ha I gudaha: (n) 1. inside (insaaydh); indoors (indhooris), inner area (inar eeriya) ~ daakhil. Ex: gudaha ha soo galinin; don't let him inside. 2. (n) local (lookal). Ex: arrimaha gudaha; local affairs

2

gudo -gutay / gudatay: (n) carry out [an order, duty or obligation, for example]

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hawl laguu diray, ka soo bax; qabo waajibkaaga. Gudo waajibkaaga had iyo jeer.

2

gudo -ha: (magac, lab, keli) wixii aan dibadda ahayn. Dh: dhex. Li: dibad.

waa la naqliyay ✓

داخل

waa la naqliyay ✓

s.m. - guumeys.

waa la naqliyay ✓

1

(Guha-da)

2

Gudo; laabad; guluc.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Foolxumo. 2. Laabad; goolad.

waa la naqliyay ✓

f. n. curve, bend; something bent ~ concave

waa la naqliyay ✓

1

cf: guluc, laabad

2

de: curve, bend; s.t. bent ~ concave

3

lx: guho

4

pd: (/da)

5

ps: n-f

6

key: guho

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: gujee.

waa la naqliyay ✓

-yey /say: (n) hit with a blow of the fist; punch (panji) ~ gujee

waa la naqliyay ✓

(fal) gacan ama ul si riixid ah qof ama shey kale ugu samee. Dh: gujee.

waa la naqliyay ✓

1

a: gujee

2

de: punch, poke with sideways motion; goad; prick

3

lx: guji

4

pd: (gujiyey)

5

ps: v2b=

6

key: guji

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gunno.

waa la naqliyay ✓

1

(Gura-da)

2

Meel godan oo raaxo leh, oo gaadiidka raran dushiisa laga sameeyo oo dadku fuulo.

waa la naqliyay ✓

1

guro¹: m.dh 1. Meel godan oo gaadiid raran dushiisa laga sameeyo oo la saaro carruur, maqal iyo wixi lamida. 2. Rako.

2

guro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Wax meel yaal ka qaadasho. 2. (f.g) Miro geed ka goosasho. 3. (fg.) Cunto iyo wixi lamida weel ka baxsasho. 4. (f.mg) Kala g.: wax lagu tartamayey kala badin waayid. 5. (f.mg) Kala g.: waxyaalo isku dhex jiray kala saarid. 6. (f.mg) Kala g.: col is-hor fadhiya dib u kala qaadasho. 7. (f.mg) La g.: hadallo qadaf ah isdhaafsasho. 8. (f.mg) Dib u g.: si tartiib ah xeeladi ku jirto gadaal ugu noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

guro¹: m.dh 1. Meel godan oo gaadiid raran dushiisa laga sameeyo oo la saaro carruur, maqal iyo wixi lamida. 2. Rako.

2

guro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Wax meel yaal ka qaadasho. 2. (f.g) Miro geed ka goosasho. 3. (fg.) Cunto iyo wixi lamida weel ka baxsasho. 4. (f.mg) Kala g.: wax lagu tartamayey kala badin waayid. 5. (f.mg) Kala g.: waxyaalo isku dhex jiray kala saarid. 6. (f.mg) Kala g.: col is-hor fadhiya dib u kala qaadasho. 7. (f.mg) La g.: hadallo qadaf ah isdhaafsasho. 8. (f.mg) Dib u g.: si tartiib ah xeeladi ku jirto gadaal ugu noqosho. m.f.dh, gurasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. pick up, collect (for oneself)

2

guro [feminine] n. place cleared on loaded camel for people to sit

waa la naqliyay ✓

1

-gurtay / guratay: (v) pick up for yourself; collect (kolekt) ~ arruurso, gudho

2

guro -gurada: (n) saddle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax meel yaalla ama ku jira qaadqaado.

2

guro -da: (magac, dhedig, keli) xagga sare. Dh: dul, guud.

3

guro -da: (magac, dhedig, keli) awrka marka la raro ee labada dhinac alaabta laga saaro dhexda oo loo diyaariyo in la saaro carruurta yar yar iyo madhasha aan socon karayn.

waa la naqliyay ✓

Gurada gaari-gacmeedka iwm.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ilmo dhiqil ah oo maalmahaa uun dhashay. Dh: dhal, dhalaq.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) garaad wax lagu garto. Nin qujo leh weeyaan. Dh: caqli, garaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: uugo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xuja-da)

2

1. Weyddiin ama su'aal adag oo aan fudayd loo furi karin.

3

2. Daliil; burhaan; markhaati.

4

3. Eed; gaboodfal; denbi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Weyddiin adag oo aan sahal looga jawaabi karin. 2. Dembi; Eed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Weyddiin adag oo aan sahal looga jawaabi karin. 2. Dembi; Eed.

waa la naqliyay ✓

f. n. hard question, enigma, riddle; crime; guilt

waa la naqliyay ✓

-xujada: (n) puzzle (pa-zal)-, difficulty (difi-kalti); brainteaser (bareeyn-tiizer); puzzling problem; difficult question

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) weydiin ama su'aal adag oo aan si fudud lagu furi karin. Alla waa xujo! Geel xerada diidaa; waa xujo. Dh: halxidhale, masalo.

2

xujo-da: (magac, dhedig, keli) daliil ama burhan kale oo markhaati ahaan loo soo qaato. Xue cad oo lagugu garto keen. Dh: burhaan, markhaati.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: hard question, enigma, riddle; crime; guilt

3

initial: x

4

lx: xujo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: xujo

waa la naqliyay ✓

1

(Gaaja-da)

2

Dhibaatada iyo xanuunka iyo tabaryarida oogada laga dareemo kolka wax badan la qatan yahay oo aan cunno la cunin; baahi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dareen jirku dareemo marka cuntadu ka raagto. la-mid: qaajo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dareen jirku dareemo marka cuntadu ka raagto. la-mid: qaajo.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): hunger, need; famine

waa la naqliyay ✓

- gaajada: (n) empty stomach; hunger (hang-gar)-, starvation (straaveeyshin); famine (faamen) ~ baahi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) calool madhnaan; marka cuntadu kaa raagto dareenka caloosha kaa gala ee cuntada loogu baahdo. Li: dhereg.

waa la naqliyay ✓

1

de: hunger, need; famine

2

lx: gaajo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-mass

5

key: gaajo

waa la naqliyay ✓

جُوع

waa la naqliyay ✓

1

(Gooja-da)

2

(geel, kd.) dabada oo kor loo taago: waxay calaamo u tahay inuu rimman yahay.

waa la naqliyay ✓

1

m.dh Kor u qaaddidda saynta uu kor u qaado dheddig geel oo rimman. la-mid: goojin.

2

gǫojo: m.dh Dawo hoore ah oo dhibic-dhibic afka looga qaato.

waa la naqliyay ✓

gǫojo: m.dh Dawo hoore ah oo dhibic-dhibic afka looga qaato.

waa la naqliyay ✓

f. n. lifting of the tail by a female camel

waa la naqliyay ✓

goojada: (n) drop (dharoop); liquid medicine administered in drops

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hasha riman oo dabada kor u taagta.

2

goojo-da: (magac, dhedig, keli) aqal soomaali. Dh: buul, daso.

3

goojo-da: (magac, dhedig, keli) daawo hoore ah oo dhibic-dhibic afka looga qaato.

waa la naqliyay ✓

1

de: lifting of the tail by a female camel (sign of pregnancy)

2

lx: goojo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: goojo

waa la naqliyay ✓

s.m. - xinjir.

waa la naqliyay ✓

s.m. - belò, hoog, masiibo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg buus.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) milix ama cusbo. Guddo ma laha raashinku.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Waddo yar. 2. la-mid: gudid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. path, way; narrow passage above a river ~ ditch

2

gudmo vl. n. circumcision

3

gudmo vl. n. paying back a debt ~ favor

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wadiiqo ama waddo yar.

waa la naqliyay ✓

m.l Xaflad la sameeyo marka carruurta la gudayo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xaflad la sameeyo marka carruurta la gudayo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-eeyay, -eysay) Gujo ku dhufasho (candho xoolaad). la-mid: guji.

waa la naqliyay ✓

-yey / gujeysay: (v) hit with a blow of the fist, usually sideways; punch (panJi) ~ guji

waa la naqliyay ✓

(fal) gacanta oo duuban ama fiidsan docda kaga dhufo. Dh: guji.

waa la naqliyay ✓

1

a: guji

2

de: punch, poke with sideways motion

3

lx: gujee

4

pd: (gujeeyey)

5

ps: v2b=

6

key: gujee

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gujeyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Gujis-ka)

2

Markab dagaal oo quusa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) 1. Markab dagaal oo quusa. 2. la-mid: gujeyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) 1. Markab dagaal oo quusa. 2. la-mid: gujayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. submarine (sabmariin) ~ markab quusa 2. torpedo (tor piidow) ~ hub maraakiibta lagu gano

waa la naqliyay ✓