Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Gudub-ka)

2

1. Babac.

3

2. (waalo) labada siyood oo lagu cayaara hayo middood (midda kale waa socod).

waa la naqliyay ✓

1

gudub¹: m.l 1. Hab cayaarta waalada loo dheelo oo laba qof si isweydaar ah gacmaha isu dhaafsadaan. 2. Babac. 3. la-mid: gudbid.

2

gudub²: f.g/mg1 (-dbay, -dubtay; -dbi) 1. (f.g) Wax dhaafid. 2. (f.mg) Ku g.: wax dhexdooda wax kale ku goyn.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-dbay, -dubtay; -dbi) 1. (f.g) Wax dhaafid. 2. (f.mg) Ku g.: wax dhexdooda wax kale ku goyn. m.f.dh, gudbid.

waa la naqliyay ✓

1

v. cross, go across, traverse; surpass; pass (an examination)

2

gudub vl. n. something crosswise ~ slanting; act of passing through

3

gudub m. n. one of the two teams of men playing a certain game

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) pass through or over; pass (paas), cross (karoos); go by, ~ baas, dhaaf Ex: wabiga ka gudub; cross the river

2

ku gudub -ay I tay: (v) block up (balook ap); cause a stoppage, obstruct

3

gudub -ah: (adj) diagonal (daayagenal); crosswise (karooswaays); cornerwise. Ex: gudub u dhig; put it crosswise

waa la naqliyay ✓

(fal) si jiif ah u dhig: si dadab ah wax u dhig. Qoriga gudub u dhig.

waa la naqliyay ✓

1

(Udub-ka)

2

1. Tiir qori ah oo dheer oo ganto leh oo guryaha lagu dhisto.

3

2.* Dhulka labadiisa caaradood, tan woqooyi iyo tan koofure, middood.

4

3.* Xiddigga Waqooyi; Quddub.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dbo, m.l) 1. Tiir xooggan, farraarro leh oo dhismaha aqal Soomaaliga lagu adkeeyo. 2. Tiirar badan oo meel wada yaal. 3. Summad geela lagu dhigo, qaab udub kor u jeeda ah leh oo meelo kala duwan looga dhigo; kabaal. 4. Dhigo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dbo, m.l) 1. Tiir xooggan, farraarro leh oo dhismaha aqal Soomaaliga lagu adkeeyo. 2. Tiirar badan oo meel wada yaal. 3. Summad geela lagu dhigo, qaab udub kor u jeeda ah leh oo meelo kala duwan looga dhigo; kabaal. 4. Dhigo.

waa la naqliyay ✓

pivot

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pole, pillar, post

2

udub pr. n., loc. north ~ south pole; the pole star

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) pole (pool); post (powst); pillar (pi-lar)-, log (loog) ~ tiir

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qori weyn ama tiir ganto leh oo aqalka dhexdiisa lagu qotomiyo si uu u xajiyo oo u tiiriyo. Markii udubkii jabay baa aqalkii dumay. Wa: udubbo.

2

udub -ka: (magac, lab, keli) dhulka labadiisa caaro ta woqooyi iyo ta koonfureed midkood. Baraf baa qariyay labada udub ee dhulka.

3

udub -ka: (magacwadareed) beel meel gees ah taal. Mohollin baa udubkii deggen yahay.

4

udub -ka: (magac) xiddigga waqooyi. Dh: quddub.

waa la naqliyay ✓

name-m strong; powerful

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg gudimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gudur-ka)

2

Hilibka geela intiisa adag.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hilib jiir ah oo adag. 2. la-mid: guduri. Nooc gorgorka ka mid ah oo leh qoor diiran iyo midab madow.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] tough part of camel meat

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hillibka xoolaha iyo ugaadha ee weydda ah jiidhka adagna ah. Dh: taxmuur, weyd. Li: caddiin, shilis.

waa la naqliyay ✓

1

de: tough part of camel meat

2

lx: gudur

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: gudur

waa la naqliyay ✓

m.l Cunto yar oo weelka lagu karinayo salkiisa ku dhegta; gubnood.

waa la naqliyay ✓

m.l Cunto yar oo weelka lagu karinayo salkiisa ku dhegta; gubnood.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh G. ah: digir yar oo ku harta beer la gurtay.

waa la naqliyay ✓

1

judub¹: m.l Gacanta oo faruhu duubanyihiin oo inta kor loo qaado si xoog leh wax loogu dhufto; tantoonyo.

2

judub²: f.g1 (-dbay, -dubtay; -dbi) Faraha gacanta oo duuban si xoog leh wax ugu dhufasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Gacanta oo faruhu duubanyihiin oo inta kor loo qaado si xoog leh wax loogu dhufto; tantoonyo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gacanta oo faruhu duubanyihiin oo inta kor loo qaado si xoog leh wax loogu dhufto. Dh: tantoonyo.

waa la naqliyay ✓

name-m black; darck; soft

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun caloosha ku sameysma siiba midhiqirka. Illayn jacaylku waa nabar waa nudub calooleed, oo lagama nuuxsado.

waa la naqliyay ✓

name-m leader. Cf. Qutb

waa la naqliyay ✓

1

(Babac-a, Babac-da)

2

1. Meel taag ah oo dululub ah; hoobad.

3

2. Gudub.

waa la naqliyay ✓

1

(Babcid-da)

2

Babac u dhigid ama ka dhigid: gudub u dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dadab-ka) Gudub; babac.

2

2. (Dadab-ta) Wareeg; waageer; meegaar

waa la naqliyay ✓

Gudub u dhigan; la babcay; gudban; babcan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dadbid-da)

2

Gudub u dhigid; babcid.

waa la naqliyay ✓

1

1. Gudub u dhigan; babcan.

2

2. (Gudban-ta) (xiddigo) xiddigta u dhexaysa bayaxawda iyo libcasta; xiddigta sadexaad oo daalallida.

waa la naqliyay ✓

1

(Gudbanaan-ta)

2

Gudub u dhignaan wax gudban ahaan; babcanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Hagag-ga)

2

Hadal hadal ku gudub, ka hor keen; muran; asaraar; ogaal-diid.

waa la naqliyay ✓

1

(Joog-ga)

2

1. Dhererka dhulka salka ku haya, xagga cirkana u taagan; (jiif iyo joog = gudub iyo taag).

3

2. Iskujoog.

waa la naqliyay ✓

1

(Sonkorow-ga)

2

Cudur sonkor badani u gudubto dhiigga iyo kaadida oo keena gaajo, harraad badan, kaadi iyo xajiin; (ama kaadisonkor, dhiigsonkor).

waa la naqliyay ✓

1

(Weydaar-ka)

2

Isdhaaf; gudub.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax gudub ama babbac loo dhigay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-eelay, -eeshay) Si gudub ah wax u eegid.

waa la naqliyay ✓

1

dadab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. la-mid: dedeb. Si wax loo dhigo oo in yar ka leexsan jahadiisii hore, gudub. babac. 2. Si goynaysa jahada toosan ee ay wax u yaallaan. 3. D. ah: ilmo aan weli la gardaadin. 4. la-mid: dadbid.

2

dadab²: m.dh (-bo, m.l) 1. Ardaa quruxsan oo ay cid u dhisto nin gabar ka doonaya. 2. Rarada la saaro aqalka miyiga.

3

dadab³: f.g1 (-dbay, -dabtay; -dbi) Wax si goyneysa jahada toosan ee uu u yaal u dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

dadabxambaar¹: m.l Si gudub ah oo ilmo aan la gardaadin loo xambaaro. la-mid: dadabhambaar.

2

dadabxambaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Ilmo aan la gardaadin si gudub ah u xambaarid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Ilmo aan la gardaadin si gudub ah u xambaarasho. la-mid: dadabxambaaro.

waa la naqliyay ✓

1

dhexroor¹: m.l 1. Meesha dhexda ah ee laba maro la isaga tolo. 2. Labalaabka gacanka. 3. Dhidib. 4. la-mid: dhexroorid.

2

dhexroor²: m.l (xisaab) Fogaanta isaga gudubta shaxan sallax ah ama adke ah ee halka barta ugu ballaaran ee shaxanka. Dh.ka goobada waa xarriiqda toosan oo marta xuddunta goobada kuna dhammaata laba barood oo goobada ku yaalla.

3

dhexroor³: m.l (c.fal.) Xarriiq lagu mala awaalo in ay xiriiriso labada cirif oo marta bartamaha dhulka uu ku wareego.

4

dhexroor⁴: f.g1 (-ray, -rtay) Laba cad oo maro ah dhexroor u yeelid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-btay, -batay) 1 . Wax la hayo cid kale u gudubsasho. 2. Wax qof leeyahay cid kale ku ammaanaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Nooc dhiigyari ah oo ay keento fitamiin B12 oo yaraata, waxayna ka timaadda ama maqnaanshaha walaxda loo yaqaan (intrinsic factor) oo sahlan fitamiin B12 ka gudubto xiidmaha oo ay dhiigga u gudubto, ama cunnada oo ay ku yartahay fitamiinka. Dh.da d. waxa lagu yaqaan sameynta unugyada cas-cas ee dhiigga oo cilladeysan. Dhuuxa lafta oo ay ku jiraan unugyo loo yaqaan megaloblastas.

waa la naqliyay ✓

m.l (-tyo, m.dh) (jooloji) Macdan ku dhow ili-ka-gudubtay oo ka kooban kaarboonayt laba luxdan oo ah kaalshiyam iyo magniisiyam; amase waa dhadhaab sida qaalibka ah loo yaqaan magniisiyam-dhagax nuuradeed oo macdantu tahay qaybta ugu mudan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhigaha xagga hore kaga xidhan dhigta kaynka ee ah lafdhabarta aqalka Soomaaliga. Afgudub baan ku adkeeyay kaynka. Wa: afgudubyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: cross, go across, traverse; surpass; pass (an examination)

2

hm: 1

3

lx: gudub

4

pd: (gudbay)

5

ps: v1=

6

xe: Cross this street!

7

xv: Waddadan gudub!

8

key: gudub_1

waa la naqliyay ✓

1

de: something crosswise ~ slanting; act of passing through

2

hm: 2

3

lx: gudub

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: gudub_2

waa la naqliyay ✓

1

cf: waalo

2

de: one of the two teams of men playing a certain game

3

hm: 3

4

lx: gudub

5

pd: (-ka)

6

ps: n2a-m

7

key: gudub_3

waa la naqliyay ✓

v. cross over to destination

waa la naqliyay ✓

1

de: cross over to destination

2

initial: u

3

lx: u gudub

4

pd: (gudbay)

5

ps: v1=expr

6

key: u_gudub

waa la naqliyay ✓

(fal) si degdeg ah wax ucun. Dudubi qadada ragbaa ku sugayee.

waa la naqliyay ✓

1

(Gudcur-ka)

2

1. Bisha barkeeda danbe oo aan caddada ahayn.

3

2. Iftiin la'aan; mugdi.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Iftiin la'aan; mugdi. 2. Bisha dayaxa lagu tiriyo qaybteeda dambe; mugdi.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Iftiin la'aan; mugdi. 2. Bisha dayaxa lagu tiriyo qaybteeda dambe; mugdi.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] darkness, dark, state of being without light

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m darkness, dark, the state of being without light. Lit: black by nickname or born in a dark place by name

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) total darkness; gloor (gluum) ~ mugdi

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil midab madow u dhashay ama habeen gudcur ah hooyadii umushay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) habeen dam ah oo aan dayaxu jirin. Dh: gurcud. Li: caddo.

waa la naqliyay ✓

1

de: darkness, dark, state of being without light Opp: iftiin

2

lx: gudcur

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

syn: mugdi

6

key: gudcur

waa la naqliyay ✓

ظلام

waa la naqliyay ✓

(fal) bixbixi oo kolba in gud. Lacag badan ayaa lagugu leeyahaye iska gudgud.

waa la naqliyay ✓

1

(Guduri-ga)

2

Haadka waaweyn jaad kamid ah; qoormurux.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: gudur (2).

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] large bird species

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nooc gorgorka ka mid ah oo qoor diiran. Sida guduri neef loo qalay dhab u galaydhayne.

waa la naqliyay ✓

1

de: large bird sp.

2

lx: guduri

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

key: guduri

waa la naqliyay ✓

1

(Guduud-ka)

2

1. Midab dhiigga u eg; midab casaan badan; dhiin.

3

2. (fardo) xamar.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Midab dhiigga u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Midab dhiigga u eg.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] red (color); brown; reddish-brown

waa la naqliyay ✓

marron.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m reddish in color; golden cat

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) red (reedh) color ~ casaan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) midab dhiig ah; dhiin ah; mid ka mid ah midabbada oo ah casaanka ribta ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: red (color); brown; reddish-brown

2

lx: guduud

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-abs

5

syn: casaan {C & S}

6

key: guduud

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) alaabo qaab xun oodan qaadi karayn si loo rarona lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Aalad yar, kuusan, if bixisa oo tooshashka iyo korontooyinka lagu xiro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Aalad yar, kuusan, if bixisa oo tooshashka iyo korontooyinka lagu xiro.

waa la naqliyay ✓

m. n. light bulb ~ globe; small lamp; electric light; pilot light

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) globe (galowb)-, light bulb

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhalada iftiinta ee kooraanka. Guluubku wuu gubtay ee mid kale soo iibiya.

2

guluub -ka: (magac, lab, keli) tiriig la iftiinsado ama laanbad.

waa la naqliyay ✓

1

de: light bulb ~ globe; small lamp; electric light; pilot light {Eng}

2

lx: guluub

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: guluub

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) foorar wax aad loogu mashquulsan yahay oo murugo shaqo, wadatashi ama wax la mid ah lagu fooraro.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) harraatida xagga hore loo tuuro. Dh: laad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cunto ama soor.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) buurnaan ka so foodhacda xundhurta oo carruurta badhkeed ay yeelato. Wiilku xundub ayuu yeeshay. Dh: buuf.

waa la naqliyay ✓

1

(Gargudub-ka)

2

Labada dhinac oo wax lee yihiin, isaga gudbid, ka mudbixid.

waa la naqliyay ✓

1

gargudub¹: m.l la-mid: gargudbid.

2

gargudub²: f.mg1 (-dbay, -dubtay, -dbi) Webi, haro, war iyo wixi lamida labadeeda dacal isaga gudbid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] cross over, traverse, be on both sides

waa la naqliyay ✓

-ay/tay: (v) river crossing by swimming

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labada dhinac oo wax lee yihiin, isaga gudbid.

waa la naqliyay ✓

1

de: cross over, traverse, be on both sides (e.g., a bridge)

2

lx: gargudub

3

pd: (gargudbay)

4

ps: v1=cmp

5

key: gargudub

waa la naqliyay ✓

Sud.

waa la naqliyay ✓

v. force a crossing (over a river)

waa la naqliyay ✓