Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Gudaa-sha)

2

1. Qaan ama wax kale oo laysku lahaa oo la bixiyo, la gudo.

3

2. Habeenkii oo la socdo, la gudo, la guureeyo.

4

3. Gudidda carruurta.

5

4. (naag) habeen ku soo guurayn; mirid.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Socod habeenkii la socdo; guure. la-mid: gudid.

waa la naqliyay ✓

1

vn-m: travel by night; a night spent traveling

2

gudaal vl. n. payment of a debt

3

gudaal vl. n. circumcision

waa la naqliyay ✓

name-m night traveler

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil habeen socdaal iyo guure lagu jiro dhashay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) habeen socosho; habeen guurayn. Gudaalka habeenkii waa halis. Dh: guure.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadaa-sha)

2

Docda dhabarka ku aaddan; xagga danbe; dib.

waa la naqliyay ✓

m.dh Docda dhabarka ku aaddan; xagga dambe; dib.

waa la naqliyay ✓

m.dh Docda dhabarka ku aaddan; xagga dambe; dib.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., loc. back; background; behind; backward; ending, suffix, termination {grammar}

2

gadaal [feminine] n. later, afterwards

waa la naqliyay ✓

-gadaasha: (n) back (baak); rear (riyer) ~ dabada

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) xagga dhanbe. Gadaal geed looma koro.

2

gadaal-sha: (magac, dhedig, keli) gadoobka danbe ee noole ama wax kale.

3

gadaal: (tilmaame) neef adhi ah oo xoolaha ka hadha ama aad uga dambeeya oo dugaagga u halis ah. Laxdaasi weligeed ba waa gadaal.

waa la naqliyay ✓

وَرَاءَ، خَلْفَ

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shaqal Carabi ah; xarako la dul dhigo xarfaha Carabiga ah oo bil bidix u jeedda u eg oo sameeya codka (u). Cali godaalka kuma dhawaaqi karo. Dh: godniin.

waa la naqliyay ✓

1

(Gulaal-ka)

2

1. Awr hadduu qooqo aan doobbada soo ridi karin.

3

2. Qof aan codkar ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

gulaal¹: m.l 1. G. ah: awr aan doobbada soo ridi karin; gorayciil; doobbogoray. 2. G. ah: nin aan codkar ahayn. 3. la-mid: gulaalid.

2

gulaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Qodax, nabar iyo wixi lamida neef geel ah addin ka iimayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. male camel unable to protect the gland in his mouth; person with hesitant ~ stammering speech

waa la naqliyay ✓

name-m person with hesitance-- stammering speech; male camel which is unable to control the gland in his mouth

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiilka giingada leh ee aan hadalka wanaajin sida awrka aan doobta soo ridi karin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ka xumaanshaha wax aad samaysay oo kuu noqon waaya sidii aad doonaysay ama aad jeceshahay oo aad gaadhi weydo. Bidhaan gebi ka laallaadaa waa lagu gulaalmaaye.

2

gulaal-ka: (magac, lab, keli) doobta oo aan awrka qooqan si wanaagsan uga soo bixin oo uu guuxo. Ma guhaadin maansooyinkii igu gulaallaaye.

waa la naqliyay ✓

1

cf: awr; codkar

2

de: male camel unable to protect the gland in his mouth; [fig.] person with hesitant ~ stammering speech

3

lx: gulaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: gulaal

waa la naqliyay ✓

1

(Kudaa-sha)

2

1. Faras aan la lahayn oo inta la fuulo lala cararo oo dhul fog lala aado.

3

2. Kudid.

waa la naqliyay ✓

1

kudaal¹: m.l 1. Kudid. 2. Baxsi.

2

kudaal²: m.dh 1. Dhicidda xoolo fardo lagu dhaco. 2. Faras aan la lahayn lala cararo.

3

kudaal³: f.mg3 (-aalay, -aashay) Ka k./u k.: dhibbato awgeed meel uga cararid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. stolen horse

2

kudaal v. steal (a horse)

3

kudaal v. leap about, jump; gallop

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) lo', gammaan ama wax kale, abraarid oo boodid. Dh: kudaalid.

2

kudaal -ka: (magac, lab, keli) faras aan la lahayn oo inta la fuulo lala cararo oo dhul fog lala aado.

waa la naqliyay ✓

m.dh M. ah: qodax mudda oo jab yar ku reebta oo leh kaar badan.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) qodax mudda oo jab yar ku reebta oo leh kaar badan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gud². la-mid: gudaal, gudmo (2), gudniin.

waa la naqliyay ✓

1

-ay: (v) 1. pay back or compensate; reimburse (riiimbeers) 2. travel at night ~ gudaal

2

gud -da: (n) name of a wild fruit tree

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meesha aad joogto meel ka durugsan u gudaalitaan; meel fog aaditaan. Dh: haayiritaan, dalwid.

waa la naqliyay ✓

1

de: travel by night; a night spent traveling

2

hm: 1

3

lx: gudaal

4

pd: (-ka ~ /sha)

5

ps: vn-m/f

6

key: gudaal_1

waa la naqliyay ✓

1

de: payment of a debt

2

hm: 2

3

lx: gudaal

4

pd: (/sha)

5

ps: vn-f

6

key: gudaal_2

waa la naqliyay ✓

1

de: circumcision

2

hm: 3

3

lx: gudaal

4

pd: (/sha)

5

ps: vn-f

6

key: gudaal_3

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-alay, -ashay; -geli) Hawl iyo wixi lamida u gondadegid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-alay, -ashay; -geli) Hawl iyo wixi lamida u gondadegid. m.f.dh, gudaggelid.

waa la naqliyay ✓

v. examine ~ investigate something thoroughly; enter inside

waa la naqliyay ✓

-ay /gudaggashay: (v) explain in detail. Ex: sheekaddii bay aad u gudaggashay; she explained the story in detail

waa la naqliyay ✓

1

de: examine ~ investigate s.t. thoroughly; [lit.] enter inside Atl: gudagal

2

lx: gudaggal

3

pd: (gudaggalay)

4

ps: v1=tr

5

key: gudaggal

waa la naqliyay ✓

1

de: gynecology

2

lx: gadaala

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-cmp

5

key: gadaala

waa la naqliyay ✓

s. Dib xiga; gadaaleeya.

waa la naqliyay ✓

s. Dib xiga; gadaaleeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadaala-ha)

2

1. Waayo danbe; ciribdanbeed; dib. (keli: gadaal).

3

2. Oogada qaarkeeda danbe siiba xubnaha laga dhalo oo laboodka iyo dheddigoodku isaga tagaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Waayo dambe. 2. Xubnaha taranka ee dhaddigga.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. later time, time after; outcome, result

2

gadaalo m. n., pl. sex ~ reproductive organs, the pudenda

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) sida fiican ee ay hashu awrka ugu fadhiisato.

2

gadaalo -ha: (magac, lab, keli) waqti danbe; waayo danbe. Gadaalo ayaad garan doontaa warkayga. Dh: gadaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Gandaal-ka)

2

Sarweji laga baxsho ilmaha lo'da oo dhinta, oo sacii dhalay ku godlado.

waa la naqliyay ✓

m.l Harag laga bixiyo weylaha dhinta oo inta si gaar ah loo dhiso lagu godliyo sacii dhalay.

waa la naqliyay ✓

m. n. skin of a dead calf

waa la naqliyay ✓

name-m hide of a dead calf (used to induce the mother to give milk)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) harag laga saaray ilmaha neef ishkin ah oo dhintay si hooyadii loogu godlisto. Nin gurrani dabar,oo guska hor qaad, oo gandaal mood. Dh: maqaar, gondaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: skin of a dead calf (used to induce the mother to give milk)

2

lx: gandaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: gandaal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) saanta neef yar oo bakhtiyay laga bixiyay si hooyadii loogu godlisto oo loogaga maalo. Saca ha laga lisee gondaalkii soo hordhig. Dh: maqaar, gandaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Gudnaan-ta)

2

Gudnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gudan. la-mid: gudnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of being circumcised

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la guday oo baarada laga jaray ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: gudnaansho (/ha) [vn6-m-st]

2

de: state of being circumcised

3

lx: gudnaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-abs

6

key: gudnaan

waa la naqliyay ✓

1

guudaan¹: m.l Nooc cudur ka mid ah cudurrada geelaha oo geeri leh.

2

guudaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Geel guudaan haya ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. disease of camels with a fatal outcome

2

guudaan v. murmur, talk senseless words

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cudur geela qoorta kaga dhaca oo lafaha jejebiya. Neefka guudaanka qaba waa laga gubaa.

waa la naqliyay ✓

v. tired (of), be weary from

waa la naqliyay ✓

1

de: tired (of), be weary from

2

lx: ku daal

3

pd: (daalay)

4

ps: v1=expr

5

xe: Im tired from the trip.

6

xv: Waan ku daalay safarka.

7

key: ku_daal

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) u naxariisasho. Mar haday tudhaaliyo, iska tanaasule, naxariisi taa tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Daal-ka)

2

1. (-') Culayska iyo juucjuuca oogadu iska dareento kolkay socod ama hawl badan qabato.

3

2. Iniino jaadka digirta kamid ah oo qaab wareegsan leh; xoolaha iyo dadkuba waa cunaan. 3.* Cad dhalo duwan ah oo labada dhinacba ka foocsan oo fallaaraha iftiinka uruursha ama faafiya; cadad jaadkaas ah oo aragga loo qaato.

waa la naqliyay ✓

1

daal: m.l 1. Nooc digirta ka mid ah, iniino yaryar oo qaab wareegsan leh oo la cuno. 2. Cad dhalo ah oo wixii lagu fiiriyo muukaalqooda weynaysa.

2

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

3

dąal²: m.l (daawo) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah.

4

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

2

dąal²: m.l (daaw.) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah. m.f.dh, daalid.

3

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid. m.f.dh, dąalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] fatigue, tiredness

2

daal v. be tired, tire, get fatigued

3

daal m. n., [collective] bean species

4

daal m. n. eyeglasses; magnifying glass

waa la naqliyay ✓

1

-ay / daashay: (v) become tire or fatigued; tire (taayar)-, fatigue (fatiig); weary (wiyari); exhaust (ig-zoost) ~ noog

2

daal -ka: (n) tiredness (taayidh-nes) exhaustion (ig-zoos-shen); jade (jeeydh) ~ noog

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qabo hawl is dabajoog ah oo tacab iyo burbur dareen. Marti daashay baa duleedka fadhida. Dh: noog, dakaan.

2

daal -ka: (magac, lab, keli) hawl iyo nasassho la'aan darteed oo lala tabar beelo. Daal dabadii baa la dhergaa. Dh: noog.

3

daal -ka: (magac, lab, keli) dhalo iyo wixii la mid ah oo bikaaco ah, iftiinka soo gala ururisa ama faafisa dabadeedna gudbisa. Waxa loo kaalmaystaa xoojinta aragga. Daalku faa'iido badan ayuu leeyahay.

4

daal -ka: (magac, lab, keli) iniinyo jaadadka digirta ka mid ah oo qaab wareegsan leh. Waxaan arkay meel daal ka baxay.

waa la naqliyay ✓

تَعَبِ لُغُوب

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gaal-ka) a) Qof aan Muslin ahayn oo siiba midabkiisu cad yahay. b) Qof aan jimic lahayn oo cidna u turin; tiirri. c) Geel (waxaa badanaa lagu dabakaraa ereyo kale sida haruubgaal, xeryaggaal, afaggaal, ...).

2

2. (Gaa-sha) Tab, ged, dabci.

waa la naqliyay ✓

1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. la-mid: ceelgeel: Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan Muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, ceelgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan Muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. non-Muslim, infidel; white man, European; cruel person

2

gaal [feminine] n. female infidel; European woman

3

gaal [feminine] n., [collective] disposition, nature, character

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. gaalo-da] 1. an unbeliever with respect to Islamic religion; non-Muslim. 2. white person especially European. 3. gaalo madow: (expression) non-Muslim black person. Gaasha: (n) unbeliever female, especially Islamic religion

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof aanan diinta islaamka haysan. Gaal dil gartiisana sii. Li: Islaam, Muslim.

waa la naqliyay ✓

کافر

waa la naqliyay ✓

La gudey; buuryadii laga gooyey.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la guday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] circumcised

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) removed the prepuce or a part of the clitoris; circumcised ; (serkamseeysidh)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof buuryadii laga jaray oo la xalaaleeyey.

waa la naqliyay ✓

1

de: circumcised

2

lx: gudan

3

pd: (gudnaa)

4

ps: adj-der

5

key: gudan

waa la naqliyay ✓

Cordia suckertii 01

waa la naqliyay ✓

(Dudai) C Cordia suckertii Chiov. Boraginaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Mudaa-ga)

2

Qalab wax lagu tolo oo kabatolahana ka yar, mudacana ka weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayo, m.dh) Qalab wax lagu tolo oo kobotolana ka yar, mudacana ka weyn oo caarad ballaaran leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayo, m.dh) Qalab wax lagu tolo oo kobotolana ka yar, mudacana ka weyn oo caarad ballaaran leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. kind of awl

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qalab wax lagu tolo oo kaba'tolaha ka yar mudacana ka weyn oo lagu dhufaamo wananka iyo orgiyada inta dab la geliyo ayaa laga mudhbixiyaa xiniinyahooda; qof wax muda oo turqa. Dh: midhxaadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: kind of awl

2

lx: mudaa

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: mudaa

waa la naqliyay ✓

1

(Uyaal-ka)

2

Magac-uyaal.

waa la naqliyay ✓

m.l magacuyaal.

waa la naqliyay ✓

m.l Magac-uyaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. substitute

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) replacement (ri-paleeys-ment) ~ u yaal. Ex: magac uyaal; pronoun

2

uyaal -ay / utaalay: (v) have in place. Ex: maxaa guriga uyaal? What did he have at home?

waa la naqliyay ✓

1

Surrogato

2

Surrogate

waa la naqliyay ✓

1

de: substitute

2

initial: u

3

lx: uyaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: uyaal

waa la naqliyay ✓

1

(Ardaal-ka)

2

Qof aan wanaagsaneyn; nacas; dabbaal; (ama ardal).

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Qof aan ceebta ka xishoon.

waa la naqliyay ✓