gubtaanyo

(Subxaanya-da)

Halaq sida maska u dhuuban, waxse aan cunin.

f. n. non-poisonous snake species

-subxaanyada: (n) harmless snake, grass snake

-da: (magac, dhedig, keli) halaq sida maska u dhuuban, asaan sun lahayn waxna aan qaniinin.

de: non-poisonous snake sp.

initial: s

lx: subxaanyo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: subxaanyo

(Gubnaansha-ha)

Wax guban ama gubtey ama la gubey ahaansho; gubnaan.

m.l/dh la-mid: gubnaan.

(Bagno) May, S Bleparispermum fruticosum Klatt. Compositae.

(Gubai) S, C Dactyloctenium aristatum Link. Gramineae.

(Gubnaan-ta)

Gubnaansho.

m.f.dh eeg guban. la-mid: gubnaansho.

f. n., [abstract] state of being burnt

a: gubnaansho (/ha) [vn6-f-st]

de: state of being burnt

lx: gubnaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: gubnaan

m.l Geedka diirta marka uu laba dhegood dhaafo oo laanna uusan weli yeelan. la-mid: gureeyo.

m.dh la-mid: foontaano.

f. n. fountain

-da: (magac, dhedig, keli) qalabka biyaha kor u tuura.

de: fountain {It}

lx: funtaano

pd: (/da)

ps: n6-f

key: funtaano

(Gamaanya-da)

Hurdo; lulmo.

m.dh Lulmo; hurdo.

m.dh Lulmo; hurdo.

f. n., [abstract] drowsiness

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ay wada dheelaan ragga iyo haweenku oo caan ku ah gobolka Shabeellada hoose iyo meelo kale. Qalabka loo qaato ama lagu ciyaaro waxaa ka mid ah durbaan weyn oo la yiraahdo Yoome, durbaan yar oo la yiraahdo Jabuu iyo teneg.

gamaanyo -da: (magac, dhedig, keli) hurdada ka hor, caajiska iyo hamaansiga la yeesho; dareenka lagu garto in ay qof hurdo hayso. Gamaanyo ayaa haysa cunugee seexi. Dh: hurdo, lulmo, lulo.

cf: gama'

de: drowsiness

lx: gamaanyo

pd: (/da)

ps: n0-f-abs

key: gamaanyo

(Quraanya-da)

Bahal xasharaadka kamid ah, oo jaadad badan u kala baxa, oo beel beel u dega: maamulkoodu siyaalo badan buu kan dadka ugu eg yahay. Buulallada dhexdeeda hawsha laga qabto oo kale, meel laga qabtaa waa dhif; qaarkood yar (laboodka iyo boqoradaha yaryar) baalal bay lee yihiin; oogadoodu waxay u kala baxdaa madax iyo saab iyo qaar danbe, oo uurkii uga dhigan, iyo lix addin iyo labo gees; (ama quraanjo).

m.dh.u Cayayaan yaryar jaadad badan, beelbeel u degta oo aan baalal lahayn, lehna lix addin iyo labo gees. la-mid: quraanjo.

m.dh.u Cayayaan yaryar jaadad badan, beelbeel u degta oo aan baalal lahayn, lehna lix addin iyo labo gees. la-mid: quraanjo.

f. n., [collective] ants; ant {generic}

-quraanyada: (n) ants (aantis); ant (aant) ~ quraanjo, qudhaanyo

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qudhaanjo.

bw: qudhaanyo ~ quraanjo

cf: dhuurcaso

de: ants; ant {generic}

lx: quraanyo

pd: (/da)

ps: n0-f-col

key: quraanyo

-da: (magac, dhedig, keli) midhaha dhanaan ee geedka xamarta ah. Dh: xamar.

m.dh Nooc halaqa ka mid ah oo maska ka yar barabarana leh oo aan waabaayo lahayn.

m.dh Nooc halaqa ka mid ah oo maska ka yar barabarana leh oo aan waabaayo lahayn.

m.dh la-mid: hiirtaayo.

(Mudaniyo) N Grewia schweinfurthii Burret. Tiliaceae.

(Muranyo) C, N&Og? Grewia tembensis Fres. Tiliaceae.

f. n., [collective] ants

-qudhaanyada: (n) ants (aantis) ~ quraanyo, quraanjo

de: ants

lx: qudhaanyo

pd: (/da)

ps: n0-f-col

see: quraanyo {N}

key: qudhaanyo

-da: (magac, dhedig, keli) rimay geel ah oo sid dhoweysay ama dad iyo duunyo ba, kii hilib cusleeyo oo miisaankiisu bato. Culustaanyadi, oo ceelna koray, waa calo socdee, caawima Allaay cago adag u noqo. Dh: adhaxyaweyn.

- gabarmaanyada: (n) mermaid (meer meeydh) ~ gabareey-maanyo

m.dh Cudur sinta dadka ku dhaca oo labada lugood lala gaabiya. la-mid: geestaan¹.

m.dh Cudur sinta dadka ku dhaca oo labada lugood lala gaabiya. la-mid: geestaan.

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun daran oo qabta sinta iyo cududda. Dh: sinyaro, dabayl.

m.l/dh la-mid: cubnaan.

(Dubnaansha-ha)

Wax la dubey ama duban ahaansho.

dųbnaansho: m.l/dh la-mid: dųbnaan.

-ha: (magac, lab, keli) eeg dubnaan.

(Geelmaanya-da)

Nafley aad u weyn oo badda ku nool: waxay u eg tahay neberiga, sidiisoo kalena waxay leedahay caano; waxay cuntaa saaruqda; habarey-maanyo.

m.dh Naasley aad u weyn ee badda ku nool oo nibiriga u eg.

m.dh Naasley aad u weyn ee badda ku nool oo nibiriga u eg.

f. n. dugong, sea cow, manatee

-da: (magac, dhedig, keli) naflay aad u weyn oo badda ku nool oo caano leh una eg nibiriga. Hilib geelmaanyo ayaan cunay.

de: dugong, sea cow, manatee

lx: geelmaanyo

pd: (/da)

ps: n6-f

syn: habarey-maanyo

key: geelmaanyo

(Gudnaansha-ha)

Qof la gudey ama gudan ahaansho.

m.l/dh la-mid: gudnaan.

gurnaansho: m.l/dh la-mid: gurnaan.

gųrnaansho: m.l/dh la-mid: gųrnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la guray ahaansho.

-da: (magac, dhedig, keli) caloolyaw iyo hibasho wax naftu ku taamaysay oo sidii noqon waaya. Dh: ciil, uurkutaallo.

hiirtaanyo -da: (magac, dhedig, keli) kadeed amaa dhib mudasho. Hiirtaanyada waxa iigu wacan dantayda aan gudan waayey. Dh: dhib, harreef, hiir.

m.l/dh la-mid: qubnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) rubbaan ahaan. Rubbaanimo nin ku soo jirey bad loogama warramo.

m.l/dh la-mid: tubnaan.

-ha: (magac, lab, keli) wax meel tuban ahaansho.

m.l/dh la-mid: gudbanaan.

m.l (fiisikis) Cabbirka kartida ay walaxi ku gudbiso kul.

m.l/dh la-mid: guntanaan.

-ha: (magac, lab, keli) wax la guntahay ahaansho.

-baandada: (n) 1. gang (gaang). 2. group (guruup) ~ koox

-da: (magac, dhedig, keli) koox askar ah oo loo diray meel shaqaaqo jirto.

baanso¹: m.dh Geed leh laamo dhaadheer oo xubno leh oo sida dhuumihii dhexda ka daloola, waxaana loo isticmaalaa dhismaha, samaynta dambiilaha qaarkood, iyo wixi lamida; qaysaraan.

baanso²: f.mg3 (-saday, -satay) Qof buka ama dhaawac ah baan siisasho.

baanso¹: m.dh Geed leh laamo dhaadheer oo xubno leh oo sida dhuumihii dhexda ka daloola, waxaana loo isticmaalaa dhismaha, samaynta dambiilaha qaarkood, iyo wixi lamida; qaysaraan.

baanso²: f.mg3 (-saday, -satay) Qof buka ama dhaawac ah baansiisasho. m.f.dh, baansasho.

v. regain strength ~ be invigorated by food that is especially nourishing (of a convalescent)

(fal) qof xidhiidh inniga dhexeeyo oo wax qaba adu iskaa iskaga baano oo daawayso. Dh: daawayso, dabiibo.

de: regain strength ~ be invigorated by food that is especially nourishing (of a convalescent)

lx: baanso

nt: baansad (ka) [vn-m], baansasho (/da) [vn-f], baansi (ga) [vn-m]

pd: (baansaday)

ps: v3a=

key: baanso

-da: (tilmaame) naag aan wanaagga iyo xumaanta kala aqoon oo doqon ah.

caanyo -da: (magac, dhedig, keli) farsamaxumi aan wax si fiica loo qaban.

caanyo -da: (magac, dhedig, keli) eeg caanyeys.

(Cubtan-ka)

Hab dadka cayaara haya lagu kala doorto; labo qof baa mid wuxuu oranayaa cub, kan labaadna cir; kolkaasaa kii hore qof dooranayaa; kan doortay maahee, kan kalaa isna cub oranaya oo qof dooranaya; sidaasay ku wadayaan taniyo inta dadka laga wada doorto; doorasho; (ama cugtan).

cubtan¹: m.l 1. Doorasho ay laba qof ku kala xushaan dad kula jaal noqonaya ciyaar lagu tartamayo, iyaadoo midba markiisa qof magacaabanaya. 2. la-mid: cubtamid. la-mid: cugtan¹.

cubtan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Laba qof, iyadoo midba markiisa qof magacaabanaya, dad kula jaal noqonaya ciyaar lagu tartamayo xulasho. la-mid: cugtan².

cubtan¹: m.l Doorasho ay laba qof ku kala xushaan dad kula jaal noqonaya ciyaar lagu tartamayo, iyaadoo midba markiisa qof magacaabanaya. la-mid: cugtan.

cubtan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Laba qof, iyadoo midba markiisa qof magacaabanaya, dad kula jaal noqonaya ciyaar lagu tartamayo xulasho. m.f.dh, cubtamid. la-mid: cugtan.

pr. n., [feminine] Ubtan

v. divide into teams by drawing lots, take sides

cubtan vl. n. act of dividing players into teams by drawing lots, etc.

name-f acquires; take sides, drawing lots. Cf: Cigale, Cige

(fal) ciyaartoy kala dooro. Keligaa waxaan kuu cubtamay waa caloolsamiye.

cubtan-ka: (magac, lab, keli) hab dadka ciyaaraya lagu kala doorto; labada qof ee labada kooxood kala hoggaaminaya midkood ayaa odhanaya 'cub' ka kalena wuxuu odhanayaa 'cir', markaasuu qof dooranayaa. Cubtanka adigu innoo billaw. Dh: cugtan, doorasho.

m.dh Qaruhu marka uusan weli bislaan. la-mid: bicir.

-da: (magac, dhedig, keli) waranka oo inta aan lagu dagaal galin dab la sii saaro si walacwalacda loo masaxo. Waran dubayo ah ayuu darbaday Suudi.

s.m. - gacangashi.

m.dh Budo madow oo dhiilaha ama haamaha la culay marka la catireeyo ka soo daata.

(Gubata-da)

1. Dhul ballaaran oo dab maray.

2. Dhul guban og oo weligi dab u halis ah.

m.dh 1. Cudur lo'da ku dhaca oo haragga ka guba. 2. la-mid: gubad (1).

f. n., [collective] burnt land; parched, dry land