gubaabin

(Goobaabin-ta)

Xarriiq sida gadowga u wareegsan oo meel bannaan ku taal: dhibceheedu isku in bay wadaageheeda u wada jiraan oo uma kala dhowa.

m.dh la-mid: goobaab¹.

f. n. enclosure, circle

-ta: (n) circle (seer kel); ring (ring); a circular shape

-ta: (magac, dhedig, keli) xarriiq sida gadowga u wareegsan oo meel bannaan ku taal. goobaabnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax goobaabo leh ahaan.

de: enclosure, circle

lx: goobaabin

pd: (-ta)

ps: n-f

key: goobaabin

(Gaabin-ta)

1. Wax dheer qaar ka qoyn; wax gaaban ka dhigid.

2. Orodka yarayn; gaabis noqosho.

m.f.dh eeg gaabi². la-mid: gaabis.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dheer in ka jarid; badh ka jaritaanka wax dherer leh.

gaabin -ta: (magac, dhedig, keli) wax sare u taagnaa sida dhisme, dhimis ama hoos u dhigis.

gaabin-ta: (magac, dhedig, keli) socod ama orad yarayn, daal awgii socodka ama oradka oo is dhima.

m.dh la-mid: ababin.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef ama ilmo yar, sida wax loo cuno, barid. Dh: ababin.

(Culaabin-ta)

Culaab u yeelid; culaabeyn.

m.f.dh eeg culaabi. la-mid: culaabeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) culays dulsaarid. Dh: culaysin.

(Dubaaxin-ta)

Boodboodid yaryar oo kolkol hilibku yeesho, siiba muruqyada; burunjiyeyn; jarcayn.

m.dh la-mid: dibaaxin.

-ta: (n) spasm (ispaa-sam); shivering (shever-ing)

-ta: (magac, dhedig, keli) neef la gawracay, dhaqdhaqaaq neefka markaa uun la bireeyey.

m.f.dh eeg guhaadi. la-mid: guhaadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal cadho iyo diriri ku jirto oo cid lagu yidhaa. Dh: hanjabid.

(tilmaame) wax meel iska taagan. Xoor gulaaban geedaha saroo guudka kaga jooga.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid inay wax ku tallaabsato ku boorin.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid inay wax ku tallaabsato ku boorin. m.f.dh, guubaabin.

v. encourage, exhort; incite, stir people up to violence

-yey I say: (v) urge to course of action; stir up, exhort (igzoorf)

(fal) cid kale, dhiirigeli; qof tirtirsii; wax ku boorri. Carruurta ku guubaabi waxbarashadooda.

de: encourage, exhort; incite, stir people up to violence

lx: guubaabi

pd: (guubaabiyey)

ps: v2a=

key: guubaabi

(Habaabin-ta)

Qof, kd., dhul uusan kala aqoon ku dhex lumin; anbin.

m.f.dh eeg habaabi. la-mid: habaabis.

-ta: (magac, dhedig, keli) anbinta qof jidkii qummanaa laga anbiyo ama laga leexiyo. Dh: Jumin, anbin, hallayn. Li: toosin.

-ta: (magac, dhedig, keli) guubaabin iyo tirtirsiin.

m.dh la-mid: dembaabin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dembi inay gasho sabab u noqosho. Dh: dambaabsiin.

m.f.dh eeg dembaabi. la-mid: dambaabin, dambaabis, dambaabsiin, dambaajin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dambaajin.

v.caus: shrink, be reduced, be inadequate

de: shrink, be reduced, be inadequate

lx: gabaabsii

pd: (gabaabsiiyey)

ps: v2a=caus

key: gabaabsii

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la goobaabay ahaansho. la-mid: koobaaban.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la goobaabay ahaansho. m.f.dh, goobaabnaan. la-mid: koobaaban.

(tilmaame) wax goobaabin loo sameeyey.

m.f.dh eeg goobaab². la-mid: koobaabid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel wareejin; goob maageerid. Goobaabidda ayaa ceelqodista ka horreysa. Dh: meegaarid, xeerid.

m.l (baayoloji) Mid ka mid ah kuwa ugu muhiimsan beysaska nukliyootaydhada iyo asiidh bu'eedyada DNA iyo RNA. Waxa laga soo dhiraan dhirriyey buurin.

m.l (baay.) Mid ka mid ah kuwa ugu muhiimsan beysaska nukliyootaydhada iyo asiidh bu'eedyada DNA iyo RNA. Waxa laga soo dhiraan dhirriyey buurin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xarriiq sida gadowga u wareegsan oo meel bannaan ku taal. Dh: googaabin.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo shubid; shubitaan.

(Gaabi-da)

Dherer aan dheerayn.

gaabi¹: m.dh Qiyaas dheerer oo intii laga rabay ka gaaban.

gaabi²: f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax dheeraa wax ka dhimid. 2. (f.mg) Aayar u socosho.

gaabi¹: m.dh Qiyaas dheerer oo intii laga rabay ka gaaban.

gaabi²: f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax dheeraa wax ka dhimid. 2. (f.mg) Aayar u socosho. m.f.dh, gaabin.

v. shorten, cut short, summarize; move slowly

gaabi [feminine] n., [abstract] shortness

-yey / say: (v) shorten (shoor ten)-, make short the length or duration. —Syn: abbreviate, abridge

(fal) ka dhig wax gaaban; in dherer ah ka goo, badh ka goo. Gaabi usha oo gabanka sii geela haku kexeeyee. Dh: naaqus. Li: dheeree, kordhi.

gaabi: (fal) hoos u dhig. Dhismaha aqalka gaabi.

gaabi: (fal) cod, hadal iyo wixii la mid ah, hoos u dhig; wax dallacan maqalkiisa dhin. Gaabi codka raadiyaha. Li: dheeree, dallac.

gaabi: (fal) «soo ~» cabbitaan ama cunitaan ku yaree; cabbitaan ama cunitaan ku dhin.

gaabi: (fal) orad ama socod yaree.

gaabi: (fal) (ka ~) hawl aad qaban lahayd baylihi ama hakro.

1. La gubey; dab maray; gubad noqday.

2. (Guban-ta) Dhul kulul oo badanaa hooseeya.

guban¹: m.dh.u Dhul-xeebeed, kulul, aan geedo lahayn, cusboole ah oo ku dhereran badda cas.

guban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax dab maray ahaansho.

guban¹: m.dh.u Dhul-xeebeed, kulul, aan geedo lahayn, cusboole ah oo ku dhereran badda cas.

guban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax dab maray ahaansho. m.f.dh, gubnaan.

pr. n., loc. desert coastal plain of northern Somalia

der. [adjective] burnt ~ burned

-aa: (adj) burnt (beernt)

-ka: (magac, lab, keli) meelaha xeebta ah ee aadka u kulul. Guban ayaa loo dhaadhiciyay xoolihii sannadkan.

f.g2 la-mid: ababi.

f.g2 la-mid: ababi. abaabul f.g1 (-ulay, -ushay) Si hannaan ama qaab habeysan leh dad u hawlgelin, arrin isku duwid, qabanqaabin. m.f.dh, abaabulid.

m.f.dh eeg ababi. la-mid: abaabin.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef yar daaqbaristiisa. Dadku way ku kala fiican yihiin ababinta maqasha.

(tilmaame) mid la baabay; mid la falay. Dh: falan, sixran, qataaran, maran.

-da: (magac, dhedig, keli) fal qofka ruuxiisa dhiba ku akhriyid; girigiri u samayn; sixir iyo wax xun u qabad. Baabiddu waa xaaraan. Dh: sixrid, baabis, qataarid, falid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baabid.

(Baacin-ta)

1. Baac wax ku cabbirid.

2. Wax la dhifanayo, kor u sii wadid, taniyo inta gacantu ka wada kala baxdo.

3. (u baacin) u taagid.

4. Kor u qaadid; bilid.

m.f.dh eeg baaci.

-ta: (magac, dhedig, keli) baac ku cabbirid; gacmaha oo la kala baxshay, wax dhererkii ku qiyaasid.

baacin -ta: (magac, dhedig, keli) wax inta sare loo qaado, lagu simo halka ugu sarraysa ee ay gacmuhu gaadhi karaan.

(Baafin-ta)

Wax lumay ama aan la aqoon meel laga helo, weyddiin iyo 'war yaa arkay?' ku baadi goobid.

m.f.dh eeg baafi. la-mid: baafis.

f. n. inquiry, search

-ta: (n) inquiry about missing or lost

-ta: (magac, dhedig, keli) wax Jumay raadintii. Baafin baa baadi lagu helaa. Dh: yabcohin.

de: inquiry, search

lx: baafin

pd: (-ta)

ps: n0-f

key: baafin

مَطْلُوبٍ

m.f.dh eeg baahi². la-mid: baahis.

m.f.dh eeg bąahi. la-mid: bąahis.

-ta: (n) broadcasting; publication (pab li keey shin); propagation (poro-pageey-shin); dissemination-faafinta, warbaahin

-ta: (magac, dhedig, keli) fidinta wax lagu faafiyo meel aanu hore u gaadhsiisnayn. Dh: fidin, firdhin.

(Baajin-ta)

Wax la samayn lahaa dib u dhigid ama iska deyn.

m.f.dh eeg baaji. la-mid: baajis.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhici lahaa, maaro u helid oo joojin ama dib u dhigid. Dh: nageyn, joojin.

baajin -ta: (magac, dhedig, keli) ballan in la qabto la sugayay oo laga baaqsado. Beenaale ballan baajis badanaa.

bąalin: m.f.dh eeg bąali². la-mid: bąalis.

(Baanin-ta)

Baan siin; baanasho.

m.f.dh eeg baani.

-ta: (magac, dhedig, keli) siinta cunto nafaqo leh, si qofku uga kabto bugtaan iyo dhaawac soo gaadhay. Baanin buu ku jiraa weli bukaanku.

(Baaqin-ka)

Baaqimo.

baaqin¹: m.l la-mid: baaqimo.

baaqin²: m.dh Summad alif ah oo idaha shanshada ama tagoogta loogu dhigo.

m. n. dairy animal that does not produce much milk

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baaqimo.

de: dairy animal that does not produce much milk

lx: baaqin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: baaqin

baarin¹: m.f.dh la-mid: baariyid.

baarin²: m.dh Meesha gacatada laga qoto.

-ta: (magac, dhedig, keli) badeeco la naadiyay qof u xukumid.