gorro

(Gorgora-da)

Waxa ganacsiga ah, sicirka ay joogaan oo layska waraysto; alaabada ganacsiga ah qiimeheeda oo lays weyddiiyo; baayac.

m.dh Weyddiinta shay beec ah cid qiimihiisa la weyddiiyo. la-mid: gorgorin.

m.dh Weyddiinta shay beec ah cid qiimihiisa la weyddiiyo. la-mid: gorgorin.

f. n. bargain

-da: (magac, dhedig, keli) waxa ganacsiga ah, qiimaha ay joogaan oo la iska weydiiyo. Dh: baayac.

de: bargain

lx: gorgoro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: gorgoro

/borrow/ (v) daymasho, la amaahiyo

/boorrow/ (v) etheeghythow. We borrow books from the library.

borrowing, n., amaah, -di.

borrow: v.tr., amaaho, soo yeelo.

garrot, n.m. (médecine) - xadhig ama bambiiro qofka lagu qabto si dhiiga loo joojiyo.

garrot, n.m. (mesure) - cabirka dheerarka xoolaha (fardaha),

m.l la-mid: garraw¹.

Cenchrus ciliaris 40, Digitaria pennata 10, Dignathia hirtella 20, Panicum atrosanguineum 10, Sporobolus somalensis 10

(Garew) C Cenchrus ciliaris L. Gramineae.

C Panicum atrosanguineum A.Rich. Gramineae.

C Sporobolus somalensis Chiov. Gramineae.

C Sporobolus spicatus (Vahl) Kunth. Gramineae.

N Cenchrus pennisetiformis Steud. Gramineae.

N Aeluropus lagopoides (L) Trimen. Granineae.

C Digitaria pennata (Hochst.)T. Cooke, Gramineae.

C Dignathia hirtella Stapf. Gramineae.

S Erlangea conica Chiov. Compositae.

N, C Gisekia pharnaceoides L. Aizoaceae.

S Gloriosa simplex L. Liliaceae.

s.m. - maalin, dharaar.

m.l Cudur ariga qoobabka ka gala oo marka arigu meel dhiiqo ah ama qoyan maro labada qoob dhexdoodu dillaacyo raafdillaac. la-mid: gommod¹.

-da: (magac, dhedig, keli) jaad haadda ka mid ah oo ah tan ugu weyn. Gorayadu ma duusho ee way orod badan tahay waxayna leedahay sur iyo labo lugood oo dhaadheer. Gorayadu ilmaheeda, aroori bay dhigtaayoo, aboodigu ku laayaa.

(Gorgor-ka)

Shinbir weyn oo jaadad badan u kala baxa oo wixii baqtiya cuna.

m.l (-rro, m.dh) Nooc haadda hilibkunoolka ah ka mid ah, jaadad badan u kala baxda, xoog badan oo duullimaad dheer.

m.l (-rro, m.dh) Nooc haadda hilib-kunoolka ah ka mid ah, jaadad badan u kala baxda, xoog badan oo duullimaad dheer.

n. vulture

name-m vulture

-ka: (n) eagle (iigel)

magac ama naanays loo baxsho wiil laga dareemay geesinimo oo lagu metaalay jaad haadda ka mid ah oo kuwa ugu xoogga weyn ee hilibka cuna ah.

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah haadda hilibka cunta oo raqda yimaada marka bahal dilo ama ay bakhtido oo aad u xoog badan.

cf: coomaadi

de: vulture

lx: gorgor

pd: (-ka)

ps: n2(a)-m

key: gorgor

عقاب

name-f black-maned

f.g2 (-iyay, -isay) In yar oo hoore ah oo weel salkiis ku haray ka shubid.

f.g2 (-iyay, -isay) In yar oo hoore ah oo weel salkiis ku haray ka shubid. m.f.dh, gororin.

v. cause a nose bleed; cause to drip

(fal) weel iyo wax la mid ah, waxa ku hadhay ka soo shub ama ka soo dareeri.

gorori: (fal) lab, dhedigga sibiisha ka urso; hubi inay orgaysantahay iyo in kale. Awrku qaalinta wuu gororiyey ka dibna wuu roorsaday.

de: cause a nose bleed; cause to drip

lx: gorori

pd: (gororiyey)

ps: v2a=

key: gorori

(Goroya-da)

Shinbiraha hadda adduunka ku nool tan ugu weyn; waxay ku dhaqantaa Afrika iyo Bariga Dhow, waxay leedahay sur dhuuban oo dheer iyo madax yar; lugo iyo bowdyo diiran oo mid waliba ku dhammaato labo suul; baalal gaaggaaban oo ayan ku duulin, aadse u qurux badan (kuwa haldhaaga); warriile.

m.dh Haadda dunida ku nool midda ugu weyn, aan duulin, sur dheer oo aan dhogor lahayn, baalal qurxoon leh oo hilibkeeda la cuno.

m.dh Haadda dunida ku nool midda ugu weyn, aan duulin, sur dheer oo aan dhogor lahayn, baalal qurxoon leh oo hilibkeeda la cuno.

f. n. ostrich; female ostrich

-goroyada: (n) ostrich (ostarij); usually the female one

-da: (magac, dhedig, keli) shinbiraha tan ugu weyn, waxay leedahay sur dheer iyo madax yar: lugo iyo bowdo diiran oo mid waliba ku dhammaado labo suul iyo baalal gaaggaaban oo aynan ku duuli karin.

cf: goray, haldhaa (male), booso, goroyacawl, haldhurre (female), warriile (baby)

de: ostrich; female ostrich

lx: goroyo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: goroyo

gourou, n.m. - madax diineed.

m.dh Hagardaamo; luggooyo.

-da: (magac, dhedig, keli) socod habeenka gudihiisa la socdo. Dh: gudoodi.

/horor/ (n) cabsi, argagax. e.g. horror movie.

-ka: (magac, lab, keli) waa waraabaha maalintii adhiga cuna.

n., naxdin, -ti; the horror of hell, naarta naxdinteeda.

/moorow/ (n) berri (maanta maalinta ku xigta).

n., berri, -di; tomorrow, ad., berri, berrito; until tomorrow, halkiyo berri.

-ka: (magac, lab, keli) biyo qabatin dhagaxaan badan ku dhexyaal; meel godan oo sallaxyo leh. Daayeerku biyaha qorrofka ayuu cabbaa.

-ga: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah weelasha xoolaha lagu maalo. Dh: gorof.

/soorow/ (n) murugo (calool-xumo).

n., calaacal or alaanacal, -ki, xumaan, -ti, weerweer, -ki, qulub, -ki, wahan, -ki; v.i., weerweer, qulub, calaacal, wahan.

(tilmaame) xilli fiican; waqti fiican.

-da: (magac, dhedig, keli) xooluhu marka ay jiilaalka ka soo doogaan ee roobna da'o dhulkuna aanu lahay waxay cunaan ee ay gaajada iyo qoyaanka la yaacyaacaan.

(Gorrosid-da)

Madaxa hoos u laallaadin, feker iyo islahadal aawadeed; gebida hoos u rogasho.

m.f.dh eeg gorros². la-mid: gorros¹ (2).

f.g/mg2 (-ooyay, -oysay) 1. (f.g) Wax jarid. 2. (f.g) Xaajo go'aan ka gaarid. 3. (f.g) Qaraabo saaxiib iyo wixi lamida xiriir u jarid. 4. (f.mg) Ka g.: tiro mid kale ka jarid (xisaab). 5. (f.mg) Ka g.: ilmo nuugmo ka joojin. 6. (f.mg) Ka g.: wax, wax kale ka leexin. 7. (f.mg) Ka g.: cid dambi ay gashay kajeebid. 8. (f.mg) Ku g.: meel wax ku xannibid. 9. (f.mg) Ku g.: hadal iyo wixi lamida xad gaar ah kujoojin. 10. (f.mg) La g.: wax ka baxsasho. 11. (f.mg) U g.: cida ballan kaga bixid.

f.g/mg2 (-ooyay, -oysay) 1. (f.g) Wax jarid. 2. (f.g) Xaajo go'aan ka gaarid. 3. (f.g) Qaraabo saaxiib iyo wixi lamida xiriir u jarid. 4. (f.mg) Ka g.: tiro mid kale ka jarid (xisaab). 5. (f.mg) Ka g.: ilmo nuugmo ka joojin. 6. (f.mg) Ka g.: wax, wax kale ka leexin. 7. (f.mg) Ka g.: cid dambi ay gashay kajeebid. 8. (f.mg) Ku g.: meel wax ku xannibid. 9. (f.mg) Ku g.: hadal iyo wixi lamida xad gaar ah kujoojin. 10. (f.mg) La g.: wax ka baxsasho. 11. (f.mg) U g.: cida ballan kaga bixid. m.f.dh, goyn.

v. cut (down ~ off ~ up)

-yey / goysay: (v) separate into parts; cut (kat);

u goo -yey / goysay: (v) break off. Ex: xiriirkii buu u gooyey; he broke off the relationship —kala goo -yey / say: (v) separate or secede

(fal) walax, in ka jar oo gamuun.

goo: (fal) xaajo go'aan ka gaadh.

goo: (fal) (ka ~) ilmo naaska jaqa, ka gudhi.

goo: (fal) (ka ~) wax, wax kale ka leexi.

goo: (fal) (ka ~) cid dambi ay gashay ka jeeb.

goo: (fal) ka meel wax ku xannib.

goo: (fal) kahadal iyo wixii la mid ah, xad gaar ah ku jooji.

goo: (fal) (kala ~) walax, labo qaybood u kala jar.

goo: (fal) ucid kale, ballan kaga bax.

(Gor-ka)

Wax danbar la moodo oo neefka rimman candhadiisa ku soo dhaca oo ku soo bata oo xididdada caanaha iyo qurxubta weyneeya; caanaha danbarka ka horreeya; danbar rib ah.

m.l Dambar horaadka neefka rimman candhadiisa ku soo dhaca inta uusan dhalin ka hor.

m. n. colostrum (in female animal)

-ka: (magac, lab, keli) caano sida xabagta u adag oo candhada neefka lo'da ah ee riman soo gala siiba qaalmaha.

de: colostrum (in female animal)

lx: gor

pd: (-ka)

ps: n-m

key: gor

imperative v., sg. say!, speak!

s.m. dahab.

pref. - hor kabe macnihiisu yahay buur.

(fal) dheh; odho.

de: say!, speak! Rarely used

lx: oro

pd: (odho)

ps: v4a-imp-sg

see: dheh {N}

key: oro

s.m. - jiib.

m.dh Ciyaarta turubka marka ay laba kooxood oo iska soo horjeeda ay tiro isle'eg iska qabtaan; baatad.

s.m. - dalool.

garo¹: m.dh.u Riyo.

garo²: f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax fahmid. 2. Wax aqoonsasho.

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax fahmid. 2. Wax aqoonsasho. m.f.dh, garasho.

v. understand, know (how), be able; recognize

-gartay I garatay: (v) know or identify; recognize (rekegnaayz). Ex: ma garan kartaa...; can you recognize...

(fal) sheeg waxa uu yahay; hubi inaad aqoon u leedahay oo ka jawaab.

garo -da: (magac, dhedig, keli) midab qaarka hore ee riyaha ku yaal oo inta kale ka duwan.

de: understand, know (how), be able; recognize

lx: garo

pd: (gartay / garatay)

ps: v3b=

xe: I don't understand.

xv: Ma garan.

key: garo

s.m. - wareeg.

-gobada: (n) a tiny drop of liquid, droplet (droop-let) ~ tifiq, dhibic

f.g3 (-cday/-coday, -catay/-cotay) Dhacdo lahan-reeb ah dib u xusuusasho; tebid; garwaaqsasho.

f.g3 (-cday/-coday, -catay/-cotay) Dhacdo lahan-reeb ah dib u xusuusasho; tebid; garwaaqsasho. m.f.dh, gocasho.

v. remember, reminisce

(fal) dib u xasuuso wax hore laguu yeelay. Dh: hibo.

de: remember, reminisce

lx: goco

pd: (gocday)

ps: v3b=tr

key: goco

godo¹: m.dh 1. Meel ay doqowda talada gooysaa ku shiraan. 2. Godad yaryar oo shinnidu samayso oo ay malabka iyo ugaxda ay ku hoyiso. 3. Daliig yar oo daruur ah.

godo²: f.g/mg3 (-otay, -odatay) 1. (f. g) Wax qalloocasho. 2. (f.mg) Qalloocsamid. Tusaale: “Cali lixdan sano markuu gaaray ayuu gotay”.

v. be bent ~ crooked

(fal) soo xoodo; soo foorarso; soo qalloocsan.

godo -da: (magac, dhedig, keli) daruur yar oo is qoolaabta oo xilliga roobku soo dhow yahay samada lagu arko. Cirku galabta goduu leeyahay.

de: be bent ~ crooked

lx: godo

pd: (gotay)

ps: v3b=

key: godo