gooni — Macnaha & Turjumaada

1

(Gooni-da)

2

Meelaha la joogo ama loo socdo, kd., meel ka duwan; meel gaar ah; meel aan cid kale joogin.

waa la naqliyay ✓

1

gooni¹: m.dh 1. g: ah: meel gaar ah. 2. (fk) Wax keligii ah. la-mid: goonni.

2

gooni²: f.mg2 (-iyay, -isay) Ka g.: wax badhiisa ka duwan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

gooni¹: m.dh 1. g: ah: meel gaar ah. 2. (fk) Wax keligii ah. la-mid: goonni.

2

gooni²: f.mg2 (-iyay, -isay) Ka g.: wax badhiisa ka duwan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): difference, separateness; different, particular, distinct, peculiar; on one's own, alone

waa la naqliyay ✓

nickname-m isolated; difference, separateness; different, particular, distinct, peculiar; on one's own, alone. Lit: very sensitive to his own; self-centered. Cf: Dhakool

waa la naqliyay ✓

-ah: (adv) without others; alone (a-loon)

waa la naqliyay ✓

1

Separato

2

Separate

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid keli ah; meel keli joogid.

2

gooni-da: (magac, dhedig, keli) wax gaar u jooga ahaan. Goonidaan u joogaa, mabaad garannin saw maaha!

waa la naqliyay ✓

1

de: difference, separateness; [atr.] different, particular, distinct, peculiar; on one's own, alone

2

lx: gooni

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f

5

key: gooni

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) hilibka geela inta miilka ah ee baruurta iyo jiidhkaba ah. Niman aan af garan waayey baa goojigii cunaye.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gooni.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Goon-ka) a) Labada lafood oo indhaha hoostooda ku yaal oo yare soo baxsan middood. b) Gocoso.

2

2. (Goon-ta) Qarar diiran iyo buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

goon¹: m.l 1. Bari yar, miraha galleyda le'eg; qolof khafiif leh, la cuno, oo dhulka laga qoto. 2. (-ooman, m.l) Dhafoor. 3. (-nyo, m.l) Dhinac.

2

goon²: m.l (cilmiga naflayda) Dalool, kiish ama qanjir dhacaan soo sara, sida daloolka ugxaanleyda.

3

goon³: m.dh.u Buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

goon¹: m.l 1. Bari yar, miraha galleyda le'eg; qolof khafiif leh, la cuno, oo dhulka laga qoto. 2. (- ooman, m.l) Dhafoor. 3. (-nyo, m.l) Dhinac.

2

goon²: m.l (cilmiga naflayda) Dalool, kiish ama qanjir dhacaan soo sara, sida daloolka ugxaanleyda.

3

goon³: m.dh.u Buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cheek, cheekbone

2

goon m. n. side, flank; corner, angle

3

goon m. n., [collective] grain species (gathered from roots underground)

4

goon [feminine] n., [collective] reef of rocks

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cheek (jiik)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geedka gocosada badhideeda hoose ee la qoto ama geedka laftarkiisa. Guntin xabaga iyo baysitaan goon la soo qodaye.

2

goon -ka: (magac, lab, keli) labada lafood ee indhaha hoostooda ku yaal ee soo yara baxsan midkood.

3

goon-ka: (magac, lab, keli) faqriga iyo baahida.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg godnaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) La g.: beer shaqadeeda u duulid.

waa la naqliyay ✓

v. work together ~ jointly on something; beat someone in groups

waa la naqliyay ✓

1

de: work together ~ jointly on s.t.; [ext.] beat s.o. in groups (with preposition la)

2

lx: goobi

3

pd: (goobiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: goobi

waa la naqliyay ✓

(fal) dhammee oo idlee; madhi oo waxba haku dhaafin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Sayn kor u qaadid (geel).

waa la naqliyay ✓

v. lift its tail (female camel)

waa la naqliyay ✓

(fal) geel, dabada kor u taag.

waa la naqliyay ✓

1

de: lift its tail (female camel)

2

lx: gooji

3

pd: (goojiyey)

4

ps: v2a=

5

key: gooji

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: goosasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel leh baad la cuno ama doog xooluhu daaqaan. Meeshaasi goosi bay reerka u leedahay ee ha ka rarin. Dh: daaq, baad.

waa la naqliyay ✓

1

(Baalxaaf-ka)

2

Waran jaad gooniya loo sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Carjaw-da)

2

Sooh adag oo cad oo sida dhalada u dhalaala; wuxuu ku rogan yahay oo xajiyaa oo isu hayaa kalaggoysyada meesha madaxyada lafuhu isaga hor yimaadaan kol, kolna meel gooni ah buu ka baxaa (dhegta, hunguriga cad,...).

waa la naqliyay ✓

1

(e')

2

Xarafka shanaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-e: (-ee)

4

Hadallo ama tixo bay xiriirisaa, kol ay erey ku dabakaran tahay iyo kol ay gooni isu taagto, labadaba waa leedahay; (sida: Waa Liibaane u yeer; ama: Waa Liibaan ee u yeer).

waa la naqliyay ✓

Inta kale laga dhexbixiyey; gooni loo saaray, loo eryey, loo gooyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Faquuqid-da)

2

Gooni u saarid, u eryid, u goyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Feenin-ta)

2

Hilibka feenka ah oo lafaha raaca gooni u uruurin; lafaha feenka ka reebid.

waa la naqliyay ✓

1

(Finiinsasha-da)

2

Mid wax badan oo wadajira oo carara haya kamid ah, gooni u leexsasho, u goosasho, u ceyrsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaar-ka)

2

a) Waxa uu ka dhashay ama uu la magacwadaago, ka baxsan; aan u ekayn; duwane. b) Dhinac, gooni. c) (naxwe; magac guud iyo magac gaar) magac guud = nin, magaalo, bad; magac gaar: Liibaan, Xamar, Afrika. d) Hurguun ka yimaada nabar aan dhiig ka iman, siiba kan qodaxdu muddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Geedsaar-ka)

2

Geed aan gooni u bixin oo isu taagi karin oo dhirta kale isku mara oo kor u raaca; saar; saaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Jees-ka)

2

Reer meel gooni ah deggan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kalasooc-a)

2

Wax kala jaad ah oo isku darsan oo intii is lehba gooni loo saaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Khaas-ka)

2

Gooni; gaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Khaasiya-da)

2

Karti ama waxtar gaar ah oo wax gooni u lee yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Saami-ga)

2

Wax la saanyoonayo, qaybta qof waliba gooni u helo; qori.

waa la naqliyay ✓

1

(Sagandaaq-a)

2

Ugaarta keeda lab oo inta tabar yareeya oo raxanta ka taga gooniddaaq noqda.

waa la naqliyay ✓

1

(Sed-ka)

2

1. Wax la wadaago qaybta qof waliba gooni uga hela hayo.

3

2. (cunno) qayb go'an oo dowlad (ama maamul kale) cid ku masruufto; (ama sad).

waa la naqliyay ✓

1

(Soolana-ha)

2

1. Qof aan dadka dheehin oo keli ahaanta jecel; goonijoog.

3

2. Shaah sonkortu ku yar tahay caanuhuna ku badan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Tirjin-ta)

2

Xarig iyo wax la mid ah, adkayn (badanaa inta dhud walba gooni loo maroojiyo baa kaddib laysku dhuftaa, laysku jebiyaa).

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaag-ga)

2

1. Lahaan dad badan ka dhexaysa ee aan qof gooni u sheeganayn.

3

2. Wax dad badan ka dhexeeya oo qofba kalkiisa wax ku qabsanayo ama haynayo ama loo dhiibayo.

4

3. Hab Soomaalidu caanaha u dhanto: inta layska soo horjeesto (haddii 2 qof la yahay) ama garangar loo fariisto (haddii la badan yahay) baa qofkii weelka caanaha ah loo dhiibaaba, inta kabbado isaguna kolkiisa kan midigta ka xiga u dhiibaa, dantuna waa si caanuhu (kolkay yar yihiin) u wada gaaraan oo aan loo kala bursan.

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaa-sha)

2

1. La socoshada neef labi neefka dheddig oo orgeysan raaco, ka hari waayo, wadwado; wadid ama wadasho.

3

2. Wax tirsan oo gooni loo wado; goosan; xayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel taagnaan aan dhaqdhaqaaq lahayn. Dh: galluubni, gelmidhabad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) udgoon lahaan; carfoon ahaan. Dh: carfooni, udgoonaan. Li: qadhmuuni.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cid la garanyo, qof la yaqaanno. Siciid iguma cusbin, waa nin aqoonin ah. Dh: aqoonni.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fudad yaryar oo carro ah, xooluhu ilkahooda ku goostaan. Boonji carra ah, baadi doonyoo, biciidku ba waa.

waa la naqliyay ✓

1

(Doonid-da)

2

1. Rabid; damcid; maagid.

3

2. Raadin; goobid; jerin; baarid; baadiggoobid.

4

3. Gabar, guur darti, u weyddiisasho; alkumasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg doon³. la-mid: doonis.

waa la naqliyay ✓

vl. n. wanting, wish, requirement

waa la naqliyay ✓

-da: (n) wanting (waant-ing); desiring (di-zaayar-ing); eagerness (iiger-nes); looking for ~ rabid, rabitaan, damac

waa la naqliyay ✓

1

Ricerca: volere

2

Research; want

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) uurka wax ka rabid. Dh: jeclaan.

2

doonid -da: (magac, dhedig, keli) gabadh guur ugu tegid oo ciddhii dhashay weydiisasho. Toddobaad ayaa dooniddii inanta innaga xiga. Dh: doonis.

waa la naqliyay ✓

1

de: wanting, wish, requirement

2

lx: doonid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f, vn2a-f

5

key: doonid

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: doomid. doonid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg doonid.

waa la naqliyay ✓

1

(Doonni-da)

2

Gaadiid lagu dhoofo oo badda mara oo aalaa shiraac leh; bedenka ka weyn, markabkana ka yar; xaryan; (ama doon).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dǫon

waa la naqliyay ✓

f. n. boat, small sailing vessel

waa la naqliyay ✓

-da: (n) boat (boowt); ferry (feeri); vessel (ve-sal) saxiimad doon,

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gadiidka badda ka ugu da'da weyn maraakiibtana ka waabsan oo badaha iyo webiyada ka goosha, bucshuradaha iyo dadkana qaada.

waa la naqliyay ✓

1

a: doon {E}

2

de: boat, small sailing vessel

3

lx: doonni

4

pd: (-da)

5

ps: n2a-f

6

key: doonni

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg ekoonaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg foognaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Goobid-da)

2

Wax maqan ama lumay raadin, doondoonid, baadiggoobid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg goob³. la-mid: goobis.

waa la naqliyay ✓

1

Ricerca

2

Research

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax maqan baadigoobid. Goobidda hashu bil bay iga qaadatay. Dh: doodoonis, raacdayn, raadin.

2

goobid -da: (magac, dhedig, keli) dibi, tun buuxin; tunweyni; luqunta muruqyo waaweyn oo naaxay ku yeelasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg goobi.

waa la naqliyay ✓

1

(Goobis-ta)

2

Goobid; raadin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: goobid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of searching, tracing

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) daydayid; raadceyn.

2

goobis-ta: (magac, dhedig, keli) dibi, tun buuxin; tunweyni.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of searching, tracing

2

lx: goobis

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: goobis

waa la naqliyay ✓

1

(Gooddi-ga)

2

1. Hadal ama wax kale oo loola jeedo in qof kale lagu cabsi geliyo; dhaar; cagajugle.

3

2. Dacal; iran; dhinac.

waa la naqliyay ✓

1

gooddi¹: m.l 1. Haddidaad. 2. (-iyo, m.dh) Dacal; dhinac.

2

gooddi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) U g.: hadal cabsigelin leh cid u jeedin.

waa la naqliyay ✓

1

gooddi¹: m.l 1. Haddidaad. 2. (-iyo, m.dh) Dacal; dhinac.

2

gooddi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) U g.: hadal cabsigelin leh cid u jeedin. m.f.dh, gooddiyid.

waa la naqliyay ✓

1

v. threaten

2

gooddi vl. n. threat; threatening

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale u hanjab oo ka cabsii.

2

gooddi-ga: (magac, lab, keli) marada dacalkeeda hoose. Dh: daraf, faraq.

3

gooddi-ga: (magac, lab, keli) wax fidsan dhiniciisa; meesha uu wax ku dhammaado. Gooddiga banka ayaan dhir ugu gelaynaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Goodir-ka)

2

1. Jaadadka geela mid kamid ah.

3

2. Ugaarta jaad kamid ah oo sida diirdiirta daliigo ku dhilan yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ugaar weyn oo leh geeso dhaadheer oo marooqsan iyo diillimo dhinacyada kaga yaal. 2. G.ah: midab madow-xigeen ah oo geelu yeesho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ugaar weyn oo leh geeso dhaadheer oo marooqsan iyo diillimo dhinacyada kaga yaal. 2. G.ah: midab madow-xigeen ah oo geelu yeesho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] male kudu (antelope)

2

goodir m. n., [collective] dark gray color (of camel); camel species

waa la naqliyay ✓

nickname-m as strong as male kudu (entalope); one with a dark gray color

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) kudu also koodoo: male antelope (anta loop) ~ biciid

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc ugaadha ka mid ah oo cawlan oo dibiga u eg oo leh liidad cadcad iyo laba gees oo aad u dhaadheer; dibi ugaadh ah. Goodir ayaa daaqaya kaynta, calaamadda booliska Soomaaliyeed waa geesaha goodirka.

2

goodir -ta: (magac, dhedig, keli) midab geelu leeyahay oo madow. Goodirtii dhashay markay ilmada gabax ka siinayse.

waa la naqliyay ✓

1

(Goofid-da)

2

Goof noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg goof².

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) madhinta wax la madhiyo; dhammayn oo idlayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Goohid-da)

2

Ci gooh ah ciyid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gooh².

waa la naqliyay ✓

1

(Goojin-ta)

2

(geel, kd.) dabada kor u taagid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg gooji. la-mid: goojis, goojo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) geel, dabada kor u taagid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: goojin.

waa la naqliyay ✓