gondaal

(Gadaa-sha)

Docda dhabarka ku aaddan; xagga danbe; dib.

m.dh Docda dhabarka ku aaddan; xagga dambe; dib.

m.dh Docda dhabarka ku aaddan; xagga dambe; dib.

f. n., loc. back; background; behind; backward; ending, suffix, termination {grammar}

gadaal [feminine] n. later, afterwards

-gadaasha: (n) back (baak); rear (riyer) ~ dabada

-sha: (magac, dhedig, keli) xagga dhanbe. Gadaal geed looma koro.

gadaal-sha: (magac, dhedig, keli) gadoobka danbe ee noole ama wax kale.

gadaal: (tilmaame) neef adhi ah oo xoolaha ka hadha ama aad uga dambeeya oo dugaagga u halis ah. Laxdaasi weligeed ba waa gadaal.

وَرَاءَ، خَلْفَ

godgal¹: m.l Qof dhintay, habeenka ama maalinta ugu horreysa ee uu qabriga u hoydo.

godgal²: f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) 1. Qof dhintay, qabri u hoyasho. 2. U g.: wax sababtiisa awgeed u dhimo.

godgal¹: m.l Qof dhintay, habeenka ama maalinta ugu horreysa ee uu qabriga u hoydo.

godgal²: f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) 1. Qof dhintay, qabri u hoyasho. 2. U g.: wax sababtiisa awgeed u dhimo. m.f.dh, godgelid.

(fal) qabri gal; dhimo.

f.g1 (-olay, -oshay) Wax dumin ama baabi'in.

(Gudaa-sha)

1. Qaan ama wax kale oo laysku lahaa oo la bixiyo, la gudo.

2. Habeenkii oo la socdo, la gudo, la guureeyo.

3. Gudidda carruurta.

4. (naag) habeen ku soo guurayn; mirid.

m.l/dh Socod habeenkii la socdo; guure. la-mid: gudid.

vn-m: travel by night; a night spent traveling

gudaal vl. n. payment of a debt

gudaal vl. n. circumcision

name-m night traveler

magac loo baxsho wiil habeen socdaal iyo guure lagu jiro dhashay.

-ka: (magac, lab, keli) habeen socosho; habeen guurayn. Gudaalka habeenkii waa halis. Dh: guure.

(Qodaal-ka, Qodaa-sha)

Hawsha ku saabsan wax qodidda; qodis; qoditaan.

m.l 1. Hawl ku saabsan wax qodidda iyo falidda siiba beeraha. 2. Q. ah: dhul ku habboon beerashada. 3. Daloolinta la dalooliyo dhul.

m.l 1. Hawl ku saabsan wax qodidda iyo falidda siiba beeraha. 2. Q. ah: dhul ku habboon beerashada. 3. Daloolinta la dalooliyo dhul.

vl. n. digging

-ka: (n) excavation (ekes-ka-veey-shin); the act of digging ~ qodid. 2. farming (faar-ming)

-ka: (magac, lab, keli) beer falid: dhul beerid. Dh: godis, beerid, falid.

qodaal-ka: (magac, lab, keli) dadka beereleyda ah Dh: beereley: godato.

de: digging

lx: qodaal

pd: (-ka ~ -sha)

ps: vn2-m/f

key: qodaal

1. (Gantaal-ka) Qalab lagu dagaallamo, ama wax kale, oo loogu talaggalay in la gano ama la rido ama la tuuro.

2. (Gantaa-sha) Riddo: tuuryo.

gantaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Wax la ganay oo fallaar iyo wixi lamida. 2. Qalab ama hub halis ah oo meel fog wax ka dila. la-mid: gentaal¹.

gantaal²: m.dh la-mid: gantaalid.

gantaal³: m.dh Gantaal ganid.

m.l (-llo, m.dh) 1. Wax la ganay oo fallaar iyo wixi lamida. 2. Qalab ama hub halis ah oo meel fog wax ka dila. la-mid: gentaal.

v. throw, hurl

gantaal vl. n. act of throwing

gantaal m. n. arrow, projectile; missile, rocket; satellite

-ka: (n) missile (misal); projectile (pro-jek-tal); rocket (rookit) ~ saaruukh

-ka: (magac, lab, keli) leebka toosan ee qaansada laga rido.

gantaal -ka: (magac, lab, keli) hub marka la gano meelo fogfog gaara oo lagu dagaallamo. Gantaal soo widhwidhaayuu, i waydaarinayaaye, ma walaalkay rumaa! Dh: saaruukh.

صاروخ

gentaal¹: m.l la-mid: gantaal¹.

gentaal²: m.dh (-llo, m.dh) la-mid: gantaal².

-go'yaasha: (n) [ plural of go'] sheets of clothing

de: linen

lx: go'yaal

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

key: go'yaal

m.l/dh (-layaal, m.l/dh) Raadinta wax maqan la raadiyo.

(tilmaame) indha'la'aan dem ah. Dh: dem, handallaf.

(Sandaal-ka)

(xoolo, kd.) sanbuuqo.

m.l/dh (-llo, m.dh) 1. Gafuurka xoolaha. 2. Hoggaan.

m. n. snout, tip of the nose (in cattle, etc.)

-ka: (magac, lab, keli) xoolo, sanbuuqo; gafuur.

sandaal -ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah kabaha la xidho ee fudfudud oo suundambe iyo indhal inta ba yeelan kara. Dh: jambal, sandal. Li: buudh.

sandaal -ka: (magac, lab, keli) hoggaan.

de: snout, tip of the nose (in cattle, etc.)

initial: s

lx: sandaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: sanbuuqo

key: sandaal

(Socdaal-ka)

Meel durugsan oo socod lagu aado; safar (ama sodcaal).

socdaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Safar meel fog lagu aado. 2. S. ah: qof safar ah. la-mid: sadcaal¹, sodcaal¹.

socdaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Meel fog safar ku aadid. la-mid: sadcaal², sodcaal².

socdaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Safar meel fog lagu aado. 2. S. ah: qof safar ah. la-mid: sadcaal, sodcaal.

socdaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Meel fog safar ku aadid. m.f.dh, socdaalid. la-mid: sadcaal, sodcaal.

name: Sodal

m. n. walking, movement; journey, travel; motion {physics}

socdaal v. travel

name-m traveler

-ka: (n) travel (taraavel); trip (tiriip); journey (jooyrni) ~ safar

Viaggio

Travel

(fal) meel durugsan oo socod lagu aado; safar aad, safar tag. Socdaal dheer baan soo galay. Dh: sacdaal.

socdaal -ka: (magac, lab, keli) meel durugsan oo socod lagu aado; safar; socdaal, sadcaal.

سَفَرٍ، رِحْلَةً

v. be ~ get tired (after a long walk ~ hard work)

de: be ~ get tired (after a long walk ~ hard work)

initial: s

lx: soodaal

pd: (soodaalay)

ps: v1=expr

key: soodaal

f.g3 (-btay, -batay) 1. Luga qabasho. 2. Cid aad u baryid. la-mid: gondaqabso.

-a: (magac, lab, keli) biciidka lab. Cirka mari markaad gooni daaq cududaha u saarto. Dh: saryan.

goonidaaq-a: (magac, lab, keli) xayawaanka aan kuwa kale raacine gaar ahaan u socda inta badan.

-ha: (magac, lab, keli) naanaysta qof illa'. Dh: illaawe.

m.l la-mid: curdaalo.

(Fandhaal-ka)

Qalab jiko oo leh dabo la qabto iyo af godan oo qaabka ugaxda leh: cunnadaa lagu qaataa ama la darsadaa oo lagu cabbaa ama lagu walaaqaa; qaaddo; macalgad.

m.l (-llo, m.dh) Qaaddo qori ka samaysan.

m.l (-llo, m.dh) Qaaddo qori ka samaysan.

m. n. wooden spoon

-ka: (n) spoon made of wood ~ qude

-ka: (magac, lab, keli) qalab laga qoro geedaha oo dabo la qabto iyo af godan leh oo cuntada lagu qaadqaato, sida malqacadda. Goor ay xeedho iyo fandhaal kala dhaceen baad timid. Dh: fundhaal.

bw: gure

de: wooden spoon

lx: fandhaal

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: macalgad, qaaddo

key: fandhaal

Projectiles

m.l Geed faalala oo dhirta laysku daaweeyo.

-ka: (magac, lab, keli) geed faalala oo dhirta la isku daaweeyo ka mid ah.

m.l la-mid: geedamaal.

(Godale) N Fagonia schweinfurthii Hadidi Zygophyllaceae.

N Fagonia charoides Chiov. Zygophyllaceae.

-ha: (magac, lab, keli) qof golxo leh. Alla wuxuu golxaalow ahaa gedefka reeraha. Dh: goodaad, godane, qoolaab.

goobyaal¹: m.l 1. Geed dhuuban oo aan caleen lahayn oo mariid halis ah leh. 2. Qof aan tartammada ku guulaysan. 3. Warwareegidda la warwareego iyada oo wax ka sugayo.

goobyaal²: f.mg1 (-yiil, -tiil; -aalli) Warwareegid iyado wax la sugayo.

-ka: (magac, lab, keli) socsocod aad wax ku raadinaysid. Dh: warwareeg, meeraysi.

(Goonbaar-ta)

Naag aan hawlaha gurigeeda si wanaagsan u maamulan aqoon; naag xun oo rasan; sunbo: baali; basari.

f. n. bad housekeeper, slut

-ta: (n) slattern (islaatarn) untidy or dirty woman ~ goombaar baali, areebo

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh weynaatay oo aan la guursan qurux iyo dabeecadna aan lahayn. Goonbaar raggii diiday baan gaadhi ma lahayne.

goonbaar -ta: (magac, dhedig, keli) haweenayda maamulkeeda iyo wax habaynteedu fiicneyn ee dabeecadda xun. Guri bila ninkii doonayee, nacaya goonbaarta, ee guur u jeedow i maqal, waan ku garansiine. Dh: basari, baali, goombaar, basari. Li: dhabeel, gaari, marwo.

de: bad housekeeper, slut

lx: goonbaar

pd: (-ta)

ps: n1-f

see: goombaar {S}

key: goonbaar

s.f. - mishraaf.

-ha: (magac, lab, keli) qofka nasiibka iyo doobirta leh.

agg. - caalami ah.

m.f.dh eeg gondagal².

m.l la-mid: gondaqabasho.

f.mg3 (-saday, -satay) la-mid: gondaqabo.

m.l.kh G. ah: neef xoolo ah ama ugaar oo kelidiis gaar u daaqa.

m. n. animal that grazes by itself; solitary ~ isolated person

de: animal that grazes by itself; [ext.] solitary ~ isolated person Alt sp: goonidaaq

lx: gooniddaaq

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: gooniddaaq

m.l G. ah: biciid, deero, geri iyo wixi lamida oo aan la daaqin raxan ee cidlajoog ah.

(Daal-ka)

1. (-') Culayska iyo juucjuuca oogadu iska dareento kolkay socod ama hawl badan qabato.

2. Iniino jaadka digirta kamid ah oo qaab wareegsan leh; xoolaha iyo dadkuba waa cunaan. 3.* Cad dhalo duwan ah oo labada dhinacba ka foocsan oo fallaaraha iftiinka uruursha ama faafiya; cadad jaadkaas ah oo aragga loo qaato.

daal: m.l 1. Nooc digirta ka mid ah, iniino yaryar oo qaab wareegsan leh oo la cuno. 2. Cad dhalo ah oo wixii lagu fiiriyo muukaalqooda weynaysa.

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

dąal²: m.l (daawo) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah.

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid.

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

dąal²: m.l (daaw.) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah. m.f.dh, daalid.

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid. m.f.dh, dąalid.