Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Gocosa-da)

2

1. Iniino yaryar oo xaynxandhadu bixiso oo dhulka hoostiisa lagala soo baxo; ama ceeriinkaa lagu cunaa ama dubid baa lagu engejiyaa oo la kaydsadaa oo sida badarka loo cunaa.

3

2. (cayaar) kubbad gacanta lagu cayaaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bari yar oo dhulka laga qoto oo geedka xaynxayndhadu dhalo oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bari yar oo dhulka laga qoto oo geedka xaynxayndhadu dhalo oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] edible grain ~ seed species

waa la naqliyay ✓

1

(Goso) N,S,C Cyperus esculentus L. Cyperaceae.

2

S Mariscus somaliensis C.B.C1. Cyperaceae.

3

N Cyperus rotundus L. Cyperaceae.

4

S Tribulus terrestris L. Zygophyllaceae.

5

N Poa leptoclada A. Rich. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg gocos.

waa la naqliyay ✓

1

cf: goon

2

de: edible grain ~ seed sp.

3

lx: gocoso

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: gocoso

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gocasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah geedaha ku soo baxa roobka oo la jaad ah ramaaska kana baxa meelaha digada leh oo laga qodo badhi la yiraahdo goon. Dh: goon.

2

gocos-ta: (magac, dhedig, keli) kubbadda yar ee taniska iyo ciyaarta gocosta lagu dheelo. Gocos baan ciyaarnaa galab kaste. Dh: gocoso, gucus.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-stay, -satay) 1. (f.g) Wax, wax ka jarasho. 2. (f. g) Wax mutansasho. Tusaale: “Cali abaalmarintii la siiyey waa goostay”. 3. (f.g) Arrin fulinteed go'aansasho. Tusaale: “Caasha waxay goosatay in ay guursato.” 4. (f.mg) Cid baxsasho. Tusaale: “Cali waa goostay.”

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-stay, -satay) 1. (f.g) Wax, wax ka jarasho. 2. (f.g) Wax mutansasho. Tusaale: Cali abaalmarintii la siiyey waa goostay. 3. (f.g) Arrin fulinteed go'aansasho. Tusaale: Caasha waxay goosatay in ay guursato. 4. (f.mg) Cid baxsasho. Tusaale: Cali waa goostay. m.f.dh, goosasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. cut for oneself, separate oneself; secede

2

gooso v. decide, make up one's mind

3

gooso v. bite (off)

waa la naqliyay ✓

-goostay / goosatay: (v) cut or separate for yourself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax isku yaalla, in ka qaado. Cadka in kugu filan ka gooso.

2

gooso: (fal) (ka ~) cid aano kaa qabtay ama hore denbi kaaga gashay ka jaro. Dh: aarso, jaro.

3

gooso: (fal) (ka ~) cid aad hore xidhiidh u lahaydeen, ka furo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gocoya-da)

2

Gocoy.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh G. ah: weel tolliinkiisii la ebyey oo aan weli la xoolayn. la-mid: gocoy.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) weel cusub oo aan weli la isticmaalin. Dh: tolan, qoran.

waa la naqliyay ✓

agg. - cirweyne.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Goon-ka) a) Labada lafood oo indhaha hoostooda ku yaal oo yare soo baxsan middood. b) Gocoso.

2

2. (Goon-ta) Qarar diiran iyo buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawshad-ka)

2

(gocoso, goon) Calalin.

waa la naqliyay ✓

1

hanjiid¹: m.l Qob ka saaridda in yar oo gocoso ah gacan qobka looga saaro.

2

hanjiid²: f.g1 (-day, -dday) Gocoso gacan qob uga saarid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Gocoso gacan qob uga saarayo ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-daday, -datay) Gocoso, qob gacan kaga saarasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-shaday, -shatay) Calaalin (gocoso, goon).

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) gocoso, goon calalin.

2

qawshad -ka: (magac, lab, keli) falxumo aan u qalmin oo uu nin weyni ku kaco.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg qawlayso.

2

qawsho -da: (magac, lab, keli) calaalinta gocoso, goon iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gocoso

2

de: grain sp. (gathered from roots underground)

3

hm: 3

4

lx: goon

5

pd: (-ka)

6

ps: n0-m-col

7

key: goon_3

waa la naqliyay ✓

1

(Docosha-da)

2

Saxarada adkaata, kubadhagaxow darti, kolka xoog la isaga keenayo; jiirasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg doco. la-mid: ducasho.

waa la naqliyay ✓

-docoshada: (n) pushing (pushing), especially in childbirth

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) majiirasho oo sidii wax sindho hayso u ducasho.

waa la naqliyay ✓

agg. - faraxsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gocasha-da)

2

Wax hor u dhacay, illaawid la'aan; tebid; garwaaqsasho; xusuusasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg goco. la-mid: gocad, gocosho.

waa la naqliyay ✓

1

-gocashada: (n) recalling past, usually negative experience; remembrance (ri mem-barensi); memory (mem-ari) ~ soo gocasho, gocosho

2

soo goco -gocday / gocotay: (v) recall bad memory or negative remembrance

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xusuusta wixii hore loogu yidhi ama qofku u sameeyey. Dh: gocad, hibasho.

2

gocasho: -da: (magac, dhedig, keli) xusuus iyo dareen hiirtaanyo kugu beerta.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Cid godob ka gelid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Cid godob ka gelid. m.f.dh, godobsasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) ka aargooso; godobtii ka jaro; ciddii godobta kaa qabtay ha ka hadhin ee ka aargudo.

waa la naqliyay ✓

1

(Socosha-da)

2

Tallaabooyin isdabajoog ah qaadid; meel ka tegid ama meel aadid, iyadoo la lugaynayo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg soco.

waa la naqliyay ✓

vl. n. walking, traveling; progress

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tallaabooyin isdabajoog ah qaadid; meel ka tegid ama meel aadid, iyadoo la lugaynayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: walking, traveling; progress

2

initial: s

3

lx: socosho

4

pd: (/da)

5

ps: vn-f

6

key: socosho

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-cday/-coday, -catay/-cotay) Dhacdo lahan-reeb ah dib u xusuusasho; tebid; garwaaqsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-cday/-coday, -catay/-cotay) Dhacdo lahan-reeb ah dib u xusuusasho; tebid; garwaaqsasho. m.f.dh, gocasho.

waa la naqliyay ✓

v. remember, reminisce

waa la naqliyay ✓

(fal) dib u xasuuso wax hore laguu yeelay. Dh: hibo.

waa la naqliyay ✓

1

de: remember, reminisce

2

lx: goco

3

pd: (gocday)

4

ps: v3b=tr

5

key: goco

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah banaatiikhdii waayadii hore faransiisku samayn jirey.

waa la naqliyay ✓

m.dh Maroodi dheddig. la-mid: qalanjo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Maroodi dheddig ; qalanjo.

waa la naqliyay ✓

f. n. cow ~ female elephant

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) noolaha barriga ugu weyn oo leh gacan iyo labo fool.

waa la naqliyay ✓

1

de: cow ~ female elephant

2

lx: goso

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: qalanjo

6

key: goso

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyn, m.l) Goroyada dheddig, goroyacawl.

waa la naqliyay ✓

f. n. female ostrich

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gorayada teeda dhedig. Goray iyo hooso wada socda ayaan Baadho ku arkay. Dh: gorayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: female ostrich

2

lx: booso

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: goroyacawl, haldhurre

6

key: booso

waa la naqliyay ✓

m.l Qof aan waxtar ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nin hunguri xun oo soorkuhadal ah bakhaylnimona u dheer tahay. Dh: bakhayl, qorqode. Li: deeqsi.

2

gocor-ka: (magac, lab, keli) qof aan kasmo badnayn oo dabeecad xun. Dh: caran, nacas, doqon.

waa la naqliyay ✓

1

(Gocoy-ga)

2

Weel la tolay oo aan weli la xoolayn; gocoyo.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh la-mid: gocoyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. milk-vessel made of fiber that has not yet been smoked

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) weel la tolay oo aan weli la xoolayn; gocoyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: gocoyo [n6-f]

2

de: milk-vessel made of fiber that has not yet been smoked (hence, it could spoil the milk)

3

lx: gocoy

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

key: gocoy

waa la naqliyay ✓

m.f.kh 1. Nin dheer oo toosan. 2. G. ah: neef geel ah oo cadho korkiisa ku dhan tahay.

waa la naqliyay ✓

m. n. tall thin person

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jaho iyo dhinac. Golostay u jeedeen hadday gulaca soo saarto.

waa la naqliyay ✓

1

de: tall thin person

2

lx: golos

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: golos

waa la naqliyay ✓

1

goobo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Shaxan ka samaysan hal xarriiq oo wareegsan oo xuduntiisu fogaan isle'eg u jirto bar kasta oo xarriqda ka mid ah. 2. Summad goobo ah.

2

goobo²: f.g/mg3 (-btay, -batay) 1. (f.g) Wax lumay ama maqan raadsasho. 2. (f.mg) Ku g.: cid si wada jir ah wax u yeelid

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-btay, -batay) 1. (f.g) Wax lumay ama maqan raadsasho. 2. (f.mg) Ku g.: cid si wada jir ah wax u yeelid m.f.dh, goobasho.

waa la naqliyay ✓

Circle

waa la naqliyay ✓

circle

waa la naqliyay ✓

f. n. circle; circumference

waa la naqliyay ✓

-goobada: (n) [Pl. goobooyin -ka] 1. circle (seer kel) ~ daairo. 2. the boundary line of a circle; circumference (sir kam farensi) ~ goobaabin

waa la naqliyay ✓

1

Cerchio

2

Circle

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) urur baro ah oo in isle'eg u jirta bar keli ah oo la yidhaa xudunta.

waa la naqliyay ✓

1

de: circle; circumference

2

lx: goobo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: goobo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ootay, -oodatay) Roob da'aya soo dhowaasho.

waa la naqliyay ✓

v. be about to fall, be near (of rain)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) colka ku baxay beel dagaal ka dhexeeyey.

waa la naqliyay ✓

1

bw: roob

2

de: be about to fall, be near (of rain)

3

lx: goodo

4

nt: goodasho (/da) [vn-f]

5

pd: (gootay / goodatay)

6

ps: v3b=

7

key: goodo

waa la naqliyay ✓

1

(Gooja-da)

2

(geel, kd.) dabada oo kor loo taago: waxay calaamo u tahay inuu rimman yahay.

waa la naqliyay ✓

1

m.dh Kor u qaaddidda saynta uu kor u qaado dheddig geel oo rimman. la-mid: goojin.

2

gǫojo: m.dh Dawo hoore ah oo dhibic-dhibic afka looga qaato.

waa la naqliyay ✓

gǫojo: m.dh Dawo hoore ah oo dhibic-dhibic afka looga qaato.

waa la naqliyay ✓

f. n. lifting of the tail by a female camel

waa la naqliyay ✓

goojada: (n) drop (dharoop); liquid medicine administered in drops

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hasha riman oo dabada kor u taagta.

2

goojo-da: (magac, dhedig, keli) aqal soomaali. Dh: buul, daso.

3

goojo-da: (magac, dhedig, keli) daawo hoore ah oo dhibic-dhibic afka looga qaato.

waa la naqliyay ✓

1

de: lifting of the tail by a female camel (sign of pregnancy)

2

lx: goojo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: goojo

waa la naqliyay ✓

/guus/ geese; (n) shimbir bahda bolon-boolada ah.

waa la naqliyay ✓

n., badag, -gi.

waa la naqliyay ✓

1

goosh¹: m.l 1. Safar. 2. la-mid: goshid.

2

goosh²: f.mg1 (-shay, -shtay) Iskaga g.: bad, dhul, cir ku safrid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-shay, -shtay) Iskaga g.: bad, dhul, cir ku safrid. m.f.dh, gooshid.

waa la naqliyay ✓

1

v. go between, ply between

2

goosh m. n. session

waa la naqliyay ✓

-ey / tay: (v) [with preposition u kala] make a frequent trip between places

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ciidan xoog leh.

2

goosh -ka: (magac, lab, keli) mar ama door. Goosh walba waxaan helaa guul iyo libin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: goosasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel leh baad la cuno ama doog xooluhu daaqaan. Meeshaasi goosi bay reerka u leedahay ee ha ka rarin. Dh: daaq, baad.

waa la naqliyay ✓

1

(Hoosa-da)

2

1. Dhis yar oo la harsado ama hawlo kale lagu qabsado.

3

2. (*) Dhis hawlo waaweyn oo tolka iyo qaranka waxtar u leh lagu qabto dad badanina ka xoojiyo (bir tumid, baabuurro soo saarid, ...); masnac.

waa la naqliyay ✓