Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

-ta: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah geedaha ku soo baxa roobka oo la jaad ah ramaaska kana baxa meelaha digada leh oo laga qodo badhi la yiraahdo goon. Dh: goon.

2

gocos-ta: (magac, dhedig, keli) kubbadda yar ee taniska iyo ciyaarta gocosta lagu dheelo. Gocos baan ciyaarnaa galab kaste. Dh: gocoso, gucus.

waa la naqliyay ✓

1

(Gocosa-da)

2

1. Iniino yaryar oo xaynxandhadu bixiso oo dhulka hoostiisa lagala soo baxo; ama ceeriinkaa lagu cunaa ama dubid baa lagu engejiyaa oo la kaydsadaa oo sida badarka loo cunaa.

3

2. (cayaar) kubbad gacanta lagu cayaaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bari yar oo dhulka laga qoto oo geedka xaynxayndhadu dhalo oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bari yar oo dhulka laga qoto oo geedka xaynxayndhadu dhalo oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] edible grain ~ seed species

waa la naqliyay ✓

1

(Goso) N,S,C Cyperus esculentus L. Cyperaceae.

2

S Mariscus somaliensis C.B.C1. Cyperaceae.

3

N Cyperus rotundus L. Cyperaceae.

4

S Tribulus terrestris L. Zygophyllaceae.

5

N Poa leptoclada A. Rich. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg gocos.

waa la naqliyay ✓

1

cf: goon

2

de: edible grain ~ seed sp.

3

lx: gocoso

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: gocoso

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-cday/-coday, -catay/-cotay) Dhacdo lahan-reeb ah dib u xusuusasho; tebid; garwaaqsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-cday/-coday, -catay/-cotay) Dhacdo lahan-reeb ah dib u xusuusasho; tebid; garwaaqsasho. m.f.dh, gocasho.

waa la naqliyay ✓

v. remember, reminisce

waa la naqliyay ✓

(fal) dib u xasuuso wax hore laguu yeelay. Dh: hibo.

waa la naqliyay ✓

1

de: remember, reminisce

2

lx: goco

3

pd: (gocday)

4

ps: v3b=tr

5

key: goco

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah banaatiikhdii waayadii hore faransiisku samayn jirey.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof aan waxtar ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nin hunguri xun oo soorkuhadal ah bakhaylnimona u dheer tahay. Dh: bakhayl, qorqode. Li: deeqsi.

2

gocor-ka: (magac, lab, keli) qof aan kasmo badnayn oo dabeecad xun. Dh: caran, nacas, doqon.

waa la naqliyay ✓

1

(Gocoy-ga)

2

Weel la tolay oo aan weli la xoolayn; gocoyo.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh la-mid: gocoyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. milk-vessel made of fiber that has not yet been smoked

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) weel la tolay oo aan weli la xoolayn; gocoyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: gocoyo [n6-f]

2

de: milk-vessel made of fiber that has not yet been smoked (hence, it could spoil the milk)

3

lx: gocoy

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

key: gocoy

waa la naqliyay ✓

m.f.kh 1. Nin dheer oo toosan. 2. G. ah: neef geel ah oo cadho korkiisa ku dhan tahay.

waa la naqliyay ✓

m. n. tall thin person

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jaho iyo dhinac. Golostay u jeedeen hadday gulaca soo saarto.

waa la naqliyay ✓

1

de: tall thin person

2

lx: golos

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: golos

waa la naqliyay ✓

1

1. (Goon-ka) a) Labada lafood oo indhaha hoostooda ku yaal oo yare soo baxsan middood. b) Gocoso.

2

2. (Goon-ta) Qarar diiran iyo buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawshad-ka)

2

(gocoso, goon) Calalin.

waa la naqliyay ✓

1

(Uurkusidda-da)

2

Utun iyo ciil uurka ku raaga; gocosho xun oo uun uurka lagu haysto; uurkutaallo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaynxayndha-da)

2

Gocosada caleemeheeda jiljilicsan, oo sida cawska, dibadda u soo baxa.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dareen murugo gocosho ku dheehan tahay leh. la-mid: anguubyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Shimbir yar, bay ah, kooxkoox u socota oo qodata gocosada iyo abuurka duugan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg goco. la-mid: gocad, gocosho.

waa la naqliyay ✓

1

hanjiid¹: m.l Qob ka saaridda in yar oo gocoso ah gacan qobka looga saaro.

2

hanjiid²: f.g1 (-day, -dday) Gocoso gacan qob uga saarid.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Gocoso gacan qob uga saarayo ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-daday, -datay) Gocoso, qob gacan kaga saarasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xusuusashada ama gocoshada dhib hore u dhacay. la-mid: hiitaanyo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-shaday, -shatay) Calaalin (gocoso, goon).

waa la naqliyay ✓

/raankal/ (v) gocosho (gocday, dib-usoo xusuusasho xanaaq ama xumaan hore).

waa la naqliyay ✓

1

-gocashada: (n) recalling past, usually negative experience; remembrance (ri mem-barensi); memory (mem-ari) ~ soo gocasho, gocosho

2

soo goco -gocday / gocotay: (v) recall bad memory or negative remembrance

waa la naqliyay ✓

Gucus, gocos

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof aan aabbihii dhalay la garanayn ama uu ka dhintay. Gocosta waxa loo ciyaaray aabboole iyo aabbolaawe. Dh: agoon. Wa: aabbolaaweyaal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shinbir fariista barimada gocosada oo digaagga u dhalan eg. Dh: kabti, wiile.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, lab, keli) shinbir yar oo leh midabyo, kooxkooxna u socota oo qodata gocosada iyo abuurka duugan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gocasho.

waa la naqliyay ✓

m.l In yar oo hoore ah oo weel salkiisa ku haray.

waa la naqliyay ✓

m. n. residue (of butter, milk, etc.) that has coagulated in the bottom of a container

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) caano yar oo ku hadha weel caano laga shubay ama laga cabbay. Gocgoca iyo xoorka hadhuubka ku hadhay isku rux oo ka heenso. Dh: goror, heensi.

waa la naqliyay ✓

1

de: residue (of butter, milk, etc.) that has coagulated in the bottom of a container

2

lx: gocgoc

3

pd: (-a)

4

ps: n-m

5

key: gocgoc

waa la naqliyay ✓

1

(Gocoya-da)

2

Gocoy.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh G. ah: weel tolliinkiisii la ebyey oo aan weli la xoolayn. la-mid: gocoy.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) weel cusub oo aan weli la isticmaalin. Dh: tolan, qoran.

waa la naqliyay ✓

1

(Golcas-ta)

2

1. Jaad ugaarta kamid ah oo gollaha cas.

3

2. Qorrax casar.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. jaad ugaarta ka mid ah oo gollaha cas. 2. Qorrax casar. 3. la-mid: gollacas.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] gazelle species

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) gazelle (gezaal)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah dacawada oo labada dhinac guduudan. Dh: dayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: gazelle sp. Lit: red side

2

lx: golcas

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-col

5

key: golcas

waa la naqliyay ✓

agg. - cirweyne.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: gomoshaa.

waa la naqliyay ✓

m. n. plant species

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed caleemo balballaadhan iyo midho la cuno leh. Dh: gombosh, gomosh, kombosh.

waa la naqliyay ✓

1

de: plant sp.

2

lx: gomosh

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

see: gomoshaa

6

key: gomosh

waa la naqliyay ✓

1

(Gorros-ka)

2

Madaxa oo hoos loo laallaadsho, islahadal darti; gebida oo la rogto, feker daraaddi.

waa la naqliyay ✓

1

gorros¹: m.l 1. Madaxa oo hoos loo laalaadiyo. 2. la-mid: gorrosid.

2

gorros²: f.mg1 (-say, -stay) Madax hoos u laalaadin (ido).

waa la naqliyay ✓

v. hang one's head

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ikir iyo werwer dartii, madaxa hoos u laalaadin.

waa la naqliyay ✓

1

de: hang one's head

2

lx: gorros

3

nt: gorros (ka) [vn2a-m]

4

pd: (gorrosay)

5

ps: v1=

6

key: gorros

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) laablaaban uu jidhku yeesho kolka uu qofku gaboobo.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-ooyay, -oysay) 1. (f.g) Wax jarid. 2. (f.g) Xaajo go'aan ka gaarid. 3. (f.g) Qaraabo saaxiib iyo wixi lamida xiriir u jarid. 4. (f.mg) Ka g.: tiro mid kale ka jarid (xisaab). 5. (f.mg) Ka g.: ilmo nuugmo ka joojin. 6. (f.mg) Ka g.: wax, wax kale ka leexin. 7. (f.mg) Ka g.: cid dambi ay gashay kajeebid. 8. (f.mg) Ku g.: meel wax ku xannibid. 9. (f.mg) Ku g.: hadal iyo wixi lamida xad gaar ah kujoojin. 10. (f.mg) La g.: wax ka baxsasho. 11. (f.mg) U g.: cida ballan kaga bixid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-ooyay, -oysay) 1. (f.g) Wax jarid. 2. (f.g) Xaajo go'aan ka gaarid. 3. (f.g) Qaraabo saaxiib iyo wixi lamida xiriir u jarid. 4. (f.mg) Ka g.: tiro mid kale ka jarid (xisaab). 5. (f.mg) Ka g.: ilmo nuugmo ka joojin. 6. (f.mg) Ka g.: wax, wax kale ka leexin. 7. (f.mg) Ka g.: cid dambi ay gashay kajeebid. 8. (f.mg) Ku g.: meel wax ku xannibid. 9. (f.mg) Ku g.: hadal iyo wixi lamida xad gaar ah kujoojin. 10. (f.mg) La g.: wax ka baxsasho. 11. (f.mg) U g.: cida ballan kaga bixid. m.f.dh, goyn.

waa la naqliyay ✓

v. cut (down ~ off ~ up)

waa la naqliyay ✓

1

-yey / goysay: (v) separate into parts; cut (kat);

2

u goo -yey / goysay: (v) break off. Ex: xiriirkii buu u gooyey; he broke off the relationship —kala goo -yey / say: (v) separate or secede

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax, in ka jar oo gamuun.

2

goo: (fal) xaajo go'aan ka gaadh.

3

goo: (fal) (ka ~) ilmo naaska jaqa, ka gudhi.

4

goo: (fal) (ka ~) wax, wax kale ka leexi.

5

goo: (fal) (ka ~) cid dambi ay gashay ka jeeb.

6

goo: (fal) ka meel wax ku xannib.

7

goo: (fal) kahadal iyo wixii la mid ah, xad gaar ah ku jooji.

8

goo: (fal) (kala ~) walax, labo qaybood u kala jar.

9

goo: (fal) ucid kale, ballan kaga bax.

waa la naqliyay ✓

1

(Boos-ka)

2

1. Aad u gaboobey oo tabar yareeyey; daldaloollo iyo nabarro filweynidu keentay.

3

2. Midab (faras); boosay.

waa la naqliyay ✓

1

boos¹: m.l (-sas, m.l) 1. Qof gaboobay. 2. Nin lug ama gacan la'. 3. Meel qof deeqda. 4. Dhul sharciyeysan oo qof gaar ahaan u leeyahay. 5. la-mid: boosay. Midab cad oo farduhu yeeshaan.

2

boos²: m.dh 1. Haweenay lug ama gacan la'. 2. B. ah: haan duug ah oo biyaha sii deysa; abaali.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) 1. Qof gaboobay. 2. Nin lug ama gacan la'. 3. Meel qof deeqda. 4. Dhul sharciyeysan oo qof gaar ahaan u leeyahay. 5. la-mid: boosay. Midab cad oo farduhu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. very old and worn-out thing; decrepit person

2

boos m. n. property, owned ~ assigned land

waa la naqliyay ✓

nickname-m a decrepit person

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. place (paleeys). 2. land or property title; deed (diidh)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) midab faras. Faras boos ah buu soo gatay. Dh: boosey.

2

boos-ka: (magac, lab, keli) meel salka la dego ama salka dhigo.

3

boos-ka: (magac, lab, keli) qof addimada midkood la'.

4

boos-ka: (magac, lab, keli) qof aad u gaboobey. Libaax boos noqday suryada fadhiyee uga baydha.

5

boos -ka: (magac, lab, keli) dhul sharciyeysan oo qof gaar u leeyahay.

6

boos -ta: (magac, dhedig, keli) sanduuga waraqdaha la isugu diro.

7

boos -ta: (magac, dheddig, keli) haweenay gacan ama lug la'.

8

boos-ta: (magac, dheddig, keli) haan duug ah oo biyaha daadisa.

waa la naqliyay ✓

coco, n, f. - qumbe; midhaha qumbaha

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-cday, -cotay) 1. Saxaro adkaatay xoog isaga keenid; jiirasho. 2. Jiirasho (nafley dhaleysa). la-mid: duco².

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-cday, -cotay) 1. Saxaro adkaatay xoog isaga keenid; jiirasho. 2. Jiirasho (nafley dhaleysa). m.f.dh, docosho.

waa la naqliyay ✓

v. contract, constrict, tighten; push, strain (in childbirth ~ defecation)

waa la naqliyay ✓

-docday / docotay: (v) push (push)

waa la naqliyay ✓

(fal) majiiro oo sidii wax sindho ka soo dhacayso ama ummulaya nakhaska isku xidh oo duco. Dh: duco.

waa la naqliyay ✓

1

de: contract, constrict, tighten; push, strain (in childbirth ~ defecation)

2

lx: doco

3

nt: docosho (/da) [vn6-f] 'contraction; pushing'

4

pd: (docday / docatay)

5

ps: v3b=

6

key: doco

waa la naqliyay ✓

1

(Foos-ka)

2

Xoog; col.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas m.l) 1. Dad badan oo hubaysan. 2. F. ah: qofka qaybinaya turubka qofka ku xiga ee midig ka jira.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas m.l) 1. Dad badan oo hubaysan. 2. F. ah: qofka qaybinaya turubka qofka ku xiga ee midig ka jira.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Fos

waa la naqliyay ✓

m. n. front line, forefront; force, armed troops

waa la naqliyay ✓

name-f front line, forefront; force, armed forces

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil jiidda dagaalka hore ka gala ama ciidanka qalabka sida ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xoog col ah ama ciidan.

2

foos-ka: (magac, lab, keli) meesha hogga ah ee biyaha musquluhu iskugu tegaan. Wa: foosas.

waa la naqliyay ✓

s.m. - qorroto, qallajis, ilweyn.

waa la naqliyay ✓

-gobada: (n) a tiny drop of liquid, droplet (droop-let) ~ tifiq, dhibic

waa la naqliyay ✓

1

godo¹: m.dh 1. Meel ay doqowda talada gooysaa ku shiraan. 2. Godad yaryar oo shinnidu samayso oo ay malabka iyo ugaxda ay ku hoyiso. 3. Daliig yar oo daruur ah.

2

godo²: f.g/mg3 (-otay, -odatay) 1. (f. g) Wax qalloocasho. 2. (f.mg) Qalloocsamid. Tusaale: “Cali lixdan sano markuu gaaray ayuu gotay”.

waa la naqliyay ✓

v. be bent ~ crooked

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soo xoodo; soo foorarso; soo qalloocsan.

2

godo -da: (magac, dhedig, keli) daruur yar oo is qoolaabta oo xilliga roobku soo dhow yahay samada lagu arko. Cirku galabta goduu leeyahay.

waa la naqliyay ✓