goco — Macnaha & Turjumaada

f.g3 (-cday/-coday, -catay/-cotay) Dhacdo lahan-reeb ah dib u xusuusasho; tebid; garwaaqsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-cday/-coday, -catay/-cotay) Dhacdo lahan-reeb ah dib u xusuusasho; tebid; garwaaqsasho. m.f.dh, gocasho.

waa la naqliyay ✓

v. remember, reminisce

waa la naqliyay ✓

(fal) dib u xasuuso wax hore laguu yeelay. Dh: hibo.

waa la naqliyay ✓

1

de: remember, reminisce

2

lx: goco

3

pd: (gocday)

4

ps: v3b=tr

5

key: goco

waa la naqliyay ✓

m.l Qof aan waxtar ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nin hunguri xun oo soorkuhadal ah bakhaylnimona u dheer tahay. Dh: bakhayl, qorqode. Li: deeqsi.

2

gocor-ka: (magac, lab, keli) qof aan kasmo badnayn oo dabeecad xun. Dh: caran, nacas, doqon.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah geedaha ku soo baxa roobka oo la jaad ah ramaaska kana baxa meelaha digada leh oo laga qodo badhi la yiraahdo goon. Dh: goon.

2

gocos-ta: (magac, dhedig, keli) kubbadda yar ee taniska iyo ciyaarta gocosta lagu dheelo. Gocos baan ciyaarnaa galab kaste. Dh: gocoso, gucus.

waa la naqliyay ✓

1

(Gocoy-ga)

2

Weel la tolay oo aan weli la xoolayn; gocoyo.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh la-mid: gocoyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. milk-vessel made of fiber that has not yet been smoked

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) weel la tolay oo aan weli la xoolayn; gocoyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: gocoyo [n6-f]

2

de: milk-vessel made of fiber that has not yet been smoked (hence, it could spoil the milk)

3

lx: gocoy

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

key: gocoy

waa la naqliyay ✓

1

(Aglool-ka, Agloo-sha)

2

1. Hab weelka la xoolayna hayo, gocoyonnimada looga ba'sho: asal, dufan, laysku karshey baa lagu rogrogaa.

3

2. Wax la dhisa hayo ama la samayna hayo, qaabintiisa iyo jaangooyadiisa hore; bilaw; unug. 3.* Aqal, la dhisi doono, astaanti iyo muuqaalki warqad, ku muujin.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaxandha-da)

2

Geed yar oo qodxo leh oo geelu daaqo (ama gocondho).

waa la naqliyay ✓

1

(Gocoorra-ha)

2

Kalluunka badda jaad ka mida ah.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Goon-ka) a) Labada lafood oo indhaha hoostooda ku yaal oo yare soo baxsan middood. b) Gocoso.

2

2. (Goon-ta) Qarar diiran iyo buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

(Habay-ga)

2

Weel cusub oo la tolay (gocoy), kolka biyo ama wax kale oo la mid ah lagu shubo, sii deynta uu sii daayo, oo dhibcuhu aayar aayar, daldaloollada tolmada uga soo baxbaxaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawshad-ka)

2

(gocoso, goon) Calalin.

waa la naqliyay ✓

1

(Riigbax-a)

2

1. Xoog iyo tabar aan hor loo lahayn oo la yeesho; cashibbax.

3

2. Buurnaan; cayil.

4

3. (weel) gocoyokabbax; xoolaysnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Uurkusidda-da)

2

Utun iyo ciil uurka ku raaga; gocosho xun oo uun uurka lagu haysto; uurkutaallo.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaynxayndha-da)

2

Gocosada caleemeheeda jiljilicsan, oo sida cawska, dibadda u soo baxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoolayn-ta)

2

1. Xoolo ka dhigid, u geddiyid.

3

2. Weel la tolay oo cusub, gocoyonnimada ka bi'in.

waa la naqliyay ✓

1

(Xoolaysasha-da)

2

1. Xoolo yeelasho.

3

2. Weel gocoy ah, ku xoolaysan ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dareen murugo gocosho ku dheehan tahay leh. la-mid: anguubyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Shimbir yar, bay ah, kooxkoox u socota oo qodata gocosada iyo abuurka duugan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed nagaar faalala, xooluhu cunaan, dhalo miro qodax leh oo markay qallalaan muda dadka iyo xoolaha. la-mid: gacandho, gocondho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg goco. la-mid: gocad, gocosho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-ooyay, -oysay) 1. (f.g) Wax jarid. 2. (f.g) Xaajo go'aan ka gaarid. 3. (f.g) Qaraabo saaxiib iyo wixi lamida xiriir u jarid. 4. (f.mg) Ka g.: tiro mid kale ka jarid (xisaab). 5. (f.mg) Ka g.: ilmo nuugmo ka joojin. 6. (f.mg) Ka g.: wax, wax kale ka leexin. 7. (f.mg) Ka g.: cid dambi ay gashay kajeebid. 8. (f.mg) Ku g.: meel wax ku xannibid. 9. (f.mg) Ku g.: hadal iyo wixi lamida xad gaar ah kujoojin. 10. (f.mg) La g.: wax ka baxsasho. 11. (f.mg) U g.: cida ballan kaga bixid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-ooyay, -oysay) 1. (f.g) Wax jarid. 2. (f.g) Xaajo go'aan ka gaarid. 3. (f.g) Qaraabo saaxiib iyo wixi lamida xiriir u jarid. 4. (f.mg) Ka g.: tiro mid kale ka jarid (xisaab). 5. (f.mg) Ka g.: ilmo nuugmo ka joojin. 6. (f.mg) Ka g.: wax, wax kale ka leexin. 7. (f.mg) Ka g.: cid dambi ay gashay kajeebid. 8. (f.mg) Ku g.: meel wax ku xannibid. 9. (f.mg) Ku g.: hadal iyo wixi lamida xad gaar ah kujoojin. 10. (f.mg) La g.: wax ka baxsasho. 11. (f.mg) U g.: cida ballan kaga bixid. m.f.dh, goyn.

waa la naqliyay ✓

v. cut (down ~ off ~ up)

waa la naqliyay ✓

1

-yey / goysay: (v) separate into parts; cut (kat);

2

u goo -yey / goysay: (v) break off. Ex: xiriirkii buu u gooyey; he broke off the relationship —kala goo -yey / say: (v) separate or secede

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax, in ka jar oo gamuun.

2

goo: (fal) xaajo go'aan ka gaadh.

3

goo: (fal) (ka ~) ilmo naaska jaqa, ka gudhi.

4

goo: (fal) (ka ~) wax, wax kale ka leexi.

5

goo: (fal) (ka ~) cid dambi ay gashay ka jeeb.

6

goo: (fal) ka meel wax ku xannib.

7

goo: (fal) kahadal iyo wixii la mid ah, xad gaar ah ku jooji.

8

goo: (fal) (kala ~) walax, labo qaybood u kala jar.

9

goo: (fal) ucid kale, ballan kaga bax.

waa la naqliyay ✓

coco, n, f. - qumbe; midhaha qumbaha

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-cday, -cotay) 1. Saxaro adkaatay xoog isaga keenid; jiirasho. 2. Jiirasho (nafley dhaleysa). la-mid: duco².

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-cday, -cotay) 1. Saxaro adkaatay xoog isaga keenid; jiirasho. 2. Jiirasho (nafley dhaleysa). m.f.dh, docosho.

waa la naqliyay ✓

v. contract, constrict, tighten; push, strain (in childbirth ~ defecation)

waa la naqliyay ✓

-docday / docotay: (v) push (push)

waa la naqliyay ✓

(fal) majiiro oo sidii wax sindho ka soo dhacayso ama ummulaya nakhaska isku xidh oo duco. Dh: duco.

waa la naqliyay ✓

1

de: contract, constrict, tighten; push, strain (in childbirth ~ defecation)

2

lx: doco

3

nt: docosho (/da) [vn6-f] 'contraction; pushing'

4

pd: (docday / docatay)

5

ps: v3b=

6

key: doco

waa la naqliyay ✓

s.m. - qorroto, qallajis, ilweyn.

waa la naqliyay ✓

-gobada: (n) a tiny drop of liquid, droplet (droop-let) ~ tifiq, dhibic

waa la naqliyay ✓

1

godo¹: m.dh 1. Meel ay doqowda talada gooysaa ku shiraan. 2. Godad yaryar oo shinnidu samayso oo ay malabka iyo ugaxda ay ku hoyiso. 3. Daliig yar oo daruur ah.

2

godo²: f.g/mg3 (-otay, -odatay) 1. (f. g) Wax qalloocasho. 2. (f.mg) Qalloocsamid. Tusaale: “Cali lixdan sano markuu gaaray ayuu gotay”.

waa la naqliyay ✓

v. be bent ~ crooked

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soo xoodo; soo foorarso; soo qalloocsan.

2

godo -da: (magac, dhedig, keli) daruur yar oo is qoolaabta oo xilliga roobku soo dhow yahay samada lagu arko. Cirku galabta goduu leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: be bent ~ crooked

2

lx: godo

3

pd: (gotay)

4

ps: v3b=

5

key: godo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Hilib iyo wixi lamida qarsoodi wax uga goosasho.

waa la naqliyay ✓

v. cut up and eat something in small bits; do work poorly, not be systematic

waa la naqliyay ✓

(fal) feeno oo gooso; hilib hadba wax yar meel ka gooso.

waa la naqliyay ✓

1

de: cut up and eat s.t. in small bits; [fig.] do work poorly, not be systematic (e.g., when a bone only has a little bit of meat left)

2

lx: gogo

3

pd: (gogtay)

4

ps: v3b=

5

key: gogo

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) meel lagu arrinsado ama lagu cayaaro. Dh: gole.

waa la naqliyay ✓

m.dh Maroodi dheddig. la-mid: qalanjo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Maroodi dheddig ; qalanjo.

waa la naqliyay ✓

f. n. cow ~ female elephant

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) noolaha barriga ugu weyn oo leh gacan iyo labo fool.

waa la naqliyay ✓

1

de: cow ~ female elephant

2

lx: goso

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: qalanjo

6

key: goso

waa la naqliyay ✓

agg. - xoogaa, inyar.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-cday, -cotay) 1. (f.g) Socod samayn. 2. (f.g) Hadal la hayey sii wadid. 3. (f.mg) La s.: cid la saaxiibid. 4. (f.mg) La s.: wax xogtooda hayn.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-cday, -cotay) 1. (f.g) Socod samayn. 2. (f.g) Hadal la hayey sii wadid. 3. (f.mg) La s.: cid la saaxiibid. 4. (f.mg) La s.: wax xogtooda hayn. m.f.dh, socosho.

waa la naqliyay ✓

v. walk, go on, move, proceed; continue, be in progress

waa la naqliyay ✓

-socday / socotay: (v) 1. walk (wook); go for a walk; step (isteep); pace (paaj) ~ lugee. 2. move (muuv); go (goow) ~ dhaqaaq

waa la naqliyay ✓

(fal) dhaqaaq; taltallaabso. Li: joogso.

waa la naqliyay ✓

1

de: walk, go on, move, proceed; continue, be in progress

2

initial: s

3

lx: soco

4

pd: (socday / socotay)

5

ps: v3b=intr

6

syn: aad, tag

7

key: soco

waa la naqliyay ✓

m.l In yar oo hoore ah oo weel salkiisa ku haray.

waa la naqliyay ✓

m. n. residue (of butter, milk, etc.) that has coagulated in the bottom of a container

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) caano yar oo ku hadha weel caano laga shubay ama laga cabbay. Gocgoca iyo xoorka hadhuubka ku hadhay isku rux oo ka heenso. Dh: goror, heensi.

waa la naqliyay ✓

1

de: residue (of butter, milk, etc.) that has coagulated in the bottom of a container

2

lx: gocgoc

3

pd: (-a)

4

ps: n-m

5

key: gocgoc

waa la naqliyay ✓

1

(Gocosa-da)

2

1. Iniino yaryar oo xaynxandhadu bixiso oo dhulka hoostiisa lagala soo baxo; ama ceeriinkaa lagu cunaa ama dubid baa lagu engejiyaa oo la kaydsadaa oo sida badarka loo cunaa.

3

2. (cayaar) kubbad gacanta lagu cayaaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bari yar oo dhulka laga qoto oo geedka xaynxayndhadu dhalo oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh Bari yar oo dhulka laga qoto oo geedka xaynxayndhadu dhalo oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] edible grain ~ seed species

waa la naqliyay ✓

1

(Goso) N,S,C Cyperus esculentus L. Cyperaceae.

2

S Mariscus somaliensis C.B.C1. Cyperaceae.

3

N Cyperus rotundus L. Cyperaceae.

4

S Tribulus terrestris L. Zygophyllaceae.

5

N Poa leptoclada A. Rich. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg gocos.

waa la naqliyay ✓

1

cf: goon

2

de: edible grain ~ seed sp.

3

lx: gocoso

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: gocoso

waa la naqliyay ✓

1

(Gocoya-da)

2

Gocoy.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh G. ah: weel tolliinkiisii la ebyey oo aan weli la xoolayn. la-mid: gocoy.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) weel cusub oo aan weli la isticmaalin. Dh: tolan, qoran.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) curdinka qodaxda galoolka, waadhida iyo sarmaanta. Sida geriga bayraha ah bay, bocosha laacdaaye. Dh: canbuul.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bocor-ka) Subagga ka baxa caanaha geela.

2

2. (Bocor-ta) Miro arorro leh oo sida qaraha u weyn oo la cuno; geedka mirahaas bixiya.

waa la naqliyay ✓

1

bocor¹: m.l 1. Burcadka caanaha geela ka soo baxa. 2. Meesha kuusan oo cunaha ragga ku taal. 3. Miro ay qaraha isku bahyihiin oo la cuno marka la kariyo. 4. Geedka digirta marka uusan weli aad u soo bixin ee madaxiisu fooraro.

2

bocor²: m.dh (-ro, m.l) 1. Miro aroorro leh oo sida qaraha u weyn oo la cuno. 2. B. ah: gabadh aad u qurxoon.

waa la naqliyay ✓

1

bocor¹: m.l 1. Burcadka caanaha geela ka soo baxa. 2. Meesha kuusan oo cunaha ragga ku taal. 3. Miro ay qaraha isku bahyihiin oo la cuno marka la kariyo. 4. Geedka digirta marka uusan weli aad u soo bixin ee madaxiisu fooraro.

2

bocor²: m.dh (-ro, m.l) 1. Miro aroorro leh oo sida qaraha u weyn oo la cuno. 2. B. ah: gabadh aad u qurxoon.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] squash (vegetable), pumpkin

2

bocor [feminine] n., [abstract] shapely, with a good figure (of a young woman)

3

bocor m. n., (mass n.): ghee from camel's milk

waa la naqliyay ✓

1

(Bo'r) S, C, Og Cucurbita pepo L. Cucurbitaceae.

2

N Ricinus communis L. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) pumpkin (pamkin)

2

bocor -ta: (n) a young, good-looking woman

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, lab, keli) gabar gashaanti ah oo filsan, xilligii guurkana gaartay.

2

bocor -ka: (magac, lab, keli) subagga ka dhasha caanaha geela. Bocor geel dhaashi ma leh.

3

bocor -ka: (magac, lab, keli) mudho ama bocor wayn oo aroorro leh, sida qaraha ka weyn, la cuno.

4

bocor -ka: (magac, lab, keli) geedka midhaha bocorka bixiya.

5

bocor-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh qurux iyo qorriinsho badan. Bocor aan bannaanka lagu arag buu guursaday.

6

bocor -ta: (magac, dhedig, keli) koborta ku rogan xubinta taranka ee labka aadamaha. Ma u jeeddaa bocorta? Dh: kabar, dhalfo.

7

bocor -ta: (magac, dhedig, keli) dhurduhu marka surta ku samaynayo geedka, daloolka uu ibta kaga sameeyo hadduu weynaado, dhismaha xanjada ka samaysan ee uu ku sameeyo, ku awdo hogga. Bocorta faltiiq ku dalooli aan malabka dhuuqnee.

waa la naqliyay ✓

قَرْعٍ، دَبَّاءِ

waa la naqliyay ✓

1

(Bo'o) All. Som. Calotropis procera (Ait) Ait.F. Asclepiadaceae.

2

C,S Ricimus communis L. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

Jiq, hawd, kayn

waa la naqliyay ✓

s.m. - kayn, ay.

waa la naqliyay ✓

s.m. - qumbe.

waa la naqliyay ✓

/kowkow/ (n) geedka shukulaatada laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

s.m. - kariye, kooke.

waa la naqliyay ✓

1

(Docol-ka)

2

Geed mareerka u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l Jaad geedaha ka mid ah oo mareerka u eg oo miro la cuno leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. plant species

waa la naqliyay ✓

Cordia ovalis 70

waa la naqliyay ✓

1

(Dol) C Cordia ovalis R.Br. Boraginaceae.

2

C Cordia sinensis Lam. Boraginaceae.

3

May, S Bocia coriacea Pax. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed loo yaqaanno madheedh oo u kala baxa madheedhmadow iyo madheedhdocor.

waa la naqliyay ✓

1

cf: mareer

2

de: plant sp.

3

lx: docol

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: docol

waa la naqliyay ✓

Kurrid, Toogo

waa la naqliyay ✓