gobays — Macnaha & Turjumaada

-ka: (magac, lab, keli) geed hadhuudhka u eg oo xubno iyo caleemo dhaadheer leh waxna lagu dhisto foodhintana laga goosto. Dh: gobeys.

waa la naqliyay ✓

Seeraar, afmeer, afkoob.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ninka qaansada iyo fallaadha si fiican ugu dagaallama ama ugu ugaadhsada.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) cod dheer oo dhuuban oo xoolaha lagu kexeeyo ama lagu daajiyo oo samaysma kolka inta afka la isku qabto oo in yar la furo neefta xoog loo soo tuuro. Dh: foodhi, foorin.

2

foodhin -ta: (magac, dhedig, keli) qalab ul gobays ama macdan ka samaysan oo dhexda ka daloola oo kolka la afuufo dhawaaq foodhin ahi ka soo baxo oo badanaa muusig ahaan loo adeegsado. Foodhin ayaan ficil u soo qaaday. Dh: siinbaar.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) bakoorad gadhka aad loo godo oo goobo loo dhawysiiyo oo lagu xarragoodo; ul geedka qaysaraanta laga. goosto Wiilkii yaraa oon waxba galab san ayuu qaysaraan la dhacay.

2

qaysaraan -ta: (magac, dhedig, keli) geedo caleen dhaadheer iyo laamo xubno leh bixiya oo selledaha, ulaha, gobayska iyo waxyaale kale oo badan laga sameeyo oo meelaha biyo fadhiisinka ah aad uga baxa. Bakoorad qaysaraan ah ayaan saaxiibkay hadiyad u siiyay. Dh: khaysaraan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar haweenka u gaar ah oo leh jiib iyo jaan waana ciyaar aad loo xiiseeyo waxay u kala baxdaa laba qaybood: bili godgodlay oo la jeexo dhulka iyo bili suunlay oo lagu ciyaaro saan dusheed. Bili godgodleyda waxa la jeexaa shax ka dibna waxaa laka dhigtaa inta dugood ee la kala leeyahay haddaba shaxdaa waxa lagu ciyaara afar qori oo laga jeexay gobays oo leh bog-cad iyo bog-madaw afartaa qori ayaa intii la qabto kor laga keenaa oo dhulka lagu shaydhaa haddday afartu xagga cad u wada dhacaan waxaa la yidhaa: waa afar dugood; hadday midi cadaato oo ay saddexna madoobaato waxaa la yidhaa «xayla godan» hadday saddex cadaato oo ay midi madoobaato waxaa la yidhaa sangaw seeraw sintaawe» haddii ay laba cadaato labana madoobaato waxaa la idhaa «way gubatay hadday afartuba madoobaato waxa la yidhaa mija dhoqley» waana lix dugood waxaana ciyaarta hoggaaminaya ninkii ay afartu u madoobaatay oo ku hoggaamiya lix dugood ama lix dhibcood.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kolba erey ama weedh u sheeg cid kaa daba qoraysa. Ardayda cashirka u yeedhi. Dh: yeeri.

2

yeedhi: (fal) buun, hoon siidhi iyo wixii la mid ah ka dhawaaji. Gobayska qaado oo kaga yeedhi. Dh: yeeri

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kolba erey ama weedh u sheeg cid kaa daba qoraysa. Dh: yeedhi.

2

yeeri: (fal) buun, hoon siidhi iyo wixii la mid ah, ka dhawaaji. Gobayska qaado oo kaga yeeri. Dh: yeedhi.

waa la naqliyay ✓

(of wood, used for blowing), n., gobays, -ki.

waa la naqliyay ✓

n., (wooden) gobays, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

(Goobayn-ta)

2

Goobo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg goobee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) goobo u yeelid ama goobo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

Qalabka lagu hantiyo dhuun-biyoodda la leexinayo ama la toosinayo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: gorfayn.

waa la naqliyay ✓

vl. n. process of coming to a decision, thorough treatment of a problem

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) deliberation (di libireeyshen); careful thought

waa la naqliyay ✓

1

cf: talo 'decision' vs gar 'judgement'

2

de: process of coming to a decision, thorough treatment of a problem

3

lx: gorfays

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

key: gorfays

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: goyn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ilkaha wax lagu calaliyo ee balballaadhan mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nooc warmaha waaweyn ka mid ah. 2. Hanti.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabay-ga)

2

Tixo la tirsho oo ka kooban ereyo iyo xuruuf qiyaasan oo tirsan oo xaraf ku dhisan; wuxuu lee yahay tixo is wada dherer le'eg iyo ereyo xulanti ah oo midba la gesho meel uu ku habboon yahay; qaarkood waxay lee yihiin dhawaaqyo iyo yeer isu eg'eg oo tixaha xubno looga dhigo oo lagu dhex googgooyo si ay u yeeshaan luuq iyo dhicitaan laysla hela hayo, muusikana ku dhafan tahay, oo dhabaqa iyo deelqaafka ka ilaaliya. Gabaygu, sida maansada xubneheeda kale (geeraar, jiifto, kd.), wuxuu ka hadlaa wax kastoo qofka laabtiisa ku soo dhaca, wuxuuna lee yahay saamays daran oo kan hadalka kale ka xoog weyn; waa laga luuqiyaa.

waa la naqliyay ✓

1

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

2

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin.

waa la naqliyay ✓

1

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

2

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin. m.f.dh, gabyid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. poem form (long classical Somali epic poetry)

2

gabay v. recite a poem, chant poetry

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) poetic composition; poem (pooem); poetry (powyetari) ~ maanso, gabey, shicir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal taxan oo macno miisaan fiican leh dheh; gabay tiri oo samee. Xaaladda la joogo ka gabay.

2

gabay -ga: (magac, lab, keli) qayb suugaanta ka mid ah oo leh qaafiyad iyo miisaan u gaar ah. Waxa uu gabaygu leeyahay macno iyo duluc uu ku qotomo.

waa la naqliyay ✓

مَنظُومَة، قَصِيدَة، قصيد

waa la naqliyay ✓

name-f high caste. Cf: Gobaad, Samaale, Shuun

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ~» ciyaar ama dagaal u godee oo dad u soo ururi.

2

golay -ga: (magac, lab, keli) ciyaar maaweelo iyo jimicsi iskugu jirta oo ay carruurtu ciyaarto.

3

golay -ga: (magac, lab, keli) ciyaar ay wiilashu habeenkii ciyaaraan oo labo inan oo inta kale wada taqaan la soo xulo uu midi yidhaa: ii cug; ka kalana waxa uu ugu jawaabaa: ciiro wiilkii ku horeeyey ii cugta iyaa xusha wiil, dhiggiisuna waxa uu xushaa wiil kale sidaa ayay tiro is le'eg u kala doortaan. Koox walba waxay samaysataa goob la difaaco oo lama taabtaan ah si ciyaarta loo bilaabo waxaa la kala doortaa kab labadeeda weji dabadeed kabtii ayaa cirka loo ganaa iyada oo lagu dhawaaqayo: kabey kabey, kabaabullo, ninna ha sirin, sir la'aan u dhac. Kabtaasi marka ay dhulka ku soo dhacdo waxa ciyaarta ku horeeya ninkii dhanka ay u taallo sii doortay ee ay astaanta u ahayd, waxa uu ka soo bilaabaa ciyaaarta goobtii iyaga u ahayd lama taabtaanka, waxa uu beegsadaa qaybta ka soo horjeeda koobta u ah lama taabtaanka, isaga oo adeegsanaya farsamooyin kala gaddisan oo iskugu dhafan xoog iyo xeelad, haddiise la xambaareeyo waxaa ciyaarta bilaabaysa kooxdii kale ee ka soo horjeedday.

waa la naqliyay ✓

1

(Goray-ga)

2

Goroyada keeda lab; haldhaa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) 1. Gorayo lab. 2. G. ah: awr aan gulgulada soo ridi karin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) 1. Gorayo lab. 2. G. ah: awr aan gulgulada soo ridi karin.

waa la naqliyay ✓

m. n. male ostrich

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) male ostrich (os tarish) ~ haldhaa. [opposite of goroyo]

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) gorayada keeda lab. Hablihii sida gorayga ciideed, gelbin jirey tallaabada…

waa la naqliyay ✓

1

bw: goroyo, goroyacawl

2

de: male ostrich

3

lx: goray

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

syn: haldhaa

7

key: goray

waa la naqliyay ✓

1

(Hobay-ga)

2

Meel dhirteedu sarmaan iyo qansax u badan tahay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhul boor ah oo ay ku badantahay sarmaanta iyo qansaxa. 2. H. ah: meel cidla ciirsila' ah.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. area full of acacia trees

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel dhirteedu sarmaan iyo qansax u badan tahay oo bannaan ah.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qansax, sarmaan

2

de: area full of acacia trees

3

lx: hobay

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m-loc

6

key: hobay

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aabayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg codayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dab u yeelis. Dabays badan weli umaad yeelin birtan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabaya-ha)

2

Meel hadba waqti go'an oo lagu heshiiyey, geddisleyda iyo wixii wax genacsanayaa isugu yimaadaan oo wax ku kala gataan; suuq; carwo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) Meel hadba waqti go'an oo lagu heshiiyey ay ganacsatadu wax ku kala iibsadaan; carwo.

waa la naqliyay ✓

m. n. public area where poets recite their poems; market

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) meel hadba dadka isugu yimaadaan oo lagu heshiiyey; waa meel geddisleyda iyo wixii wax ganacsanayaa isugu yimaadaan oo wax ku kala gataan. Dh: suuq, carwo, bacadle, sariibad.

waa la naqliyay ✓

1

de: public area where poets recite their poems; market

2

lx: gabaye

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: gabaye

waa la naqliyay ✓

1

(Garays-ka)

2

Dharka dumarku qaato mid kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Guntiino midabbo leh oo haweenku xirtaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Guntiino midabbo leh oo haweenku xirtaan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] thin, light, brightly-designed cloth worn by women

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) woman's dress ~ sari

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maro ay qarqarka sare haweenku ku xidhaan oo saddexqeyd ah ama guntiino ah oo labadeeda af la isugu keeno garabka dushiisa laguna xidho.

waa la naqliyay ✓

1

de: thin, light, brightly-designed cloth worn by women (usually imported from Kenya or Tanzania)

2

lx: garays

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-col

5

key: garays

waa la naqliyay ✓

name-f noble, aristocracy, high caste, free-born. Syn: Absame

waa la naqliyay ✓

ama Gobey, magac loo baxsho gabadh qurux iyo qaayo badan oo gob ah.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) gob ahaansho; aad u wanaagsanaasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) is meerin iyo isu soo ururid si wareeg ah loo soo joogsado meel. Dh: golayn.

2

godayn -ta: (magac, dhedig, keli) dhiisha god qiiq ka baxayo oo cugay lagu shiday ku gambiyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Golayn-ta)

2

1. Gol ka dhigid.

3

2. Gole ka dhigid.

4

3. Gole u dhigid; u fagaarayn; u golaadin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg golee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) «u» ciyaar ama dagaal dad u soo meegaarid oo u ururin.

2

golayn-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, meel ut bannayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) goobo ku samee meel ama xaashi. Dh: goobaab, maageer, meegaar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad haadda ka mid ah oo ah tan ugu weyn. Gorayadu ma duusho ee way orod badan tahay waxayna leedahay sur iyo labo lugood oo dhaadheer. Gorayadu ilmaheeda, aroori bay dhigtaayoo, aboodigu ku laayaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh Budo madow oo dhiilaha ama haamaha la culay marka la catireeyo ka soo daata.

waa la naqliyay ✓

1

(Habays-ka)

2

Habayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: habayn.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of ordering, arranging

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the act of organizing; arrangement (a-reenjiment), organization (orgizaayshen)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaab wax loo dhigo ama loo qorsheeyo laftiisa. Habayska ayaa markii hore idinka xumaaday. Dh: qaabays.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of ordering, arranging

2

lx: habays

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2a-m

5

key: habays

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hilibka ama cunnada kale ee hogga lagu dubo. Dh: duban.

2

hogays -ka: (magac, lab, keli) gorof iyo wixii la mid ah, culid.

3

hogays -ka: (magac, lab, keli) urta udgoon ee gorfaha la hogeeyo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg hubayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: labayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg labayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) (cilmiga naflayda) Insaym ay dhiijiyaan ganaca iyo qanjidhada mindhicirka yar ee lafdharleyda, kaas oo dedejiya burburinta duxda loo beddelayo asiidh duxeed iyo gilisarool.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) (cilmiga naflayda) Insaym ay dhiijiyaan ganaca iyo qanjidhada mindhicirka yar ee lafdharleyda, kaas oo dedejiya burburinta duxda loo beddelayo asiidh duxeed iyo gilisarool.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg u qubayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: tabayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg tabayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg tibayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg tolayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gumaysi ka dulqaadid. xorayso: (fal) wax cidi awood kaaga haysato muruq ama malo ku soo dhacso. Xuquuqdaada xorayso.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xiriir kalgacayl oo ka dhexeeya dad isku gobol ah. 2. la-mid: gobolaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xiriir kalgacayl oo ka dhexeeya dad isku gobol ah. 2. la-mid: gobolaysasho.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] regionalism

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) loyalty to the interests of a particular region; regionalism (riijanaliisim)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) gobol u eexasho; cid si gaar ah ugu danayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: regionalism

2

lx: gobolaysi

3

pd: (-ga)

4

ps: n0-m-abs

5

key: gobolaysi

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Is g.: cid si gobolaysi ah u raacid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Is g.: cid si gobolaysi ah u raacid. m.f.dh, gobolaysasho.

waa la naqliyay ✓

v.auto: divide something for oneself

waa la naqliyay ✓

1

de: divide s.t. for oneself

2

lx: gobolayso

3

pd: (gobolaystay)

4

ps: v3b=auto

5

key: gobolayso

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg agoomayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Ka g.: qof gabay ku beerid.

waa la naqliyay ✓

(fal) ka dhig inuu gabyo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: gambaysasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg ganbaysad.

waa la naqliyay ✓