gilaan

m.dh la-mid: bilcan¹.

-ta: (n) a married woman

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh gabadhnimo lagu guursado oon horay nin u soo arag.

m.f.dh eeg bilan. la-mid: bilnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax bilan oo qurxoon ahaan. Qof walba bilnaanta qaabkiisa wuu jecel yahay.

m.f.dh eeg bisil. la-mid: bisayl (4), bislaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax bisil oo la cuni karo ahaan. Bislaanta badan garowga ka ilaali.

1. (Cillaan-ka) a) Midabka dahabka iyo liinta bisil. b) Geed la harsado oo aan qodxo lahayn oo ubax udgoon. c) Caleemaha cillaanka oo la tumo oo wax lagu daro oo dabadeed dumarku isku qurxiyo inta ciddiyaha, sacabbada, kd. marsadaan; xinni.

2. (Cillaan-ta) Bahal yar oo qurux badan, oo mulaca u eg.

cillaan¹: m.l 1. Geed abaareed weyn, cufan, calemo yaryar leh, qodax lahayn oo ubaxiisu udgoon yahay. 2. Budo caleen oo marka la qaso ciddiyaha, timaha iyo wixi lamida lagu guduudsado.

cillaan²: m.dh (-ammo m.l) Xammaarato yar, quruxsan, oo ay mulaca isku bahyihiin, afar addin iyo dabo dheer leh oo geedaha fuusha. la-mid: cillaangeedafuul.

cillaan¹: m.l 1. Geed abaareed weyn, cufan, calemo yaryar leh, qodax lahayn oo ubaxiisu udgoon yahay. 2. Budo caleen oo marka la qaso ciddiyaha, timaha iyo wixi lamida lagu guduudsado.

cillaan²: m.dh (-ammo m.l) Xammaarato yar, quruxsan, oo ay mulaca isku bahyihiin, afar addin iyo dabo dheer leh oo geedaha fuusha. la-mid: cillaangeedafuul.

m. n. henna tree ((Lawsonia inermis)), henna; reddish-orange (color)

cillaan [feminine] n. small lizard species

-ka: (n) henna (hi-na) ~ xinni

-ka: (magac, lab, keli) geed la harsado oo aan qodxo lahayn oo ubax udgoon leh, caleentiisa na xinnaha laga sameeyo.

cillaan -ka: (magac, lab, keli) bahal yar oo qurux badan oo mulaca u eg.

cillaan -ka: (magac, lab, keli) midabka dahabka iyo liinta bisil.

1. (Dillaan-ka) Wax weyn uo culus ama badan oo iyagoo isku duuban, xoog doc ugu dhaca ama ugu leexda; wax weyn oo soo guura ama soo ruqa; aguug; (ama dullaan).

2. (Dillaan-ta) Wax la diley ahaansho (ama dilnaan).

dillaan¹: m.l 1. Dhicidda wax culusi dhinac u dhaco. 2. la-mid: dillaamid. Leexashada wax badani hal mar dhinac u wada leexdo.

dillaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax culus dhinac u dhicid. 2. Wax badan hal mar u wada leexasho. la-mid: dullaan².

dillaan¹: m.l 1. Dhicidda wax culusi dhinac u dhaco. 2. la-mid: dillaamid. Leexashada wax badani hal mar dhinac u wada leexdo.

dillaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax culus dhinac u dhicid. 2. Wax badan hal mar u wada leexasho. m.f.dh, dillaamid. la-mid: dullaan.

v. fall over (of something large ~ heavy), tip over

dillaan m. n. thud, sound of something heavy falling ~ tipping over

dillaan [feminine] n. state of being killed ~ beaten; victim

(fal) dhan u wada aguug oo xag aad u ciirtay u dhac.

m.f.dh eeg dilan³. la-mid: dilnaansho.

(Fillaan-ta)

Fillaansho.

f. n., [abstract] sufficiency, sufficing

de: sufficiency, sufficing = filan + -aan

lx: fillaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: fillaan

m.f.dh eeg filan. la-mid: filnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid deeqaya oo ku filan ahaan.

filnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax wax kale deeqsanaan.

(Geylaan-ka)

Meel ku kala dhicid; wax dheer oo si foolxun u dhaca.

geylaan¹: m.l Dhicidda wax culusi dhulka xoog ugu dhacaan.

geylaan²: m.dh.u Timo aad u dheer sida kuwa fardaha guudkooda ka baxa.

m. n. tall and spreading object (e.g., tree)

-ka: (magac, lab, keli) wax dheer oo si foolxun u dhaca.

de: tall and spreading object (e.g., tree)

lx: geylaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: geylaan

(Gibbaan-ka)

Neef guriddiisii dhowdahay oo caano yareeyey; (ama gabbaan).

m.l la-mid: gabbaan².

m. n. livestock giving little milk

-ka: (magac, lab, keli) neef wakhtigii uu gudhi lahaa ay dhowdahay oo soo caanayaraynaya.

a: gabbaan

de: livestock giving little milk

lx: gibbaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: gibbaan

(tilmaame) dhaqdhqaaq la'aan; quturnaan. Bukaanka gignaanta waxaa u dhaama jiifka.

-ta: (magac, dhedig, keli) rayo madaw oo roobka kor socota. Guulaan badan ayaa roobkani leeyahay. Dh: daruur; fad.

hilmaan¹: m.l la-mid: halmaamid.

hilmaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) la-mid: halmaan².

v. forget; lapse into error, make an inadvertant mistake in speaking; be out of tune

-hilmaamay / hilmaantay: (v) be unable to remember; forget (feerget)

(fal) illaw oo ha xusuusan. Dh: halmaan.

hilmaan -ka: (magac, lab, keli) wax ama dhacdo, illaawid oo halmaan.

bw: halmaan

de: forget; lapse into error, make an inadvertant mistake in speaking; [ext.] be out of tune

lx: hilmaan

nt: hilmaan (ka) [vn-m]

pd: (hilmaamay)

ps: v1=

key: hilmaan

نسیان

m.f.dh eeg hilan. la-mid: hilnaansho.

-ka: (magac, lab, keli) wax hilan ahaan.

m.f.dh eeg jilan. la-mid: jilnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqaale iyo xannaano qabid.

jilnaan -ta: (magac, dhedig, keli) hagaagsanaan oo wacnaan.

m.f.dh eeg milan4. la-mid: milnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax milan ahaan. Milnaanta barafku macna male.

(Tilmaan-ta)

1. Astaamaha ama calaamooyinka, wax ama qof, gaar u lee yahay, oo hadal lagu sheego: baadisooc.

2. (naxwe) qaybaha hadalku u kala baxo, qayb ka mid ah: waa magacyo ama ereyo tilmaama sida waxa magaca lihi u eg yahay, ama ku sugan yahay, ama meesha uu joogo, ... (wiil yar; hadal wanaagsan; meel fog; maro cusub; aqalkayga; geedkaas).

tilmaan¹: m.dh (-aamo, m.l) Calaamad muhim ah oo wax lagu garto. 2. Akhbaar iyo macluumaad laga siiyo cid meel ayan aqoon.

tilmaan²: f.g1 (-aamay,-aantay;-aami) 1. U t.: wax tilmaantooda cid u sheegid. 2. Cid meel ayan aqoon akhbaar iyo macluumaad ka siin.

tilmaan¹: m.dh (-aamo, m.l) Calaamad muhim ah oo wax lagu garto. 2. Akhbaar iyo macluumaad laga siiyo cid meel ayan aqoon.

tilmaan²: f.g1 (-aamay,-aantay;-aami) 1. U t.: wax tilmaantooda cid u sheegid. 2. Cid meel ayan aqoon akhbaar iyo macluumaad ka siin. m.f.dh, tilmaamid.

f. n. sign, distinguishing mark; guide, direction; indication, remark; adjective {grammar}

tilmaan: v. show something (to someone), indicate, connote, point out, explain (to); identify

tilmaan: vl. n. act of indicating

-ta: (n) mark (maark)-, sign (saayn); symbol (sim-bal); indicator; emblem (em-balamf, label (leey-bal); symptom (sim-tam) ~ sumad, calaamad

tilmaan -tilmaamay / tilmaantay: (v) point (pooynt); indicate (in-di-keeyt); point out

Descrizione

Description

Descrizione

Description

(fal) tilmaan u yeel, astee, sheeg meesha ay tahay ama waxa ay tahay. Dh: sifay.

tilmaan: (fal) (u ~) u astee, wuxuu ku fahmo sii ama uu ku garto.

tilmaan-ta: (magac, dhedig, keli) eeg tilmaam.

علامة

-ka: (magac, lab, keli) cugista iyo hogaynta weelka caanaha lagu liso, lagu lulo ama lagu kaydiyo.

(Xilqaan-ka)

(is-xilqaan) Arrin ama hawl xilkeed oo la isa-saaro.

xilqaan¹: m.l la-mid: xilqaamid.

xilqaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Is x.: is adeejin, wax isu dirid, xil isa saarid.

f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Is x.: is adeejin, wax isu dirid, xil isa saarid. m.f.l, xilqaamid.

m. n. responsibility, task

see [eeg] is xilqaan

(fal) is dir oo wax dadka dan u wada ah fulintiisa iskaa isku xilsaar. Intaan lagu dirin adu is xilgaan.

xilqaan -ka: (magac, lab, keli) is dirid uu qofku dammiirkiisa isku diro wax dadka dan u wada ah. Nin xilqaanka yagaanbaa hawl loo dhiibaa.

de: responsibility, task

initial: x

lx: xilqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: xilqaan

(Gaan-ka)

1. Xoog leh; adag.

2. Dihin.

m.l 1. Wax xooggan oo adkaysi leh. 2. Geel aan irmaanayn. 3. G. ah: wax aad u badan.

m.l 1. Wax xooggan oo adkaysi leh. 2. Geel aan irmaanayn. 3. G. ah: wax aad u badan.

m. n., [abstract] strength, toughness, massivenss

-ah: (adj) massive (maas-siv); large in comparison with the usual amount ~ farabadan

-ka: (magac, lab, keli) wax xooggan oo adkaysi leh.

gaan -ka: (magac, lab, keli) geel aan irmaanayn.

gaan -ka: (magac, lab, keli) hareeraha iyo dhinacyada uu shey ama meel leedahay. Dh: daaf, dhinac, geftin, daraf.

gaan-ka: (magac, lab, keli) wax aad u weyn oo aad u badan ahaansho. Ha guddoonsan waa caqligu gaanka ku ahaaye.

de: strength, toughness, massivenss

lx: gaan

pd: (-ka)

ps: n0-m-abs

key: gaan

Taniyo, halkiyo.

h I. ama i. iyo inta: jeer laga gaaro; laga bilaabo; tan iyo. Tusaale: “I. (ama i. iyo intaa) aan soo noqonayo halkaan joog”.

h Ilaa, ama ilaa iyo inta: jeer laga gaaro; laga bilaabo; tan iyo. Tusaale: Ilaa (ama ilaa iyo intaa) aan soo noqonayo halkaan joog.

conj. until, as far as, up to; since (from)

jusqu'à, jusqu'à ce que.

(adv) since (sinis).

(xidhiidhiye) tilmaamaya meel ama milay laga wax ku dhamaado. Dersiga waan wadaynaa ilaa la eedaamayo.

bw: Arabic

de: until, as far as, up to; since (from)

lx: ilaa

ps: conj

key: ilaa

Canthium glaucum 10, Commiphora tubuk 10

(Ilan) C Commiphora tubuk Sprague. Burseraceae.

C Canthium glaucum Hiern. Rubiaceae.

1. (Laan-ka) a) Magaca xarafka L. b) Geed lugtool ah. c) Geed laysku daweeyo.

2. (Laan-ta) a) Cad gacan u eg oo geedka weyn ka leexda oo dabadeed kuwo kale oo badan oo yaryar u sii qaybsama oo caleemo iyo ubax iyo miro yeesha. b) Ul ballaaran oo badarka la karsana hayo lagu laamiyo; laaqe; irbe. c) Dhenged; ul.

laan¹: m.l 1. Xubinta taranka ee haweenka. 2. Geed lugtool ah. 3. Geed bixiya miro laysku daaweeyo. 4. la-mid: laam. Magaca carbeedka xarafka “L”.

laan²: m.dh (-aamo/-aano, m.l) 1. Faraca ka soo baxa jirridda geedka. 2. Qayb ka soo farcanta waax hay'adeed. 3. Qori af buuran oo badarka la karinayo lagu waalaqo.