giirbay

f.mg1 (-rmay, -rantay) Wax midab giir ah leh ahaansho.

f.mg1 (-rmay, -rantay) Wax midab giir ah leh ahaansho. m.f.dh, giirnaan.

(tilmaame) wax midab isku dhafan oo madaw iyo caddaana leh.

giiran: (tilmaame) wejiga giir ku leh.

-a: (magac, lab, keli) marka uu qof ama neef dubka sare xanuun ama dab awgii uga qaadmo. Dh: dubbax.

m.l Midab madow oo caddaan badani ku dhafanyahay.

-ka: (magac, lab, keli) midabka giirka oo madaw caddaan badani fadhxay ah.

m.l Midab guduudan oo caddaan yari ku dhafanyahay.

-ka: (magac, lab, keli) midabka giirka oo casaan uu caddaan badani fadhxay ah.

(fal) shirbo ciyaar; shirib.

(Dirirday-ga)

Xiddigo naafaha ku jira; waxay u dhexeeyaan koxdin iyo dirir.

m.l Urur xiddiga ah oo Naafuhu ku jiraan oo u dhexeeya Koxdinta iyo Dirirka.

-ga: (magac, lab, keli) xiddigo naafaha ku jira oo u dhexeeya koxdinta iyo dirirka.

-ta: (magac, dhedig, keli) sariir saanta lo'da ka samaysan oo afar rukun oo qoriyo ah leh.

m.f.dh eeg giiran. la-mid: giirnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la giiray ahaan.

giirtaag¹: m.l Orgi yar oo da'diisu u dhexeyso shumbul iyo uguufaa.

giirtaag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Neef riyo ah oo neef kale la diriraya dhogor kicin.

-ka: (magac, lab, keli) dirxi noocyo badan leh oo xiidmaha gudahooda ku dhasha. Dh: gooryaan, mascalooleed.

-ta: (magac, dhedig, keli) shirbo ciyaarid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg shirbayn.

(Giir-ka)

1. (midab) isku dhafan; baraashirix.

2. Surka xaggiisa danbe; jeego; qadaad.

3. Joof; gan; bulbul.

4. Biriir; wejitub; fooltub.

5. Dhibco ama baro yaryar oo wejiga ku yaal; furuqdhoon.

giir¹: m.l 1. Madow iyo caddaan si isle'eg isuga jira; jiir. 2. Dhogor dhaadheer oo orgida, dameeraha, biciidka iyo wixi lamida tunkooda ka baxda. 3. Wejitub; biriir; u furuqdhoon.

giir²: f.g1 (-ray, -rtay) Midabbo kala duwan wax u yeelid; giir u yeelid.

giir¹: m.l 1. Madow iyo caddaan si isle'eg isuga jira; jiir. 2. Dhogor dhaadheer oo orgida, dameeraha, biciidka iyo wixi lamida tunkooda ka baxda. 3. Wejitub; biriir; u furuqdhoon.

giir²: f.g1 (-ray, -rtay) Midabbo kala duwan wax u yeelid; giir u yeelid. m.f.dh, giirid.

m. n. (adj.): two, collectiveored item, spotted color; dappled, piebald

giir v. make two, collectiveored, dappled ~ spotted

-ka: (n) dapple-gray (dhaapel-gareey) color; darker gray markings

(fal) wax midabka giirka u yeel oo marmari. giir: (tilmaame) neef ama wax kale oo midabkaa leh.

giir -ka: (magac, lab, keli) midabyo isku jira oo siiba madaw liidad ah ito caddaan u dhow.

giir -ka: (magac, lab, keli) calaamad ka muuqata cidda cadhaysan ama cid kale maagaysa oo wejiga la ururiyo oo seerar loo yeelo. Marka lagula hadlo maxaad giirka isaga kicisaa?

giir -ka: (magac, lab, keli) baro yaryar oo wejiga ku samaysma qofkii uu hore furukh ugu dhacay. Dh: furuqdhoon.

giir -ka: (magac, lab, keli) gan timo ah iyo bulbul tunka xoolaha qaarkood ka baxda.

/grey/ (ame) grey (bre); (n) 1. beey, midabka dambaska (adj) 2. cirro, timaha cirrada leh (v) 3. cirro-yeelasho.

grey, a., cirro leh; gray beard and hair, n., cirro, -di; gray horse, maydal, -ki; whitish-gray horse, caynab, -ki.

-da: (magac, dhedig, keli) haan ka samaysan bir oo lagu shubto biyaha. Biray biyo kulayl baa loogu dhiman. Dh: birey.

(fal) turub iyo wixii la mid ah, dhinaca wax ku yaalliin muuji.

(Gabay-ga)

Tixo la tirsho oo ka kooban ereyo iyo xuruuf qiyaasan oo tirsan oo xaraf ku dhisan; wuxuu lee yahay tixo is wada dherer le'eg iyo ereyo xulanti ah oo midba la gesho meel uu ku habboon yahay; qaarkood waxay lee yihiin dhawaaqyo iyo yeer isu eg'eg oo tixaha xubno looga dhigo oo lagu dhex googgooyo si ay u yeeshaan luuq iyo dhicitaan laysla hela hayo, muusikana ku dhafan tahay, oo dhabaqa iyo deelqaafka ka ilaaliya. Gabaygu, sida maansada xubneheeda kale (geeraar, jiifto, kd.), wuxuu ka hadlaa wax kastoo qofka laabtiisa ku soo dhaca, wuxuuna lee yahay saamays daran oo kan hadalka kale ka xoog weyn; waa laga luuqiyaa.

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin.

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin. m.f.dh, gabyid.

m. n. poem form (long classical Somali epic poetry)

gabay v. recite a poem, chant poetry

-ga: (n) poetic composition; poem (pooem); poetry (powyetari) ~ maanso, gabey, shicir

(fal) hadal taxan oo macno miisaan fiican leh dheh; gabay tiri oo samee. Xaaladda la joogo ka gabay.

gabay -ga: (magac, lab, keli) qayb suugaanta ka mid ah oo leh qaafiyad iyo miisaan u gaar ah. Waxa uu gabaygu leeyahay macno iyo duluc uu ku qotomo.

مَنظُومَة، قَصِيدَة، قصيد

f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Calaamado kala duwan wax u yeelasho. 2. (f.mg) Ku g.: wax in la fuliyo la isku ogaa iyadoo xanaaq la muujinayo ka bixid.

f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Calaamado kala duwan wax u yeelasho. 2. (f.mg) Ku g.: wax in la fuliyo la isku ogaa iyadoo xanaaq la muujinayo ka bixid. m.f.dh, giirasho.

-da: (magac, dhedig, keli) magac riyaha loo yaqaan. Adna giirooy, ka gu'weynide, garbacas daa.

-ga: (magac, lab, keli) ninka qaansada iyo fallaadha si fiican ugu dagaallama ama ugu ugaadhsada.

(Goray-ga)

Goroyada keeda lab; haldhaa.

m.l (-yo, m.dh) 1. Gorayo lab. 2. G. ah: awr aan gulgulada soo ridi karin.

m.l (-yo, m.dh) 1. Gorayo lab. 2. G. ah: awr aan gulgulada soo ridi karin.

m. n. male ostrich

-ga: (n) male ostrich (os tarish) ~ haldhaa. [opposite of goroyo]

-ga: (magac, lab, keli) gorayada keeda lab. Hablihii sida gorayga ciideed, gelbin jirey tallaabada…

bw: goroyo, goroyacawl

de: male ostrich

lx: goray

pd: (-ga)

ps: n2-m

syn: haldhaa

key: goray

m. n. left-handed person

Commiphora gurreh 02

-ga: (n) one who is left-handed; left-hander (laft-heendher) ~ gurey

naanays loo bixiyo qofka gacanta bidix ku qabsada hawshii ay midigtu qaban lahayd.

a: gurey

de: left-handed person

lx: guray

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: guray

m.l Doodda laga qabo gar la naqay; racfaan.

m.l Doodda laga qabo gar la naqay; racfaan.

-ga: (magac, lab, keli) doodda laga qabo gar la nagay; racfaan.

(Irbad-da)

Bir yar oo dhuuban oo caarad fiiqan iyo dalool leh, oo inta dun la gesho, wax lagu tolo; (ama cirbad).

m.dh (-do, ml.) 1 . Bir yar oo dhuuban oo caarad fiiqan iyo dalool leh oo inta dun la gesho wax lagu tolo. 2. Bir yar oo dhuuban oo caarad fiiqan iyo dalool yar dhaxda ku leh gadaalna ku leh dhuun oo inta daawo lagu shubo wax lagu mudo. 3. In daawo ah oo hal mar la isku mudo. la-mid: cirbad.

m.dh (-do, ml.) 1. Bir yar oo dhuuban oo caarad fiiqan iyo dalool leh oo inta dun la gesho wax lagu tolo. 2. Bir yar oo dhuuban oo caarad fiiqan iyo dalool yar dhaxda ku leh gadaalna ku leh dhuun oo inta daawo lagu shubo wax lagu mudo. 3. In daawo ah oo hal mar la isku mudo. la-mid: cirbad.

f. n. needle; syringe, injection

-da: (n) needle (niidhal) ~ cirbad, mudac, maxaad

-da: (magac, dhedig, keli) eeg iraab.

irbad -da: (magac, dhedig, keli) bir yar oo dhuuban oo caaro leh oo dalool xagga dambe ku leh oo dun lagu xidho oo maryaha lagu tosho.

a: cirbad {N & O < Arb}

de: needle; syringe, injection

lx: irbad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: irbad

(Miira-da)

Bisha 2d. oo dayaxa; Safar.

m.dh Bisha labaad oo sanad dayaxeedka; safar.

f. n. second month of the Somali lunar calendar

-da: (magac, dhedig, keli) bisha 2aad ee bilaha dayaxa. Bishii Miira ayaa bilaabatay. Dh: Saffar.

de: second month of the Somali lunar calendar

lx: Miira

pd: (/da)

ps: n-f-time

syn: Safar

key: Miira

(fal) midho yeelo, miro dhal. Geedyaha miray waaka roobku kuu da'aye. Dh: midhay, midhee, miree.

miray: (fal) ereyo maansa ah oo qaafiyad iyo habdhac leh samee. Bal buraanbur noo miray. Dh: allif, samee, midhee.

miray-ga: (magac, lab, keli) geed midho dhala oo si fiican u mudheeya. Dh: mudhay.

miray-ga: (magac, lab, keli) roob habeen da'a. Dh: mirayso, mirayso

(fal) cid kale dembi aanay lahayn saar Hadduu been kaa sheego adna ribay. Dh: masabid.

ribay: (fal) dareere jaamud rib ah ka dhig. Dh: rasiini.

fk. Gaar ahaan. Tusaale: “Cali wuu hadal badanyahay, siiba markuu marqaansan-yahay”.

fk. Gaar ahaan. Tusaale: Cali wuu hadal badanyahay, siiba markuu marqaansanyahay.

par dessus tout.

gaar ahaan; weliba.

(fal) tib la dhac, ku tun, ku dhufo. Tibay naagtii ku maagtay.

(n) a passage in which air enters the body, e.g. trachea, bronchi, and lungs.

hunguri cadka

(fal) biyo ku dar, ku bilbil, ku qoy. Horey u tun hadhuudhka waan kuu biifaye. Dh: biifee.

biifay: (fal) wax qurux badan ka dhig. Waan biifay marmarka guriga gudo iyo dibad. Dh: qurxi.

(fal) wax halis geli. Baabuur lalaayoo, haad baalle mooddoo, fananaaya buur dheer, isma odhan ka boodoo, nafta sow ma biimayn. Dh: biimee.

inch. v. be increased

de: be increased

lx: biiran

pd: (biirmay)

ps: v1=inch

key: biiran

(fal) carro ku rog; ciid ku daadi. Dh: ciidee.

m.dh Ciil.

-ka: (magac, lab, keli) dhinac u dheelliyid, dhinac u dullaamid.

m.dh la-mid: irbad.

f. n. needle; syringe, injection, shot

-da: (n) [Pl. cirbado-ha] needle (niidhal); syringe (sariinj) ~ irbad

-da: (magac, dhedig, keli) bir yar oo dhuuban oo caaro fiiqan iyo dalool leh, oo inta dun la gesho, wax lagu tolo. Dh: irbad.

a: irbad {C & S < Arb}

de: needle; syringe, injection, shot

lx: cirbad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: cirbad

حُقْنَة، مِحْيَط، إِبْرَة

(Cirbar-ka, Cirbar-ta)

Cirka bartankiisa.

m.l/dh Cirka bartankiisa. la-mid: cirbare.

m. n. zenith, center of the sky

-ka: (magac, lab, keli) cirka badhtankiisa, Cirbarka ayay cadceeddu joogtaa. Dh: cirbadhe.

de: zenith, center of the sky

lx: cirbar

pd: (-ka ~ -ta)

ps: n2-m/f

key: cirbar

magac ama naanays loo baxsho qofka ay indhihiisu sarey u jeedaan oo la moodo in uu cirka eegayo. Waar ninkii Cirday iigu yeedha.