gibil
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gibil
1. (Gibil-ka) a) Oogada nafleyda dubkeeda; jirka dadka. b) Wixii ballaaran oo wax isku gudba oo qarsha; hir. c) Culays oogadu iska dareento; habbiso.
2. (Gibi-sha) Marka awrka rarka la wada saaro, sarta lagu dedo; lammo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gibil
gibil¹: m.l Haragga ama maqaarka sare ee dadka iyo xoolaha.
gibil²: m.l (jooloji) Atomosfeer: hawada ku gedfan dhulka oo badanaa isugu jirta neefo ay ka mid yihiin ogsajiin (21%), Naytrojiin (78%), kaarboon dhayogsayd (0.03%), Argon (0.94%), Helium iyo neefo kale oo ku yar gibilka (0.01%) marka ay hawadu qallalantahay, iyo uumi-biyood xaddegiisu doorsoomo.
gibil³: m.dh (-llo, m.dh) Saan korka laga saaro awrka marka rarka loo dhammeeyo; lammo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gibil
gibil¹: m.l Haragga ama maqaarka sare ee dadka iyo xoolaha.
gibil²: m.l (jool.) Atomosfeer: hawada ku gedfan dhulka oo badanaa isugu jirta neefo ay ka mid yihiin ogsajiin (21%), Naytrojiin (78%), kaarboon dhayogsayd (0.03%), Argon (0.94%), Helium iyo neefo kale oo ku yar gibilka (0.01%) marka ay hawadu qallalantahay, iyo uumi-biyood xaddegiisu doorsoomo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gibil
m. n., [collective] skin, complexion
gibil [feminine] n. mat covering a loaded camel's back
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gibil
(fal) gibisha ku hagoog; rarka awrka saaran saanta dusha kaga ded. Dh: lammo.
gibil-ka: (magac, lab, keli) dubka sare ee dadka. Raggaa lagu gataatacahayee gibil madoobaadey.
gibil-ka: (magac, lab, keli) halbeeg cadaadis oo leh lakabyo haweed isdul saaran oo ku gadaaman meel oo ka kooban celcelis 78% naytarojiin 21% ogsajiin, 1% argon iyo xaddi aad u yar oo kaarboon-laba'ogsajiinle, niyon, hiilyam, kareybton iyo sanon.
gibil-sha: (magac, dhedig, keli) saan geel oo aqalka dhinaca lagaga xidho marka awrka la rarana dusha rarka oo dhan lagaga hagoogo. Dh: dedmo, lammo, hagoog.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Cibil
Atmosphere
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gibin
(Gibin-ka, Gibin-ta)
1. Wax tiro yar; xig; xoogaa.
2. Wax fil yar; aan da' weyneyn.
3. Aan buurreyn; lixaad yar; (ama gaban).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gibin
gibin¹: m.l la-mid: gaban¹.
gibin²: m.dh la-mid: gaban².
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gibin
m. n. small thing ~ amount; child
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gibin
-ta / ka: (n) not fully grown, very young, usually a small child
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gibin
-ka: (magac, lab, keli) wax yar oo aan badneyn ama da' yar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gibin
de: small thing ~ amount; child
lx: gibin
pd: (-ka ~ -ta)
ps: n2-m, n3-f
see: gaban
key: gibin
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gibir
m.l Cashuur dadka laga qaado sannadkiiba mar.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gibir
m.l Cashuur dadka laga qaado sannadkiiba mar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gibir
-ka: (magac, lab, keli) lacag ay dawladdu dadka uga qaaddo canshuur ahaan. Intaan gibir bixin miyaan geelayaga raacdo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
yibil
(tilmaame) xoolo biyo ka dhargay oo baad ay cunnan waayay. Dh: wabax.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gibilmadow
(Gibilmadow-da)
Dadka midabkiisu madow yahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ayoonisfeer
m.l (fiisikis) Gibilka saddexaad ee xiga istaratosfeerka fidsan ilaa 1,000 km. Gibilkani, waxa uu leeyahay afar lakab, oo neefaha ku jiraa ay yihiin aysonno. Taasi waxa ay inoo fududeysaa isgaarsiinta iyo baahinta wararka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
barqorraxeed
m.l (-dyo, m.dh) (c.fal.) Bar qorraxda dusheeda ah, marmarka qaarkoodna waxa laga arki karaa lakab daruureed khafiif ah ama muraayad madow isha qaawan. Bilowgeedu wuu qarsoonyahay, laakiin waxa la rumaysanyahay inuu ka koobanyahay neefo ku meersan gibilka qorraxda.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biyo-saar
m.l (-ryo, m.dh) (baayoloji) Habka dhirtu biyaha ay xididdadu u soo nuugaan dib ugu celiso gibilka iyaga oo maraya daloollada caleemaha iyagoo uumibiyood ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cadaadis-beege
m.l (-gayaal, m.l/dh) (fiisikis) Qalabka loo isticmaalo in lagu cabbiro cadaadiska gibilka. Qaabkiisa ugu sahlan waxa loo yaqaan cadaadis beegaha meerkari; meerkaridaas oo ku jirta dhululubo qarsho ah oo xiran oo lagu gembiyay meerkari kale oo weel ku jirta; meerkaridaas ku jirta dhululubada waxay ismiisamayaan culayska gibilka, dherekeeduna wuxuu ku siinayaa cabbirka culayska cadaadiska gibilka. Heerka meerkarida ee dhululubada ku jirta wuxuu tusinayaa celceliska cadaadiska gebilka ee bad la simanta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cadaadis-ekeeye
m.l (-kayaal, m.l/dh) (juqraafi) Xarriiq ku yaal khariidad ama kaarto dusheed oo isku xira meelaha cadaadis gibilkoodu isla egyahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cadaadis-gibileed
cadaadis-gibileed¹: m.l (-dyo, m.dh) (fiisikis) Culayska saaran bar ee ka dhasha cadaadiska hawada ka sarraysa bartaas.
cadaadis-gibileed²: m.l (-dyo, m.dh) (fiisikis) Cadaadiska ka dhasha culeyska hawada ee ka saaraysa bar kasta oo ku taal oogada dhulka. Marka laga qiyaaso heerka badda, gibilku waxa uu celin karaa tiir meerkaari oo jooggiisu yahay 760 mm. Cadaadiskaas wuu sii yaraadaa marka sare loo sii kaco. Qiimo beegaalka c. g. (heerka badda ee halbeegga (H.C.) waa 1.01325 x 10 5 Baaskal (N/m2).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cadaadis-hoose
m.l (juqraafi) Gobol cadaadis gibilkiisu uu ka hoseeyo kan gobollada ku wareegsan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cadaadis-yar
m.l (-yo ..., m.dh) (juqraafi) Gobol cadaadis gibilkiisu hooseeyo marka loo eego meelaha ku wareeraysan, mararka qaarkood waxaa loo yaqaan gufaaco.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ceeryaan
ceeryaan¹: m.dh Dhado iyo ciiro isku jira. la-mid: ceeryaamo, ciiryaamo, ciiryaan.
ceeryaan²: m.dh (fiisikis) Cuf dhibco biyood ah oo ku jira lakabyada hoose ee gibilka, waxaana u sabab ah uumibiyoodka biyaha isugu rogaya hawada dhexdeeda, taas oo keenta aragtida oo si dhexdhexaaha u yaraata.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ciiro
ciiro¹: m.dh 1. Midabka ciiryaamada; wixii kaloo midabkaas yeesha (habaas badan oo dabayli kiciso, qiiq iyo wixi lamida). 2. Boor ay dabayl kicisay.
ciiro²: m.dh (c.cimi) Cuf saxarro yaryar oo boor ah, qiiq iyo wixi lamida kuwaas oo qariya gibilka ilaa iyo meel u dhaw dhulka dushiisa, taas oo keenta in uu yaraado araggu ilaa iyo 2 Km. meel ka hooseysa marka laga soo cabbiro dhulka dushiisa, laakiin 1 Km. ka hoos ciiradu kama jirto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cilmi haweed
m.l Cilmiga barashada gibilka dhulka, gaar ahaan, marka laga eego dhanka cimilada iyo cimilo gooreedkaba.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cimilo-gooreed-daqas
m.dh (juqraafi) Xaaladda gibilka ee waqti gaar ah ama xilli yar oo gaar ah, sida ay ku qeexaan cilmi gibillo kala duwani, oo ay ka mid yihiin cadaadiska gibilka, heerkulka, huurka hawada, roobka, daruuraha, iyo xawaaraha dabaysha iyo jihada. Dhulbadhaha agtiisa cimilo gooreedu waxay samaysaa isbeddel yar taasoo inta badan la mid ah cimilada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cirsoodhac
m.l (-cyo, m.dh) (c.fal.) Cuf weyn oo dhadhaab ama macdan ah, kaas oo la mid ah shuhubka; cufkaas isaga oo weyn awgeed uguma burburo gibilka dhexdiisa boor ahaan, laakiin wuxuu soo gaaraa dhulka dushiisa. la-mid: cirkasoodhac.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
da'aa
m.l (c.cimi.) Sida cilmiga cimiladu uu sheegayo, waa biyaha qaabkoodu dareere ama adagyahay, oo dhulka uga yimaada xagga gibilka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dabayl-joogta
m.dh (-lo ..., m.l) (c.cimi.) Ku filiqsanaanta guud ee dabaysha gibilka hoose, tasoo, waxa sababay kaah, qorraxeedku, u dhisan sida meere meeraysanaya oo leh gibil.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
daruur
daruur¹: m.l 1. Tolmo kabaha, lammooyinka iyo wixi lamida sarjiyada looga tolo si loo qurxiyo. 2. Midab barobaro cadcad ah oo xoolaha qaarkood yeeshaan.
daruur²: m.dh (-ro, m.l) Caad biyo xambaarsan oo cirka iyo dhulka dhexdooda heehaaba.
daruur³: m.dh (-ro, m.l) (fiisikis) Dhibco yaryar oo biyo ah oo ka samaysmay uumi-bax biyood oo galay gibilka, ka dibna ku qaboobay meel joog sare leh oo dhulka dushiisa. Uumi-baxa biyuhu wuxuu ka yimaadaa, harooyinka, webiyada iyo wixi lamida.
daruur⁴: f.g1 (-ray, -rtay) Kabo, laammo iyo wixi lamida sarjiyadooda tolmo lagu qurxinayo u yeelid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhado
m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Dhibco biyood yar yar oo isku cufan oo ay wehliyaan qiiq ama saxarro boodh ah. Dhadada waxaa laga helaa qaybaha hoose ee gibilka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dharab
dharab¹: m.l 1. Dhibco yaryar, biyo ah, ka dhasha qabowga habeenkii oo lagu arko cawska, dhirta iyo wixi lamida; sayax; yaxni. 2. Rays aad u qoyan.
dharab²: m.l (fiisikis) Qoyaanka ku dul dhaca habeenkii dhulka dushiisa, amase waxyaalaha kale oo dhulka ku yaal ama dul saaran, sida cawska iyo caleemaha, waxaa qabooba oo dhibco noqda oo soo daata uumiga ku jira gibilka hoose ee dhulka korkiisa.
dharab³: m.dh 1. Dhiriqda lo'da. 2. la-mid: dhereb.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gibil_1
de: skin, complexion
hm: 1
lx: gibil
pd: (-ka)
ps: n-m-col
key: gibil_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gibil_2
cf: lammo
de: mat covering a loaded camel's back
hm: 2
lx: gibil
pd: (/sha)
ps: n2-f
key: gibil_2
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gibillo
m.dh Daruuro badan oo biyeysan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bilbil
(Bilbil-ka)
1. Biyo ama wax la mid ah oo meel sida roobka loogu firfirdhiyo; rushays.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bilbil
bilbil¹: m.l 1. Firdhinta biyo iyo wixi lamida sida dhibcaha roobka meel loogu firdhiyo. 2. Nin gabdhaha taataabta. 3. la-mid: bilbilid.
bilbil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Biyo iyo wixi lamida meel sida dhibcaha roobka ugu furdhin. 2. Gabar taabasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bilbil
bilbil¹: m.l 1. Firdhinta biyo iyo wixi lamida sida dhibcaha roobka meel loogu firdhiyo. 2. Nin gabdhaha taataabta.
bilbil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Biyo iyo wixi lamida meel sida dhibcaha roobka ugu furdhin. 2. Gabar taabasho. m.f.dh, bilbilid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bilbil
v. spray
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bilbil
-ay / bilbishay: (v) sprinkle (is-prin-kal); spray (ispareey) with water
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bilbil
(fal) ku biyo sida roobka oo kale ugu daadi oo ku firdhi. Dh: rush, biifi.
bilbil-ka: (magac, lab, keli) biyo meel lagu firdhiyo. Bilbil yar ku samee hadhuudhka. Dh: biif, rushays. bilbil -ka: (magac, lab, keli) noole labo qalbac ah oo ku nool badda gunteeda, luulku dhexdiisa ka baxo lagana gurto. Bilbil badda gunteeda lagama waayo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bilbil
de: spray
lx: bilbil
pd: (bilbilay)
ps: v1=
key: bilbil
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
bilbil
رَشَّاشَة
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Fibril
Miiq yar
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
gibier
gibier, n.m. - ugaadha.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
giblid
-da: (magac, dhedig, keli) rar awr saaran saan ku hagoogid; awr raran saanta dusha kaga dedid. Alaabtu giblid bay u baahan tahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gilgil
(Gilgil-ka)
Gilgilid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gilgil
gilgil¹: m.l la-mid: gilgilid.
gilgil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Wax si xooq leh u ruxid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gilgil
f.g1 (-ilay, -ishay) Wax si xooq leh u ruxid. m.f.dh, gilgilid.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Gilgil
Tectonic
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gilgil
v. shake, rattle, rock
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gilgil
-ay / gilgilatay: (v) cause to move to and fro violently: shake (sheeyk)-, agitate (ajiteeyt)', rock (rook)', sway (isweey); churn (jeem) ~ ruxrux
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gilgil
(fal) dhaqdhaqaaji oo lul; aad u ruxrux.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gilgil
bw: cuddi, kilkil
de: shake, rattle, rock
lx: gilgil
nt: gilgil (ka) [vn-m]
pd: (gilgilay)
ps: v1=
key: gilgil
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
qilbil
m. n. flesh, blood, kinship
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
sibiil
-sha: (magac, dhedig, keli) xubinta taranka ee xoolaha.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
sibilo
s.m. foori dheer.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Xinbil
name-m promoter; beautifier; spite-healer. Cf: Xinbilo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gibilcad
(Gibilcad-da)
Dadka midabkiisu cad yahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gibilcad
m.dh.u Dadka midibkiisu cad yahay.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
gibilcad
m.dh.u Dadka midibkiisu cad yahay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
gibilcad
f. n., [collective] white ~ light-skinned person
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
gibilcad
-da: (n) white-coloured [skinned] person
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gibilcad
-da: (magacwadareed) saanta cad; dadka midabka cad leh. Dh: diircad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
gibilcad
de: white ~ light-skinned person
lx: gibilcad
pd: (-da)
ps: n-f-col
key: gibilcad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bil
(Bi-sha)
1. Dayaxa waaxdiisa hore ama danbe oo uu u ekaado qaanso afafka u dhuuban oo dhexda u weyn; dayuxu markuu dhasho ama sii dhammaana hayo.
2. Soddonka maalmood oo u dhexeeya dhalashada iyo dibbadka dayaxa; 12ka qaybood oo sanada, middood; afar toddobaad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bil
bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.
bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bil
bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.
bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid. m.f.dh, bilid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bil
f. n. moon; month
bil v. promote; beautify; improve
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bil
-bisha: (n) [Plural bilood] 1. month (manth) 2. moon (muun) ~ dayax
bil -ay/bishay: (v) 1. pamper a child playfully. 2. decorate (dheka reeyt); praise (pareeyz) · qurxi ama ammaan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bil
(fal) wax kala daadsan ama kala fidhidhsan isku du oo hagaaji.
bil: (fal) wax qurxi oo suubbi. Bil naftaada oo bilicda u biiri.
bil: (fal) kor u qaad oo halka u sarreysa gee. War oodda bil! Dh: bidh.
bil-sha: (magac, dhedig, keli) dayaxu marka uu dhasho ama dhammaanayo qaabka uu yahay, iftiinkiisuna yar yahay. Bishii bilatayeey bil khayr.
bil-sha: (magac, dhedig, keli) astaan qaansada u eg oo erey, weedh ama hadal qoran, belowga iyo dhammaadka lagaga xidho, oo hadalka intiisa ka xidha. Bil xidhan bay ku jiraan. Wa: bilo.
bil-sha: (magac, dhedig, keli) labo iyo toban ka qaybood ee sanadka middood, afar toddobaad iyo labo maalmood, sida badan soddonka maalmood. Bil baannu gunnada ku qaadannaa.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
bil
قَمَرِ، شَهْرٍ
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gii
(ereycodeed) tusmeeya dhawaaq dheer; mid ka mid ah codadka ay nooluhu sameeyaan. Dh: wii.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ibi
m.dh (-byo, m.l) (cilmiga naflayda) Mandheerta haweenka. la-mid: ebi¹.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ibi
m.dh (-byo, m.l) (cilmiga naflayda) Mandheerta haweenka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Iil
(Iil-ka)
1. Godka xabaasha dhinaciisa hoose oo inta la barbarqodo qofka dhintay la gesho.
2. Meel leexsan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
iil
iil¹: m.l (-lal, m.l) Meesha yar oo godka xabaasha dhinaceeda hoose ku taal oo qofka dhintay la dhigo.
iil²: f.g1 (iilay, iishay) Wax inyar weecin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
iil
iil¹: m.l (-lal, m.l) Meesha yar oo godka xabaasha dhinaceeda hoose ku taal oo qofka dhintay la dhigo.
iil²: f.g1 (iilay, iishay) Wax inyar weecin. m.f.dh, iilid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
iil
v. turn aside; lean
iil: m. n. side-chamber of the grave, where the corpse is placed
iil: v., sg., simple past tense: I was (at ~ in a place)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
iil
-ka: (n) grave (gareeyvf, especially where the corpse is placed
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
iil
-ka: (magac, lab, kel) meel cidhifkeed. Dh: baal, dhinac, barbar, gees.
iil-ka: (magac, lab, keli) godka xabaasha dhinaca hoose laga jeexo ee meydka la dhigo ama lagu dhababo, Dh: luxud.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biil
biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.
biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
biil
biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.
biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid. m.f.dh, biilid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
biil
m. n. maintenace money for daily expenses
biil v. give someone money for daily expenses, maintain
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
biil
-ka: (n) maintenance (meyn-ta- nansi); as of a family, with the necessities of life; support (sa-poort) ~ masaariif.
biil -ay/shay: (v) provide for or maintain, by supplying with money or necessities
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
biil
(fal) masruuf sii. Bahda weyn iyo bahda yar isku si u biil. Dh: quudi, biili.
biil-ka: (magac, lab, keli) nafaqo ama quud siin. Dh: masruuf.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ciil
(Ciil-ka)
Wax xun oo lays yeelay, kulka iyo ka xumaanshada iyo ka aargudasho doonidda, qofka wax loo dhimay ku abuuranta; umal; caro; dhirif: xanaaq.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ciil
ciil¹: m.l Dareen uurkutaallo leh oo ku dhasha qof marka lagu sameeyo wax uusan raalli ka ahayn. la-mid: ciifo.
ciil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dareen uurkutaallo leh cid ku beerid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ciil
ciil¹: m.l Dareen uurkutaallo leh oo ku dhasha qof marka lagu sameeyo wax uusan raalli ka ahayn. la-mid: ciifo.
ciil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Dareen uurkutaallo leh cid ku beerid. m.f.dh, ciilid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ciil
v. disturb, make someone anxious, anger, embitter
ciil m. n. grief, anger, resentment, grudge
ciil v. shrink, fall, diminish
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ciil
-ka: (n) anger (ang ger); rage (reeyj) ~ xanaaq. —Syn: fury, ire, wrath, resentment, indignation
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Ciil
Risentimento
Resentment
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ciil
(fal) dhib oo caloolxumo ku reeb; ciil iyo tiiraanyo ku reeb. Wiilka maxaa loo ciilay?
ciil: (fal) hoos u dhac, aad u shiiq; sii baaba'a; ciir.
ciil -ka: (magac, lab, keli) dareen cadho iyo xumaan ah oo ka dhasha dulmi jawaab loo waayay; xumaan qofka wax loo dhimay ku abuuranta. Dh: umal, caloolxumo.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
ciil
غَيْظَ، غَضَبٍ
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dibi
(Dibi-ga)
Neef lo' ah oo lab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dibi
m.l (dibi/-iyo, m.dh) Labka lo'da.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dibi
m.l (dibi/-iyo, m.dh) Labka lo'da.