geygeyn

(Ergeyn-ta)

Ergo ahaan ugu tegid; ergo u dirid.

m.f.dh eeg ergee.

-ta: (magac, dhedig, keli) ergo ahaan qof cid kale ugu dirid; qolo farriin gaar ah u gee.

m.f.dh eeg geedee.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel aan geedo lahayn dhir ku beerid.

geedeyn-ta: (magac, dhedig, keli) cunto la karinayo, geedo udgooneeya ku daris.

m.f.dh eeg geelee. la-mid: geeleeyo.

(Geeseyn-ta)

1. Geeso u yeelid.

2. Gees xigid; doc xigid.

m.f.dh eeg geesee.

m.dh la-mid: garweyn

m.f.dh eeg reyree. la-mid: reynreyn.

m.f.dh eeg weydee.

(Weyneyn-ta)

Wax weyn ka dhigid.

weyneyn¹: m.f.dh eeg weynee. la-mid: weyneys, weyneysiin.

weyneyn²: m.dh (fiisikis) Summad M. Cabbirka xaddiga uu qalab obtikaad kordhiyo ama yareeyo xajmiga huumaagga. Waana saamiga baaxadda huumaagga iyo baaxadda walaxda.

Magnification

vl. n. enlarging, making something bigger, amplification

-ta: (n) the act of making bigger or larger

-ta: (magac, dhedig, keli) wax weyn ka dhigid; weynays.

de: enlarging, making s.t. bigger, amplification

initial: w

lx: weyneyn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: weyneyn

(Xergeyn-ta)

Xoolo meesha lagu xerrinayo geyn, u kaxayn, ku hayn.

m.f.dh eeg xergee. la-mid: xerrin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo meel lagu xerriyo u rarid oo geyn. Dh: xergeys.

m.f.dh eeg geyeysii. la-mid: gayeysiin, geyoodsiin.

-ka: (magac, lab, keli) ganbada ama kuumiga lacag nuskeed ah, shilin labaatan meelood loo qaybiyey meel ahaan. Beysteyn lacag ah ma haysto.

m.f.dh eeg ceelgee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo biyo la doonasho; aroorin.

-ka: (magac, lab, keli) seerseer uskag ah oo dhar ku yaalla; barabaro subag ah oo maro ku yaalla.

m.dh la-mid: geddiggelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xirfadda ku saabsan geedaha iyo waxtarkooda oo dadka lagu daaweeyo ama wax lagu yeelo.

(Gelgelin-ta)

1. In mar ka badan gelin.

2. Kob yar oo wareegsan oo bannaan, oo ku galgalashada xoolaha ka waxaysanta.

m.dh (-lmo, m.l) Barxad yar oo boor badan oo geela iyo dameeruhu ku galgashaan si ay takarta iyo wixi lamida isaga reebaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) goob kooban oo bannaan ah oo geelu intuu fadhiisto haddana kolba dhinac u jiifsado oo ku galgasho isagoo dhulka isku xamaaraya. Dh: galgelin.

gelgelin -ta: (magac, dhedig, keli) wax, meel bannaan gelin oo haddana gelin. Li: bixbixin.

m.f.dh eeg reynree. la-mid: reyreyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg raynrayn.

(Reyrreyn-ta)

Rayrrayn.

Lubrication

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ebyid oo dhammayn.

m.f.dh eeg gexgexlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qosol gaxgaxleyn ah samayn oo ku celcelin.

(Geyn-ta)

Wax meel ka qaadid oo meel kale dhigid, gaarsiin.

m.f.dh eeg gee.

vl. n. transporting, conveying

-ta: (n) the act of transporting or carrying

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel ka kaxayn ama ka qaadid oo meel kale gaadhsiin. Oodi jiidis iyo qaadis waa isla guri geyn. Dh: gayn.

de: transporting, conveying Alt sp: gayn ~ geeyn

lx: geyn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: geyn

de: did not (X)

lx: -eeyn

ps: v2b-neg-past-suf

xe: did not finish

xv: -eeynin ~ -eeynnin

key: -eeyn

-ta: (magac, dhedig, keli) (la ~) xadhig iyo wax la mid ah ku joojin. Dh: ekayn.

(Ergey-ga)

Qof farriin ama war ama arrin gaar ah loo dhiibto oo tol, qolo, dad kale u geeya.

m.l (-go, m.dh) 1. Qof farriin, war ama arrin gaar ah loo dhiibo oo tol, qolo ama dawlad gaarsiiya. 2. Qof loo doortay inuu dal kale wakiil uga noqdo wadankiisa. Tusaale: “Saalax waa ergeyga Soomaaliya u jooga jimciyadda quruumaha ka dhexeysa”.

m.l (-go, m.dh) 1. Qof farriin, war ama arrin gaar ah loo dhiibo oo tol, qolo ama dawlad gaarsiiya. 2. Qof loo doortay inuu dal kale wakiil uga noqdo wadankiisa. Tusaale: Saalax waa ergeyga Soomaaliya u jooga jimciyadda quruumaha ka dhexeysa.

f. n. envoy, representative, delegate

-ga: (n) envoy (en vooy); delegate (del e gaayt); emissary (emas seri)

(fal) qof ergo ahaan cid kale ugu dir; qof cid kale farriin ugu dhiib. Dh: ergee, ergi, ergay.

de: envoy, representative, delegate

lx: ergey

pd: (-ga Pl: ergo)

ps: n2-f, n1-f

key: ergey

-ga: (adj) person with missing front tooth

(tilmaame) qof fool jaban ama la'. Dh: ganey.

(Geyra-ha)

Dabayl qabow oo xagga badda ka timaadda; cooli.

m.l 1. Dabeyl qabow oo soo dhacda galabnimada xilliga xagaaga. 2. Neecaw udgoon, muddo yar socota, oo galabnimada wakhtiga kulaylaha ka timaadda xagga badda.

m. n. cold wind coming from the sea

nickname; name-m cold wind coming from the sea. Lit: he who was born while such wind is blowing; nickname: anger, rage. Lit: temperamental man. Syn: Geyro

-geyraha: (n) cold breeze or wind that blows in the night

de: cold wind coming from the sea

lx: geyre

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: geyre

(Wegen-ka)

1. Boqol fardo ah.

2. Xayn; koox; horin; (ama wagan).

m.l 1. Boqol fardo ah. 2. Xeyn; koox; horin.

m. n. herd (especially of horses)

-ka: (magac, lab, keli) boqol fardo ah.

wegen -ka: (magac, lab, keli) xayn; koox; horin; tusa dharbaaxo, tantoomo iyo wagan.

cf: koox; xayn; See also: wagan

de: herd (especially of horses)

initial: w

lx: wegen

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: wegen

a: =-aynay

de: we were doing (X)

lx: -eyney

ps: v1-1pl-ppgr

key: -eyney

a: =-aysay

de: you were / she was doing (X)

lx: -eysey

ps: v1-2sg/3f-ppgr

key: -eysey

m.f.dh eeg belee.

-ta: (magac, dhedig, keli) balaayo gelin; masuubo u horseedid. Ninka carruurta sigaarka baraa beleynta ubadka isga ayaa ka aabbo ah.

-da: (magac, dhedig, keli) midab caddaan iyo madaw isku jira ah oo lagu tilmaamo lo'da. Beyley ma maalaan, intay bidhe u qaataane.

(Biyeyn-ta)

Biyo ka dhigid, ku shubid.

m.f.dh eeg biyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) weel biyo ku shubid. Biyeynta dhiilaha weylahaa oommane ka danbaysiiya. Dh: dhaamin.

biyeyn -ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku darid. Wallee biyeynta caanaha lagaama karo waa wax gaajo ku soo korey. Dh: badhxid, xariirid.

biyeyn-ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku shubidda beerta, iyo waxii la mid ah. Biyeynta beerta soo dhammeeya kaddib hadhimeeya. Dh: waraabin.

-ta: (magac, dhedig, keli) ergo ahaan qof cid kale ugu dirid; qolo farriin gaar ah u gee.

-ka: (magac, lab, keli) ergo ahaan qof cid kale ugu dirid; qolo farriin gaar ah u gee. Dh: ergeyn.

m.f.dh eeg figee. la-mid: figeys.

(Fogeyn-ta)

1. Meel durugsan geyn, u dhigid; meel shishe geyn.

2. Shisheeye ka dhigid.

m.f.dh eeg fogee.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel durugsan geyn, u dhigid; meel shilshe geyn; fogeys.

fogeyn-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, faquuqid oo takoorid. Dh: fogeys.

m.f.dh eeg gabee.

(ereycodeed) tusmeeya sanqadha wax la baadhayo oo aan la garanayn meesha uu yaal oo hadba meel loo cararo.

-da: (magac, dhedig, keli) ugu dambaynta; dhammaadka. Dh: gebagebo.

f. n., [collective] corn, maize

-da: (n) maize (meeys); corn (koon) ~ galley, gallay, arab-bikhi

a: gallay ~ galley

de: corn, maize

lx: gelley

pd: (-da)

ps: n0-f-col

key: gelley

(Gerger-ka)

Kaalmo wadajir loo bixina hayo, qaybta qofkiiba ku soo abbaaranta; xoolaggooyo; kaalo; taageero; diiqo.

m.l 1. Xoolo la siiyo qof tol ah oo baahan. 2. Wax sadaqo loo bixiyo; qurbaan.