gemere

géomètre, n.m. - aqoonyahanka jiyomeetariga iyo xisaabta

v.tr. - cadaadin.

tempéré, adj. - wadan aan aadna u gaboobayn aadna u kululayn

-ka: (magac, lab, keli) caarada weel, jar ama wax kale. Dh: qar.

/mir/merest;(adj) in aan ka badnayn (in yar).

mère, n.f. - hooyo

mère célibataire - hooyo aan nin lahayn; leh caruur aan aabbo lahayn.

mère patrie - dhulka hooyo.

idée-mère - Fikradda saldhigga ah.

m.dh la-mid: gabar².

(Geeri-da)

Wed; dhimasho.

m.dh Wed; dhimasho.

m.dh Wed; dhimasho.

f. n. death

-da: (n) the act of dying: death (dheeth); demise (di-maayz) ~ dhimasho

-da: (magac, dhedig, keli) bixidda naf noole ku jirtay. Nin geed kaa qariyey geerina u dheer. Dh: dhimasho.

de: death

lx: geeri

pd: (-da)

ps: n2a-f

syn: dhimasho, hadimo, wed

key: geeri

وَفَاةٍ، مَوْتَ

/giis/ (n) shimbiro bahda bolonboolada lugu tiriyo.

(Gefer-ka)

1. Wax la sii daayey; aan xirnayn (fardo).

2. Ceelka lagu sii daayo (wadaan).

gefer¹: m.l.kh 1. G. ah: u tuuridda xarig loo tuuro ceel dheer. 2. G. ah: fardo aan la ilaalin oo banjoog ah.

gefer²: f.g1 (-fray, -fertay; -fri) Xarig dheer ceel u tuurid.

v. run loose

gefer vl. n. act of casting a bucket into a well

-ka: (magac, lab, keli) ceel dheer, xadhig u tuurid.

gefer -ka: (magac, lab, keli) fardo aan la ilaalin oo banjoog ah.

gelée, n.f. - kulka oo eber laga hoos mariyo si biyuhu u fadhiistaan.

geler, v. - biyo fadhiisin.

gémir, v. - taahid; cataw.

m. n. mane (horse)

gemme, n.m. - milix (nooc milixda ka mid ah).

de: mane (horse)

lx: gemme

pd: (/ha)

ps: n-m

key: gemme

gêner, v. - dhibid; joojin; u diidid.

genre, n.m. - nooc; qayb; laan.

gérer, v. - maamulid.

(Geyra-ha)

Dabayl qabow oo xagga badda ka timaadda; cooli.

m.l 1. Dabeyl qabow oo soo dhacda galabnimada xilliga xagaaga. 2. Neecaw udgoon, muddo yar socota, oo galabnimada wakhtiga kulaylaha ka timaadda xagga badda.

m. n. cold wind coming from the sea

nickname; name-m cold wind coming from the sea. Lit: he who was born while such wind is blowing; nickname: anger, rage. Lit: temperamental man. Syn: Geyro

-geyraha: (n) cold breeze or wind that blows in the night

de: cold wind coming from the sea

lx: geyre

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: geyre

m.l la-mid: gunre.

m. n. medicinal plant species

-ha: (magac, lab, keli) jaad geedquwaaxa ka mid ah oo dhirta daawada ah.

de: medicinal plant sp.

lx: gumre

pd: (/ha)

ps: n7-m

see: gunre

key: gumre

-ha: (magac, lab, keli) magac guud oo lagu yidhaa wax kasta oo halis geysan kara. Dh: dhible, waxyeelleeye.

(Meera-ha)

(meereyaal) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal: Dusaa (Cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (Sahra), Dhulkeenna, Farraarre (Mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (Mushtar), Raage (Saxal), Uraano, Netuun iyo Buluto.

meere¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal. Dusaa, (cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (sahra), Dhulkeenna, Farraarre (mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (mushtar), Raage (saxal), Uraano, Netuun, Buluto.

meere²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (c.fal.) Mid ka mid ah walxaha qiyaas ahaan goobada ah, oo gaadhaya dhowr boqol, kuwaas oo ku meeraysta qorraxda oo mara tub qorraxeedyo loo yaqaan tubo. Waxa jira sagaal meere oo waaweyn, uu ku jiro dhulku, oo in door ah ka weyn kuwa oo hadhay, iyo meereyaal yaryar oo badan ama meere yareyaal. Meereyaasha dhulka ka weyni waa: Nebtuun, Yuraanas, Jaateen iyo Jubitar, kuwa ka yaryarina waa: Feenus, Maaris, Meerkuri iyo Buluuto. Feenus iyo Meerkuri ayaa qorraxda uga dhow dhulka kuwa soo hadhay ay ka sii fogyihiin. Buluuto, oo la helay 1930, ayaa ugu fog qorraxda, marka laga reebo qorraxda iyo xiddigaha, sida dayaxa meerayaasha kale waxay ku faan noqodka qorraxda.

meere¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal. Dusaa, (cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (sahra), Dhulkeenna, Farraarre (mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (mushtar), Raage (saxal), Uraano, Netuun, Buluto.

meere²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (c.fal.) Mid ka mid ah walxaha qiyaas ahaan goobada ah, oo gaadhaya dhowr boqol, kuwaas oo ku meeraysta qorraxda oo mara tub qorraxeedyo loo yaqaan tubo. Waxa jira sagaal meere oo waaweyn, uu ku jiro dhulku, oo in door ah ka weyn kuwa oo hadhay, iyo meereyaal yaryar oo badan ama meere yareyaal. Meereyaasha dhulka ka weyni waa: Nebtuun, Yuraanas, Jaateen iyo Jubitar, kuwa ka yaryarina waa: Feenus, Maaris, Meerkuri iyo Buluuto. Feenus iyo Meerkuri ayaa qorraxda uga dhow dhulka kuwa soo hadhay ay ka sii fogyihiin. Buluuto, oo la helay 1930, ayaa ugu fog qorraxda, marka laga reebo qorraxda iyo xiddigaha, sida dayaxa meerayaasha kale waxay ku faan noqodka qorraxda.

Planet

m. n. planet

-meeraha: (n) 1. planet (palaan'it) 2. solar system

-ha: (magac, lab, keli) mid ka mid ah bahgorraxeeddeena oo ka kooban sagaal meere marka laga reebo Bilutoon oo intan danbe lagu daray meeredicinnada; mid ka mid ah xiddigo gaboobay oo dhulal noqday oo qorraxda ku meeraysta iftiinkana ka qaata oo dhulka aan ku noollahayna uu ka mid yahay.

meere -ha: (magac, lab, keli) marka laga eego dhanka faalxidiginta, waa xiddigta wareegta.

bw: Dusaa, Bakaal, Dhul, Farraarre, Cirjeex, Raage, Uraano, Netuun, Buluto; xiddig

de: planet

lx: meere

pd: (/ha)

ps: n7-m

syn: qorraxkusidkane

key: meere

كوكبة

(Seera-ha)

Dalal isku qabsan oo qarammo kala lee yihiin ama gobollo ama beero, kd., xarriiqda u dhexaysa oo caddaynaysa meesha mid ku dhammaaday midna ka bilaabanayo; soohdin; xudduud; xad.

m.l (-rayaal, m.l/dh) 1. Dalal isku qabsan oo dawlado kala leeyihiin ama gobollo, beero iyo wixi lamida xarriiqda u dhexeysa oo caddaynaysa meesha mid ku dhammaado midna ka billaawdo; soohdin; xudduud; xad. 2. Dhul laga xayiro daaq-sinka xilliga doogga ah si loo daaqo jiilaalka.

m.l (-rayaal, m.l/dh) 1. Dalal isku qabsan oo dawlado kala leeyihiin ama gobollo, beero iyo wixi lamida xarriiqda u dhexeysa oo caddaynaysa meesha mid ku dhammaado midna ka billaawdo; soohdin; xudduud; xad. 2. Dhul laga xayiro daaqsinka xilliga doogga ah si loo daaqo jiilaalka.

National park

m. n. boundary, limit; area restricted from grazing

seeraha: (n) enclosed range or land, especially land on which livestock wander and graze

-ha: (magac, lab, keli) dhul, aag iyo wixii la mid ah oo in muddo ah xooladdaaqidda laga joojiyay. Dh: soohdin, xuduud.

seere -ha: (magac, lab, keli) dalal isku qabsan oo qarammo kala leeyihiin ama gobollo ama beero, iyo wixii la mid ah; xarriiqda u dhexaysa oo caddaynaysa bedka ay cid waliba gaar u leedahay oo u xuduudda ah; soohdin; xuduud; xad.

cf: seer, soohdin; antaro, xad

de: boundary, limit; area restricted from grazing

initial: s

lx: seere

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: seere

semer, V. - miidho ku beeridda beerta

-ha: (magac, lab, keli) qof waxyeellada dadka ka damqada oo had iyo jeer gurmadkooda isku mashquuliya. Yeere hadduu yeero dhibbaa jirtee eega. Dh: yeedhe, yeereyeere. Li: dantii garad.

v.intr. - isdhiibid.

agg. - aad u dheereeya.

s.f. - dambas.

/dhimyur/ (adj) xishood-badan; af-gaaban.

/emerj/ (v) soo-bixid, soo bannaan-bixid.

galère, n.f. - markab dagaal oo nooci hore ah

v.tr. - barafayn.

m.l la-mid: gambar.

m.l la-mid: gambar.

-ka: (magac, lab, keli) barjin yar oo gaaban oo lagu fadhiisto. Inta badan, waxa laga sameeyaa saan iyo afar qori oo gaagaaban. Dh: ganbar.

géminé, adj. - laba laba.

gendre, n.m. - sodog; (ninka gabadhaada qaba).

s.m. inantaada ninkeeda.

génèse, n.f. - bilow; bilaabid; barta laga bilaabo.

germer, v. - marka geeduhu dhashaan ee ugu horaysa.

v.intr. e tr. ku naaloonsho, u riyaaqid; dhadhansasho ka helid.

mégère, n.f. - Naag coon ah; Naag qumanyo ah, coon; habar dabeecad xun.

membre, n.m. - xubin ka tirsan koox ama guddi iwm; addin (lug; baal; midkood),

pépère, adj. - eray carruurtu ay isticmaasho oo ka dhigan awoowe.

v.intr. - seebin, seebid:

remède, n.m. - daawo hagaajin; daweysa cuduradoo dhan

repère, n.m. - astaan ama bar laga duulo ama lagu dhaqaago.

/rivir/ (v) qaddarin (xushmayn).

v.tr., murwad.

v.intr. - fariisasho.

avv. - had iyo jeer, mar kasta.

/seviir/ (adj) 1. daran (aad u daran); si adag. 2. iska-cad (aan sharaxaad lahayn).

sévère, adj. - si adag; xaal adag (gallafsan); xoog leh; (xaal) adag; wax adag oo aan la galoocin karo

a., (nin) qadhaadh.

v.tr. - hayn, qabasho.

v.tr. - arkid.

s.m. - Waxaraxir, Xiddigta Waaberi, Suhra.

géométrie, n.f. - cilmiga xisaabta qiyaasta xagalada ama jaangoynta.

démesure, n.f. - aan xad lahayn.

démettre, v. (se) - Faaruqin; Madhin; ka tagid

demeurer, v. - Joogis; Joogid; degid; ku hadhid nasasho; nasad.

éphémère, adj. - wax yar (aan waqti dheer socon).

agg. - guud.

s.m. - sarreeye.