geesi — Macnaha & Turjumaada

1

(Geesi-ga)

2

Nin aan cabsi aqoon; aan fuley ahayn; aar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal, m.l/dh) Nin dhiirran oo aan cabsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal, m.l/dh) Nin dhiirran oo aan cabsan.

waa la naqliyay ✓

m. n. hero, brave man

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. a courageous man: brave (fcraav); hero (hiiroo). 2. geesi ah: (adj) brave (braav). fearless (fiiyerles)-, courageous (koreejes), heroic (hi-row-ik), valiant (yaal-yent)-, bold (booldh). Ex: nin geesi ah; a brave man

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) qofka hoggaamiyaha wanaagsan bulsahdiisa u ah ee dadku u arkaan tusaale dhan walba oo nolosha ah.

2

geesi -ga: (magac, lab, keli) nin aanan baqan. Dh: halyay, dagaalyahan, soomajeeste, gadac, aar. Li: fulay, fule.

waa la naqliyay ✓

1

cf: aar, dhiirran, labakelyood

2

de: hero, brave man

3

lx: geesi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m, n7-m

6

key: geesi

waa la naqliyay ✓

شُجَاع

waa la naqliyay ✓

s.f. - sinji, tafiir.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gees-ka) ) Cad soo baxsan oo adag oo laf la moodo oo ka baxa madaxa lo'da, riyaha, ugaarta iyo nafleyda kaloo qoobabka leh qaarkood, b) Dhinac, doc. c) Xubno labo labo ah oo xasharaadka qaarki lee yahay oo madaxa ka taagan oo uu wax ku garto (baranbaro, quraanyo, balanbaallis, kaneeco...).

2

2. (Gees-ta) Barbar, dhinac, doc.

waa la naqliyay ✓

1

gees¹: m.l (-so, m.l) 1. Cad sida lafta u adag oo ka baxa maxada raafleyda qaarkood (lo'da, ariga, ugaarta iyo wixi lamida), madaxa raafleyda. 2. Dhinac; hareer. 3. Laba saneeg oo ka baxa madaxa cayayaanka qaarkii; geesdareen.

2

gees²: m.l/dh 1. Dhan; dhinac; jaho. 2. G.kayga/g.tayda, g.kaaga/g.taada iyo wixi lamida: dhinacayga, dhinacaaga iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

gees¹: m.l (-so, m.l) 1. Cad sida lafta u adag oo ka baxa maxada raafleyda qaarkood (lo'da, ariga, ugaarta iyo wixi lamida), madaxa raafleyda. 2. Dhinac; hareer. 3. Laba saneeg oo ka baxa madaxa cayayaanka qaarkii; geesdareen.

2

gees²: m.l/dh 1. Dhan; dhinac; jaho. 2. G.kayga/g.tayda, g.kaaga/g.taada iyo wixi lamida: dhinacayga, dhinacaaga iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

Edge, Vertex

waa la naqliyay ✓

Edge, Horn

waa la naqliyay ✓

1

f. n., loc., [collective] side; edge, corner; direction

2

gees m. n. horn

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. comer (koorner)-, side (saaydh); edge (eej) ~ dhinac, hareer, daraf, dacal. 2. horn (hoorn).

2

Geeska Afrika: (expression) Horn of Africa

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) labo lafood oo fiiqfiiqan oo lo'da, riyaha iyo ugaadha qaarkeed madaxa ka soo baxa, middood.

2

gees -ka: (magac, lab, keli) cayayaanka yaryar sida baranbarada laba xubnood oo dhuudhuuban oo xagga hore kaga yaal oo u ah dareenkii aragga iyo maqalka.

3

gees -ka: (magac, lab, keli) meel tilmaaman dhinaceega. Dh: koone, fiiq, daraf, caaro.

4

gees-ka: (magac, lab, keli) taagga yar ee bilawga xaglaha shaxannnada joomatariga.

waa la naqliyay ✓

Madax fiiqan sida geeska cuddadda.

waa la naqliyay ✓

قرْن، زاوية

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gisi.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] buffalo, wild cattle

waa la naqliyay ✓

1

a: gisi

2

de: buffalo, wild cattle

3

lx: gesi

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-col

6

key: gesi

waa la naqliyay ✓

1

(Geeri-da)

2

Wed; dhimasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wed; dhimasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wed; dhimasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. death

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act of dying: death (dheeth); demise (di-maayz) ~ dhimasho

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bixidda naf noole ku jirtay. Nin geed kaa qariyey geerina u dheer. Dh: dhimasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: death

2

lx: geeri

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f

5

syn: dhimasho, hadimo, wed

6

key: geeri

waa la naqliyay ✓

وَفَاةٍ، مَوْتَ

waa la naqliyay ✓

/giis/ (n) shimbiro bahda bolonboolada lugu tiriyo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciidan fara badan. Geeshkayagow guulaysta.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun riyaha kaga dhaca madaxa kolka shilintu ay cunto.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qof saarleyda booranaha ugu sareeya.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: gefsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: jeensasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) daymooshaha meel kale. Dh: jeensi, jeesasho, jeesad.

waa la naqliyay ✓

1

(Meesi-ga)

2

Jaadadka xoolaha sida geela, lo'da, kd.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Duunyada la dhaqdo nooc ka mid ah. 2. Isku m.: isku fil; isku nooc. la-mid: meesin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Duunyada la dhaqdo nooc ka mid ah. 2. Isku m.: isku fil; isku nooc. la-mid: meesin.

waa la naqliyay ✓

m. n. category of stock (camels, cattle, etc.)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) shanta maal ee adduunyo midkood sida: geel, lo', adhi, gammaan. Meesigaa ayaad adigu maanta raacaysaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: category of stock (camels, cattle, etc.)

2

lx: meesi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: meesi

waa la naqliyay ✓

1

(Aar-ka)

2

1. Libaax weyn oo lab.

3

2. Aan biqin; geesi.

4

3. Aarsi.

waa la naqliyay ✓

1

(Aarnima-da)

2

Aar ahaansho; geesinnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bahaldila-ha)

2

Nin qolo ama col wada oo ugu horreeya xagga geesinnimada iyo dagaalka; halaqdile.

waa la naqliyay ✓

1

(Beerfarriija-ha)

2

Geesi dilaa ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Boorrin-ta)

2

Geesinnimo gelin; dhiirrin; tirtirsiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Calool'adayg-ga)

2

Baqdin la'aan; kelya'adayg; geesinnimo.

waa la naqliyay ✓

Geesi ah; aan biqitin aqoon.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiirranaan-ta)

2

(qof) dhiirran ahaan; geesinnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiirri-da)

2

Cabsi la'aan; baqdin la'aan; geesinnimo.

waa la naqliyay ✓

1

1. Tiraab xiriiriya ereyada iyo tixaha hawraarta: oo; -e. (Nin wanaagsan ee geesi ah).

2

2. Xarafka e oo dheer; (ē).

waa la naqliyay ✓

1

(Fuley-ga)

2

Qofka wax kastoo yar ka baqa; aan geesinnimo lahayn; (ama fule).

waa la naqliyay ✓

1

(Geesinnima-da)

2

Geesi ahaan; aarnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Giiryaala-ha)

2

Qof aan geesi ahayn; fuley.

waa la naqliyay ✓

1

(Halyey-ga)

2

1. Uubatada (yeyda) keeda lab.

3

2. Geesi; wabar.

waa la naqliyay ✓

Erey yaab ku jiro: Illaa Cali waa geesi! Haddaan soo ogaaday, ama, hor uma ogeyn in Cali geesi yahay!

waa la naqliyay ✓

1

(Irtid-ka)

2

Geesi aan digtoonaan ku darsan; abaddar.

waa la naqliyay ✓

1

(Isir-u-dhaleen-ka)

2

Awooweyaashii hore wax ka dhaxlid sida: qurux; foolxumo; geesinnimo, cudur, kd.

waa la naqliyay ✓

1

(Kelya'adayg-ga)

2

Cabsi la'aan; geesinnimo; dhiirranaan; calool'adayg.

waa la naqliyay ✓

1

(Kelyaciirsasha-da)

2

Kelya'adayg iska doonid; geesi iska dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Keni'adayg-ga)

2

Kal'adayg; geesinnimo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo aan ninkeeda la dhaqmi karin. Dh: qumayo, basari.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Geesxir-ka) Neef toojo ah.

2

2. (Geesxir-ta) Qof dumar ah oo la qabo oo aan ninkeeda la dhaqmin.

waa la naqliyay ✓

1

geesxir¹: m.l.kh Neef lo' ah oo guri ku xiran oo aan dibad u daaq doonan.

2

geesxir²: m.dh.kh Haweeney ninkeedii aan la noolayn oo diidaysa. la-mid: geesaxir.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Neef lo' ah oo guri ku xiran oo aan dibad u daaq doonan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] restive animal

2

geesxir [feminine] n., [compound] wife who does not live with her husband

waa la naqliyay ✓

(fal) geesaha ka xir. Geesxir dibiga oo sidaa ku kexee.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: biicsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg beecsad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: beegsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) beegsashada yool. Beegsi iyo qorshaa la isku daraa. Dh: tiigsi, hansi, haabsi, haweysi.

waa la naqliyay ✓

1

(Ceesid-da)

2

Xurmayn; weyneyn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cees.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) ka xishood; ka sarriigasho. Dh: xurmayn, weyneyn.

2

ceesid -da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) cid kaa itaal nagan, u tudhid; u naxariisasho. ceesitaan -ka: (magac, lab, keli) eeg ceesid.

waa la naqliyay ✓

1

(Deeqsi-ga)

2

(qof) Abuur iyo dhalan ahaan u jecel, inuu wax baxsho, waxna u baxsha; faxan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal/-iyo, m.dh) D. ah: qof naxariis badan oo waxa uu haysto wax ka bixiya.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyaal/-iyo, m.dh) D. ah: qof naxariis badan oo waxa uu haysto wax ka bixiya.

waa la naqliyay ✓

m. n. generous person

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) generous giver (jene-ras gi-ver); benefactor (bene-fak-ter); unselfish donor; liberal giver ~ sikhi,

waa la naqliyay ✓

1

Generoso

2

Generous

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qofka hayntiisa quudha ee dadka wax siiya; qof nin gacan furan. Dh: faxal. Li: bakhayl, qadduuc, dhudhuc.

waa la naqliyay ✓

1

de: generous person

2

lx: deeqsi

3

pd: (-ga)

4

ps: n7-m

5

syn: sikhi

6

key: deeqsi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Weel afka u rogid. geddiyid; daadin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Weel afka u rogid. geddiyid; daadin. m.f.dh, gebsiin.

waa la naqliyay ✓

v. overturn, turn something upside down (as a container of liquid)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause objects to fall out of a container; spill (ispiil)

waa la naqliyay ✓

1

de: overturn, turn s.t. upside down (as a container of liquid)

2

lx: gebsii

3

pd: (gebsiiyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: gebsii

waa la naqliyay ✓

1

(Geeddi-ga)

2

1. Beel ama dad kale oo daban oo wadajir meel inta ka guura meel kale u guura; socodka inta cid meel laga raro meel kale loo raro.

3

2. Xarig yaryar oo dheer oo rarada iyo kebdaha, kd., lagu sameeyo ama siyaalo kale wax loogu qabsado.

waa la naqliyay ✓

1

geeddi¹: m.l 1. Socod meel la degganaa lagaga guuro oo meel ka durugsan laga dego. 2. Dad iyo xoolo guuraya oo aan weli degin. 3. Fogaan gelin socod ah. 4. Xarig dhuuban oo hal mar raro la mariyo. 5. Duub xirig ah, dhuuban oo rarada lagu sameeyo.

2

geeddi²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) Guurin, guurid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Socod meel la degganaa lagaga guuro oo meel ka durugsan laga dego. 2. Dad iyo xoolo guuraya oo aan weli degin. 3. Fogaan gelin socod ah. 4. Xarig dhuuban oo hal mar raro la mariyo. 5. Duub xirig ah, dhuuban oo rarada lagu sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. traveler; caravan; migration, traveling (on a journey)

2

geeddi m. n. thin string used for weaving pack-saddles ~ large camel mats, etc.

waa la naqliyay ✓

name-m traveler; caravan; migration, traveling (on a journey) Lit: he who was born during a trans-humance

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) caravan (karavaan); or movement of pack animals, usually by the nomads, from one place to another

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay reerka oo guuraya ama safar ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) muur raran oo raxanku saaran yahay iyo xoolo socda oo meel ka soo guurey. Dh: hayaan, qayaad, guurid.

2

geeddi -ga: (magac, lab, keli) xadhig ama xarriiq dhuuban oo lagu sameeyo harrarka. Geeddi fiican bay aamina soohday.

waa la naqliyay ✓

انتقال

waa la naqliyay ✓

1

de: side; edge, corner; direction

2

hm: 1

3

lx: gees

4

pd: (-ta Pl: geesas (ka))

5

ps: n4-f-loc, n1-f, n2a-f

6

xe: at the corner of the house

7

xv: barbar, daaf, dhinac, doc

8

key: gees_1

waa la naqliyay ✓

1

de: horn

2

hm: 2

3

lx: gees

4

pd: (-ka)

5

ps: n1-m

6

key: gees_2

waa la naqliyay ✓