geeriyaan

ceeryaan¹: m.dh Dhado iyo ciiro isku jira. la-mid: ceeryaamo, ciiryaamo, ciiryaan.

ceeryaan²: m.dh (fiisikis) Cuf dhibco biyood ah oo ku jira lakabyada hoose ee gibilka, waxaana u sabab ah uumibiyoodka biyaha isugu rogaya hawada dhexdeeda, taas oo keenta aragtida oo si dhexdhexaaha u yaraata.

ceeryaan¹: m.dh Dhado iyo ciiro isku jira. la-mid: ceeryaamo, ciiryaamo, ciiryaan.

ceeryaan²: m.dh (fiisikis) Cuf dhibco biyood ah oo ku jira lakabyada hoose ee gibilka, waxaana u sabab ah uumibiyoodka biyaha isugu rogaya hawada dhexdeeda, taas oo keenta aragtida oo si dhexdhexaaha u yaraata.

Mist

-ta: (magac, dhedig, keli) fad fudud oo taagagga dhulka ku dahaadhma oo sii daaya dhibco yaryar oo biyo ah. Dh: ceeryaamo.

-ka: (magac, lab, keli) dhul dhir ku abuuris. Beeritaan beereed buu ku maqanyahay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg meerid.

-ka: (magac, lab, keli) soohdin u yeelitaan; xeeritaan.

-ka: (magac, lab, keli) xeerid samayn.

-ka: (magac, lab, keli) u dhawaaqitaan. Nin dhegala' yeeritaan ma maqlee taabo.

-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo leh midho sida geesaha riyaha u dhuudhuuban.

m.l Xaalad dhimasho muujinay-sa oo qof sakaraadaya ka muuqato.

m.l Xaalad dhimasho muujinaysa oo qof sakaraadaya ka muuqato.

m. n., [abstract] state of being at the point of death, moribund

-ka: (magac, lab, keli) muujinta calaamadaha geerida, tamarla'aan aawadeed.

de: state of being at the point of death, moribund

lx: ilgeeriyaad

pd: (-ka)

ps: n0-m-abs

key: ilgeeriyaad

-ka: (magac, lab, keli) eeg abeerid.

-ka: (magac, lab, keli) qof meel ilaaliya oo gaadh ka qabta. Dh: waardiye, ilaaliye.

-ka: (n) carnival; festival (fes-tivel)

(Eeraan-ka)

Socod ama orod aad u dheer; dheerayn; duulid; booddo.

m.l 1. Socod ama orod badan. 2. Ee. ah: nooc geela ka mid ah oo dhaadheer.

m. n. long walk ~ run; race

-ka: (magac, lab, keli) nooc geela ka mid ah oo dhaadheer.

eeraan-ka: (magac, lab, keli) socod ama orod aad u dheer. Eeraan ayaan hashii orodday ku gaadhay. Dh: dheerayn, duulid, booddo.

eeraan -ka: (magac, lab, keli) xoolo tiradoodu ay 100 gaadhayso. Dh: wegen.

de: long walk ~ run; race

lx: eeraan

pd: (-ka)

ps: n-m

key: eeraan

(Geyaan-ka)

1. (guur) inta is guursan karta iyo inta aan is guursan karin, xiriirka u dhexeeya iyo waxa ay kala mudan yihiin.

2. Xeerka maamula kufka; dadka isku habboon inay is guursadaan iyadoo laga eega hayo xagga da'da, xagga dhaqanka, kd.; kuf; ama gayaan.

m.l la-mid: gayaan.

m. n. socially-eligible marriage partner; eligibility

-ka: (n) age group, peer (payer) group ~ gayaan

-ka: (magac, lab, keli) guurka inta is guursan karta iyo inta aan is guursan karin, xidhiidhka u dhexeeya iyo waxa ay kala mudan yihiin dhaqan iyo diin ahaan.

a: gayaan

de: socially-eligible marriage partner; eligibility (condition of conforming to social status and rules of marriage)

lx: geyaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: geyaan

Aerial

(Geeraar-ka)

Jaadadka maansada mid kamid ah oo gabayga u dhow kase tixo gaaggaaban.

geeraar¹: m.l (-rro, m.dh) Maansada qayb ka mid ah oo gabayga ka tix gaaban, si gaar ahna loogu luuqeeyo.

geeraar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Geeraar tirin.

geeraar¹: m.l (-rro, m.dh) Maansada qayb ka mid ah oo gabayga ka tix gaaban, si gaar ahna loogu luuqeeyo.

geeraar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Geeraar tirin. m.f.dh, geeraarid.

m. n. Somali epic poem, ballad poetry ~ song (mostly about war)

geeraar v. compose ~ recite a Somali epic poem ~ song

-ka: (n) a Somali narrative poem: epic (epik); ballad (baalad); usually sung by man

(fal) jaadka maansada loo yaqaan geeraar, tiri. Arooska aynu caawa tegeyno ka geeraar. geeraar-ka: (magac, lab, keli) jaad maansada ka mid ah oo sida gabayga loogu luqeeyo.

m.l la-mid: gooryaan.

-ka: (magac, lab, keli) garoonka kubbadda lagu cayaaro; garoon.

Weeye.

qr.dd la-mid: weeye.

inter. it is so; that's right!

(qurub) sidaa bay tahay; waa sidaa. Arrinru sidaas weeyaan aad maqashay.

de: it is so; that's right!

initial: w

lx: weeyaan

ps: intj

see: weeye

key: weeyaan

f.g4 (-naa, -nayd) la-mid: heeryaysan.

m.f.dh eeg beeran². la-mid: beernaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax beeran ama abuuran ahaan.

m.f.dh eeg ceerin. la-mid: ceernaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) caydhnaan; cayrnaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg eedid.

-ka: (magac, lab, keli) wax kale, dhugasho oo fiiris. Dh: jeedaalis, dhawritaan, eegniin.

m.f.dh eeg feeran. la-mid: feernaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) timo iyo wixii la mid ah, shanlaysnaan.

mort.

f.mg3 (-ooday, -ootay) Wax dhintay noqosho (nafley). la-mid: geeryoon.

f.mg3 (-ooday, -ootay) Wax dhintay noqosho (nafley). la-mid: geeryoon.

(fal) naftu haa kaa baxdo; nafta waa. Dh: dhimo.

f.mg1 (-oomay, -oontay) la-mid: geeryoo.

v. die, be dead

de: die, be dead

lx: geeryoon

pd: (geeryoomay)

ps: v1=intr

key: geeryoon

m.dh (-do, m.l) Haweeney dhiirran oo aan cabsan.

f. n. heroine, courageous woman

-da: (n) a courageous woman

de: heroine, courageous woman

lx: geesiyad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: geesiyad

(Geestaan-ta)

Xanuun daran oo qabta sinta iyo bowdada; inta badan wuxuu ku dhacaa xididka dheer oo bowdada jirjirkeeda la roora; sinyaro (ama geestahanyo).

geestaan¹: m.dh la-mid: geestahanyo.

geestaan²: m.dh (daawo) Xanuun laga dareemo dhabarka oo raaca dhinaca bowdada, lugta iyo cagta. Waxaana keena cadka labada lafdhabar ku dhexjira oo qallala ka dibna meeshiisa ka baxa oo ruxa xididdada dareenka e ku yaal moxogga hoose ama araxda sare.

m.dh (daaw.) Xanuun laga dareemo dhabarka oo raaca dhinaca bowdada, lugta iyo cagta. Waxaana keena cadka labada lafdhabar ku dhexjira oo qallala ka dibna meeshiisa ka baxa oo ruxa xididdada dareenka e ku yaal moxogga hoose ama araxda sare.

f. n. sciatica, chronic pain

a: geestahanyo

de: sciatica, chronic pain (severe neuralgic pain of the hip, thigh or lumbar regions)

lx: geestaan

pd: (-ta)

ps: n-f

key: geestaan

m.l 1. Irid laga galo meel. 2. la-mid: gelid.

m.l 1. Irid laga galo meel. 2. la-mid: gelid.

-ka: (n) entry (in tari)

-ka: (magac, lab, keli) eeg gelid.

-ka: (magac, lab, keli) dirxi noocyo badan leh oo xiidmaha gudahooda ku dhasha. Dh: gooryaan, mascalooleed.

(Gooryaan-ka)

Dixiri jaadad badan ah oo xiidmaha gudohooda ku dhasha oo ku noolaada oo lala bukoodo; ~ masas.

m.l.u Deriskunool dhuuban, dheer, cad, oo caloosha nafleyda qaarkeed ku nool.

m.l.u Deriskunool dhuuban, dheer, cad, oo caloosha nafleyda qaarkeed ku nool.

m. n., [collective] intestinal worms, ascarid ((Ascaris lumbricoides))

-ka: (n) intestinal parasitic roundworm worm (werm)-, [Ascaris lumbricoides]

-ka: (magac, lab, keli) dirxi calooleed; dirxi jaadad badan leh oo xiidmaha gudohooda ku dhasha oo lala bukoodo. Gooryaan ayaa caloosha kaga jira Jaamac.

bw: \de

de: intestinal worms, ascarid,

lx: gooryaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

sc: Ascaris lumbricoides

key: gooryaan

دُوَيْبَةٌ مُسْتَطِيلَة، دُودَةً

m.f.dh eeg heeran³. la-mid: heernaan-sho.

-ta: (magac, dhedig, keli) heeryo korka ka saarid; qalabka rarka saarid. Dh: rarayn. Li: furid.

m.f.dh eeg seeran. la-mid: seernaansho.

m.f.dh eeg xeeran. la-mid: xeernaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xeeran ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) beegista wax la beego. Beegitaan xumaa dukaankani bal inta waa kiiloo yadhi fiiriya!

beegitaan-ka: (magac, lab, keli) ku toosid oo ku aadid. Ku beegitaanka caroosku waa 12ka bisha afraad. Dh: Abbaaritaan.

-ka: (magac, lab, keli) waayitaan waxaad lahaan jirtay. Aabba beelitaan horey ii heshaye allow hooyo ii daa.

m.dh la-mid: feeyigaan.

f. n., [abstract] carefulness, alertness

-ta: (n) vigilance (fiji-lansi); awareness (a-weer-nes)-, watchfulness

a: feejignaan, feeyigaan

de: carefulness, alertness

lx: feejigaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: feejigaan

m.l (-nno, m.dh) Nin xeeladaha feerka yaqaan.

m.l (-nno, m.dh) Nin xeeladaha feerka yaqaan.

-ka: (n) boxer (bookser) ~ feertame

-ka: (magac, lab, keli) qofka ciyaarta feedhtanka aadka u yagaan.

(Feeyigaan-ta)

Baraarugsanaan; is jirid; digtoonaan; (ama feejigaan).

m.f.dh eeg feeyig. la-mid: feejigaan, feejigaansho, feejignaan, feejignaansho.