geenyo — Macnaha & Turjumaada

1

(Geenya-da)

2

Fardaha midda dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Faras dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Faras dheddig.

waa la naqliyay ✓

f. n. mare, female horse

waa la naqliyay ✓

name-f mare, female horse; lit: one named after a female horse--which is so precious in Somali culture

waa la naqliyay ✓

-geenyada: (n) a female horse; mare (meer) ~ fardaha midda dheddig, buraaqo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fardaha kuwooda dhedig.

waa la naqliyay ✓

1

de: mare, female horse

2

lx: geenyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: geenyo

waa la naqliyay ✓

فَرَس

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qolofleyda badaha ku nool, jaad ka mid ah, oo u eg dhagax isku tuulan, dhimashadeedu na deegaanka iyo cimilada badda ayuu halis u yahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Beio) N Boswellia rivae Engl. Burseraceae.

2

N Boswellia sacra Flueckiger. Burseraceae.

3

C Commiphora kua (J.F. Royle) Vollesen. Burseraceae.

4

C Commiphora corrugata Gillett & Vollesen Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Seenya-da)

2

Neef aan geeso lahayn; seenyoon.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.) Neef ari ama lo' ah aan geeso lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.) Neef ari ama lo' ah aan geeso lahayn.

waa la naqliyay ✓

f. n. hornless animal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef ri' ah oo aan geeso lahayn. Li: geeslay. Dh: seenyoon.

waa la naqliyay ✓

1

de: hornless animal

2

initial: s

3

lx: seenyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: seenyo

waa la naqliyay ✓

1

baqal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Gammaan lab oo ay dameer iyo geenyo iska dhaleen. 2. la-mid: bagal.

2

baqal²: m.dh (-qlo, m.l) Gammaan dheddig oo ay geenyo iyo dameer iska dhaleen.

waa la naqliyay ✓

1

beeddal¹: m.l B. ah: Geenyo kudaal u baahan. la-mid: beedal¹.

2

beeddal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Kudaal u baahasho (geenyo). la-mid: beedal².

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax kudmo rabo ahaansho (geenyo). la-mid: beedalan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Saarashada dibi ama faras saarto, sac deggan ama geenyo beydalan. 2. la-mid: kudid.

waa la naqliyay ✓

1

baqal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Gammaan lab oo ay dameer iyo geenyo iska dhaleen. 2. la-mid: bagal.

2

baqal²: m.dh (-qlo, m.l) Gammaan dheddig oo ay geenyo iyo dameer iska dhaleen.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Saarashada dibi ama faras saarto, sac deggan ama geenyo beydalan. 2. la-mid: kudid.

waa la naqliyay ✓

/meer/ (n) geenyo (fardaha midda dheddig).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labka jaad gammaanka ka mid ah dameerka ka dheer faraskana ka gaaban oo xoog badan loona adeegsado gaadiid ahaan. baqal -sha: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah gammaanka dabjoog ah oo ay iska dhaleen geenyo iyo dameer ama faras iyo dameer oon tarmin. Baqali ma dhasho wax dhalana ma doonto. Baqal fardo ladaaqaday faras ayey ismoodaa, geenyo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) geenyada da'da yar ee aan weynayn. Dh: geenyo. Li: sange.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) faraska qoorqabka ah oo geenyooyinka loo hayo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) fardo cayilan oo gaaddabalaxoobay. Geenyo oofwayna ayaa faraska ag daaqaysa

waa la naqliyay ✓

jument, n.f. - geenyo.

waa la naqliyay ✓

n., geenyo, -adi.

waa la naqliyay ✓

num-suf: approximately, about, or so

waa la naqliyay ✓

1

de: approximately, about, [NUMBER] or so

2

lx: eeyo

3

pd: (/da)

4

ps: num-f-suf

5

xe: approximately 90

6

xv: -eeye {S & C}

7

key: eeyo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ntay, -natay) la-mid: gano.

waa la naqliyay ✓

(suffix) used to form ordinal numbers; -th also -eth. afartameeyo; Kontomeeyo; fifieth Ex: fortieth.

waa la naqliyay ✓

1

(Beeya-da)

2

Xabag kolkii la shido aad u udgoon oo xijiga ka baxda; mayddi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xabag udgoon, lagu uunsado oo ka baxda geedaha meyddiga moxorka, guraha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xabag udgoon, lagu uunsado oo ka baxda geedaha meyddiga moxorka, guraha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] incense

waa la naqliyay ✓

Commiphora kua 001

waa la naqliyay ✓

-beeyada: (n) incense (insensi); an aromatic substance, such as a gum ~ foox, mayddi

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah dhirta xanjada oo udug laga gurto. Beeyo nin beertay udug iyo udgoon beeray. Dh: foox.

2

beeyo -da: (magac, dhedig, keli) xabagta udgoon markii la shido ee ka baxda geedka beeyada. Dh: foox, maydhi.

3

beeyo -da: (magac, dhedig, keli) dixda meel biyo qabatin leh oo inta la faadhgfaadho tamuuxa laga waraabiyo xoolaha ama laga dhaansado oo uu hal qof shubo. Beeyo biyo raasamaal ma leh oo berri bay gudhi. Dh: laas.

waa la naqliyay ✓

1

cf: foox, luubaan, mayddi

2

de: incense

3

lx: beeyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: beeyo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ntay, -natay) Laf hilib ku haray ka dhammaysasho.

waa la naqliyay ✓

v. gnaw meat off the bone with one's teeth

waa la naqliyay ✓

-feentay / feenatay: (v) eat away, bit by bit, all the meat from bone; nibble (nibbal)

waa la naqliyay ✓

(fal) hilibka lafta ku hadha, cun.

waa la naqliyay ✓

1

de: gnaw meat off the bone with one's teeth

2

lx: feeno

3

nt: feenad (ka) [vn-m], feenasho (/da) [vn-f]

4

pd: (feentay)

5

ps: v3b=

6

key: feeno

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Bari, xidid, caleen, qolof, dhacaan iyo wixi lamida oo dhir laga soo guray oo daawo ahaan loo isticmaalo. 2. Caleen, miro bari iyo wixi lamida oo dhirta qaarkeed laga soo guro oo cuntada lagu daro si dhadhan loogu yeelo. 3. eeg geed.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Bari, xidid, caleen, qolof, dhacaan iyo wixi lamida oo dhir laga soo guray oo daawo ahaan loo isticmaalo. 2. Caleen, miro bari iyo wixi lamida oo dhirta qaarkeed laga soo guro oo cuntada lagu daro si dhadhan loogu yeelo. 3. eeg geed.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. grass; herbs; spices

waa la naqliyay ✓

-geedaha: (n) [plural of geed -ka] 1. trees (this); plants (palaantis). 2. plants used especially in medicine or as food seasoning; herb (heerb or eerb)

waa la naqliyay ✓

m.dh Fiidkii waqtiga geela la maalo.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh lagu faanayo oo loo jeedo in ay tahay tu qaalinimadeeda darteed geel laga qaadi doona ciddii u soo guur doonata.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh mid kale la jaal ah. Dh: saaxiibad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun riyaha kaga dhaca madaxa kolka shilintu ay cunto.

waa la naqliyay ✓

s.m. - qof tayo dheeraad leh.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax ka shakiyid ama qoonsasho. la-mid: ganso.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax ka shakiyid ama qoonsasho. m.f.dh, gensasho. la-mid: ganso.

waa la naqliyay ✓

v. resent, take offense at, take the wrong way, be repulsed by

waa la naqliyay ✓

(fal) wax qoonso; diid oo koho.

waa la naqliyay ✓

1

bw: dareenso, kaho, qoonso

2

de: resent, take offense at, take the wrong way, be repulsed by

3

lx: genso

4

nt: gensasho (/da) [vn-f] 'resentment, repulsion'

5

pd: (gensaday)

6

ps: v3a=

7

key: genso

waa la naqliyay ✓

1

(Keena-da)

2

Siriq hoggaanka loo yeelo oo geela, inta gafuurka loo suro, lagu wado.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Siriq hoggaanka loo yeelo oo geela inta gafuurka loo suro lagu wado.

waa la naqliyay ✓

f. n. lead rope tied around camel's head

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hoggaanka awrka qaybta luqun ku xidhan mooyee inta kale ee bacaraarka lagu xidho; siriq hoggaanka loo yeelo oo geela inta gafuurka loo sudho, lagu wado ama lagu kaxeeyo. Ragba keeno geli buu is yiri waw koreysaaye.

2

keeno -da: (magac, dhedig, keli) samays oolliyeed uu sanqaroor dad yeesho; qurxoonaanta san bacaraarka qofeed. Geel aan kurusyo weynayn iyo gabadh aan keeno tooxnayn, kooshoodu waa been, oo kuulinnada ma deegaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: lead rope tied around camel's head

2

lx: keeno

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: keeno

waa la naqliyay ✓

m.dh Caws adag oo gogosha laga samaysto.

waa la naqliyay ✓

1

(Beelya-da)

2

Haadka waaweyn tu kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haadda waaweyn nooc ka mid ah, dafadana la bah ah, midab madaw leh oo buuraleyda ku nool.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haadda waaweyn nooc ka mid ah, dafadana la bah ah, midab madaw leh oo buuraleyda ku nool.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] large bird of prey species

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haadka waaweyn mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haad

2

de: large bird of prey sp.

3

lx: beelyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: beelyo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Ku d.: wax nacfi leh ku keliyeysasho. 2. Ku d.: laba qof ama ka badan, hawl ay qaban lahaayeen sheeko ku illaawid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ku ~» wax nacfi leh ku keliyeysasho.

2

deenso: (fal) «ku» labo qof ama in ka badan, hawl ay qaban lahaayeen sheeko ku illaawid. deenso: (fal) deyn qaado; cid wax ka amaaho. Lacag aad ra'samaal ka dhigato deenso. Dh: amaaho, daynso, deynso.

waa la naqliyay ✓

name-f treesome

waa la naqliyay ✓

name-f camel-owner; lucky; rich. Syn: Geelle

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gaashi.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku jira ama ku urursan dhinacyadiisa. Geelu wuu didayaaye goonyaha ka joogsada. Dh: hareeraha, baallaha.

2

goonyo -ha: (magacwadareed) labada dhinac. Gaboodlayda gaashadu ku taal labada goonyoodba.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: guuyo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] wealth, inheritance; livestock

waa la naqliyay ✓

-guunyada: (n) animal husbandry; stock farm: livestock (laapv istaak) ~ guuyo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha la dhaqdo. Nimaan guunyo lahayn ha guursan. Dh: mooro, adduun.

waa la naqliyay ✓

1

de: wealth, inheritance; livestock

2

lx: guunyo

3

pd: (/da)

4

ps: n-f-col

5

see: guuyo

6

key: guunyo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Hoore ilaa dhibicda ugu dambaysa gororsasho. la-mid: hiinso.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caano iyo wixii la mid ah, laaso. Dh: laac, dhammayso.

2

heenso: (fal) heenka guro.

3

heenso-ha: (magac, lab, keli) qalabka gammaanka la dulsaaro. Faraskii heensihii iyo xakamihiiba waa la sudhay.

waa la naqliyay ✓

1

(Heerya-da)

2

Rarada, abjedyada, kd., awrta kolka la rara hayo dusha laga saaro, intaan gurgurka iyo dhigaha iyo alaabada kale la saarin; (ama reeryo).

waa la naqliyay ✓

m.dh Rarada awrka kolka la rarayo dusha laga saaro. la-mid: reeryo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Rarada awrka kolka la rarayo dusha laga saaro. la-mid: reeryo.

waa la naqliyay ✓

f. n. mats (etc.) tied on a pack camel's back as a foundation for the load

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) rarada, abjedyada iyo wixii la mid ah, awrta kolka la rarayo dusha laga saaro, inta aan gurgurka iyo dhigaha iyo alaabada kale la saarin. Dh: reeryo.

waa la naqliyay ✓

1

a: reeryo

2

de: mats (etc.) tied on a pack camel's back as a foundation for the load

3

lx: heeryo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: heeryo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Dib ama dhinac wejiga ama oogada u duwid. 2. U j.: wax mudnaanta koowaad siin. la-mid: jeeso.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Dib ama dhinac wejiga ama oogada u duwid. 2. U j.: wax mudnaanta koowaad siin. m.dh, jeensasho. la-mid: jeeso.

waa la naqliyay ✓

v. turn aside ~ around

waa la naqliyay ✓

-jeensaday/jeensatay: (v) turn around (teen a-rawndh); make a U-turn (yuu-teen); face the other way

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hilibka neefka la qalay, in ka jeexo.

2

jeenso: (fal) dhinac ka soo daymoo. Dh: jeeso.

waa la naqliyay ✓

1

de: turn aside ~ around

2

lx: jeenso

3

nt: jeensad (ka) [vn-m], jeensasho (/da) [vn-f], jeensi (ga) [vn2a-m]

4

pd: (jeensaday)

5

ps: v3a=

6

key: jeenso

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax meel durugsan ka qaadasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax meel durugsan ka qaadasho. m.f.dh, keensasho.

waa la naqliyay ✓