Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.dh Fiidkii waqtiga geela la maalo.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh lagu faanayo oo loo jeedo in ay tahay tu qaalinimadeeda darteed geel laga qaadi doona ciddii u soo guur doonata.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh mid kale la jaal ah. Dh: saaxiibad.

waa la naqliyay ✓

name-f camel-owner; lucky; rich. Syn: Geelle

waa la naqliyay ✓

1

(Eela-da)

2

Deero.

waa la naqliyay ✓

m.dh Deero.

waa la naqliyay ✓

f. n. antelope, gazelle

waa la naqliyay ✓

-eelada: (n) gazelle (gazaal) ~ deero

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg deero.

2

eelo- da: (magac, dhedig, keli) qaranka kiisa quwaaxa macaan leh oo ay midhaha hadhuudhku ka baxaan. Dh: aalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: antelope, gazelle

2

lx: eelo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: eelo

waa la naqliyay ✓

1

(Geel-a)

2

Xoolaha la dhaqdo kan ugu weyn; wuxuu lee yahay sur aad u dheer, kurus ama labo kurus, addimo dheerdheer, cagfo balballaaran; waxtarkiisa lama koobi karo; waa la rartaa, waa la fuulaa; waxaa laga helaa caano, hilib, subag, xuuko, harag laga samaysto lammooyin, kabo, abxado, kolayo, xargo; dhogor laga dhigto aqallo, busteyaal, dhar, kebdo, kd.; wax badan buu biyaha ka qadaa. ~ Gaal.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-lal, m.dh) Xoolaha la dhaqdo midka ugu weyn, wuxuu leeyahay hal ama labo kurus, addimo dhaadheer, cago balballaaran; gaal.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-lal, m.dh) Xoolaha la dhaqdo midka ugu weyn, wuxuu leeyahay hal ama labo kurus, addimo dhaadheer, cago balballaaran; gaal.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] camel, camels; herd of camels

waa la naqliyay ✓

-a: (n) camel (kaamel) or camels (kaamelis)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Cammello, generico;

2

(E) Camel, generic

3

(S) Geel (S. g.: Gel)

waa la naqliyay ✓

-a: (magacwadareed) xoolaha la dhaqdo jinsiga ugu weyn oo kurus iyo qoor dheer leh.

waa la naqliyay ✓

جَمَل بعير

waa la naqliyay ✓

s.m. - qabow badan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar dhaqameed Soomaalidu ciyaarto. U googooyaay geblada, u gooyo gam uga sii.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Bari, xidid, caleen, qolof, dhacaan iyo wixi lamida oo dhir laga soo guray oo daawo ahaan loo isticmaalo. 2. Caleen, miro bari iyo wixi lamida oo dhirta qaarkeed laga soo guro oo cuntada lagu daro si dhadhan loogu yeelo. 3. eeg geed.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Bari, xidid, caleen, qolof, dhacaan iyo wixi lamida oo dhir laga soo guray oo daawo ahaan loo isticmaalo. 2. Caleen, miro bari iyo wixi lamida oo dhirta qaarkeed laga soo guro oo cuntada lagu daro si dhadhan loogu yeelo. 3. eeg geed.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. grass; herbs; spices

waa la naqliyay ✓

-geedaha: (n) [plural of geed -ka] 1. trees (this); plants (palaantis). 2. plants used especially in medicine or as food seasoning; herb (heerb or eerb)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun riyaha kaga dhaca madaxa kolka shilintu ay cunto.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-eeshay, -eelatay) Wax ku dhowaasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel ama wax u dhowow.

waa la naqliyay ✓

1

(Leela-da)

2

1. Qiiqu hadduu meel kore oo gudo ah ku ururo oo noqdo wax qiro leh, oo kolkol waxyaalo wargo la moodo ka soo laallaadaan.

3

2. Wixii biyuhu sidaas oo kale gebiyada iyo godadka gudohooda ugu sameeyaan: kolkol waxay yeeshan filgimmo dheerdheer oo waaweyn oo xagga dhulka u soo laallaada.

4

3. Xayaabo biyaha deggan korkooda ka samaysanta.

5

4. Cunnada la karshey oo qaboobaysa, xayaabo ama xuub dusha ama hoos kaga samaysma.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xayaabada dusha ka fuusha cuntada la kariyo. 2. Xaafoodka kor fuula biyo in badan meel ku jirey; saaruq.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] muck; coagulated substance (at bottom of a pot); soot, smut; moss; mold ~ mould, rot

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) labeen cagaaran oo ku dhalata meel ay biyo ku raageen. Biyaha leelo ayaa qarisay. Dh: saaruq.

2

leelo-da: (magac, dhedig, keli) cuntada la karshey oo qabowday xayaabo ama xuub dusha ama hoos kaga samaysma.

3

leelo -da: (magac, dhedig, keli) wixii biyuhu gebiyada iyo godadka gudohooda ku sameeyaan: kolkol waxay yeeshaan filgimmo dhaadhdheer oo waaweyn oo xagga dhulka u soo laadlaada.

4

leelo -da: (magac, dhedig, keli) qiiqa meel kore oo gudo ah ku urura oo noqda wax qaro leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: muck; coagulated substance (at bottom of a pot); soot, smut; moss; mold ~ mould, rot

2

lx: leelo

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-col

5

key: leelo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: teeleyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Xeela-da)

2

Xeel; xeelad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xeel.

waa la naqliyay ✓

f. n. trick, cunning

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) garoome iyo tab waaya aragnimo iyo hibo Eebbe ku salaysan oo hawlaha la qabanayo lagu farsameeyo oo lagu fududeeyo. Dh: tab, sir, xirrib, xeelad.

waa la naqliyay ✓

1

de: trick, cunning

2

initial: x

3

lx: xeelo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

see: xeelad

7

key: xeelo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-eeshay, -eelatay) 1. Hanti ama wax kale lahaan. 2. Ku y.: dayn cid ku lahaan. 3. U y.: wax aad u danayn. 4. Kab iyo wixi lamida suun u samaysasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-eeshay, -eelatay) 1. Hanti ama wax kale lahaan. 2. Ku y.: dayn cid ku lahaan. 3. U y.: wax aad u danayn. 4. Kab iyo wixi lamida suun u samaysasho. m.f.dh, yeelasho.

waa la naqliyay ✓

v. hold, have; acquire; possess, own

waa la naqliyay ✓

-yeeshay / yeelatay: (v) obtain (ob-teeyn); acquire (a-kuwaayer); earn (een); get by effort; possession of

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kab go'an hagaajiso oo dib u tolo. Dani waa seetee kabtaada yeelo. Dh: karo,

2

yeelo: (fal) wax kuu gaar ah hanti ahaan u lahaw Baabuurkii aad iga ergisatay waan ku siiyee yeelo. Dh: lahaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: hold, have; acquire; possess, own

2

initial: y

3

lx: yeelo

4

pd: (yeeshay)

5

ps: v3b=

6

key: yeelo

waa la naqliyay ✓

m.l (-gag, m.l) 1. Labada dhinac ee laga raro geelo middood. 2. Markabka dushiisa sare.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax duug ah. Baalid dharku wuxuu noqdaa markaan, boodhka laga maydhin.

2

baalid -ka: (magac, lab, keli) weel aan bilo waxba lagu shuban ama lagu ridan. Baalid gaawuhu wuu ka bixi markuu, geelo wada irmaanaado.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hal aan weli dhalin da'dii ay ku dhali lahaydna dhaaftay. Sidii batir geeloo baarqabkii abaahiyi lahaa aar laba u kala gooyey. Dh: baatir.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo, tigaadda, doogga iyo dhirta cun. Geeloow daaq oo daaq markaad gamboor daagdaa laguu yaabaa!

2

daaq-a: (magac, lab, keli) geedaha iyo cawska xooluhu cunaan ee ay calaf ahaan u daaqaan. Jiiddani daaq malaha ee daanta kale geeya xoolaha. Dh: calaf, tigaad, saac, baad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed qodax dheer aadna u qadhaadh oo geelu ku dhinto. Geelow geed walba daaq oo maalintaad gamboor daagdaa laguu yaabaa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh aad xidhiidh wanaagsan leedihiin oo aad wax wadaagtaan. Dh: rafiiqad, geelo.

waa la naqliyay ✓

agg. e s.m. - mataan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) xaaxeeyada badda iyo meelo kale laga helo oo jaadad kala duwan leh. aleelo-da: (magac, dhedig, keli) qaalmaha yaryar ee ugubka ah. Dh: haleelo.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax kale ku doorso. Shaiiska bedelo.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-oobay, -owday; -oobi) 1. Cid beel noqosho. 2. Ku b.: cid, cid kale oo ka dhaqan duwan ku darmid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-oobay, -owday; -oobi) 1. Cid beel noqosho. 2. Ku b.: cid, cid kale oo ka dhaqan duwan ku darmid. m.f.dh, beeloobid.

waa la naqliyay ✓

v. become a community

waa la naqliyay ✓

(fal) ubad dhal oo nin beel ah nogo. Dh: taran.

waa la naqliyay ✓

1

de: become a community

2

lx: beelow

3

pd: (beeloobay)

4

ps: v1=intr

5

key: beelow

waa la naqliyay ✓

1

(Beelya-da)

2

Haadka waaweyn tu kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haadda waaweyn nooc ka mid ah, dafadana la bah ah, midab madaw leh oo buuraleyda ku nool.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haadda waaweyn nooc ka mid ah, dafadana la bah ah, midab madaw leh oo buuraleyda ku nool.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] large bird of prey species

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haadka waaweyn mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haad

2

de: large bird of prey sp.

3

lx: beelyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: beelyo

waa la naqliyay ✓

name-f treesome

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax geeda badan yeeshay noqosho (dhul).

waa la naqliyay ✓

inch. v. be covered with vegetation; become green

waa la naqliyay ✓

name-m he who born an area full of trees

waa la naqliyay ✓

(fal) geedo noqo.

waa la naqliyay ✓

1

a: geedoob

2

de: be covered with vegetation; become green

3

lx: geedow

4

pd: (geedoobay)

5

ps: v1=inch

6

key: geedow

waa la naqliyay ✓

chameaux.

waa la naqliyay ✓

1

cf: awr, hal

2

de: camel, camels; herd of camels

3

hm: 1

4

lx: geel

5

pd: (-a Pl: geelal (ka))

6

ps: n0-m-col, n4-m

7

key: geel_1

waa la naqliyay ✓

1

de: chameleon (lizard that changes color); [ext.] turncoat, fickle ~ changeable person

2

hm: 2

3

lx: geel

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: geel_2

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -leysay) Lo' subax maalid.

waa la naqliyay ✓

name: Geelee

waa la naqliyay ✓

m. n. camel-owner

waa la naqliyay ✓

name-m camel-owner; lucky; rich. Syn: Geello

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay kol uu reerku geel badan yeeshay ama la filayo in uu lexejeclo yeesho oo uu geel dhaqdo.

waa la naqliyay ✓

1

(Geenya-da)

2

Fardaha midda dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Faras dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Faras dheddig.

waa la naqliyay ✓

f. n. mare, female horse

waa la naqliyay ✓

name-f mare, female horse; lit: one named after a female horse--which is so precious in Somali culture

waa la naqliyay ✓

-geenyada: (n) a female horse; mare (meer) ~ fardaha midda dheddig, buraaqo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fardaha kuwooda dhedig.

waa la naqliyay ✓

1

de: mare, female horse

2

lx: geenyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: geenyo

waa la naqliyay ✓

فَرَس

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gaashi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ugu dambaynta; dhammaadka. Dh: gebagebo.

waa la naqliyay ✓

s.m. inantaada ninkeeda.

waa la naqliyay ✓

grêlon, n.m. - baraf yaryar.

waa la naqliyay ✓

1

(Heella-da)

2

Heesaha jaad kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc heesaha jacaylka ah ka mid ah oo waayadii hore la qaadi jirey.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc heesaha jacaylka ah ka mid ah oo waayadii hore la qaadi jirey.

waa la naqliyay ✓

f. n. love song, lyric

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, kali) magac guud oo kulmiya ciyaaraha Soomalida ee sacabka iyo. jiibinta leh intooda badan. Hannaan quruxeey, haweeya acddeey, Horjoogaagu heelo igu dhali. Dh: ciyaar.

2

heello-da: (magac, dhedig, keli) heesaha jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hees

2

de: love song, lyric

3

lx: heello

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: heello

waa la naqliyay ✓

(fal) carar oo baxso oo yaan raacdo ku soo gaadhin. Dh: fiko, baxso, firxo, caymo.

waa la naqliyay ✓

1

(Sheela-da)

2

Xiidmaha wax ka mid ah oo, xuubka hoos ka celiya oo dillaaca darteed, soo dhaadhaca oo qooraha gala oo weyneeya.

waa la naqliyay ✓

m.dh Galka xaniinyaha oo weynaada xiidmaha oo soo gala awgeed.

waa la naqliyay ✓