Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

chameaux.

waa la naqliyay ✓

1

(Baatir-ta)

2

Qaalin geel ah oo aad u weynaatey oo aan curan; Abeer.

waa la naqliyay ✓

1

(Buub-ka)

2

1. (geel) aan jabsanayn ee weli buubaal ah; didid dhow oo rarka la carara oo wax kala daadsha.

3

2. Orod; duulis; dheerayn.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hal-ka) a) Tirada baabbahda iyo labada u dhexaysa; mid; kow. (1). b) Erey: hadal: wax. c) Meel, xag.

2

2. (Ha-sha) Neef geel ah oo dheddig.

waa la naqliyay ✓

1

(Kadin-ka)

2

1. Xero ama guri meesha furan oo laga galo; irrid; illin; albaab.

3

2. Xero muggeed oo geel ama lo' ah; xero; illin; fadhi.

waa la naqliyay ✓

1

(Nirig-ta)

2

Ilmo yar oo geel ah oo dheddig.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaalin-ta)

2

Neef geel ah ama lo' oo da' yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Qurbac-a)

2

Qaalin lab oo geel ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Rati-ga)

2

Neef geel ah oo lab; awr.

waa la naqliyay ✓

1

(Tulud-da)

2

Neef geel ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Baahida ay hal ama qaalin geel ahi u qabto abaahi. 2. A. ah: hal ama qaalin geel oo u baahan abaahi.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. A. ah: qaalin geel ama lo'aad oo waqtiigii ay rimi lahayd gaartay laakiin aan dhowr da'ood dhalin. 2. A. ah: neef dhaddig oo aad u shilis; gool. la-mid: ameer.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-untay, -umatay) Neef geel ah oo taagan fariisisasho.

waa la naqliyay ✓

1

arrun¹: m.l Fariisinta neef geel ah oo taagan la fariisiyo. la-mid: arrumid.

2

arrun²: f.g1 (-umay, -untay; -umi) Neef geel ah oo taagan fariisin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bo, m.dh) Calaamad uu ku reebo dabku neef geel ah oo baal laga daaweeyey.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-rro, m.dh) Qaalin geel ah oo aan rimin waqtigii ay rimi lahayd.

waa la naqliyay ✓

m.dh Neef geel ama lo' ah da' yar, oo buuran.

waa la naqliyay ✓

1

buudhi¹: m.l Qaalin geel ah isbeddel abaahidoon ah oo xubinteeda taranka ka muuqata.

2

buudhi²: f.mg2 (-iyay, -isay) Qaalin geel sabiisheeda barar abaahidoon ka muuqasho.

waa la naqliyay ✓

1

cabaad¹: m.l 1. Dhawaaq dheer oo geelu sameeyo marka la xanuujiyo. 2. Calaacal, cataw (qof). 3. la-mid: cabaadid.

2

cabaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Neef geel ah oo la xanujin si uu cabaad u sameeyo. 2. Calaacalid, catawid (qof).

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka c.: neef geel ah xanuujin si uu cabaad u sameeyo.

waa la naqliyay ✓

arbre.

waa la naqliyay ✓

corne.

waa la naqliyay ✓

côté.

waa la naqliyay ✓

1

(Geel-a)

2

Xoolaha la dhaqdo kan ugu weyn; wuxuu lee yahay sur aad u dheer, kurus ama labo kurus, addimo dheerdheer, cagfo balballaaran; waxtarkiisa lama koobi karo; waa la rartaa, waa la fuulaa; waxaa laga helaa caano, hilib, subag, xuuko, harag laga samaysto lammooyin, kabo, abxado, kolayo, xargo; dhogor laga dhigto aqallo, busteyaal, dhar, kebdo, kd.; wax badan buu biyaha ka qadaa. ~ Gaal.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-lal, m.dh) Xoolaha la dhaqdo midka ugu weyn, wuxuu leeyahay hal ama labo kurus, addimo dhaadheer, cago balballaaran; gaal.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-lal, m.dh) Xoolaha la dhaqdo midka ugu weyn, wuxuu leeyahay hal ama labo kurus, addimo dhaadheer, cago balballaaran; gaal.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] camel, camels; herd of camels

waa la naqliyay ✓

-a: (n) camel (kaamel) or camels (kaamelis)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Cammello, generico;

2

(E) Camel, generic

3

(S) Geel (S. g.: Gel)

waa la naqliyay ✓

-a: (magacwadareed) xoolaha la dhaqdo jinsiga ugu weyn oo kurus iyo qoor dheer leh.

waa la naqliyay ✓

جَمَل بعير

waa la naqliyay ✓

m.dh Fiidkii waqtiga geela la maalo.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh lagu faanayo oo loo jeedo in ay tahay tu qaalinimadeeda darteed geel laga qaadi doona ciddii u soo guur doonata.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh mid kale la jaal ah. Dh: saaxiibad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) shafka iyo labada naas.

waa la naqliyay ✓

1

cf: awr, hal

2

de: camel, camels; herd of camels

3

hm: 1

4

lx: geel

5

pd: (-a Pl: geelal (ka))

6

ps: n0-m-col, n4-m

7

key: geel_1

waa la naqliyay ✓

1

de: chameleon (lizard that changes color); [ext.] turncoat, fickle ~ changeable person

2

hm: 2

3

lx: geel

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: geel_2

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -leysay) Lo' subax maalid.

waa la naqliyay ✓

name: Geelee

waa la naqliyay ✓

m. n. camel-owner

waa la naqliyay ✓

name-m camel-owner; lucky; rich. Syn: Geello

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay kol uu reerku geel badan yeeshay ama la filayo in uu lexejeclo yeesho oo uu geel dhaqdo.

waa la naqliyay ✓

name-f camel-owner; lucky; rich. Syn: Geelle

waa la naqliyay ✓

n. phr., question word: where (at)?, which place?

waa la naqliyay ✓

(adv) where (weer); in what place ~ meeshee

waa la naqliyay ✓

1

de: where (at)?, which place?

2

lx: meelma

3

ps: np + qw

4

xe: Where is he staying?

5

xv: Meelma buu joogaa?

6

key: meelma

waa la naqliyay ✓

adv; n. phr., loc. nowhere, not anywhere

waa la naqliyay ✓

(adv) nowhere (noo-weer)

waa la naqliyay ✓

1

de: nowhere, not anywhere

2

lx: meelna

3

ps: neg-adv / np-loc

4

key: meelna

waa la naqliyay ✓

(Ged-bal) S,C? Maerua macrocarpa Chiov. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

Clerodendron sp. 10, Corchorus bricchettii 10, Pavonia arabica 10, Psilotrichum tomentosum 10

waa la naqliyay ✓

1

(Ged-ad) N Matthiola dimolehensis Bak.F. Cruciferae.

2

S Pavetta sphaerobotrys K.Schum. Rubiaceae.

3

S Tennantia sennii (Chiov) Verdc. & Bridson. Rubiaceae.

4

S Atriplex griffithii Mog. Chenopodiaceae.

5

N Helianthemum somalense Gillett Cistaceae.

6

C Tephrosia obbiadensis Chiov. Papilionaceae.

7

S Tephrosia nubica (Boiss) Bak. Papilionaceae.

8

C Dicoma banueolensis Busc. Compositae.

9

N Primula verticillata Forsk. Primulaceae.

10

S Markhamia zanzibarica (DC) Engl. Bignoniaceae.

11

C Vernonia cinerascens Sch.Bip. Compositae.

12

C Dicoma gnaphaloides Mattei. Compositae.

13

S Indigofera spinosa Forsk. Papilionaceae.

14

S Aerva javanica (Burm.F.) Schultes Amaranthaceae.

15

Og,S Tephrosia polyphylla (Chiov.)Gillett. Papilionaceae.

16

C Psilotrichum tomentosum Chiov. Amaranthaceae.

17

N Dovyalis abyssinica (A. Rich) Warb. Pittosporaceae.

18

S Camptolepis ramiflora (Taub.) Radlk. Sapindaceae.

19

C Pavonia arabica Boiss. Malvaceae.

20

S Sericocomopsis pallida (S. Moore) Schinz. Amaranthaceae.

21

C Corchorus cinerascens Defl. Tiliaceae.

22

N Abutilon fruticosum Guill. & Perr. Malvaceae.

23

S Tribulus cistoides L. Zygophyllaceae.

24

N Tribulus mollis Schweinf. Zygophyllaceae.

25

S Barleria hildebrandtii S. Moore. Acanthaceae.

26

S Ruellia carnea Balf.F. Acanthaceae.

27

S Vitex negundo L. Verbenaceae.

28

S Erythrochlamys spectabilis Guerke. Labiatae.

29

S Ocimum tomentosum Bak. Labiatae.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Geed-adayg.

waa la naqliyay ✓

(Ged-lab) C Allophylus rubifolius (A. Rich) Engl. Sapindaceae.

waa la naqliyay ✓

(Ged-laf) C Allophylus rubifolius (A.Rich) Engl. Sapindaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Ged-mus) N Indigofera amorphoides Jaub. & Spach. Papilionaceae.

2

N Pterodiscus undulatus Bak. F. Pedaliaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) tab dadku geela ku kala qaadaan oo dhac iyo boob ku salaysan.

2

geelqaad -ka: (magac, lab, keli) qofka geel aanu lahayn xoog iyo boob ama tuugo ku qaata.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) xannaanaynta iyo raacidda geela.

waa la naqliyay ✓

1

(Geelwaaq-da)

2

Geed yar oo labo burqood (wan iyo ri) oo la cuno leh; (ama gelwaaqis).

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed-nagaar leh laba bariyood oo la cuno. la-mid: geelwaaqis.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] plant species, with edible tubers

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) geed yar oo labo burqood oo la cuno leh. Dh: geelwaaqi.

waa la naqliyay ✓

1

a: geelwaaqis (ta)

2

de: plant sp., with edible tubers

3

lx: geelwaaq

4

pd: (-da)

5

ps: n-f-col

6

key: geelwaaq

waa la naqliyay ✓

mort.

waa la naqliyay ✓

homme courageux.

waa la naqliyay ✓

veau.

waa la naqliyay ✓

1

de: our [inclusive]

2

lx: -geenna

3

ps: pro-det-1pl

4

xe: our house

5

xv: =-keenna

6

key: -geenna

waa la naqliyay ✓

Cordia ovalis 01

waa la naqliyay ✓

1

(Delal) C Cordia somaliensis Bak. Boraginaceae.

2

S,NFD Phyllanthus somalensis Hutch. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

s.f. - daacadnimo.

waa la naqliyay ✓

berge.

waa la naqliyay ✓

1

(Ged-ur) N Otostegia hildebrandtii (Vatke & Kurtz) Sebald. Labiatae.

2

May Ocimum superbum. Musch et Muschler Labiatae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed nagaadh ubax leh oo ka baxa bariimada xooluhuna daaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Geeddan-ka)

2

1. Colka danbeeya oo cadowga, laga yaabo inuu gadaal ka yimaado, celiya; raacdarreeb.

3

2. Dib u hara; danbeeya; dabaadi, haraa.

waa la naqliyay ✓

m.l Col yar oo ka dambeeya colka weyn oo loogu taloggalo inuu celiyo cadowga gadaal ka imanaya; raacdareeb.

waa la naqliyay ✓

m.l Col yar oo ka dambeeya colka weyn oo loogu taloggalo inuu celiyo cadowga gadaal ka imanaya; raacdareeb.

waa la naqliyay ✓

m. n. rear guard

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) col hubaysan oo inta badan gaadiid fuushan. Iga guura goortuu yidhaa geeddan loo xidhaye. Dh: col.

2

geeddan-ka: (magac, lab, keli) loollan dagaal; col u jilibdhigid. Hashii geeddankeedii miyuu aarku ku casheeyey.

waa la naqliyay ✓

1

de: rear guard

2

lx: geeddan

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: geeddan

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Geed-adayg.

waa la naqliyay ✓

Allophylus alnifolius 10

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg geelee. la-mid: geeleeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: geeljire.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] camelman

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a person who tends or drives camel; cameleer (kam-el-liiyer) ~ geeljire

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) dadk ainta geela ilaalisa. Geeridu nimaad garanayn iyo geeljirkay ku roon tahay. Dh: geeljire, geelraac.

2

geeljir-ka: (magac, lab, keli) wiil geel ilaaliya.

waa la naqliyay ✓

1

de: camelman

2

lx: geeljir

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: geeljir

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dadka geela dhaqda.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dadka geela dhaqda.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] camelmen, camel owners, camel drivers

waa la naqliyay ✓

-da: (n) Plural-, camel owners, cameleers or drivers ~ geeleey

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) dadka geela dhaqda: dadka xoolohoodu geela uun yahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: camelmen, camel owners, camel drivers

2

lx: geelley

3

pd: (-da)

4

ps: n-f-col

5

key: geelley

waa la naqliyay ✓

1

(Geeraar-ka)

2

Jaadadka maansada mid kamid ah oo gabayga u dhow kase tixo gaaggaaban.

waa la naqliyay ✓

1

geeraar¹: m.l (-rro, m.dh) Maansada qayb ka mid ah oo gabayga ka tix gaaban, si gaar ahna loogu luuqeeyo.

2

geeraar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Geeraar tirin.

waa la naqliyay ✓

1

geeraar¹: m.l (-rro, m.dh) Maansada qayb ka mid ah oo gabayga ka tix gaaban, si gaar ahna loogu luuqeeyo.

2

geeraar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Geeraar tirin. m.f.dh, geeraarid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. Somali epic poem, ballad poetry ~ song (mostly about war)

2

geeraar v. compose ~ recite a Somali epic poem ~ song

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a Somali narrative poem: epic (epik); ballad (baalad); usually sung by man

waa la naqliyay ✓

(fal) jaadka maansada loo yaqaan geeraar, tiri. Arooska aynu caawa tegeyno ka geeraar. geeraar-ka: (magac, lab, keli) jaad maansada ka mid ah oo sida gabayga loogu luqeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Geesaas-ka)

2

Baroorasho, badanaa aan uurka jirin; baroordiiq aan dhab ahayn ama been ah; baroor cid loogu dan leeyahay oo jeesjees iyo digasho ku jiraan.

waa la naqliyay ✓

geel-a