Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-da: (magac, dhedig, keli) aqoon gaar ah oo ku saabsan geedaha iyo sida wax loogu daweeyo ama dadka wax loogu yeelo ee loogu falo.

waa la naqliyay ✓

1

(Geedaggooya-da)

2

Aqoon gaar ah oo ku saabsan geedaha iyo waxtarkooda iyo sida wax loogu daweeyo ama dadka wax loogu yeelo ama wax loogu falfalo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Aqoonta loo leeyahay sida geedaha wax loogu sixro ama loogu daweeyo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] knowledge of herbs (for medicinal ~ magical purposes)

waa la naqliyay ✓

1

de: knowledge of herbs (for medicinal ~ magical purposes)

2

lx: geedaggooyo

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-abs

5

key: geedaggooyo

waa la naqliyay ✓

(fal) geedaha waxtarkooda iyo sida dadka wax loogu yeelo baro.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof geedaha dadka ku daweeya ama ku waxyeelleeya.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) 1. Sixir ama faal wax dheefsi awgeed u samayn. 2. U g.: xoolo, laamo caleen leh u jarasho.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] cut plants for medicinal purpose; work magic, practice witchcraft, cast a spell for one's own advantage

waa la naqliyay ✓

1

de: cut plants for medicinal purpose; work magic, practice witchcraft, cast a spell for one's own advantage

2

lx: geedaggooso

3

pd: (geedaggoostay)

4

ps: v3b=cmp

5

key: geedaggooso

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geedaha waxtarkooda iyo sida abuurka wax loogu yeelo baro.

2

geedagoo: (tilmaame) geedaha waxtarkooda iyo sida abuurka wax loogu yeelo baro.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-gooyay, -goysay) 1. Wax sixrid. 2. Laamo u jarid, si ay u daaqaan caleenta ku taal (xoolo).

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-gooyay, -goysay) 1. Wax sixrid. 2. Laamo u jarid, si ay u daaqaan caleenta ku taal (xoolo). m.f.dh, geedaggoyn.

waa la naqliyay ✓

v. cut the buds ~ sprouts of some plants

waa la naqliyay ✓

1

de: cut the buds ~ sprouts of some plants (e.g., in order to give them to goats during a drought)

2

lx: geedaggoo

3

pd: (geedaggooyey)

4

ps: v2a=

5

key: geedaggoo

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xirfadda ku saabsan geedaha iyo waxtarkooda oo dadka lagu daweeyo ama wax lagu yeelo.

2

geedagoyn -ta: (magac, dhedig, keli) geedo wax ku daaweyn; geedaha dadka lagu daaweeyo soo goyn.

waa la naqliyay ✓

(Ged-gois) S, N? Ficus palmata Forsk. Moraceae.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qof yaqaan sida geedaha la isugu daweeyo ama la isugu sixro. 2. la-mid: geedaggoyn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qof yaqaan sida geedaha la isugu daweeyo ama la isugu sixro.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg geedagoyn.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg geedaggoosasho.

waa la naqliyay ✓

v.tr., (charm) geedagoo; (read by naming letters singly) xaraf walba gooni u dheh, or xarafyadan midba goonidiis u dheh; n., (a charm) geedagooyo, -adi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: geedaggoosasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Geed weyn oo ku yaal meel geedgaab keliya leh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo ku yaal meel geedgaab keliya leh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xirfadda ku saabsan geedaha iyo waxtarkooda oo dadka lagu daaweeyo ama wax lagu yeelo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Siinta qof ku soo biiray dad beeralay ah oo meel wada deggan la siiyo dhul ku meel gaar ah oo uu sii beeryo. la-mid: beerfuur, beergooye.

waa la naqliyay ✓

(Ged-bo') All.Som. Calotropis procera (Ait) Ait.F. Asclepiadaceae.

waa la naqliyay ✓

Kelleronia gillettiae 10

waa la naqliyay ✓

Kelleronia gillettiae 10

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) barashada geedo waxtarkooda ama sida dadka wax loogu. yeelo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) labo qof oo diriraya oo mid si aan muuqan loogu hiiliyo.

waa la naqliyay ✓

Tribulus cistoides 10

waa la naqliyay ✓

1

(Ged-aboti) C Kelleronia gilletii Bak.F. Zygophyllaceae.

2

C Kelleronia obbiadensis Chiov. Zygophyllaceae.

3

C Tribulus cistoides L. Zygophyllaceae.

waa la naqliyay ✓

(Ged-gother) N Barleria proxima Lindau. Acanthaceae.

waa la naqliyay ✓

(Ged-magot) May Elaeodendron aquifolium (Fiori) Chiov. Celastraceae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhakhso oo orod ku gaadh.

2

jeenyagooso: (fal) neef weyd ah oo dhintay, xalaalee oo afarta addin ka gooso.

waa la naqliyay ✓

v. work magic, practice witchcraft ~ sorcery

waa la naqliyay ✓

1

de: work magic, practice witchcraft ~ sorcery

2

initial: u

3

lx: u geedaggoo

4

pd: (geedaggooyey)

5

ps: v1=expr

6

key: u_geedaggoo

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: gabooye.

waa la naqliyay ✓

- gabooyada: (n) arrow (aaroo) ~ fallaar

waa la naqliyay ✓

1

(Fadgooya-da)

2

(qaanuun) hab, wax ama neef aan hor qiime u lahayn, qiime loogu yeelo, iyadoo laga qiyaas qaadanayo, wax u eg ama neef u eg oo hor qiimihiisa loo yiqiin; qiyaas.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qiimagoo lagaga deyanayo gataha u horeeya waxa uu bixiyo. 2. Hanti yar oo xoolo gooyo ahaan qof loo siyo. 3. Waxtar horaadka laga helo shay kharaj ku baxay. 4. Cadad waaweyn oo wax loo googooyo. la-mid: fadgoo.

waa la naqliyay ✓

f. n. estimate, appraisal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hab waxa aan qiimo lahayn qiimo loogu yeelo, iyada oo laga qiyaas qaadanayo wax u eg ama u dhigma oo qiimihiisii hore la iskula gooyay.

waa la naqliyay ✓

1

de: estimate, appraisal

2

lx: fadgooyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: fadgooyo

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhexdhexaadinta la dhexdhexaadiyo laba qof oo gar isku haysta.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhexdhexaadinta la dhexdhexaadiyo laba qof oo gar isku haysta.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xeelad ama farsamo khiyaamo ku jirto. Dh: gadagado.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Xallfato. la-mid: geedqor.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Xallaafato. la-mid: geedqor, geedqorid.

waa la naqliyay ✓

name-f traveler; caravan; migration, traveling (on a journey) Lit: he who was born during a trans-humance

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dhalatay reerka oo geeddi ah.

waa la naqliyay ✓

v. satisfy one's own need

waa la naqliyay ✓

1

a: jeelbax

2

de: satisfy one's own need

3

lx: jeelgooy

4

pd: (jeelgooyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: jeelgooy

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) budhcaddu meesha ay ku dhuuuntaan oo ay dadka u istaagaan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) roob mahiigaan ah. Reerihii odagooye ayaa ku da'ay

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: beergooyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiidgooya-da)

2

Xoolaha oo aan lisiddooda loo caweysimine fiid-horaadka la liso, marti timid ama carruur ama sabab kale darteed.

3

2. Cashada (fiidimada) oo la soo hormariyo; fiid'horor.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hawl la qabto fiid-horaadka. la-mid: fiid-horor.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] activity (e.g., milking) done at dusk

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha oo aar lisiddooda loo caweysimine fiid'horaadkaba maalo. Dh: fiid-horor.

2

fiidgooyo -da: (magac, dhedig, keli) xilliga fiidka dariiqa dad iyo duunyo wixii maraya loo joogado.

waa la naqliyay ✓

1

de: activity (e.g., milking) done at dusk

2

lx: fiidgooyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-cmp

5

key: fiidgooyo

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax foodda sare laga jaro. 2. la-mid: foodgoyn.

waa la naqliyay ✓

(Ged-ode) S Flueggea virosa (Willd.)Voigt. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] move into the shade

waa la naqliyay ✓

1

de: move into the shade

2

lx: geedaggal

3

pd: (geedaggalay)

4

ps: v1=cmp

5

syn: dhacamaggal

6

key: geedaggal

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka geedaha la isku daaweeyo ama dadka lagu baabo yaqaanna oo soo gura. Dh: geedagur, geeda-gooye.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) geed sida baarta oo kale u baxa.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) boqnagoyn oo lugajarid. Dh: gonadgoyn, gomodgoyn.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) roob mahiigaan ah. Reerihii odagooye ayaa ku da'ay.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dil ama gawrac naf bixin ah; nafta ka saarid; qudha ka jarid. Haddii ay qudhgooyiyo, joogto qoorta soo dhigo, wallee gabay ma qurux tiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hab loo raadiyo xoolaha dhuma ama wixii kaloo la raadinayo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) seetaggoosi seetaggoys.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) seetaggoosad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xasharaad yaryar oo midab madow leh oo sida badan buuryada ka qaniinta wiilasha yaryar. la-mid: buuryaggoys, buuryo-goys.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] small black insect species that stings the foreskin of baby boys who sit on the sand

waa la naqliyay ✓

1

de: small black insect sp. that stings the foreskin of baby boys who sit on the sand

2

lx: beejaggoys

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-col

5

key: beejaggoys

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Luggooyo. 2. Jaridda feylaha la jaro si loo curyaamiyo. la-mid: boqnagoyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Luggooyo. 2. Jaridda feylaha la jaro si loo curyaamiyo. la-mid: boqnagoyn.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc geed oo saaqe ah.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] climbing plant species

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) geed dhirta ku faalala oo qodxo yaryar iyo dhaacaan leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: climbing plant sp.

2

lx: gacmagooye

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-cmp

5

key: gacmagooye

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax ceeb leh oo aan dhammaystirrayn. Dh: iin.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) cayayaan looxa cuna oo baalasha sare qolof adag ku leh. Loox ii kaydsanaa geedagable ayaa madhiyey. Dh: xar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Habka loo farsameeyo geedaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Goldaloola-da)

2

Meel dhinac ka bannaan ama ka daloosha oo wax laga baqaa (col, kd.) ka soo geli karaan ama ka iman karaan; meel halis ah; haad; baylah.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meel doc ka bannaan ama ka daloosha oo wax laga cabsanayaa ka iman karo. 2. Iin. la-mid: goldaloosho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meel doc ka bannaan ama ka daloosha oo wax laga cabsanayaa ka iman karo. 2. Iin. la-mid: goldaloosho.

waa la naqliyay ✓

f. n. way through, gap

waa la naqliyay ✓

-goldaloolada: (n) [Pl. goldaloolooyin-ka] a way of escaping a difficulty: loophole (luup hool) ~ guldaloolo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel jilicsan oo ay waxyeello ka iman karto. Goldalooladeedaa ka badan galalka ciideede. Dh: iin, ceeb.

waa la naqliyay ✓

1

de: way through, gap

2

lx: goldaloolo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: goldaloolo

waa la naqliyay ✓

-guldaloolada: (n) [Pl. guldaloolooyin-ka] a way of escaping a difficulty: loophole (luuphool) ~ goldaloolo

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) roob mahiigaan ah; miiraale dhir iyo dhagaxqaad noqda. Geel jimimic ma huraa? Jirda-gooye roobaad iyo jibin-dhacdaa jir ma hurtaa? Annana caanihii jemel iyo jiib-caddaale ma hurraa? Dh: mahiigaan, miiraale, quble, tumay, Li: shuux, doogsin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) goosashada seetada, seeto jarid oo baxsasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neef aan seetadu hayn karin ee iska jara ama goosta, qofka farabbax ah ee had iyo jeer baxsada ee an loo taag helin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) seetadii lagu xidhay gooyey.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) hab dadka baahan ama cayrooba xoolo loogu urursho. Xoologooye waa xeer soo jiray. Dh: baahayn, dhawrtay taageero, xoolasiin.

waa la naqliyay ✓