Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Geedaggooya-da)

2

Aqoon gaar ah oo ku saabsan geedaha iyo waxtarkooda iyo sida wax loogu daweeyo ama dadka wax loogu yeelo ama wax loogu falfalo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Aqoonta loo leeyahay sida geedaha wax loogu sixro ama loogu daweeyo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] knowledge of herbs (for medicinal ~ magical purposes)

waa la naqliyay ✓

1

de: knowledge of herbs (for medicinal ~ magical purposes)

2

lx: geedaggooyo

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-abs

5

key: geedaggooyo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) aqoon gaar ah oo ku saabsan geedaha iyo sida wax loogu daweeyo ama dadka wax loogu yeelo ee loogu falo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-stay, -satay) 1. Sixir ama faal wax dheefsi awgeed u samayn. 2. U g.: xoolo, laamo caleen leh u jarasho.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] cut plants for medicinal purpose; work magic, practice witchcraft, cast a spell for one's own advantage

waa la naqliyay ✓

1

de: cut plants for medicinal purpose; work magic, practice witchcraft, cast a spell for one's own advantage

2

lx: geedaggooso

3

pd: (geedaggoostay)

4

ps: v3b=cmp

5

key: geedaggooso

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-gooyay, -goysay) 1. Wax sixrid. 2. Laamo u jarid, si ay u daaqaan caleenta ku taal (xoolo).

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-gooyay, -goysay) 1. Wax sixrid. 2. Laamo u jarid, si ay u daaqaan caleenta ku taal (xoolo). m.f.dh, geedaggoyn.

waa la naqliyay ✓

v. cut the buds ~ sprouts of some plants

waa la naqliyay ✓

1

de: cut the buds ~ sprouts of some plants (e.g., in order to give them to goats during a drought)

2

lx: geedaggoo

3

pd: (geedaggooyey)

4

ps: v2a=

5

key: geedaggoo

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qof yaqaan sida geedaha la isugu daweeyo ama la isugu sixro. 2. la-mid: geedaggoyn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qof yaqaan sida geedaha la isugu daweeyo ama la isugu sixro.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg geedagoyn.

waa la naqliyay ✓

(fal) geedaha waxtarkooda iyo sida dadka wax loogu yeelo baro.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof geedaha dadka ku daweeya ama ku waxyeelleeya.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: geedaggoosasho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geedaha waxtarkooda iyo sida abuurka wax loogu yeelo baro.

2

geedagoo: (tilmaame) geedaha waxtarkooda iyo sida abuurka wax loogu yeelo baro.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xirfadda ku saabsan geedaha iyo waxtarkooda oo dadka lagu daweeyo ama wax lagu yeelo.

2

geedagoyn -ta: (magac, dhedig, keli) geedo wax ku daaweyn; geedaha dadka lagu daaweeyo soo goyn.

waa la naqliyay ✓

(Ged-gois) S, N? Ficus palmata Forsk. Moraceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg geedaggoosasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg geedaggooso. la-mid: geedaggoosi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhirta faleenka, shalabowga, waabaayada leh dadka ka shaqaysta. la-mid: garabgoroyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhexdhexaadinta la dhexdhexaadiyo laba qof oo gar isku haysta.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhexdhexaadinta la dhexdhexaadiyo laba qof oo gar isku haysta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Geed weyn oo ku yaal meel geedgaab keliya leh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo ku yaal meel geedgaab keliya leh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xirfadda ku saabsan geedaha iyo waxtarkooda oo dadka lagu daaweeyo ama wax lagu yeelo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Siinta qof ku soo biiray dad beeralay ah oo meel wada deggan la siiyo dhul ku meel gaar ah oo uu sii beeryo. la-mid: beerfuur, beergooye.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] move into the shade

waa la naqliyay ✓

1

de: move into the shade

2

lx: geedaggal

3

pd: (geedaggalay)

4

ps: v1=cmp

5

syn: dhacamaggal

6

key: geedaggal

waa la naqliyay ✓

m.dh Xasharaad yaryar oo midab madow leh oo sida badan buuryada ka qaniinta wiilasha yaryar. la-mid: buuryaggoys, buuryo-goys.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] small black insect species that stings the foreskin of baby boys who sit on the sand

waa la naqliyay ✓

1

de: small black insect sp. that stings the foreskin of baby boys who sit on the sand

2

lx: beejaggoys

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-col

5

key: beejaggoys

waa la naqliyay ✓

(Ged-bo') All.Som. Calotropis procera (Ait) Ait.F. Asclepiadaceae.

waa la naqliyay ✓

Kelleronia gillettiae 10

waa la naqliyay ✓

Kelleronia gillettiae 10

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) goosashada seetada, seeto jarid oo baxsasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neef aan seetadu hayn karin ee iska jara ama goosta, qofka farabbax ah ee had iyo jeer baxsada ee an loo taag helin.

waa la naqliyay ✓

1

(Geedaggabla-ha)

2

Cayayaan yar oo baalal leh, baalkoraadku qolof yahay sida kan geesoolaha; sida bulunbulyada si ka daran buu alwaaxda iyo qoryaha u cunaa, siiba kuwa qoyan.

waa la naqliyay ✓

m.l Cayayaan duula, qolof adag, oo cuna qoryaha iyo alwaaxda.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] moth-like insect species

waa la naqliyay ✓

1

de: moth-like insect sp.

2

lx: geedaggable

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-col

5

key: geedaggable

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Senge (faras). 2. la-mid: qooraggoy. Dagaal cadaawad dheeraad ah leh.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) seetadii lagu xidhay gooyey; xadhka goosi. Dh: hayiin.

waa la naqliyay ✓

v. work magic, practice witchcraft ~ sorcery

waa la naqliyay ✓

1

de: work magic, practice witchcraft ~ sorcery

2

initial: u

3

lx: u geedaggoo

4

pd: (geedaggooyey)

5

ps: v1=expr

6

key: u_geedaggoo

waa la naqliyay ✓

1

(Xoolaggooya-da)

2

Hab dadka baahan ama cayrooba, xoolo layska uruurshey, loo siiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: xoolaggoyn.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] collection made for a destitute person

waa la naqliyay ✓

1

cf: ciyi, gargaar

2

de: collection made for a destitute person

3

initial: x

4

lx: xoolaggooyo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f-cmp

7

key: xoolaggooyo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) barashada geedo waxtarkooda ama sida dadka wax loogu. yeelo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tol ka bixid uu qof sameeyo oo intii u dhawayd oo dhan uu ka fogaado. Miyiga bahgooyo laguma arko.

waa la naqliyay ✓

1

(Fadgooya-da)

2

(qaanuun) hab, wax ama neef aan hor qiime u lahayn, qiime loogu yeelo, iyadoo laga qiyaas qaadanayo, wax u eg ama neef u eg oo hor qiimihiisa loo yiqiin; qiyaas.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qiimagoo lagaga deyanayo gataha u horeeya waxa uu bixiyo. 2. Hanti yar oo xoolo gooyo ahaan qof loo siyo. 3. Waxtar horaadka laga helo shay kharaj ku baxay. 4. Cadad waaweyn oo wax loo googooyo. la-mid: fadgoo.

waa la naqliyay ✓

f. n. estimate, appraisal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hab waxa aan qiimo lahayn qiimo loogu yeelo, iyada oo laga qiyaas qaadanayo wax u eg ama u dhigma oo qiimihiisii hore la iskula gooyay.

waa la naqliyay ✓

1

de: estimate, appraisal

2

lx: fadgooyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: fadgooyo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xeelad ama farsamo khiyaamo ku jirto. Dh: gadagado.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Xallfato. la-mid: geedqor.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Xallaafato. la-mid: geedqor, geedqorid.

waa la naqliyay ✓

name-f traveler; caravan; migration, traveling (on a journey) Lit: he who was born during a trans-humance

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dhalatay reerka oo geeddi ah.

waa la naqliyay ✓

v. satisfy one's own need

waa la naqliyay ✓

1

a: jeelbax

2

de: satisfy one's own need

3

lx: jeelgooy

4

pd: (jeelgooyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: jeelgooy

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) budhcaddu meesha ay ku dhuuuntaan oo ay dadka u istaagaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Luggooya-da)

2

Wax qof waqti ka lumiya ama faa'ido seejiya ama mihiya ama si kale dhibaato u gaarsiiya.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hagardaamo iyo dibindaabyo cid loo geysto. la-mid: luggoyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hagardaamo iyo dibindaabyo cid loo geysto. la-mid: luggoyn.

waa la naqliyay ✓

f. n. fruitless effort, waste of time

waa la naqliyay ✓

-luggooyada: (n) vain (veeyri); without success; wild-goose chase ; futile effort

waa la naqliyay ✓

1

Perditempo

2

Waste of time

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hantaaqid iyo wakhtilumin cid wax sugaysay loo geysto. Dh: hagardaamo

waa la naqliyay ✓

1

de: fruitless effort, waste of time

2

lx: luggooyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: luggooyo

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) roob mahiigaan ah. Reerihii odagooye ayaa ku da'ay

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaangooyo, qorshayn; hannaanin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: beergooyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiidgooya-da)

2

Xoolaha oo aan lisiddooda loo caweysimine fiid-horaadka la liso, marti timid ama carruur ama sabab kale darteed.

3

2. Cashada (fiidimada) oo la soo hormariyo; fiid'horor.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hawl la qabto fiid-horaadka. la-mid: fiid-horor.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] activity (e.g., milking) done at dusk

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha oo aar lisiddooda loo caweysimine fiid'horaadkaba maalo. Dh: fiid-horor.

2

fiidgooyo -da: (magac, dhedig, keli) xilliga fiidka dariiqa dad iyo duunyo wixii maraya loo joogado.

waa la naqliyay ✓

1

de: activity (e.g., milking) done at dusk

2

lx: fiidgooyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-cmp

5

key: fiidgooyo

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax foodda sare laga jaro. 2. la-mid: foodgoyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Gebaggeba-da)

2

Gabaggabo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: gabaggabo.

waa la naqliyay ✓

f. n. conclusion, summing up

waa la naqliyay ✓

1

de: conclusion, summing up

2

lx: gebaggebo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: gebaggebo

waa la naqliyay ✓

(Ged-ode) S Flueggea virosa (Willd.)Voigt. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka geedaha la isku daaweeyo ama dadka lagu baabo yaqaanna oo soo gura. Dh: geedagur, geeda-gooye.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) geed sida baarta oo kale u baxa.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) boqnagoyn oo lugajarid. Dh: gonadgoyn, gomodgoyn.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-stay, -satay) 1. (f.g) Wax qaybo u jarjarasho. 2. (f.mg) Cid hadal la qeybsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-ooyay, -ooysay) Geed iyo wixi lamida salka ka goyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaangooya-da)

2

1. Wax la dhisi doono ama la toli doono ama si kale loo qorshayn doono, oo intaan la bilaabin la asteeyo oo la muujiyo qaabka loo yeeli doono, waxa ku bixi doona, kd.; qorshe.

3

2. Jaan; kar; sargoys.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qorshe habaysan oo la raaci karo. 2. la-mid: jaangooyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Qorshe habaysan oo la raaci karo. 2. la-mid: jaangooyn.

waa la naqliyay ✓

n., [compound] plan, design; taking of a foot measurement to make shoes

waa la naqliyay ✓

-jaangooyada: (n) planning (palaaning)

waa la naqliyay ✓

1

Progettazione

2

Planning

waa la naqliyay ✓