gebagabayn

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badan, kolba inyar siin; kolba gambo siin.

-ga: (magac, lab, keli) ciid ku waysaysi.

(Gabaggabeyn-ta)

Gabaggabo ka dhigid.

m.f.dh eeg gabagabee. la-mid: gebaggebeyn.

m.dh la-mid: gabaggabayn.

[GEGABAY, GEGABE, GEGEBEY] Iphiona rotundifolia 02

-da: (magac, dhedig, keli) dhammaadka ay hawli leedahay. Dh: gabagabo, dhammaad.

-ta: (magac, dhedig, keli) talo ku meelgaadh ah oo mushkilo taagan lagu xalliyo.

aba'abayn-ta: (magac, dhedig, keli) hadaaqa ilmaha yar lagu aamusiiyo. Maandhow aba'abayn baan ku wadi ubadka reer Xooshe. Dh: abaabo.

(fal) gabagabee oo dhamee; gunaanad hawl. Soo gebagabee hadalka. Li: bilow.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof muruq qabtay, shey kulul saarsaarid. Dh: diirdiirin, solid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid wax diiddan oo hadba wax kale ku dhaqaaqda. Dh: marmarsiiyo, xeeladaysi, diidid.

-ta: (n) hesitation (hezeteeyshin); doubt (dhaawf); wavering (weey-varing); skepticism- shaki-ga, laballaboow -ga

(tilmaame) wax dhammstiran oo la ebyey. Dh: ebyan.

-ta: (magac, dhedig, keli) barbarriiqasho iyo cid kale u jarjarid; hadba dhinac u orodid iyo weecweecasho.

-ga: (magac, lab, keli) hawl kuu socotay, soo afjarasho.

gebagebeysi-ga: (magac, lab, keli) sababo sharcigu waafaqsan yahay aawadood, ciid ku waysaysi oo salaad ku bannaysi. Dh: tayamumid.

(fal) hawl kuu socotay, soo afjaro.

gebagebeyso: (fal) sababo sharcigu banneeyay aawadood, ciid ku weysayso oo salaadka ku bannayso. Dh: tayamum, gabagabayso.

m.f.dh eeg labadablee.

-ta: (magac, dhedig, keli) laba labo u qaadidda wax aad tiriynayso. Tusbaxa labalabaynta ka daa oo halhal u tiri. Dh: labalabays.

laballabayn -ta: (magac, dhedig, keli) walbahaar qofka gala sida uu go'aan u qaadanayo oo uu is yidhaa 'ma yeeshaa mise waad iska dhaaftaa'.

La gabaggabeeyey; gabaggabo lagu dhigay.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la gabagabeeyay ahaansho. la-mid: gebaggebeysan.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la gabagabeeyay ahaansho. m.f.dh, gabaggabeysnaan. la-mid: gebaggebeysan.

der. [adjective] concluded, summed up

(tilmaame) wax dhammaystiran.

de: concluded, summed up

lx: gabaggabeysan

ps: adj-der

key: gabaggabeysan

f.mg4 (-snaa, -snayd) la-mid: gabaggabeysan.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel ama yool ku dhodhoweyn. Magaaladii ma gaadhine, waan agagaynnay. Dh: dhodhoweys.

m.f.dh eeg baabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka uu qofka turubka ciyaarayaa hayo labo baab oo sooc ah.

m.f.dh eeg baahee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof sabool ah ama gacan madhan, gargaar u soo ururin. Dh: qaadhaamid, jiscin.

-ta: (magac, dhedig, keli) baar ka dhigid; ka dhigidda wax sare oo wacan.

-ta: (magac, dhedig, keli) bambo qaraxda la dhicid.

bambayn -ta: (magac, dhedig, keli) kubbad iyo wax la mid ah hawo ama naqas ka buuxin adiga oo adeegsanaya bam. Bambaynta badan ka jooji kubbada yaanay qarxine.

(Gaafayn-ta)

Diinta Muslinka ka saarid; gaal ka dhigid.

m.f.dh eeg gaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaal ka dhigid; diinta Islaamka ka saarid; qof muslim ah gaal ku sheegid.

-ta: (magac, dhedig, keli) mooteer ama wax la mid ah, gaas ku shubid. Faynuusku gaasayn buu doonayaa.

Iphiona rotundifolia 01

-ta: (magac, dhedig, keli) hannaan gaar ah oo leh muuqaal guud oo la garan karo u samayn. Qaabaynta ayaa muhiim ah intaan hawl la bilaabin. Dh: hannaanin.

qaabayn-ta: (magac, dhedig, keli) caano lis ah iyo kuwo baryay isku biirin oo isku fadhxid. Kolka caanuhu yaryihiin ayay qaabayntu jirtaa. Dh: jaabajaabayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhammaan wada gaadhid

m.f.dh eeg xaabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaabo soo gurasho; soo gurashoda xaabada. Dh: qoryayn, xaabays.

(Abaarayn-ta)

Abaar ka dhigid.

m.f.dh eeg abaaree. la-mid: abaaraysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul iyo deegaan barwaaqo ahaa, xaalufin ama abaar ku ridid.

m.f.dh eeg alaabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xafiis iyo wax la mid ah, qalab shaqo soo dhigid.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax la albaabay noqosho (irrid).

-ta: (magac, dhedig, keli) ku celcelinta ereyga 'ba'a' laftirkiisa. Ba'alaynta balaayaa ka danbaysa.

m.f.dh (jooloji) Daboolidda uu meel daboolo, ama hawsha uu ka qabto, baraf goglan, ama barafweyne.

m.f.dh (jool.) Daboolidda uu meel daboolo, ama hawsha uu ka qabto, baraf goglan, ama barafweyne.

Freezing

-ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigitaanka wax aad u qabaw oo dhagax oo kale ah. Barafaynta biyaha ka daa. Dh: qaboojin.

(Barakayn-ta)

1. Barako u yeelid.

2. (Cunno, kd.) wax yar ka taabasho, ka cunid; sunnayn.

m.f.dh eeg barakee.

vl. n. act of blessing

-ta: (magac, dhedig, keli) ka dhigitaanka mid barakaysan.

de: act of blessing

lx: barakayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: barakayn

m.f.dh eeg carabee. la-mid: carabiyeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) Carab ka dhigid: Carabays.

m.f.dh eeg danabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax danab ridaya, ka yeelid. Birlabta ayaa kaalin weyn ku leh danabaynta.

danabayn -ta: (magac, dhedig, keli) walxaha aan lahayn danab, danab u yeelid. Walxuhu way u kala nugul yihiin danabaynta.

m.f.dh eeg gaabbee.

-ta: (magac, dheddig, keli) si aayar ah u socosho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) la-mid: gabran.

- gabagabada: (n) end of the matter, last part: conclusion (kon kuluushen); completion (kem piliishen) xiritaan, dhammaad

-da: (magac, dhedig, keli) dabayaaqo ama dhammaad. Li: billaw.

gabagabo -da: (magac, dhedig, keli) gelitaan coleed oo lamafilaan ah; weerar degdeg ah. Xalay beesha colbaa gabagabo ku galay.

-ta: (magac, dhedig, keli) timo, kala soorid oo gadaf u yeelid. Dh: mulukayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hal marqid; hal marqid; neefka oo naasaha wax lagaga duubo si aanan loo jiqin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg gabbaati.

-gebagebada: (n) end of the matter, last part: conclusion (kon-kuluushen); completion (kern piliishen) ~ gabagabo

-da: (magac, dhedig, keli) dhammaadka hawl socotay. Dh: gabogabo.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, hadal gubaabo ah u jeedin. Guubaabintii baan weli gawda ku hayaa. Dh: tirtirsiin.

-aa: (adj) having burnt (burned) spots

(tilmaame) wax meel iska taagan. Xoor gulaaban geedaha saroo guudka kaga jooga.

-ta: (magac, dhedig, keli) timo, wax halabaysan oo dheeraaday ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) malab samayn. Kolka ubuxu dillaaco ayay shinnidu malabaynta bilawdaa.

(Qalabayn-ta)

Qalab siin, u yeelid.

m.f.dh eeg qalabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qalabka oo dhan diyaarin oo u dhammaystirid. Dawladda ayaa iska xilsaartay qalabaynta goobaha waxbarasho. Dh: qalabays.

-ta: (magac, dhedig, keli) sabab u yeelid. Dh: sababays.

m.f.dh eeg salabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qalab u dhammayn; qalabayn; salabays.

salabayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel mafiiq marin oo nadiifin. Dh: xaaqid, xaadhid, fiiqid.

-ta: (magac, dhedig, keli) subag u marin, ku iidaamid, ku shubid; subag marin.

-ta: (magac, dhedig, keli) culaab u yeelid; culaysin.

m.f.dh eeg dubaaqee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dibaaq samayn; foorado samayn.

adj., pl. short, small (ones)

-aa: (adj) [Plural of gaaban] short, low or small (with plural nouns). Ex: guryo gaagaaban; small houses; gabdho gaagaaban; short girls

(tilmaame) wax aan dhaadheerayn. Dhir gaagaaban ayaa ka baxda meelaha bananka ah. Li: dhaadheer.

de: short, small (ones)

lx: gaagaaban

pd: (Sg: gaaban)

ps: adj-pl

key: gaagaaban

-yey / gabagabeysay: (v) 1. bring to an end; complete (kem pilii); conclude (kon kuluudh). 2. put out of order; round up; disturb (dis teerb). Ex: wuuna gabagabeeyey; he disturbed us

(fal) hawl soo dhammaystir. Dh: idlee, dabayaaqee.

-ga: (magac, lab, keli) farsamo salaadda lagu bannaysto oo lagu daahirsado haddii biyo la waayo ama la isticmaali kari waayo.

Graphing

(fal) dhammee oo ebi. Sheekada soo gebagebee. Dh: gabagabee.