garo — Macnaha & Turjumaada

1

garo¹: m.dh.u Riyo.

2

garo²: f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax fahmid. 2. Wax aqoonsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax fahmid. 2. Wax aqoonsasho. m.f.dh, garasho.

waa la naqliyay ✓

v. understand, know (how), be able; recognize

waa la naqliyay ✓

-gartay I garatay: (v) know or identify; recognize (rekegnaayz). Ex: ma garan kartaa...; can you recognize...

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sheeg waxa uu yahay; hubi inaad aqoon u leedahay oo ka jawaab.

2

garo -da: (magac, dhedig, keli) midab qaarka hore ee riyaha ku yaal oo inta kale ka duwan.

waa la naqliyay ✓

1

de: understand, know (how), be able; recognize

2

lx: garo

3

pd: (gartay / garatay)

4

ps: v3b=

5

xe: I don't understand.

6

xv: Ma garan.

7

key: garo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-raday, -ratay) Nafley badan meel wada fariisasho. la-mid: gabaaro.

waa la naqliyay ✓

Gabro

waa la naqliyay ✓

v. lie down in a group (animals)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg gabre.

2

gabro -da: (magac, dhedig, keli) naag dagaal iyo dhib badan. Naago tii gabro ah lagama guursado. Dh: bido. Li: marwo.

waa la naqliyay ✓

1

de: lie down in a group (animals)

2

lx: gabro

3

pd: (gabraday)

4

ps: v3a=

5

key: gabro

waa la naqliyay ✓

1

1. (Garba-da) Meel biyadhaca hoostiisa ka samaysanta oo biyuhu qotaan; galxiddigaale; gebiga biyuhu ka soo jabayaan laftiisa.

2

2. (Garba-ha) Xiddigaha daalallida ugu horreeya oo u dhexeeya dirirka iyo bayaxawda.

waa la naqliyay ✓

1

garbo¹: m.l Xiddigaha dallaallida u horreeya oo u dhexeeya dirirka iyo bayaxawda.

2

garbo²: m.dh Meel godan oo biyo ku jiraan oo qusur ah oo ay sameeyaan biyaha kor ka soo dhaca; galxiddigaale.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., pl. shoulders

2

garbo [feminine] n. steep bank, large ~ deep area hollowed out by water falling from above

3

garbo pr. n., loc. name of a star constellation

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel tog ah oo daadmareen ah, gebiga dusheeda ka samaysma ee derbiga la moodo. Garbadaan ka daadegey intaan gurada loo boodin. Dh: laalley, galxiddigaale.

2

garbo -ha: (magac, lab, keli) xiddigaha daalallida ugu horreeya oo u dhexeeya dirirka iyo bayaxawda.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-caday, -catay) Meher la'aan uuraysasho. la-mid: garac².

waa la naqliyay ✓

v. bear an illegitimate child

waa la naqliyay ✓

(fal) ilmo xaaraan ah dhal; dhillayso oo farakh uurayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: bear an illegitimate child

2

lx: garco

3

nt: garcasho (/da) [vn6-f]; rw: garac

4

pd: (garcaday)

5

ps: v3a=

6

key: garco

waa la naqliyay ✓

1

(Garow-ga)

2

1. Cunno (hilib, badar) biyo keliya lagu karshey; canbuulo.

3

2. Miraha cawda inta ayan xeegada noqon.

4

3. Miraha aan weli bislaan guud ahaan.

waa la naqliyay ✓

garow¹: m.l.kh 1. Badar aan aad u bislaan. 2. Shaah caddays ku yar yahay. 3. Miro aan aad u bislaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh 1. Badar aan aad u bislaan. 2. Shaah caddays ku yar yahay. 3. Miro aan aad u bislaan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] boiled food; unripe fruit of palm trees

waa la naqliyay ✓

Cenchrus ciliaris 01, Sporobolus somalensis 10

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) food cooked only with water, usually rice, maize or cereals; unseasoned (ansiisendh) food ~ garcadde. Ex: bariis garow ah; rice cooked with water only

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) badar yaryar oo la beero oo siyaabo kala duwan loo quuto. Dh: garaw.

waa la naqliyay ✓

1

de: boiled food; unripe fruit of palm trees

2

lx: garow

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

key: garow

waa la naqliyay ✓

1

(Canbuula-da)

2

Badarka la kariyo isagoo iniinihii nool nool yihiin; garow; koronkor.

waa la naqliyay ✓

1

(Carmal-ka)

2

Naag la guursadey oo ama la furay ama laga dhintay; garoob; (ama carmali).

waa la naqliyay ✓

1

(Eedaq-a)

2

(caano) garoor.

waa la naqliyay ✓

1

(Faar-ka)

2

1. Caanaha garooray, inta biyaha noqota maahee inta adag; bur.

3

2. Wax biyabbiyo ahaa oo adkaaday oo fariistay.

waa la naqliyay ✓

1

(Falfal-ka)

2

1. Hilib garowkaris ah.

3

2. Fal; Sixir.

waa la naqliyay ✓

1

(Falfalid-da)

2

1. (hilib) Garowkaris ka dhigid.

3

2. Falid; sixrid.

waa la naqliyay ✓

1

(Fariisin-ka)

2

1. Wax fadhiya ka dhigid; meel dejin.

3

2. Jago u dhiibid.

4

3. Caano, subag, kd. garoorin.

5

4. (lo', kd.) docda qofka lisa hayaa ka fariisto.

6

5. Lacag ama wax kale oo ardayga cusub laga baxsho oo dugsiga la siiyo.

7

6. Hormaris qofka wax weyn gadanayaa sii hormariyo oo iibka kalsooni u noqda.

waa la naqliyay ✓

1

(Garoob-ka)

2

Naag la guursadey oo la furay ama laga dhintay; carmal.

waa la naqliyay ✓

1

(Garoobayn-ta)

2

Garoob iska yeelid; guur danbe isu golaadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Garoobnima-da)

2

Garoob ahaan; carmalnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Garooc-a)

2

Goosasho wax la goosto, sida cad hilib ah oo faraha lagu goosto; go'id yar; wax go'an; wax wax ka maqan yihiin; wax la'aan.

waa la naqliyay ✓

1

(Garoor-ka)

2

Caano dhaynnimadii ka tegey oo fariistay.

waa la naqliyay ✓

1

(Garoorid-da)

2

Garoor noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Garoorin-ta)

2

Garoor ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Garowbutaala-ha)

2

Badar isha iyo buunshaha laga baxsho, oo la karshey.

waa la naqliyay ✓

1

(Garowkarin-ta)

2

Garow ahaan u karin; canbuuleyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Garowkaris-ka)

2

Garowkarin.

waa la naqliyay ✓

1

(Koronkor-ka)

2

Badar garowkaris ah, aan la budayn; canbuulo.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaab-ka)

2

1. Jaangooyada iyo muuqaalka jir waliba lee yahay; abuur; baxaalli.

3

2. Sida wax loo dhisay ama loo qaabiyey.

4

3. Hab; hannaan.

5

4. Caano garoor ah.

6

5. Caano yar oo garoor ah oo caanaha dhayda ah lagu daro, si ay durba garoor u noqdaan; salsal; gundhig; khamiir.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gar-ka) a) Timaha ka baxa bushimaha hareerohooda iyo camanka iyo daamanka. b) Bir ama qori, kd., soo baxsan oo qaroofan, c) Garraarka dumarka. d) Doc; dhinac.

2

2. (Gar-ta) Abbaarta iyo xeerka, qof walba wax uu lee yahay ama uu jid u lee yahay ama uu mudan yahay, siiya; garsoor ku dhisan, eexasho la'aan; xaq.

waa la naqliyay ✓

1

gar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Timaha ka baxa dhabannada iyo daamanka ragga. 2. Halka ay isaga yimaadaan labada daan. 3. Garraarka haweenka guntintiisa. 4. Dhan, dhinac. 5. Xarig adag oo awrta lagu raro. 6. Wadnaha intiisa adag oo baruurta yeelata. la-mid: ger.

2

gar²: m.dh 1. Dood loogu xaqsoorayo laba dhinac oo arrin isku haya. 2. Daw; xaq.

3

gar³: f.g1 (-ray, -rtay) Caaradda ama afka astaan ama midab gaar ah uga yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

gar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Timaha ka baxa dhabannada iyo daamanka ragga. 2. Halka ay isaga yimaadaan labada daan. 3. Garraarka haweenka guntintiisa. 4. Dhan, dhinac. 5. Xarig adag oo awrta lagu raro. 6. Wadnaha intiisa adag oo baruurta yeelata. la-mid: ger.

2

gar²: m.dh 1. Dood loogu xaqsoorayo laba dhinac oo arrin isku haya. 2. Daw; xaq.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. beard; chin; side

2

gar [feminine] n. lawsuit, case, verdict; justice, the law

3

gar v. make a mark on a camel's lip

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. beard on a man's chin, beard (biirdh) ~ gadh. 2. chin (Jin)

2

gar -ta: (n) an attempt to bring about a peaceful settlement between disputants; mediation (mii-di-yey-shen); intervention (inter-viin-shen); arbitration (aar-bi-tareeyshen)

3

u garqaad -ay: (v) resolve or settle differences; arbitrate (aar-bi-tareeyt); mediate (mii diyeeyt) ~ dhexdhexaadi, u garnaq.

4

ka garbax -ay I day: (v) accept mediation (mii-di-yeysheri)

waa la naqliyay ✓

1

Ragione

2

Reason

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhinac ama cidhif.

2

gar -ka: (magac, lab, keli) qaab ay dumarku guntiinnada ama garayska u xidhaan oo labo cidhif inta loo yeelo la isugu keeno garabka bidix dushiisa la iskuna gunto. Gararkeega goortay furtiyo marada gaaddaysan.

3

gar -ka: (magac, lab, keli) xadhig dheer oo adag oo heeryada lagu xidhxidho oo ka kooban dhudo badan oo la isku soohay.

4

gar -ka: (magac, lab, keli) eeg gadh.

5

gar -ta: (magac, dhedig, keli) dacwadda la isku hayo ee leh mudduci, muddaacaleyhi iyo guddi qaadda dacwadda ama garsoore. Gari labo nin kama wada qosliso. Gari Allay taaqaannaa. Gari labo nin kama wada qosliso. Gaal dil, gartiisana sii.

6

gar -ta: (magac, dhedig, keli) go'aan xaq ah oo guddi garyaqaanna ahi laba daraf oo is haya midkood siiyaan. Gar diid waa Alla diid. Li: gardarro.

waa la naqliyay ✓

Sida garka xagalseetada, qallacshalwadka, qallac-bakooradka iwm.

waa la naqliyay ✓

ذقن، لحْيَة

waa la naqliyay ✓

1

(Bara-da)

2

1. Kobta la deggan yahay oo la bartay iyo iyada iyo nafleyda isasaamayskooda.

3

2. Aqal; hooy; guri.

waa la naqliyay ✓

1

baro¹: m.dh 1. Degaan lagu dhasho ama lagu dhaqmo; guri. 2. Goobta lagu cayaaro ciyaarta xayaadka.

2

baro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Aqoon kororsasho. 2. U b.: wax caado ka yeelasho. Tusaale: “Cali in uu subax walba canjeero cuno ayuu u bartay”.

waa la naqliyay ✓

1

baro¹: m.dh 1. Degaan lagu dhasho ama lagu dhaqmo; guri. 2. Goobta lagu cayaaro ciyaarta xayaadka.

2

baro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Aqoon kororsasho. 2. U b.: wax caado ka yeelasho. Tusaale: Cali in uu subax walba canjeero cuno ayuu u bartay. m.f.dh, barasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. learn; study

2

baro: [feminine] n. familiar environment, home

waa la naqliyay ✓

1

-bartay / baratay: (v) gain knowledge or skill through experience or study (ista li); learn (leen)

2

-u baro: (v) get used to

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhigo; aqoon dhigo. Wax baro oo wax dhaqo haddaad waano laba dhaadday. Dh: dhigo.

2

baro-da: (magac, dhedig, keli) meel la dego. Allahayoow badhaadhaha, ha ka dhigin baroor dumar iyo barada meyd yaal. Dh: hoy, guri.

waa la naqliyay ✓

1

(Cara-da)

2

Si la noqdo oo lala kululaado, cay ama aflaggaaddo ama waxyeello ama xumato kale oo lays taartay darteed; xanaaq; dhirif; umal.

waa la naqliyay ✓

1

caro¹: m.dh Dareen qofka ku dhasha oo shucuurtiisa kiciya marka xumaan ama qadaf lagu sameeyo.

2

caro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) Caro gelid; xanaaqid; camashood.

waa la naqliyay ✓

1

caro¹: m.dh Dareen qofka ku dhasha oo shucuurtiisa kiciya marka xumaan ama qadaf lagu sameeyo.

2

caro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) Caro gelid; xanaaqid; camashood. m.f.dh, carasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] anger, malice, irritation

2

caro v. destroy things in frustration

waa la naqliyay ✓

carada: (n) anger (ang-ger)-, rage (reeyj); fury (fiyuuri)-, wrath (raath); indignation (in-dhig-neey-shin) ~ xanaaq, cadho

waa la naqliyay ✓

1

Rabbia

2

Anger

waa la naqliyay ✓

agg. - gacaliye; qaali.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) ciil dartii, wax u baabi'i; ku cartan; ku cadho burbur.

2

caro -da: (magac, dhedig, keli) eeg cadho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dara-da)

2

(legdan) gacan qofka surka lagaga maro oo lagu ceejiyo, waana wax reebban (= daro waa dirir)

waa la naqliyay ✓

1

daro¹: m.dh 1. Tab awrtu u dagaasho oo ratigu luquntiisa dulmariyo luqunta ratiga kale isla markaana cududda ku dhegaayo. 2. Tab legdinta ka mid ah oo uu qof gacanta kaga maro qoorta qof kale.

2

daro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho. m.f.dh, darasho.

waa la naqliyay ✓

f. n. strangle-hold (in wrestling)

waa la naqliyay ✓

-darada: (n) strangler (straangalar); specially, while wrestling —daree -yey / dareysay: (v) strangle (straangal)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) wax, wax kale ku kordhi.

2

daro: (fal) (ku ~) qof, qof kale u guuri.

3

daro: (fal) (isku ~) dhawr waxyaalood mar qudha isku qaado.

4

daro -da: (magac, dhedig, keli) hab ka mid ah qaabka la isu legdo, oo gacan qofka qoorta lagaga qabto oo lagu ceejiyo ama awrtu u dagaallanto oo qoortiisa iyo jeenigiisa hore inta u dhaxaysa uu geliyo luqunta awrka kale ee uu la dagaallamayo. Daro waa dirir. Dh: xuurto, qallaxato, darayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: strangle-hold (in wrestling)

2

lx: daro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: Its serious now.' (i.e., no longer play) [saying]

6

xv: Daro waa dirir.

7

key: daro

waa la naqliyay ✓

f.g/lg3 (-rtay, -ratay) 1. Wax fandharasho. 2. Cid farriin u dhiibasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/lg3 (-rtay, -ratay) 1. Wax fandharasho. 2. Cid farriin u dhiibasho. m.f.dh, farasho.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. fingers; fingerprints

waa la naqliyay ✓

-faraha: (n) [Plural of far] fingers (fingeris)

waa la naqliyay ✓

s.m. munaarad.

waa la naqliyay ✓

1

de: fingers; [ext.] fingerprints

2

lx: faro

3

pd: (/ha)

4

ps: n1-m-pl

5

key: faro

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) Badeeco lacag ku baddalasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-atay, -adatay) Badeeco lacag ku baddalasho. m.f.dh, gadasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. buy (for oneself)

2

gado v. rub out, erase

waa la naqliyay ✓

-gatay / gadatay: (v) purchase (peerjas); buy (baay)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iibso wax. Gado kabahan way qurxoon yihiine.

2

gado: (tilmaame) ahaanshaha wax isku mid ah da ahaan. Labo nin oo isku gado ah baad tihiin. Dh: asaag, fil, da'.

3

gado -ha: (magac, lab, keli) da'da iyo fac ahaan inta uu qof ama wax kale yeelan karo.

waa la naqliyay ✓

Fallow

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) goob dibad ah oo lagu ciyaaro. Dh: gagi, bannaan, barrax, gego.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ntay, -natay) Ugaar fallaar ku dhufsasho. la-mid: geno.

waa la naqliyay ✓

(fal) tuuro oo wax aad gacanta ku hayso rid.

waa la naqliyay ✓

s.f. - bereten, tartan.

waa la naqliyay ✓

/garb/ (n) labbis-gaar ah.

waa la naqliyay ✓

gare, n.f. - meesha tareenka laga raaco ama looga soo dago.

waa la naqliyay ✓

gars, n.m. - wiil.

waa la naqliyay ✓

1

(Gasa-da)

2

Xerada ama aqalka salkooda danbe; duddo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Raarta xerada xoolaha. 2. Xera xoolad. 3. Meel siman, dhir badan leh, biyabaxo ah oo buuro u dhow.

waa la naqliyay ✓

f. n. back part ~ interior of the nomadic hut

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xerada debeddeeda; aqalka debeddiisa.

waa la naqliyay ✓

1

de: back part ~ interior of the nomadic hut

2

lx: gaso

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: gaso

waa la naqliyay ✓