garaadyeelo
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
garaadyeelo
v., [compound] become mature ~ intelligent; reach state of wisdom
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
garaadyeelo
de: become mature ~ intelligent; reach state of wisdom
lx: garaadyeelo
pd: (garaadyeeshay)
ps: v3b=cmp
key: garaadyeelo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Garaadyeelad
(Garaadyeelad-ka)
Garaad yeelasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaadyeelad
m.l Fil wax lagu kala garto gaarid. la-mid: garaadyeelasho.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
garaadyeelad
vl. n., [compound] age of reason (knowing right from wrong)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
garaadyeelad
de: age of reason (knowing right from wrong)
lx: garaadyeelad
pd: (-ka)
ps: vn2a-m-cmp
key: garaadyeelad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Garaadyeelasho
(Garaadyeelasha-da)
Fil wax lagu kala garto gaarid; garaadsasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaadyeelasho
m.dh la-mid: garaadyeelaad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
garaadyeelasho
vl. n. process of attaining wisdom
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
garaadyeelasho
de: process of attaining wisdom
lx: garaadyeelasho
pd: (/da)
ps: vn6-f
key: garaadyeelasho
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Garabyeel
(Garabyeel-ka)
Garab u noqod; taageero; kaalmo: hiillo; tiiris.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garabyeel
garabyeel¹: m.l Garab u noqod; taageero; hiillo.
garabyeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Gacanqabasho; taageero siin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
garabyeel
-ka: (magic, lab, keli) cid kale, garab u noqod. Dh: taageero, kaalmo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darabyeelo
(fal) ka maydh wixii nijaas ah dabada iyo ibta. Intaanad waysaysan ka hor darabyeelo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaadyaro
m.dh la-mid: garaadyaraan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
amadeelo
-da: (magac, dhedig, keli) xanuun adhiga madaxa kaga dhaca gaar ahaan riyaha oo neefku madaxa dhan u qalloociyo lagana gubo. Waxa uu ka dhashaa shinnida. Rida amadeelada ka guba. Dh: muqlo, muqle.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daadyeel
-sha: (magac, dhedig, keli) ceeryaamo timaadda xili roobaadka dadyeel baa na kala qarisey ani iyo xoolihii. Dh: dhedo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
daryeelo
(fal) wax aad leedahay, daranyada ka dhabo oo ilaasho. Dh: xaslo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
farayeel
-ka: (magac, lab, keli) nin farsamo yaqaan ah oo biraha xadiidka ee dhiska laabi yaqaan. Dh: birollaab.
farayeel -ka: (magac, lab, keli) biraha xadiidka ah ee inta la farsameeyo oo la isku laallaabo, guryaha lagu dhiso.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaameelo
-da: (magac, dhedig, keli) dhogor badan oo geelu kuruska iyo garbaha ku yeesho. Gaameelada waxaa laga toshaa koofiyado. Dh: gas, bulbul.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
garaaddo
-garaaddaha: (n) rank (raank), especially military or police rank ~ darajo
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaadso
f.mg3 (-saday, -satay) Da' wax lagu fahmi karo gaarid. la-mid: garaadayso.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
garaadso
v. reach the age of reason, reach maturity
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
garaadso
de: reach the age of reason, reach maturity
lx: garaadso
nt: garaadsi (ga) [vn-m]
pd: (garaadsaday)
ps: v3a=intr
key: garaadso
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
garbadel
m. n. crowbar
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
garbadel
de: crowbar
lx: garbadel
pd: (-ka)
ps: n2-m
key: garbadel
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
saraayee
f.g2 (-yeeyay, -yaysay) Cid dhibaato weyn gaarsiin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
saraayee
v. foresee, anticipate
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
saraayee
de: foresee, anticipate {C}
initial: s
lx: saraayee
pd: (saraayeeyey)
ps: v2b=tr
key: saraayee
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
waryeelo
f.mg3 (-eeshay, -eelatay) Ku w.: wax yar oo aan nafac lahayn ku eedoobid.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
arradbeel
-ka: (magac, lab, keli) eeg arradbax.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darabyeel
-ka: (magac, lab, keli) nadaafadda diiniga ah, xubnaha qashinsaarka ee muuqda maydhid. Darabyeel ayaa lagaa rabaa intaanad weysesan.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
faralyeel
-ka: (magac, lab, keli) biraha guryaha lagu dhiso oo qaab gaar ah inta loo xidho sibidh lagu shubo.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gaambeelo
-da: (magac, dhedig, keli) dhoorka geela oo inta la sooho loo xidho sida dunta.
gaambeelo -da: (magac, dhedig, keli) dhoorka geela oo inta la sooho loo xidho sida dunta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaadley
m.dh (cilmiga naflayda) Duul ka tirsan naasleyda oo ay ka mid yihiin daayeerada iyo dadka.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
garaadley
m.dh (cilmiga naflayda) Duul ka tirsan naasleyda oo ay ka mid yihiin daayeerada iyo dadka.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaadyar
f.mg4 (-raa, -rayd) Qof caqli yar ahaansho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
garaadyar
f.mg4 (-raa, -rayd) Qof caqli yar ahaansho. m.f.dh, garaadyaraan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
garaadyar
Comp. adj., (ie. n., adj.): thoughtless, unreasonable; not very smart
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
garaadyar
de: thoughtless, unreasonable; not very smart
lx: garaadyar
pd: (garaadyaraa)
ps: adj-cmp
key: garaadyar
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
garwadeen
-ka: (magac, lab, keli) mid hoggaamiye ah; nin taliye ah; abaanduule ah. Dh: gadhwadeen. garwate -ha: (magac, lab, keli) gar wate; qofka ashkatooda ama dacwad'oogaha ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
halayeelo
(tilmaame) hawraarsan; waa yahay; waa tahay; way tahay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Carraweelo
pr. n., [feminine] name of a legendary Somali queen
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Carraweelo
nickname; name-f conqueror; Somali legendary Queen
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
Carraweelo
(n) a name of fairy tale Somali Queen
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Carraweelo
ama Arraweelo, magac xusuuswadareedda Soomaalida ugu jira haweenay boqorad ahayd oo geyiga Soomaalida ka soo talisay. Waxay u egtahay in uu magacu ahaa 'Carrawaal' oo mar danbe la laaximay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
Carraweelo
de: name of a legendary Somali queen
lx: Carraweelo
ps: name-f
key: Carraweelo
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
garaad leh
adj., [expression] sensible, wise
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
garaad_leh
de: sensible, wise
lx: garaad leh
ps: adj-expr
key: garaad_leh
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaadayso
f.mg3 (-stay, -satay) la-mid: garaadso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaadxumo
m.dh Garasho iyo caqli gaabida cidi ku sugantahay. la-mid: garaad-xumaan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
garaadxumo
m.dh Garasho iyo caqli gaabida cidi ku sugantahay. la-mid: garaadxumaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaadyari
m.dh la-mid: garaadyaraan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
garaadyari
f. n., [abstract] irrationality, carelessness
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
garaadyari
a: garaadyaraan (ta) [n0-f-abs]
de: irrationality, carelessness
lx: garaadyari
pd: (-da)
ps: n0-f-abs
key: garaadyari
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Garbabbeel
(Garbabbeel-ka)
Gaadiidka nool oo garbaha nabar ku yeesha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garbabbeel
garbabbeel¹: m.l 1. Dhaawac gaara garbaha gaadiidka la rarto. 2. la-mid: garbabbeelid.
garbabbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Gaadiid la rarto garbaha ka dhaawacmid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
garbabbeel
m. n., [compound] burden animal with a galled back
garbabbeel v., [compound] have a sore ~ galled back (of a burden animal)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
garbabbeel
-ka: (magac, lab, keli) garba xanuunid; garbaha nabar ku yeelasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garwadneed
m.l (-dyo, m.dh) (c.nafl) Dhuun dhiigga ugu weyn ee laga helo lafdhabarleyda sare, kaas oo ka qaada dhiigga ogsajiinta leh wadnaha dhinaca caloolyarada bidix.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
garwadneed
m.l (-dyo, m.dh) (c.nafl) Dhuun dhiigga ugu weyn ee laga helo lafdhabarleyda sare, kaas oo ka qaada dhiigga ogsajiinta leh wadnaha dhinaca caloolyarada bidix.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hallayeelo
(Hallayeela-da)
Hawraarsan; waa yahay; waa tahay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hallayeelo
f. n. agreement, assent
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hallayeelo
de: agreement, assent
lx: hallayeelo
pd: (/da)
ps: n6-f
key: hallayeelo
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
YABAALYEEL
[YABARAYEL] Gardenia florii 01
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaadsasho
m.f.dh eeg garaadso. la-mid: garaadaysasho, garaadsi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Garabyeelid
(Garabyeelid-da)
Gacan qabasho; u hiilin; taageero iyo kaalmo siin: tiirin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garabyeelid
m.f.dh eeg garabyeel².
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
garabyeelid
-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, taageerid. Dh: kaalmayn, caawin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garbadheere
m.l (-rayaal, m.l/dh) Biicid lab oo aan weyneyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
harraadbeel
harraadbeel¹: m.l Cabidda la cabo wax oonka bi'iya.
harraadbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Wax harraad ku ba'ayo cabbid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
harraadbeel
v. quench one's thirst (with something)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
harraadbeel
-ka: (magac, lab, keli) biyo cabid.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
harraadbeel
de: quench one's thirst (with s.t.) (with preposition ka)
lx: harraadbeel
pd: (harraadbeelay)
ps: v1=intr
key: harraadbeel
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaadaysasho
m.dh la-mid: garaadsasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
harraadbeelid
m.f.dh eeg harraadbeel².
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
gabbacyeeyow
-ga: (magac, lab, keli) is rogrog badni; labaclabac ahaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garaadyaraan
m.f.dh eeg garaadyar. la-mid: garaadyari, garaadyaro.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
garbabbeel_1
cf: dulbeel
de: burden animal with a galled back
hm: 1
lx: garbabbeel
pd: (-ka)
ps: n2-m-cmp
key: garbabbeel_1
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
garbabbeel_2
de: have a sore ~ galled back (of a burden animal)
hm: 2
lx: garbabbeel
pd: (garbabbeelay)
ps: v1=cmp
key: garbabbeel_2
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Garbabbeelid
(Garbabbeelid-da)
(gaadiid nool) garbaha nabar ku yeelasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garbabbeelid
m.f.dh eeg garbabbeel². la-mid: garbabbeel¹ (2).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
garbabbeelid
-da: (magac, dhedig, keli) garbaha nabar ku yeelasho; garba xanuunid. Awrta garbabbeelidda heerayaxumadaa u keenta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garwaaxeedso
f.g3 (-saday, -satay) 1. Maro, harag oo la dhuubay si gudub ah sararta hal gacan iyo degta gacanta kale. 2. Qof fadhiya, jilbaha iyo dhabarka maro isagu xirasho. la-mid: garwaaxayso, garwaaxiidso.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
garwaaxeedso
v. drape shawl ~ clothing around oneself (as when sitting on the ground)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
garwaaxeedso
bw: garraar
de: drape shawl ~ clothing around oneself (as when sitting on the ground)
lx: garwaaxeedso
nt: garwaaxaysad (ka) [vn-m], garwaaxeed (ka) [vn-m], garwaaxeedsasho (/da) [vn-f]
pd: (garwaaxeedsaday)
ps: v3a=
key: garwaaxeedso
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
maxaa yeelay
(conjunction) because (bi kooz); because of ~ maxaa yeelay, sababtoo ah
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
garasha dheeri
(expression) having forethought (foort-thoot); prudence, foresight or intelligent (in tala-jent) ~ fiira dheer, caqli badan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aabayeel
aabayeel¹: m.l 1. A. ah: qaddarinta ama tixgelinta cid la siiyo. 2. la-mid: aabayeelid.
aabayeel²: f.mg1 (-yeelay, -yeshay) U a.: qaddarin ama tixgelin cid siin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aabayeel
f.mg1 (-yeelay, -yeshay) U a.: qaddarin ama tixgelin cid siin. Tus.: 'Argagixisadu cidna uma abayeesho'. m.f.dh., aabayeelid.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aabayeel
-ay / aabayeeshay: (v) respect (ris-pekt); consideration or courtesy. Ex: Waxba uma aabayeelin; he didn't respect anything ~ turid, —u aabayeel: (v) be considerate (bi kon-sidereyt); be thoughtful ~ tixgali —u aabayeelid -da: (n) consideration (kon-sidereyshin)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaadeen
v., neg. condition: I / he / they would not have been
ahaadeen v., pl., opt. form: may they be!
ahaadeen v., pl., opt. form: so they may be
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahaadeen
(v) they were or they may become ~ ahaadaan, ahaateen. Ex: haddaan dadaali lahaa maanta sidaan ma ahaadeen; if I had tried my best; I would have not been like this to day [/ would be better]
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ahaayeen
v., pl., simple past tense: they were
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ahaayeen
(v) they were. Ex: waxay ahaayeen dad shaqo badan; they were a hard, working people
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ahaayeen
de: they were
lx: ahaayeen
ps: v5a-3pl-past
xe: They were all teachers.
xv: Kulligood macallimiin bey ahaayeen.
key: ahaayeen
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aragbeel
aragbeel¹: m.l la-mid: indhabbeelid.
aragbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) la-mid: indhabbeel².
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aragbeel
m. n., [compound] blindness, loss of vision
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aragbeel
-ka: (magac, lab, keli) awooddii aragtida ee indhaha, waayid.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
aragbeel
de: blindness, loss of vision
lx: aragbeel
nt: aragbeel (aragbeelay) [v1=inch]
pd: (-ka)
ps: n2-m-cmp
key: aragbeel